10. Arap-Çin İşadamları Konferansı’nın ilk gününde 10 milyar dolarlık yatırım anlaşmaları imzalandı

10. Arap-Çin İşadamları Konferansı çerçevesinde düzenlenen çalıştaylar (Şarku’l Avsat)
10. Arap-Çin İşadamları Konferansı çerçevesinde düzenlenen çalıştaylar (Şarku’l Avsat)
TT

10. Arap-Çin İşadamları Konferansı’nın ilk gününde 10 milyar dolarlık yatırım anlaşmaları imzalandı

10. Arap-Çin İşadamları Konferansı çerçevesinde düzenlenen çalıştaylar (Şarku’l Avsat)
10. Arap-Çin İşadamları Konferansı çerçevesinde düzenlenen çalıştaylar (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da düzenlenen 10. Arap-Çin İşadamları Konferansı’nda, teknoloji, yenilenebilir enerji, tarım, emlak, mineraller, tedarik zincirleri, turizm ve sağlık başta olmak üzere çeşitli sektörlerde değeri 10 milyar doları aşan 30 yatırım anlaşması imzalandı.

Konferansın oturum aralarında, Suudi Arabistan Yatırım Bakanlığı ile Çin merkezli elektrikli ve sürücüsüz araba üreticisi Human Horizons arasındaki 5,6 milyar dolarlık bir mutabakat zaptı imzalandı.

Human Horizons, Çin’de HiPhi markası altında elektrikli araçlar üretiyor. Anlaşma, bu tür arabaların araştırılması, geliştirilmesi, üretimi ve satışı için bir ortak girişim oluşturulmasını öngörüyor.

Vagonlar

Yatırım Bakanlığı ayrıca, turizm alanında uygulamalar geliştirmek için Hong Kong merkezli bir Android yazılım geliştiricisi olan Hibobi Technology ile 266 milyon dolarlık bir anlaşma imzaladı.

Suudi Demiryolları Şirketi (SAPTCO) ile Çin devletine ait ve halka açık demiryolu taşıtları üreticisi CRRC arasında, Suudi Arabistan’da demiryolu vagonları ve tekerlekleri üretmek için 250 milyon dolarlık bir anlaşma imzalandı.

Demir tesisi

Yatırım, Sanayi ve Maden Kaynakları Bakanlığı ile Çin merkezli endüstriyel üretici Sunda Manufacturing Company arasında kostik soda, klor ve türevleri, klorlu parafin, kalsiyum klorür, polivinil klorür (PVC) ve ilgili dönüşüm ürünleri üretmeyi içeren 150 milyon dolarlık bir anlaşma imzalandı.

Konferansın oturum aralarında ayrıca, Suudi şirketi Amar Al-Oula ile Zhonghuan International Group (Hong Kong), Suudi Arabistan’da bir demir cevheri işleme tesisi kurmak ve izabe tesisleri için demir peleti üretmek üzere 533 milyon dolarlık bir anlaşma imzaladı.

Bakır madenciliği

Ritad merkezli ASK Group ve China National Geological and Mining Corporation, Arap Yarımadası bölgesinde bir bakır madenciliği projesi geliştirmek, inşa etmek ve işletmek için 500 milyon dolarlık bir anlaşma imzaladı.

10. Arap-Çin İşadamları Konferansı çerçevesinde düzenlenen çalıştaylar (Şarku’l Avsat)
10. Arap-Çin İşadamları Konferansı çerçevesinde düzenlenen çalıştaylar (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan’da gelişmiş bina inşaatı için Mabani Al- Safwah şirketi ile Çin merkezli Gezhouba Group International Engineering ve Top International Engineering Corporation Arabia Ltd. arasında 266 milyon dolarlık bir çerçeve anlaşması imzalandı.

Binlerce katılımcı

Konferansın geniş gündemi binlerce katılımcıyı cezbetti.

Sosyal ve çevresel sorumluluk, yönetişim ve tedarik zincirinin dayanıklılığını artırma konulu panel tartışmaları, çalıştaylar, özel toplantılar ve yan etkinlikler düzenlendi.

Etkinliğin ilk gününde 26’dan fazla ülkeden 3 bin 500 iş lideri, yenilikçi ve karar verici katıldı.

Petrol ve doğalgaz

Konferansın oturum aralarında gerçekleştirilen diyalog oturumlarına katılan bir dizi konuşmacı, Suudi Arabistan ile Çin arasındaki işbirliğine, ortak hedeflere ulaşmak ve inovasyonu yönlendirmek için birbirlerinin güçlerinden yararlanmanın önemine vurgu yaptı.

10. Arap-Çin İşadamları Konferansı çerçevesinde düzenlenen bir diyalog oturumu (Şarku’l Avsat)
10. Arap-Çin İşadamları Konferansı çerçevesinde düzenlenen bir diyalog oturumu (Şarku’l Avsat)

Katılımcılar, petrol ve doğalgaz endüstrileri için tedarik zincirlerini ele alarak, bu hayati endüstrinin desteklenmesine ve ilerlemesine katkıda bulunan daha yenilikçi çözümlerin, teknolojilerin ve ortaklıkların önemini gözden geçirdi.

Turizm sektörü

Suudi Arabistan Turizm Bakanı Ahmed el-Hatib, “Küresel seyahat ve turizm pazarına katkımızı genişletme sorumluluğumuz var” diyerek, ülkesinin önümüzdeki on yıl içinde sektöre 800 milyar dolar yatırım yapacağını açıkladı.

Çinli yatırımcıları Suudi Arabistan’a yatırım yapmaya çağıran Hatib, hükümetin girişimleri başladığından bu yana 49 ülkenin elektronik vize aldığını, birçok Arap ülkesinin seyahat ve turizm sektörüne katkılarını artırmak için gayretle çalıştığını söyledi.

Öte yandan, Orascom Development’ın kurucusu Mısırlı iş insanı Samih Sawiris, “Suudi ve Çinli kuruluşlar arasındaki işbirliği, Pekin’de bir merkeze sahip olmayı, Suudi pazarındaki bilgi gücü ile birleştirebilecek ilk adımdır” dedi.



EBRD, 41 ekonomi için büyüme tahminini yüzde 2,5’e düşürdü

Irak’taki ez-Zubeyr petrol sahasında çalışan bir işçi (AP)
Irak’taki ez-Zubeyr petrol sahasında çalışan bir işçi (AP)
TT

EBRD, 41 ekonomi için büyüme tahminini yüzde 2,5’e düşürdü

Irak’taki ez-Zubeyr petrol sahasında çalışan bir işçi (AP)
Irak’taki ez-Zubeyr petrol sahasında çalışan bir işçi (AP)

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), 41 ülkenin ekonomilerine ilişkin 2026 büyüme beklentisini 0,6 puan düşürerek yüzde 2,5’e çekti. Banka, enerji ve gıda fiyatlarındaki artış, borçlanma maliyetlerindeki yükseliş ve çatışmaların Irak, Lübnan, Ukrayna ve Türkiye ekonomileri üzerindeki etkileri nedeniyle büyüme tahminini üst üste ikinci kez aşağı yönlü revize etti.

Revizyon, bankanın haziran ayında söz konusu ekonomiler için daha güçlü bir büyüme öngörmesinin ardından geldi. Bu ekonomiler 2025’te yüzde 3,4 büyümüştü.

Banka, ekonomik faaliyet üzerinde birden fazla baskı kaynağının bulunması nedeniyle tahminlerine yönelik risklerin hâlâ aşağı yönlü olduğunu belirtti.

EBRD Baş Ekonomisti Beata Javorcik, “Dizelden buğdayın maliyetine ve borçlanma maliyetlerine kadar çok sayıda baskı noktası bulunuyor” dedi. Javorcik, baskıların giderek biriktiğini ve büyüme beklentileri açısından önemli aşağı yönlü risklerin bulunduğunu ifade etti.

Irak başı çekiyor

Irak, büyüme tahminlerinde en büyük aşağı yönlü revizyonun yapıldığı ülke oldu. Banka, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması nedeniyle petrol ihracatında yaşanan aksaklıkların etkisiyle Irak ekonomisinin bu yıl yüzde 12 daralmasını bekliyor. İhracattaki kesintilerin yıl sonuna kadar sürmesi halinde ekonomideki daralmanın daha da derinleşebileceği belirtiliyor.

Javorcik, “Irak’taki sorun ihracatın sekteye uğraması” ifadesini kullanırken, ülke ekonomisinin büyük ölçüde petrole dayandığına dikkat çekti. Petrol, Irak bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ını oluşturuyor.

Hürmüz Boğazı üzerinden deniz taşımacılığında yaşanan aksaklıkların bölgedeki bazı üreticilerin petrol ihracatı yapma kapasitesini sınırladığı bir dönemde Irak ekonomisi üzerindeki baskılar artıyor. Bu durum, ham petrol gelirlerine daha fazla bağımlı ekonomilere doğrudan yansıyor.

Bankanın tahminleri, petrol fiyatlarının varil başına 80 ila 100 dolar aralığında kalacağı varsayımına dayanıyor. Ancak banka, fiyatların bu aralığın üzerine çıkmasının kapsadığı ekonomilerde büyümenin daha da yavaşlamasına yol açabileceği uyarısında bulundu.

Ukrayna, Lübnan ve Türkiye

Banka, Rusya’nın özellikle enerji altyapısı ve ulaşım güzergâhlarına yönelik saldırılarının yoğunlaşması nedeniyle Ukrayna ekonomisine ilişkin 2026 büyüme tahminini de 0,7 puan düşürerek yüzde 1,5’e çekti. 2027 yılı büyüme beklentisi ise 1,5 puanlık düşüşle yüzde 2,5’e indirildi.

Banka, Karadeniz bölgesindeki saldırıların Ukrayna’nın ihracatını azalttığını, Tuna Nehri’ndeki su seviyesinin düşmesi ve demiryolu hatlarının zarar görmesinin ise ülkenin ürünlerini ihraç etmek için alternatif güzergâhlardan yararlanma kapasitesini sınırladığını belirtti.

Javorcik, bu gelişmelerin 2026’da Ukrayna’nın buğday, yağlı tohumlar ve maden ihracatını 5,5 milyar dolara kadar azaltabileceğini tahmin ediyor. Bu tutarın ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 2,5’ine denk geldiği belirtiliyor.

Javorcik ayrıca, tarım ürünlerinin ihracatındaki güçlüklerin gelecek tarım sezonunu da olumsuz etkileyebileceğini belirterek, çiftçilerin gübre alımı için gerekli finansmanı sağlamakta zorlanabileceğine dikkat çekti.

Lübnan’da ise banka, İsrail’le yaşanan çatışmaların etkisiyle ekonominin 2026’da yüzde 5 daralmasını bekliyor. Lübnan ekonomisinin 2027’de ise yüzde 4 büyümeye dönmesi öngörülüyor.

Türkiye için de 2026 büyüme tahminini 0,5 puan düşüren banka, beklentisini yüzde 3’e çekti. Revizyonun, enflasyon baskılarının devam etmesi ve finansman koşullarının sıkı seyretmesiyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Gıda ve enerji

Banka büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize ederken, fiyat baskılarının beklenenden daha sınırlı olduğuna dikkat çekti. Bankanın faaliyet gösterdiği bölgelerde ortalama enflasyon yaklaşık yüzde 6 seviyesinde sabit kalırken, enerji fiyatları genel fiyat düzeyindeki artışın yaklaşık dörtte birine katkıda bulundu.

Ancak Javorcik’e göre küresel buğday fiyatları şubattan bu yana yaklaşık yüzde 30 arttı. Karadeniz bölgesindeki saldırılar nedeniyle Ukrayna’nın buğday ihracatı da Nisan 2022’den bu yana en düşük seviyesine geriledi.

Buğday fiyatlarındaki artış, özellikle ekmek ve tahıl fiyatlarını sübvanse eden Mısır gibi gıda ithalatçısı ülkeler üzerinde ek baskı oluşturuyor. Rusya ve Ukrayna, dünya buğday ihracatının yaklaşık dörtte birini gerçekleştiriyor.

Enerji fiyatlarındaki artışın yarattığı riskler ise yalnızca tüketicilerle sınırlı kalmıyor. Akaryakıt maliyetlerindeki yükseliş, üretim ve taşımacılık giderlerini artırırken, bu baskılar finansman maliyetlerindeki artışla aynı döneme denk geliyor.

Kuraklık Avrupa’yı zorluyor

Avrupa’da banka, kuraklık ve Tuna ile Ren nehirlerindeki su seviyelerinin düşmesinin sanayi ürünleri ve enerji taşımacılığını aksattığını, aynı zamanda elektrik üretimini de olumsuz etkilediğini belirtti.

Banka, su seviyelerindeki düşüşün hidroelektrik ve nükleer enerji üretiminin yaklaşık üçte bir oranında gerilemesine yol açtığını bildirdi. Bu durum, hâlihazırda yüksek enerji maliyetleri ve tedarik zincirlerindeki aksaklıklarla karşı karşıya olan ekonomiler üzerindeki baskıyı artırdı.

Banka, petrol fiyatlarının yüksek seyretmeye devam etmesi veya ticaret ve taşımacılıktaki aksaklıkların genişlemesinin büyüme üzerinde ilave baskı oluşturabileceği uyarısında bulundu. Bu durumun özellikle enerji ihracatına veya gıda ithalatına bağımlı ekonomileri daha fazla etkileyebileceği ve önümüzdeki dönemde toparlanma sürecini daha kırılgan hale getirebileceği belirtildi.


Aramco Başkanı: Operasyonlardaki herhangi bir aksaklık birkaç gün içinde aşılabilir

Aramco CEO’su Amin Nasser, basın toplantısında konuşuyor. (Reuters)
Aramco CEO’su Amin Nasser, basın toplantısında konuşuyor. (Reuters)
TT

Aramco Başkanı: Operasyonlardaki herhangi bir aksaklık birkaç gün içinde aşılabilir

Aramco CEO’su Amin Nasser, basın toplantısında konuşuyor. (Reuters)
Aramco CEO’su Amin Nasser, basın toplantısında konuşuyor. (Reuters)

Suudi Arabistan’ın milli petrol şirketi Aramco’nun CEO’su Amin Nasser, şirketin operasyonlarda meydana gelebilecek aksaklıkları birkaç gün içinde gidererek faaliyetlerini yeniden sürdürebilecek kapasiteye sahip olduğunu söyledi.

Nikkei Asia’nın aktardığına göre Nasser, şirketin mühendislik ekibinin mevcut altyapının genişletilmesi için çalışmalar yürüttüğünü belirtti. Nasser ayrıca, petrol ihracatında kullanılabilecek alternatif güzergâhların belirlenmesi üzerinde de çalışıldığını ve bunun tedarik ağının dayanıklılığını artırmayı amaçladığını ifade etti.

Bu adım, bölgedeki geleneksel petrol ihracat güzergâhlarının eş zamanlı olarak aksadığı bir zamanda atıldı. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin halen kesintiye uğramasının yanı sıra Kızıldeniz ve Babülmendeb Boğazı üzerinden gerçekleştirilen deniz taşımacılığı da çeşitli risklerle karşı karşıya bulunuyor.

Aramco, ham petrol ihracatında üç ana güzergâh kullanıyor: Hürmüz Boğazı, Babülmendeb üzerinden Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı ile SUMED boru hattı üzerinden Akdeniz’e uzanan güzergâh.

Nasser, daha önce yaptığı açıklamalarda şirket ekibinin mevcut seçenekleri genişletmek ve kullanılabilecek alternatif güzergâhlar oluşturmak için çalışmalar yürüttüğünü belirtmişti.


East Pipes, Aramco ile 12,27 milyon doların üzerinde bir sözleşme imzaladı

Suudi Arabistan’da “East Pipes” şirketine ait fabrikalardan biri (Şirket)
Suudi Arabistan’da “East Pipes” şirketine ait fabrikalardan biri (Şirket)
TT

East Pipes, Aramco ile 12,27 milyon doların üzerinde bir sözleşme imzaladı

Suudi Arabistan’da “East Pipes” şirketine ait fabrikalardan biri (Şirket)
Suudi Arabistan’da “East Pipes” şirketine ait fabrikalardan biri (Şirket)

“East Pipes Integrated for Industry” şirketi, Suudi Arabistan’ın petrol devi Saudi Aramco ile beş ay süreli yeni bir sözleşme imzaladığını açıkladı. Sözleşme kapsamında Aramco için çelik boruların üretimi ve tedariki gerçekleştirilecek. Sözleşmenin toplam değeri, katma değer vergisi dahil 46 milyon riyalin (12,27 milyon dolar) üzerinde.

Sözleşme, ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin işlemlerin aynı gün tamamlanmasının ardından 22 Eylül 2026 Salı günü resmen imzalandı. Şirket, sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanacak olumlu finansal etkinin 2026-2027 mali yılının dördüncü çeyreğinde mali tablolarına doğrudan yansıyacağını belirtti.

“East Pipes Integrated for Industry” yönetimi, finans piyasasında şeffaflık ve kurumsal yönetim kurallarına bağlılık çerçevesinde, işlemde ilişkili herhangi bir tarafın bulunmadığını teyit etti. Şirket, sözleşmenin olağan ticari koşullar ve çerçeveler doğrultusunda yapıldığını bildirdi.