Hafter güçleri, Giryan’ı yeniden ele geçirmek için saldırı başlattı

Başkent Trablus’un güney bölgelerinin geçen çarşamba sabahı tanık olduğu çatışmaların bir kısmı (Reuters)
Başkent Trablus’un güney bölgelerinin geçen çarşamba sabahı tanık olduğu çatışmaların bir kısmı (Reuters)
TT

Hafter güçleri, Giryan’ı yeniden ele geçirmek için saldırı başlattı

Başkent Trablus’un güney bölgelerinin geçen çarşamba sabahı tanık olduğu çatışmaların bir kısmı (Reuters)
Başkent Trablus’un güney bölgelerinin geçen çarşamba sabahı tanık olduğu çatışmaların bir kısmı (Reuters)

Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH), Halife Hafter komutasındaki Libya Ulusal Ordusu (LUO) tarafından kontrol edilen (başkent Trablus’un 80 km güney batısındaki) Giryan şehrinin kontrolünü ele geçirdiklerini açıkladı. Aynı şekilde LUO, Giryan şehrini geri almak için askeri operasyon başlattıklarını duyurdu.
LUO’dan bir yetkili, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Serrac yanlısı güçlerin şehirde bulunan orduya bağlı Batı Bölgesi (Tripolitanya) Operasyonları Komutanı Tuğgeneral Abdusselam el-Hasi’yi kuşattığı yönündeki iddiaları yalanladı. Yetkili, bir sonraki duyuruya kadar geçici olarak kuvvetlerin bir başka üsse çekilmesi talimatı verildiğini belirtti.
Öte yandan LUO, Giryan’ın kontrolünü yeniden sağlamak amacıyla 27 Haziran’da başkent Trablus’taki savaş cephelerinde karşıt bir askeri operasyon başlattı. Ordu, Trablus’u kurtarma operasyonun bir parçası sayılan “el-Fetih” askeri operasyonun ikinci açık üssü olan ve başkent Trablus’un güney doğusunda yer alan Tarhuna’nın kontrolünü elinde bulunduruyor.
Askeri kaynaklara göre LUO’ya bağlı hava kuvvetleri, Giryan’daki Sekizinci Kampta silahlı milisleri hedef alan hava saldırıları düzenledi. Orduya bağlı el-Kerame operasyon odası medya merkezi, 27 Haziran’da yaptığı yazılı açıklamada, milislerin Giryan içerisindeki unsurlara rüşvet verdiğini ve bu durumun, şehrin kontrol edilmesini kolaylaştırdığını ifade etti.
Merkez, ordu güçlerinin, Giryan şehrine sorumlu şekilde yaklaştığını, vaatlerini yerine getirdiğini söylerken, baskınlar düzenlemediğini ve tutuklama kampanyaları başlatmadığını vurguladı.
LUO sözcüsü Tuğgeneral Ahmed el-Mismari ise geçen çarşamba günü Bingazi’de düzenlenen bir basın toplantısında, Giryan muharebesinin sahadan önce Facebook üzerinde başladığını ifade etti. Mismari, uyuyan hücrelerin, milislerin Giryan’da ilerleme kaydetmesini sağladığına dikkati çekti.
UMH güçlerinin, Giryan’ın yalnızca bir kısmını kontrol ettiğini ve şehrin tamamının kaybedilmediğini söyleyen Ahmed el-Mismari, “Bazı uyuyan hücreler, Giryan dağının güvenliğini sarsmaya çalıştı. Bu da terörist grupların ilerlemesini sağladı” diyerek, durumun kontrol altında olduğunu belirtti.
Öte yandan görgü tanıkları, Serrac hükümetine sadık güçlerin geçen çarşamba akşamı şehirden ayrılan Ulusal Ordu’nun ana operasyon odasının kontrolünü sağladığını açıkladı. UMH Başkanlık Konseyi ise yaptığı yazılı açıklamada, Giryan’ın tamamen kurtarıldığını duyurdu. Konsey, gelişmenin, “ordunun iktidarı ele geçirme, ülkeyi birey ve aile yönetimine dönüştürme ve Libyalıların demokratik bir sivil devlet inşa etme umutlarını söndürme çabalarını” engelleme taahhütlerinin başlangıcı olduğunu vurguladı.
UMH’nin yürüttüğü “Burkan el-Gadab” (Öfke Volkanı) operasyonu da geçen çarşamba yayınladığı bir bildiride, Libya hava kuvvetlerinin sekiz yıldır isabetli vuruşlar gerçekleştirdiğini söylerken, LUO’nun Giryan’daki ana operasyon odasının hedef alındığına ve çok sayıda zırhlı aracın imha edildiğine dikkati çekti.
Aynı şekilde UMH, Yermuk ve Ayn Zara eksenlerinde ilerleme kaydettiklerini, yeni pozisyonların ele geçirildiğini, 2 zırhlı aracın imha edildiğini ve orduya mensup 10 askeri personelin de gözaltına alındığını ifade etti.
Burkan el-Gadab operasyonu, 27 Haziran’da da Giryan’ı kurtarma operasyonu sırasında kuvvetlerin kontrol sağladığını gösteren görüntüler yayınlarken, “Giryan’ın kontrolünü sağlama operasyonu planı, günler süren hazırlık ve planlamayla gerçekleştirildi. Durum, operasyonun daha az kayıpla ve 24 saatten kısa bir sürece tamamlanmasını kolaylaştırdı” ifadelerini kullandı.
Diğer taraftan LUO, geçen ay el-Hira bölgesinde gözaltına alınan yabancı bir pilot hakkında yeni bilgiler paylaştı. LUO sözcüsü Mismari, pilotun ABD’nin Florida eyaletinden olduğunu ve Türkiye aracılığıyla ABD’den Libya’nın batısındaki Misrata’ya sevk edildiğini belirtti.
ABD’li pilotun, yolları, köprüleri ve kamu hizmetlerini hedef aldığını itiraf ettiğini söyleyen Ahmed el-Mismari’ye göre pilot, halkın ve diğer bazı noktaların da hedef alınmasının istendiğini, ancak bunları yapmaktan kaçındığını söyledi.
Aynı şekilde Mismari, LUO’nun Trablus’un kurtuluşu sonrasında ulusal bir diyalog çağrısının, bir seçim tarihi belirlenip ülkenin işlerini yöneten bir hükümetin kurulmasıyla sonlanacağını ifade etti.  
Birleşmiş Milletler (BM) misyonunu bu diyaloğa katılmaya çağıran Mismari, ulusal uzlaşının aşırılık yanlılarını ve suç işleyenleri içermeyeceğini belirtti.
Mismari, milislerin kontrolü altında herhangi bir uzlaşının olmayacağını ve Genel Komutanın Libya halkına anayasal demokratik sistemi koruma taahhüdünde bulunduğunu vurguladı. Ahmed el-Mismari ayrıca, “El-Kerame Tufanı, kutsal bir savaştır. Ülke terörizm, yolsuzluk ve milislerden temizlenene kadar sonlanmayacak. Şu anda Trablus’ta savaşan düşmanlarımızı çok iyi tanıyoruz” dedi.



İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
TT

İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)

ABD’nin İran'a yakında saldırı düzenleyeceği yönündeki söylentilerin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte İsrail, Lübnan'daki saldırılarını yoğunlaştırdı. Uzmanlar ve gözlemcilere göre bu saldırılar, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım'ın İran ile yeni bir savaşın patlak vermesi halinde Hizbullah’ın tarafsız kalmayacağını açıklamasının ardından, Hizbullah'ı askeri ‘destek’ eylemlerinden caydırmak için önleyici bir hamle.

Şarku’l Avsat’a konuşan bakanlık kaynakları, son iki gün içinde iç ve dış temasların yapıldığını, ancak net bir cevap alınamadığını ve Lübnan'ın savaşın tırmanması halinde daha geniş bir çatışmaya sürüklenmeyeceğine dair herhangi bir garanti almadığını bildirdi. Hizbullah'ın tutumu ile ilgili olarak kaynaklar, Meclis Başkanı Nebih Berri'nin verdiği mesajın ‘Hizbullah’ın İran'a saldırı olması durumunda herhangi bir eylemde bulunmayacağı’ yönünde olduğunu belirtti.


Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
TT

Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)

Gazze Şeridi’ndeki ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması, ABD’li yetkililerin teorik olarak başlatıldığını duyurmasından bu yana yaklaşık bir aydır ilerleme kaydedemiyor. Sürecin, istikrarın sağlanması ve çatışmaların yeniden başlamasının önlenmesi için düzenli bir geçişle sürdürülmesi yönünde çağrılar yapılıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, ikinci aşamaya geçişin eş zamanlı ve kademeli şekilde yürütülmesi gerektiğini, Hamas ile İsrail’in yükümlülüklerini paralel biçimde yerine getirmesinin mevcut tıkanıklığı aşabileceğini belirtti. Uzmanlar, savaşın yeniden patlak verme ihtimali ve anlaşmanın uygulanmasındaki gecikmelere ilişkin kaygılara dikkat çekerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü hedefi doğrultusunda kişisel bir başarı elde etmek için baskı yapabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Mısır resmi haber ajansı MENA dün yaptığı açıklamada, Mısır Kızılayı’nın 15’inci yaralı, hasta ve engelli Filistinli grubunun karşılanması, uğurlanması ve geçiş işlemlerinin tamamlanmasına refakat edilmesine yönelik insani çabalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Gazze Şeridi’ne dönmeyi bekleyen bu kişilerin umutları, Washington’ın 15 Ocak’ta başladığını duyurduğu ikinci aşamasında aksaklıklar yaşanan ateşkes anlaşmasına bağlanmış durumda. Uluslararası toplum ise anlaşmayı tehdit eden risklere dikkat çekiyor.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Ortadoğu’da kalıcı barış ve güvenliğe ulaşmak için şiddet ve acı döngüsünü kırmaya yönelik önemli bir fırsat bulunduğunu belirtti. Ancak Gazze Şeridi’ndeki ateşkesin kırılganlığını koruduğunu ve her iki taraftan gelen ihlallerin ABD’nin barış planı sürecini zayıflatabileceğini ifade etti.

Cooper, cuma akşamı yaptığı açıklamada, ikinci aşamaya düzenli bir geçiş çağrısında bulunarak, İsrail ordusunun çekilmesiyle eş zamanlı olarak uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve insani krizin ele alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Hamas’ın silahsızlandırılması ve gelecekte Gazze Şeridi’nin yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi şartına dikkat çekti.

dfvgth
Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nuseyrat Mülteci Kampı’nda yıkılmış evler (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Dr. Amr el-Şobaki, ikinci aşamanın esas olarak eş zamanlı bir geçiş gerektirdiğini belirterek, “Trump planı Hamas’ın silahsızlandırılmasını öngörürken, aynı zamanda İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini de içeriyor. Bu nedenle Gazze’ye tek bir perspektiften bakılmalı ve yükümlülükler bir taraf üzerinde yoğunlaşmadan herkese hatırlatılmalı” dedi.

El-Şobaki, ikinci aşamanın Hamas’ın askeri varlığının sona erdirilmesini kapsadığını ifade ederek, bunun ancak İsrail’in de Gazze Şeridi’nden çekilme, Filistinlileri hedef almama, siyasi bir ufka yönelme, Filistinli bir polis gücüne izin verme ve Gazze’de bir teknokrat komitenin çalışmasına olanak tanıma gibi yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde mümkün olacağını söyledi.

Filistinli siyasi analist Eymen er-Rakab ise ikinci aşamanın yalnızca düzenli değil, aynı zamanda sorunsuz bir geçişe ihtiyaç duyduğunu kaydetti. Ancak er-Rakab, bu hususların büyük ölçüde şeklî olduğunu, zira anlaşmanın silahsızlanma, İsrail’in çekilmesi, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması ve diğer maddeler konusunda mutabakat eksikliği nedeniyle uygulama aşamasında çok sayıda engelle karşı karşıya bulunduğunu dile getirdi.

Bu gelişmelerin gölgesinde AFP, cuma günü Hamas’ın Gazze Şeridi’nde İsrail ordusunun çekildiği bir bölgenin kontrolünü yeniden sağladığını, yerel bir polis gücü konuşlandırdığını ve kamu kurumlarını yeniden faaliyete geçirmeye çalıştığını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından Gazze’de savaş sonrası koordinasyonu denetlemek üzere görevlendirilen Nikolay Mladenov, Barış Konseyi toplantısında yaptığı açıklamada, başvuruların açılmasının ardından ilk saatlerde yaklaşık 2 bin Filistinlinin polis teşkilatına kaydolduğunu söyledi.

Gazze Şeridi’ndeki çok uluslu barış gücünün komutanı olarak atanan ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers ise aynı toplantıda, uzun vadeli planın bölgede görev yapacak yaklaşık 12 bin polisi eğitmek olduğunu ifade etti.

scdfgh
Gazze şehrindeki Meçhul Asker Meydanı yakınlarında bulunan bir mülteci kampındaki çadırlar ve barınaklar (AFP)

Er-Rakab, 12 bin polisin eğitileceğine ilişkin açıklamaların Gazze Şeridi’nin güvenliğini sağlamaya yeterli olmayacağını belirterek, Hamas’a bağlı polis gücünün sahadan çekilmesinin yerine bir alternatif oluşturulmadan gerçekleşmesi halinde güvenlik boşluğu doğacağını söyledi. Er-Rakab, Hamas’ın böyle bir durumu kabul etmeyeceğini ve aylar sürebilecek bir geçiş döneminde kısmi bir yetki devri önereceğini ifade etti. Bu nedenle düzenli ve sorunsuz bir geçişin mutabakatlarla hızlandırılması gerektiğini vurgulayan er-Rakab, mevcut durgunluk ortamında Washington’ın İsrail’in kontrolü altındaki bölgelerde yeniden imar sürecini başlatabileceği ve Tel Aviv’e harekete karşı askeri operasyonlara izin verebileceği uyarısında bulundu.

Er-Rakab, en uygun geçiş yolunun Hamas ile güvenlik görevlerinin devrinde kademeli bir anlayışa dayalı mutabakatlardan geçtiğini belirterek, “Sahada gördüklerimiz çatışmayı sona erdirecek bir çözüm değil; krizi uzatmaktan başka sonuç doğurmayan geçici pansuman tedbirlerdir” değerlendirmesinde bulundu.

El-Şobaki ise İsrail’in yalnızca Hamas’ın bedel ödemesinde ısrarcı olduğunu savundu. Buna karşın el-Şobaki, ABD Başkanı Donald Trump’ın kendisini bir barış adamı olarak konumlandırdığına ve Nobel Barış Ödülü dahil çeşitli uluslararası kazanımlar elde etme arayışında olduğuna dikkat çekerek, planın başarısızlığa uğramaması için hâlâ fırsat bulunduğunu ve Trump’ın karmaşık ayrıntılar ile çok sayıdaki zorluğa rağmen daha fazla baskı uygulayabileceğini ifade etti.


Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
TT

Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)

Filistinli sivil toplum kuruluşlarının çatı kuruluşu Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) Başkanı Emced eş-Şeva dün yaptığı açıklamada, yerinden edilmiş kişilerin insani ihtiyaçlarının çok büyük olmasına rağmen, şimdiye kadar hiçbir prefabrik evin Gazze Şeridi'ne girmediğini söyledi. Şeva, İsrail ordusunu, ‘Gazze Şeridi'nin geniş alanlarını kontrol etmeye devam etmekle ve sarı hat olarak bilinen alanı yerleşim bölgelerine doğru genişletmekle’ suçladı.

Şeva, Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığı basın açıklamasında, gerçek konut çözümlerinin bulunmaması ve insani yardım anlaşmalarında öngörülen prefabrik evlerin girişine izin verilmemesi nedeniyle binlerce ailenin halen harap haldeki çadırlarda veya açıkta yaşadığını söyledi.

vfvfd
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkıntılar arasında yapılan toplu iftar (EPA)

İsrail ordusunun ‘Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını fiilen kontrol ettiğini’ belirten Şeva, ‘sarı hattın’ genişletilmesinin, özellikle Gazze Şeridi'nin doğu ve kuzey kesimlerinde, sakinlerin kullanabileceği alanları azalttığını kaydetti.

Bu hamlelerin devam etmesinin yardım çalışmalarını zorlaştırdığını ve yerel ve uluslararası kuruluşların en çok etkilenen gruplara ulaşma kabiliyetini sınırladığını söyleyen Şeva, ‘barınak malzemeleri, yeniden inşa malzemeleri ve insani yardımın girişine izin vermek için sınır geçişlerinin tamamen ve düzenli olarak açılması’ çağrısında bulundu.

Sınır geçişlerinin hareketliliği ile ilgili olarak Şeva, yardımların girişinin ‘ihtiyaç duyulanın altında’ kaldığını açıkladı. PNGO Başkanı, inşaat malzemeleri ve prefabrik evlerin girişine getirilen kısıtlamaların, aylardır kötüleşen konut krizini çözme çabalarını engellediğini belirtti. İsrail tarafı bu açıklamalara ilişkin herhangi bir yorumda bulunmadı.

Bu durum, 7 Ekim 2023'te İsrail ile Hamas arasında patlak veren savaşın ardından Gazze Şeridi'nde yaşanan zorlu insani koşullar ve altyapı ile evlerin yaygın olarak tahrip olmasıyla ortaya çıktı.

dsvds
Binlerce Filistinli aile, Gazze Şeridi'nde yıkık evlerinin enkazı arasında, harap çadırlarda veya açık havada yaşamaya devam ediyor (AFP)

Geçtiğimiz ekim ayında bir ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi, ancak Gazze'deki yerel kuruluşlar, hareket ve geçiş kısıtlamalarının bölgeye giren yardım ve yeniden inşa malzemelerinin hızını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

“Sarı hat” terimi, İsrail ordusunun konuşlandırıldığı ve Gazze Şeridi sınırı yakınlarında tampon bölge olarak sınıflandırılan, Gazzelilerin erişiminin kısıtlandığı ve konut ve tarım faaliyetleri için kullanılabilir alanın azaldığı bölgeleri ifade etmek için kullanılıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ve yerel kuruluşlar, yüzbinlerce Filistinlinin halen geçici veya kalıcı barınma çözümlerine ihtiyaç duyduğunu tahmin ederken, uluslararası toplum Gazze Şeridi'ne giden sınır kapılarından insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarının kolaylaştırılması için çağrılar yapmaya devam ediyor.