عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
EKONOMİ

İpotekli konut satış adedinde en düşük ikinci aylık rakam görüldü

Yeni ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadelede attığı adımlar sonrası ipotekli konut satışlarında gerileme sürerken, ekim ayında ipotekli konut satışı 5 bin 577 adet oldu

(AA)
(AA)
  • İstanbul: AA
TT
  • İstanbul: AA
TT

İpotekli konut satış adedinde en düşük ikinci aylık rakam görüldü

(AA)
(AA)

İpotekli konut satış adedinde ekim ayında 5 bin 577 ile en düşük ikinci aylık rakam görüldü.

AA'nın Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yaptığı derlemeye göre, ipotekli konut satış adetlerinde ve kredili satışların toplamdan aldığı paylarda düşüş sürüyor.

Toplam konut satışları içerisinde ipotekli satışların payı 2023 Ocak-Ekim döneminde yüzde 16,7'ye kadar geriledi. Bu oran 2022'de yüzde 18,9, 2021'de yüzde 19,7, 2020'de yüzde 38,2, 2019'da yüzde 24,7, 2018'de ise yüzde 20,1 şeklindeydi.

İpotekli satış oranı 2013-2017 döneminde ise yüzde 33'ün üzerinde gerçekleşmişti.

130 ayda sadece 7 kez tek haneli gerçekleşti

İpotekli konut satış adedi, ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadelede attığı adımlar sonrası ekimde tarihin en düşük ikinci aylık rakamını gördü.

Ekimde toplam satışlar 93 bin 761 adet ve ipotekli satışlar 5 bin 577 adet olurken, ipotekli satışların toplamdan aldığı pay ise yüzde 5,9 düzeyinde gerçekleşti. İpotekli konut satışları tarihin en düşük seviyesini Aralık 2018'de yüzde 5,2 ile, satış adedini ise Kasım 2018'de 5 bin 324 adetle görmüştü.

İpotekli satışların toplamdan aldığı pay, söz konusu istatistiklerin açıklanmaya başlandığı 2013 Ocak'tan bu yana geçen 130 ayda sadece 7 kez tek haneli gerçekleşti. Söz konusu dönemler 2018'in eylül, ekim, kasım ve aralık, 2019'un ocak, 2023'ün eylül ve ekim ayları oldu. İpotekli satışların toplamdan aldığı pay, kalan 123 ayda ise iki haneli olarak gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, bankalarca verilen konut kredisi faizlerinin ağırlıklı yıllık ortalaması, 26 Mayıs'ta yüzde 19,34 iken 3 Kasım'da yüzde 41,67'e çıkmış durumda.

DAHA FAZLA OKU

Fitch Ratings, Türkiye ekonomisi için orta vadeli potansiyel büyüme tahminini yüzde 4,1'e yükseltti

Fitch Ratings, Türkiye ekonomisi için orta vadeli potansiyel büyüme tahminini yüzde 4,1'e yükseltti

"Mevduat, yatırımcılara daha cazip gelmeye başladı"

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Şener, seçim öncesi dönemde düşük faiz uygulamasının getirileriyle mayıs ayına gelindiğinde konut kredi faizlerinin yıllık ortalama oranı yüzde 20'ler civarındayken, mayıs ayından itibaren yeni ekonomi yönetimiyle birlikte TCMB'nin attığı sıkılaştırma politikalarına paralel olarak yükseldiğini ve yüzde 40'ı geçtiğini söyledi.

Bu gelişmeye bağlı olarak ipotekli konut satışlarında yaşanan gerilemeden bahseden Şener, şu açıklamalarda bulundu:

İpotekli satışların toplamdan aldığı pay sürekli çift haneli rakamlarda iken yeni ekonomi yönetiminin politikaları ve atılan sıkılaştırma adımlarıyla son 3 aydır sürekli aşağı yönlü gitmektedir. Bu düşüşte konut kredi oranlarının ciddi bir payı olduğu gibi diğer taraftan mevduat oranlarının da yükselmesi etkilidir. Yüksek oranlar, elinde nakit bulunan vatandaşları mevduatlara yönlendirmektedir. Yani öncelikle yüksek kredi oranları nedeniyle konutlar artık daha pahalı hale geldi. İkinci olarak da elinde para olanlar mevduat oranlarının yüksekliği nedeniyle parasını bankaya yatırmayı tercih ediyor. Tüm bunların yanı sıra konut yatırımı enflasyon nedeniyle cazibesini yitirmeye başladı. Yani elinde gayrimenkul alacak kadar nakdi olanlar dahi, bu parayla kira getirisinden daha yüksek gelir elde edecekleri mevduata yöneliyorlar.

Prof. Dr. Şener, kredili konut talebinin azalmaya devam edeceğini sözlerine ekledi.

"Konut üreticileri vadeli satışla çözüm üretiyor"

İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) Yönetim Kurulu Başkanı Nazmi Durbakayım da enflasyona bağlı olarak konut üretim maliyetlerinde ve konut fiyatlarında yaşanan artışın yanı sıra faiz oranlarındaki yükseliş nedeniyle ipotekli satışların dip yaptığını söyledi.

Durbakayım, "Öte yandan bankaların kredi kullandırmadaki isteksizliği ipotekli konut satışlarına darbe vurdu. Konut üreticileri bu duruma tedbir olarak kendi bünyelerinde vadeli satış yaparak çözüm üretme tercihini kullandı." şeklinde konuştu.

Daha fazlasını oku

 
 
EKONOMİ

Küresel ekonomik risklere rağmen Suudi Arabistan'da enflasyon ekimde yüzde 1,7'ye geriledi

Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)
Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)
TT
TT

Küresel ekonomik risklere rağmen Suudi Arabistan'da enflasyon ekimde yüzde 1,7'ye geriledi

Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)
Riyad'daki gökdelenlerin önünden geçen araçlar (AFP)

Suudi Arabistan'da yıllık enflasyon, eylül ayındaki yüzde 1,9 seviyesinden ekimde yüzde 1,7'ye gerileyerek tüketici fiyatları üzerindeki baskının kontrol altında tutulmaya devam ettiğine işaret etti. Bu gerileme, jeopolitik gerilimler, ticarette yaşanan aksaklıklar ve tedarik zincirlerindeki sorunlar nedeniyle küresel ekonominin karşı karşıya olduğu risklerin arttığı bir dönemde gerçekleşti.

Suudi Arabistan Genel İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ekimde bir önceki aya kıyasla yüzde 0,1 arttı. Yıllık enflasyondaki yavaşlamada, başlıca harcama gruplarının birçoğundaki fiyat artışlarının görece sınırlı kalması etkili olurken, konut maliyetleri fiyatlar üzerindeki en önemli baskı unsuru olmayı sürdürdü.

Enflasyondaki gerileme, jeopolitik gerilimlerin ticaret akışı, nakliye maliyetleri ve tedarik süreçleri üzerindeki olası etkilerinin yanı sıra enerji piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle küresel ölçekte fiyatların geleceğine ilişkin belirsizliğin arttığı bir dönemde kaydedildi. Bu açıdan Suudi Arabistan'ın enflasyon verileri, söz konusu gelişmelerin ülkedeki yaşam maliyetlerine ve tüketici harcamalarına ne ölçüde yansıdığını göstermesi bakımından önem taşıyor.

Enflasyon baskısında konut ve kiralar ilk sırada

Endeksin ayrıntıları, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıt fiyatlarının ekimde yıllık bazda yüzde 3,5 arttığını ortaya koydu. Konutların fiili kira bedellerinde de aynı oranda artış kaydedilirken, bu harcama grubu enflasyona en fazla katkı sağlayan kalem olmayı sürdürdü.

Sigorta ve finansal hizmetler fiyatları yüzde 3,5 artarken, bu yükselişte sigorta hizmetlerindeki yüzde 6,5'lik artış etkili oldu. Eğlence, spor ve kültür harcamalarında ise tatil paketleri fiyatlarının yüzde 4,6 yükselmesinin etkisiyle yüzde 2,7'lik artış kaydedildi.

Ulaştırma fiyatları yıllık bazda yüzde 2,3 yükseldi. Bu artışta yolcu taşımacılığı hizmetlerinin yüzde 9,5 pahalanması belirleyici oldu. Restoran ve konaklama hizmetlerinde yüzde 1,8, eğitim hizmetlerinde ise yüzde 1,3 artış yaşandı.

Tüketici harcama sepetinde önemli ağırlığa sahip gıda ve içecek fiyatları yüzde 1,1 yükselirken, bilgi ve iletişim grubundaki artış yüzde 0,5 olarak gerçekleşti.

Buna karşılık mobilya, ev aletleri ve rutin ev bakımına ilişkin fiyatlar yüzde 0,5, giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 0,2 geriledi. Kişisel bakım, sosyal koruma ile diğer mal ve hizmetleri kapsayan grupta da yüzde 0,6 düşüş kaydedildi.

Aylık enflasyon yüzde 0,1 arttı

Aylık bazda genel endeks yüzde 0,1 yükseldi. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtların fiyatları yüzde 0,2 artarken, bu yükselişte konutların fiili kira bedellerindeki yüzde 0,4'lük artış etkili oldu.

Aynı dönemde gıda ve içecek fiyatları yüzde 0,2, sigorta ve finansal hizmetler fiyatları ise yüzde 1,5 arttı.

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) Ekim 2026 tarihli Dünya Ekonomik Görünümü raporunda yer alan tahminlere göre, Suudi Arabistan'da ortalama enflasyonun bu yıl yüzde 1,9 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu oran, 2025'te kaydedilen yüzde 2'lik seviyenin altında bulunuyor. IMF, enflasyonun 2027'de ise yüzde 2,2'ye yükselmesini öngörüyor.

Ekim ayında yüzde 1,7 olarak gerçekleşen yıllık enflasyon, böylece IMF'nin Suudi Arabistan için 2026 yılının tamamına yönelik yüzde 1,9'luk ortalama enflasyon tahmininin altında kaldı.

ARAP DÜNYASI

Mısır domatesi Tunus’ta neden tartışma yarattı?

Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.
Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.
TT
TT

Mısır domatesi Tunus’ta neden tartışma yarattı?

Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.
Sosyal medyada paylaşılan Mısır'da yetiştirilen domates mahsullerine ait bir fotoğraf.

Mısır’dan gelen domateslerin, arz açığını kapatmak amacıyla kısa süre önce Tunus pazarına girmesi ülkede geniş çaplı tartışmalara yol açtı. Domates ithalatı, fiyatların yükseldiği bir döneme denk gelirken, bazı kesimler iki ülkenin nüfusları arasındaki büyük farka rağmen Tunus’un üretim kapasitesinin gerilemesini, Mısır’ın ise üretimini artırmasını sorguladı. Mısır domateslerinin kalitesi tartışılıyor. Ürünlerin kanalizasyon suyuyla sulandığı yönündeki iddialar, sosyal medyada Mısırlı kullanıcıların tepkisini ve öfkesini çekti.

Mısır Tarım Karantina Kurumu Başkanı Dr. Muhammed el-Mensi, Mısır’da yetiştirilen ürünlerin atık suyla sulandığı iddialarını reddetti. Şarku’l Avsat’a konuşan el-Mensi, “Bu iddialar eski. Mısır’a düşman gruplar tarafından ortaya atılıyor ve hiçbir dayanağı bulunmuyor. Gerek iç piyasada tüketilen gerekse yurt dışına ihraç edilen ürünlerin sulanmasında kanalizasyon suyu kullanılmıyor” dedi.

El-Mensi, ihraç edilen bütün Mısır ürünlerinin gönderildikleri ülkelerin standartlarına uygun olması gerektiğini vurgulayarak, Avrupa ülkeleri ve dünyanın farklı pazarlarına gönderilen domateslerin de bu kurallara tabi olduğunu belirtti.

Bazı Tunuslular, Mısır’dan geldiğini öne sürdükleri zararlı organizmalardan etkilenmiş ve bozulmuş domateslere ait görüntüleri sosyal medyada paylaştı. Ancak el-Mensi, Mısır Tarım Karantina Kurumu’na gerek ülke içinden gerekse başka pazarlardan bu yönde resmî bir şikâyet ulaşmadığını söyledi.

ylı
Mısır'daki bir çiftlikte hasat edilen domatesler (AgroLimited Şirketi)

Kahire Ticaret Odası Sebze ve Meyve Bölümü Başkan Yardımcısı Hatem Necib de Tunus’ta Mısır domateslerine ait olduğu belirtilerek paylaşılan fotoğrafların doğruluğunu sorguladı. Şarku’l Avsat’a konuşan Necib, “İhraç edilen Mısır ürünleri sıkı denetimden geçiyor. Tarım karantina birimleri, ürünleri ihracattan önce analiz ediyor. Bu nedenle dolaşıma sokulan domateslerin büyük olasılıkla bizim ürünlerimiz arasında yer almadığını düşünüyoruz” dedi.

Necib, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bir buçuk ya da iki yıl önce, ihracat koşullarını karşılamayan bazı Mısır ürünlerinin yurt dışı pazarlarına ulaşması mümkündü. İhraç edildikten sonra geri gönderilen çilek ürünlerinde böyle durumlar yaşanmıştı. Ancak ihraç edilen ürünlere yönelik denetimlerin sıkılaştırılmasıyla artık bunun yaşanması mümkün değil.”

İhracat işlemlerinin her sevkiyatın hangi firma tarafından gönderildiğinin belirlenmesini sağlayan kodlarla takip edildiğini belirten Necib, bu nedenle ürünlerin menşei konusunda manipülasyon yapılmasının söz konusu olmadığını ifade etti.

Ziraat araştırmacısı ve Ecdn standartlarına göre belirlenen ayrıntılı teknik ve denetim koşullarına tabi olduğunu söyledi. Bu süreçte pestisit kalıntılarının analiz edildiğini, izin verilen sınırların ve yasaklı ad Tarım Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mühendis Abdurrahman Akile de aynı görüşü dile getirdi. Şarku’l Avsat’a konuşan Akile, tarım ürünleri ihracatının, ithalatçı ülkelerimaddelere ilişkin kuralların gözetildiğini, ayrıca sevkiyatların ihracat öncesinde denetlendiğini kaydetti.

Ürün güvenliğinin tarlada başladığını vurgulayan Akile, iyi tarım uygulamalarının ve entegre mücadele programlarının hayata geçirilmesinin, biyolojik ilaçlar ile güvenli organik alternatiflerin kullanımının yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti. Akile, Mısır tarım ürünlerinin yurt dışı pazarlardaki itibarının ve konumunun korunması için bilgilerin paylaşılmasında titiz davranılması gerektiğini belirtti.

Su açığı tartışması

Tunus’ta Mısır tarım ürünlerine yönelik yorumlar, sosyal medyada Mısırlı kullanıcıların tepkisine neden oldu. Bazı kullanıcılar eleştirilere, Mısır’ın tarım ürünlerini ihraç ettiği pazarların genişliğine ve yüksek standartlara sahip Avrupa ülkelerine yapılan sevkiyatlara dikkat çekerek yanıt verdi.

Diğer kullanıcılar ise hükümet yetkililerinden, su açığını gidermek için suyun yeniden kullanılması konusundaki açıklamalarına son vermelerini istedi. Bu açıklamaların Mısır ürünlerini kötülemek için kullanıldığı öne sürüldü.

Mısır Sulama Bakanlığı, yaklaşık 60 milyar metreküp olarak hesaplanan su açığını kapatmaya yönelik planı kapsamında tarımsal atık suları arıtarak yeni tarım alanlarının sulanmasında kullanıyor.

Domates tartışmasının bir bölümü ürünlerin kalitesine ilişkin iddialar etrafında şekillenirken, diğer bölümü Mısır’ın hem iç talebi karşılayabilmesi hem de tarım ürünleri ihraç edebilmesi üzerinde yoğunlaştı.

sc
Mısır piyasasında domates (AgroLimited Şirketi)

Tunuslu milletvekili Yasin Mami, parlamentodaki bir oturumda, Tunus mutfağının vazgeçilmez ürünlerinden biri olan domatesin 12 milyonluk nüfus için neden temin edilemediğini sorgulamıştı. Mami, Mısır’ın 110 milyon kişiyi besleyebildiği gibi üretim fazlasını da ihraç edebildiğine dikkat çekmişti.

Tunuslu milletvekilinin bu sorusu Mısır medyasında da geniş yer buldu. Mısırlı sosyal medya kullanıcıları ise ülkelerinin tarım alanında kaydettiği ilerlemeyi öne çıkaran paylaşımlarda bulundu.

Resmî tahminlere göre Mısır’ın tarım ürünleri ihracatı 2025 yılında yaklaşık 9,5 milyon tona ulaştı. Bu miktar, 2024 yılına kıyasla yaklaşık 800 bin tonluk artışa işaret ediyor.

İklim değişikliğinin etkisi

Mısır Çiftçiler Sendikası Başkanı Hüseyin Ebu Sıddam, Tunus’un yanı sıra Kuzey Afrika’daki diğer ülkelerde de domates üretiminde yaşanan sıkıntıları iklim değişikliğine bağladı. İklim koşullarındaki değişimin birçok ülkede ürün verimini olumsuz etkilediğini belirten Ebu Saddam, bu durumun Mısır’ı da etkilediğini ancak domates ve diğer ürünlerin ekildiği tarım alanlarının genişletilmesi sayesinde olumsuz sonuçların önüne geçildiğini söyledi.

Ebu Saddam, Mısır’da farklı bölgelerde yıl boyunca domates yetiştirilmesini sağlayan çeşitli ekim dönemlerinin de üretimin sürekliliğine katkıda bulunduğunu ifade etti.

Şarku’l Avsat’a konuşan Ebu Saddam, Mısır’ın Kuzey Afrika ülkeleri için tarım ürünleri bakımından “ideal bir gıda sepeti” konumunda olduğunu belirtti. Mısır’dan Libya, Cezayir, Tunus ve diğer ülkelere kara yoluyla yapılan sevkiyatların, jeopolitik gelişmeler nedeniyle küresel deniz taşımacılığında yaşanan aksamalardan etkilenmediğine dikkat çekti.

Ebu Saddam, Mısır tarım ürünlerine yönelik iddiaların ve karalama kampanyalarının ülkenin uluslararası itibarına zarar vermesini beklemediğini belirterek, ürünlerin birçok pazarda kalitesini kanıtladığını vurguladı.

EKONOMİ

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2027 ve 2028 enflasyon tahminlerini yükseltti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)
TT
TT

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 2027 ve 2028 enflasyon tahminlerini yükseltti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının Ankara'daki genel merkezinin girişinde bulunan logosu (Reuters)

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2027 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 15’ten yüzde 21’e, 2028 tahminini ise yüzde 9’dan yüzde 13,5’e yükseltti. Banka, fiyat istikrarı sağlanana kadar ihtiyatlı para politikası yaklaşımını sürdüreceğini vurguladı.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, İstanbul’da düzenlenen üç aylık Enflasyon Raporu sunumunda, 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin de yüzde 28’den yüzde 29,5’e çıkarıldığını açıkladı. Banka, aynı dönem için ara hedefini ise yüzde 24 seviyesinde korudu.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’ın aktardığı hbaere göre, 2027 ve 2028 yıl sonları için açıklanan yeni tahminler, bankanın daha önce duyurduğu ara hedeflerle aynı seviyede bulunuyor.

Karahan, enflasyonun düşüş hızını sınırlayan arz yönlü şokların devam etmesi nedeniyle, enflasyonu kontrol altına almak amacıyla sıkı para politikası uygulamasını sürdüreceklerini belirtti. Enflasyon tahminleri ve ara hedeflerde yapılan güncellemenin para politikasında gevşemeye gidileceği anlamına gelmediğinin altını çizen Karahan, Türk lirası cinsinden varlıklara yönelik yatırımcı güveninin zayıflaması durumunda mevcut tüm araçların kullanılacağını kaydetti.

Merkez Bankası, ağustos ayında yayımladığı bir önceki raporda 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltmiş, ara hedefini ise yüzde 24’te tutmuştu. Banka, o dönemde 2027 yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 15, 2028 hedefini ise yüzde 9 olarak korumuştu.

Raporun sunumunun ardından dolar/TL kuru 50,2575 seviyesinde işlem gördü. Kur, çarşamba gününü 50,2325 seviyesinden tamamlamıştı.

TCMB, geçen ay politika faizini beklentiler doğrultusunda 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekmişti. Banka, İran savaşının enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendirdiği süreçte, önceki beş toplantısında faiz oranını değiştirmemişti. Bu adım, 2024’ün sonlarında başlatılan faiz indirim sürecine verilen aranın ardından gelmişti.

Türkiye’de tüketici fiyatları endeksi (TÜFE), ekim ayında giyim ve gıda fiyatlarındaki artışın etkisiyle aylık bazda yüzde 2,58 yükselerek beklentileri aşmıştı. Yıllık enflasyon ise yüzde 29,77 olarak kaydedilmişti.