İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, bugün iktidarını korumak için merkez sağdan sola uzanan partileri bir araya getiren ve Netanyahu ile aşırı sağcı müttefiklerini iktidardan uzaklaştırmayı hedefleyen “Değişim Bloku” karşısında zorlu bir mücadele veriyor.
Bir Arap partisi, bu blokun zaferi hâlinde kurulabilecek koalisyon hükümetine katılmaya hazır olduğunu açıkladı. Diğer bazı partiler ise bu konudaki tutumlarını henüz netleştirmedi.
Netanyahu, seçim kampanyası boyunca rakiplerini Filistin çıkarlarına boyun eğmekle suçladı. Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Netanyahu karşıtı blokun öne çıkan isimleri şöyle:
General Gadi Eisenkot
66 yaşındaki Gadi Eisenkot, Faslı göçmen bir ailenin çocuğu ve Netanyahu’nun başlıca rakibi. Son günlerde yayımlanan kamuoyu yoklamaları, iki isim arasındaki yarışın oldukça çekişmeli geçtiğini gösterdi.
Siyasi deneyimi sınırlı olmasına rağmen Eisenkot, oğlu Gal’i ve iki yeğenini Gazze’deki çatışmalarda kaybetmesinin ardından geniş bir kamuoyu desteği kazandı.
Merkez siyasette yer alan Eisenkot, mevcut hükümetin sert çizgisiyle örtüşen bazı görüşlere de sahip. Filistin devletinin kurulmasını engelleme ve iktidara gelmesinden itibaren 18 ay içinde Hamas yönetimine son verme sözü verdi.
Eisenkot, işgal altındaki Batı Şeria’da İsrail yerleşimlerinin inşasını destekliyor. Bununla birlikte, Netanyahu hükümeti döneminde Filistinlilere saldırdığı hâlde cezalandırılmayan yerleşimcilerin hesap vermesini sağlayacağını ifade ediyor.
2024’te savaş kabinesinden istifa eden Eisenkot, Netanyahu yönetiminin en sert eleştirmenlerinden biri hâline geldi. 2025’te kendi partisi Yashar’ı (“Dürüst”) kurdu. Seçilmesi durumunda Ortadoğu veya Kuzey Afrika kökenli ilk İsrail başbakanı olacak.
Naftali Bennett: Sağ kanadın alternatifi
Eski Başbakan Naftali Bennett’in 54 yaşında ve liderliğini yaptığı merkez sağ çizgideki Yahad (“Birlikte”) Partisi kamuoyu yoklamalarında üçüncü sırada yer alıyor.
Daha önce teknoloji sektöründe yatırımlar yapan ve Amerikalı göçmen bir ailenin çocuğu olan Bennett, milliyetçi sağın ve yerleşimci hareketinin önde gelen liderlerinden biri olarak öne çıktı. Bennett sonraları kendisini laik bir merkez siyasetçi olarak tanımlamaya başladı.
Siyasi kariyerine dinî milliyetçi hareket içinde başlayan Bennett, eğitim ve savunma bakanlıkları yaptı.
2021’de İsrail siyasetinin farklı kesimlerini bir araya getiren ve bir Arap partisinin benzeri görülmemiş desteğini alan koalisyon hükümetini kurmasıyla dikkat çekti.
Bennett’in koalisyonu, Netanyahu’nun 12 yıl kesintisiz süren iktidarını sona erdirdi. Ancak hükümet yalnızca bir yıl ayakta kalabildi.
İsrailli analistler, Bennett’in Netanyahu’dan hayal kırıklığına uğrayan ancak merkeze veya sola yönelmek istemeyen sağ seçmenleri kendi etrafında toplayabileceğini düşünüyor.
Başbakanı sert biçimde eleştirmesine rağmen Bennett, muhalefetin liderlik edeceği bir koalisyon hükümetinde Netanyahu’ya da yer verilmesi ihtimaline açık olduğunu belirtti.
Yair Lapid
62 yaşındaki Yair Lapid, gazetecilikten siyasete geçen ve on yılı aşkın süredir İsrail siyasetinde öne çıkan isimlerden biri.
Eski televizyon sunucusu Lapid, 2012’de merkez çizgideki Yeş Atid (“Gelecek Var”) Partisi’ni kurdu.
Maliye ve daha sonra dışişleri bakanlıkları dâhil çeşitli bakanlık görevlerinde bulundu. Bennett ile dönüşümlü başbakanlık konusunda yapılan anlaşma kapsamında 2022’de kısa süreliğine başbakanlık görevini üstlendi.
Kendisini merkezde ve laik bir siyasetçi olarak tanımlayan Lapid, televizyonculuktan gelen güçlü medya görünürlüğünü sürdürüyor. Sosyal medya platformlarında da aktif olan Lapid, Netanyahu’yu düzenli olarak sert sözlerle eleştiriyor.
Bununla birlikte, kentlerde yaşayan laik seçmenlerden oluşan temel destek tabanının dışına çıkarak tek başına seçim kazanabileceğini düşünen gözlemcilerin sayısı az.
Milliyetçi Avigdor Lieberman
1958’de Sovyet Moldavya’sında doğan Avigdor Lieberman, 1970’lerin sonlarında İsrail’e göç etti. Uzun yıllardır ülke siyasetinde yer alan Lieberman, ulusal güvenlik konularında sert milliyetçi görüşleri savunurken laiklik konusundaki tutumunu koruyor.
Milliyetçi çizgideki Yisrael Beiteinu (“İsrail Evimiz”) Partisi’ni kuran Lieberman, başlangıçta Rusça konuşan seçmenlerin desteğine dayandı. Zamanla tabanını İsrail sağının bir bölümünü kapsayacak şekilde genişletti.
Siyasi kariyerinin ilk dönemlerinde Netanyahu’nun en yakın isimlerinden biri olarak öne çıkan Lieberman, bir süre Netanyahu’nun özel kalem müdürlüğünü yaptı. Bazı gözlemciler, 1996 seçimlerinde Netanyahu’nun kazanmasında Lieberman’ın önemli rol oynadığını belirtiyor.
Günümüzde Netanyahu’yu düzenli olarak sert biçimde eleştiren Lieberman, başbakanı güvenlik konusunda başarısız olmakla suçluyor. İsrail’de dışişleri, savunma ve maliye bakanlıklarının üçünü de üstlenmiş az sayıdaki siyasetçiden biri.
Yair Golan: Solun önde gelen temsilcisi
İsrail siyasetinin yıllar içinde sağa kaymasıyla birlikte Yair Golan’ın liderliğindeki Demokratlar Partisi, İşçi Partisi’nin kalıntıları da dâhil olmak üzere geleneksel merkez solun geriye kalan temsilcilerinden biri olarak öne çıkıyor. İşçi Partisi, İsrail’in kuruluşundan sonraki ilk otuz yılda ülkeyi yönetmişti.
Golan, iki devletli çözümü açıkça desteklemeyi sürdüren tek önde gelen İsrailli siyasetçi olarak öne çıkıyor. Toplumsal konularda liberal bir çizgi izleyen Golan, İsrail’de eşcinsel evliliğe izin verilmesini ve Yahudilikte kutsal kabul edilen haftalık dinlenme günü cumartesi günü toplu taşımanın çalışmasını savunuyor.
Eski bir ordu subayı olan Golan, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın saldırısının ardından yeniden göreve dönmek için gönüllü oldu. Saldırıdan etkilenen insanları kurtarmak amacıyla silahını alıp kendi aracıyla yola çıktı.
Mansur Abbas
Birleşik Arap Listesi (Ra’am) lideri Mansur Abbas, İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturan Arap vatandaşları seferber ederek Netanyahu’nun yeniden iktidara gelmesini engellemeyi hedefliyor.
Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi, 2021’de Bennett’in koalisyonuna katılarak İsrail hükümetinde yer alan ilk Arap partisi oldu.
Muhalefet liderlerinin Netanyahu’yu iktidardan uzaklaştırmak amacıyla Abbas ile ittifak kurmayı kabul etmesi hâlinde Abbas, yaklaşan seçimlerde hükümetin kurulmasını belirleyen kilit isimlerden biri hâline gelebilir.
Daha önce diş hekimliği yapan Abbas, AFP’ye verdiği yakın tarihli bir röportajda seçmenleri “Netanyahu’nun sağcı, ırkçı ve faşist hükümetini” değiştirmek için seferber etme sözü verdi.
Netanyahu ise muhalefet liderlerini, İslamcı çizgideki Abbas’ın partisiyle ittifak kurmaya çalışmakla suçladı.
Abbas, Yahudi seçmenlerden de destek kazanmak amacıyla dikkat çekici bir adım atarak eski Ulusal Güvenlik Servisi başkan yardımcısı Yoav Segalovich’i listesine aldı. Böylece Segalovich, Arap partisi listesine katılan ilk İsrailli sağ siyasetçi oldu.
