عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
KÖRFEZ

‘Hayır Kuyusu’ndan dünyanın en büyük petrol şirketine giden yol: Saudi Aramco

Aramco’ya bağlı petrol üretim tesisi (Reuters-Arşiv)
Aramco’ya bağlı petrol üretim tesisi (Reuters-Arşiv)
    Riyad/Şarku’l Avsat
TT
TT

‘Hayır Kuyusu’ndan dünyanın en büyük petrol şirketine giden yol: Saudi Aramco

Aramco’ya bağlı petrol üretim tesisi (Reuters-Arşiv)
Aramco’ya bağlı petrol üretim tesisi (Reuters-Arşiv)

Suudi Arabistan'ın ulusal enerji devi Saudi Aramco, ‘Hayır Kuyusu’ adıyla 1938'de ticari olarak petrol üretimine başlamasından bu yana hayal gücünün ötesinde bir servet kazandı.
Şirket, o zamandan bu yana dünyanın en büyük ve en kârlı enerji şirketi haline gelerek, dünya petrol arzının yüzde 10'unu karşılar niteliğe ulaştı.
Ancak son aylarda, petrol tesislerine bir takım saldırılar düzenlendi. Bunların sonuncusu, geçtiğimiz Cumartesi günü, günde 5,7 milyon varil petrol akışını durduran silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) düzenlenen saldırı oldu.
Aramco’nun geçmişi, Suudi Arabistan hükümeti ile California Standart Oil (Socal) arasında imtiyaz sözleşmesinin imzalandığı 1933 yılına kadar uzanıyor.
Kuyu sondajı 1935 yılında başlarken, 3 yıl sonra ticari olarak petrol üretimine başlandı.
Şirketin şu anki adı olan Aramco’yu (Arabian American Oil Co.), 1940'ların sonlarında anlaşmayı yönetmek için oluşturulan ortak şirketten aldı.
1949 yılında petrol üretimi günde 500 bin varile ulaştı. Aramco, ertesi yıl bin 212 kilometrelik Trans-Arabian Boru Hattı’nı Suudi petrolünü Akdeniz yoluyla Avrupa'ya ihraç etmek için inşa etti.
Üretim, 60 milyar varil petrol ile dünyanın en büyük petrol sahası Ghawar ve 35 milyar varil ile dünyanın en büyük açık deniz petrol sahası olan Safaniya’nın keşfedilmesinden sonra hızla yükseldi.
Suudi Arabistan hükümeti, 1973’de ABD’nin İsrail’e yönelik politikası karşısında uygulanan Arap petrol ambargosu nedeniyle fiyatların yükselmesi ile Aramco’daki yüzde 25’lik payını yüzde 60’a çıkardı ve şirketin büyük çoğunluğuna sahip oldu.
Şirket, 1988’de kamulaştırıldı ve ‘Arabian American Oil Co.’ olan ismi Saudi Arabian Oil Co.(Saudi Aramco) olarak değiştirildi.
Aramco, 1990'lı yıllardan itibaren büyük uluslararası satın almalar ve ortak girişimler yapmanın yanı sıra büyük çaplı genişleme projelerine yüzlerce milyar dolar yatırım yaptı ve petrol üretim kapasitesini günlük 12 milyon varile çıkardı.
Şirket, 300 trilyon fit küp gaza ek olarak, Venezuela'dan sonra dünyadaki en büyük ikinci rezerv olarak 260 milyar varil kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip.
Doğu Bölgesi’ndeki Zahran şehrinde bulunan şirket, ABD, Çin, Hindistan, Güney Kore’nin yanı sıra birçok Avrupa ve Asya ülkesinde büyük petrol operasyonlarına sahip.
Aramco, Suudi Arabistan’ın içi ve dışında yerli boru hatları ile rafineri ağı kurdu. Ayrıca petrokimya endüstrisindeki varlığını da genişletti.
Şirket, Nisan ayında hesap defterlerini ilk kez kamuoyuna açtı. Buna göre 2018'de bir önceki yıla göre yüzde 46 artışla 111.1 milyar dolar net kar ve 356 milyar dolar gelir elde etti.
Gizli hesaplarının açılması, 2030 Vizyonu reform planlarının temel taşı olan halka arzın öncesinde şeffaflığı artırmak için yapıldı.
KÖRFEZ SAVAŞI'NDAN BU YANA PETROL FİYATLARINDA EN SERT YÜKSELİŞ YAŞANDI
TRUMP, ARAMCO'YA YAPILAN SALDIRIYA KARŞILIK VERECEĞİZ
ABD, ARAMCO TESİSLERİNE YAPILAN SALDIRILARIN UYDU GÖRÜNTÜLERİNİ PAYLAŞTI

Daha fazlasını oku

 
 
KÖRFEZ

Suudi Arabistan, küresel barış ve istikrarı tesis etmeye yönelik çabalara desteğini yineledi

Cidde’de gerçekleştirilen Bakanlar Kurulu oturumuna başkanlık ederken Veliaht Prens Muhammed bin Selman (SPA)
Cidde’de gerçekleştirilen Bakanlar Kurulu oturumuna başkanlık ederken Veliaht Prens Muhammed bin Selman (SPA)
TT
TT

Suudi Arabistan, küresel barış ve istikrarı tesis etmeye yönelik çabalara desteğini yineledi

Cidde’de gerçekleştirilen Bakanlar Kurulu oturumuna başkanlık ederken Veliaht Prens Muhammed bin Selman (SPA)
Cidde’de gerçekleştirilen Bakanlar Kurulu oturumuna başkanlık ederken Veliaht Prens Muhammed bin Selman (SPA)

Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, bugün (Salı) yaptığı açıklamada, Krallığın uluslararası barış ve istikrarı güçlendirmeye yönelik tüm diplomatik girişimlere ve çabalara yönelik sabit duruşunu ve sürekli desteğini bir kez daha teyit etti. Açıklama, bölgedeki gelişmeler ve bunların güvenlik ile ekonomik etkileri başta olmak üzere bölgesel ve uluslararası durumların ele alınmasının ardından geldi.

Toplantının başında Cidde’de oturumu yöneten Veliaht Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz, Kral Selman bin Abdülaziz’e Cibuti Cumhurbaşkanı İsmail Ömer Guelleh tarafından gönderilen ve iki ülke arasındaki ikili ilişkileri ele alan mektubun içeriği hakkında kabineyi bilgilendirdi.

Veliaht Prens ayrıca kabineyi; Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, İsviçre Federal Konseyi Başkanı Guy Parmelin, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Çekya Başbakanı Andrej Babiš ve Bangladeş Başbakanı Tarık Rahman ile gerçekleştirdiği görüşme ve temaslarının genel içeriği hakkında bilgilendirdi.

Muhammed bin Selman ayrıca, Suudi Arabistan’ın ev sahipliğinde Cidde’de düzenlenen “Körfez İstişari Zirvesi” kapsamında Körfez İşbirliği Konseyi liderlerinin gösterdiği çabalardan dolayı memnuniyetini iletti. Bu çabaların, bölgesel güvenlik ve istikrarı destekleyecek koordinasyon ve ortak çalışmayı güçlendirme hedefi taşıdığı belirtildi.

Kabine toplantısında ayrıca, “Suudi Arabistan Vizyonu 2030” çerçevesinde kaydedilen ilerlemeler ve ulusal kalkınma hedefleri ele alındı. Vizyonun, petrol dışı sektörlerin ekonomik büyümedeki payını artırarak ekonominin çeşitlendirilmesi, üretim ve yatırım tabanının genişletilmesi ve küresel değişimlere uyum kapasitesinin güçlendirilmesi açısından önemli bir dönüşüm sağladığı vurgulandı.

Bakanlar Kurulu, Vizyon 2030’un ilk iki aşamasında elde edilen kazanımları takdir ederek, hedeflenen göstergelerin yüzde 93’ünün yıllık performans seviyelerine ulaştığını belirtti. Bu ilerlemenin yapısal, ekonomik, mali ve yasal reformlarla desteklendiği; sektörlerin güçlendirilmesi, yatırım çekiciliğinin artırılması ve yaşam kalitesinin yükseltilmesinde etkili olduğu ifade edildi. Üçüncü aşamada ise çalışmaların daha da hızlandırılması gerektiği vurgulandı.

sdhyjug
Veliaht Prens Muhammed bin Selman, Cidde’de düzenlenen Bakanlar Kurulu oturumuna başkanlık etti (SPA)

Kabine ayrıca, 2026 yılı “Gelişen Teknolojilerin Benimsenmesine Hazırlık Endeksi”nde devlet kurumlarının önemli ilerleme kaydettiğini ve dijital entegrasyon, üretkenlik ve hizmet kalitesinin artırılmasında inovatif hizmetlerin geliştirilmeye devam ettiğini belirtti.

Toplantıda ayrıca, gündemdeki konular ve bazıları Şura Meclisi ile ortak çalışılan başlıklar ele alındı. Siyasi ve Güvenlik İşleri Konseyi, Ekonomi ve Kalkınma İşleri Konseyi, Bakanlar Kurulu Genel Komitesi ve Bakanlar Kurulu Uzmanlar Heyeti tarafından hazırlanan raporlar değerlendirildi.

Kabine şu kararları aldı:

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı ile Kolombiya Madenler ve Enerji Bakanlığı arasında enerji alanında mutabakat zaptının onaylanması

Brunei ve Somali ile gençlik ve spor alanlarında iş birliği anlaşmalarının onaylanması

Suudi Arabistan Ekonomi ve Planlama Bakanlığı ile Portekiz Ekonomi ve Bölgesel Uyum Bakanlığı arasında ekonomik iş birliği mutabakatı

Suudi Arabistan Yatırım Bakanlığı ile Katar Yatırım Teşvik Ajansı arasında doğrudan yatırımların teşviki konusunda mutabakat

Suudi Arabistan ile Nijerya arasında gümrük alanında karşılıklı iş birliği ve yardım anlaşması

Gıda ve İlaç Kurumu ile Portekiz Gıda Güvenliği ve Ekonomik Güvenlik Otoritesi arasında teknik iş birliği mutabakatı

Suudi Haber Ajansı ile Suriye Arap Haber Ajansı arasında haber değişimi ve iş birliği mutabakatı

Ayrıca, yurtdışında çalışan Suudi vatandaşların istihdamına ilişkin düzenlemeler, ücretlendirme kuralları ve Hac ve Umre Bakanlığı’nın organizasyon yapısı onaylandı. Suudi Standartlar, Metroloji ve Kalite Kurumu, Rekabet Genel Otoritesi ve Riyad Altyapı Projeleri Merkezi’nin geçmiş mali yıllara ait kesin hesapları da kabul edildi.

Kabine, Suudi Kalkınma Fonu ve Cevf Bölgesi Stratejik Geliştirme Ofisi’nin yıllık raporları dahil olmak üzere bazı konularda gerekli işlemlerin yapılması talimatını verdi.

KÖRFEZ

Bahreyn’de Devrim Muhafızları bağlantılı 5 sanığa müebbet hapis cezası

Fotoğraf: BNA
Fotoğraf: BNA
TT
TT

Bahreyn’de Devrim Muhafızları bağlantılı 5 sanığa müebbet hapis cezası

Fotoğraf: BNA
Fotoğraf: BNA

Bahreyn’de casusluk suçlamasıyla yargılanan sanıklar hakkında mahkeme müebbet kararını verdi. Davada ikisi Afgan uyruklu, dördü Bahreyn vatandaşı olmak üzere toplam altı sanık, İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı olarak Bahreyn’de terör eylemler gerçekleştirmek ve ülkenin çıkarlarına zarar vermek amacıyla casusluk yapmakla suçlandı.

Mahkeme, beş sanığın müebbet hapis cezasına çarptırılmasına, bir sanığın ise beraatine hükmetti. Ayrıca ele geçirilen materyallere el konulmasına ve Afgan uyruklu sanıkların cezalarının infazının ardından ülkeden kalıcı olarak sınır dışı edilmesine karar verildi.

Şarku’l Avsat’ın Bahreyn Haber Ajansı BNA’dan aktardığı bilgilere göre ilk olayın ayrıntıları, Genel Soruşturma ve Kriminal Deliller Dairesi’nin yürüttüğü çalışmalar sonucunda elde edilen bilgilerle ortaya çıktı. Buna göre İran Devrim Muhafızları’nın Afgan uyruklu bir sanıkla irtibata geçerek onu Bahreyn’deki planlarını uygulamak üzere devşirdiği ve ülkeye karşı düşmanca faaliyetlerde bulunması için istihbari görevler verdiği belirlendi.

Sanıklara verilen görevler arasında, ülkedeki kritik ve hayati tesislerin izlenmesi, görüntülenmesi ve bu tesislere ilişkin bilgi toplanması yer aldı. Bu kapsamda söz konusu sanığın bir tesisi gözetleyip hakkında bilgi topladığı ve bunun karşılığında Devrim Muhafızları’ndan para aldığı tespit edildi. Sanığın ayrıca aynı uyruktan ikinci bir kişiyi bu faaliyetlerde kendisine yardımcı olması için devşirdiği, her iki zanlının suçta kullanılan ekipmanlarla birlikte yakalandığı bildirildi.

İkinci olayda ise, yine yapılan soruşturmalar sonucunda, Devrim Muhafızları unsurlarının İran’da bulunan firari bir Bahreyn vatandaşıyla irtibata geçtiği ve onu Bahreyn’e karşı çalışmaya ikna ettiği ortaya kondu. Söz konusu kişiye, ülke içinde yerel unsurları bulup devşirme ve bunları örgütün planlarını hayata geçirmek üzere kullanma görevi verildi.

BNA’ya göre bu doğrultuda söz konusu sanık üç Bahreyn vatandaşını daha devşirdi. Bu kişilere, ülkenin güvenliğine ve çıkarlarına zarar vermeyi amaçlayan görevler verildi. Bu görevler arasında kritik tesislerin izlenmesi, gözetlenmesi, görüntülenmesi ve bu tesislere ilişkin bilgilerin toplanarak Devrim Muhafızları’na iletilmesi yer aldı.

Savcılık, iki olaya ilişkin ihbarların alınmasının ardından derhal soruşturma başlattı. Gözaltına alınan sanıkların ifadeleri alındı, ele geçirilen elektronik cihazların incelenmesi için teknik bilirkişiler görevlendirildi ve tanıkların beyanlarına başvuruldu. Soruşturmayı yürüten yetkilinin ifadelerine göre, sanıkların Devrim Muhafızları’na sağladığı bilgi ve veriler, ülkedeki bazı hayati tesisleri hedef alan düşmanca terör eylemlerinde temel unsur oluşturdu ve bu durum ülkenin güvenliği ile istikrarını tehlikeye attı.

Açıklamada ayrıca, savcılığın bu gelişmeler üzerine sanıkları Büyük Ceza Mahkemesi’ne sevk ettiği, davaların birden fazla duruşmada ele alındığı ve bu süreçte sanıkların avukatlarının hazır bulunması ile savunma haklarının kullanılması dâhil tüm yasal güvencelerin sağlandığı belirtildi. Mahkemenin daha önce, davaların ulusal güvenlikle ilgili hassas bilgiler içermesi nedeniyle yayın yasağı kararı aldığı da kaydedildi.

Savcılık, beraat kararı verilen sanıkla ilgili hükmü incelemekte olduğunu ve mevcut deliller doğrultusunda karara itiraz edip etmeyeceğini değerlendirdiğini bildirdi.

Açıklamada, Bahreyn’e karşı yabancı ve hasım unsurlarla casusluk yapmanın, ulusal güvenliğe yönelik en ağır suçlardan biri olduğu vurgulanarak, bu tür eylemlerin söz konusu tarafların düşmanca faaliyetler için kullanabileceği kritik bilgileri elde etmesine imkân sağladığına dikkat çekildi.

Savcılık, yasaların kendisine tanıdığı yetkiler çerçevesinde bu tür suçlara karşı kararlılıkla mücadele etmeyi sürdüreceğini ve bu fiilleri işleyenler hakkında caydırıcı yasal işlemlerin uygulanacağını belirterek, ülkenin güvenliği ve istikrarının korunmasının öncelik olduğunu yineledi.

KÖRFEZ

Umman, Hürmüz Boğazı'nda uluslararası deniz taşımacılığının sorunsuz bir şekilde sürdürülmesinin önemini vurguladı

Umman Dışişleri Bakanı Bedr Al Busaidi, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Edward Llewellyn ile Maskat'ta görüştü (ONA)
Umman Dışişleri Bakanı Bedr Al Busaidi, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Edward Llewellyn ile Maskat'ta görüştü (ONA)
TT
TT

Umman, Hürmüz Boğazı'nda uluslararası deniz taşımacılığının sorunsuz bir şekilde sürdürülmesinin önemini vurguladı

Umman Dışişleri Bakanı Bedr Al Busaidi, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Edward Llewellyn ile Maskat'ta görüştü (ONA)
Umman Dışişleri Bakanı Bedr Al Busaidi, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Edward Llewellyn ile Maskat'ta görüştü (ONA)

Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamad el-Busaidi, bugün yaptığı açıklamada, deniz yolları ve stratejik boğazların güvenliği ile emniyetinin korunmasının önemini yineleyerek, başta Hürmüz Boğazı olmak üzere uluslararası deniz taşımacılığının kesintisiz sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Umman Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu değerlendirmelerin, Bakan el-Busaidi’nin ülkeyi ziyaret etmekte olan Edward Llewellyn ile Maskat’ta gerçekleştirdiği görüşme sırasında dile getirildiği bildirildi.

Açıklamada, tarafların güvenlik ve denizcilik alanlarında iş birliği ve koordinasyonun güçlendirilmesi ile tecrübe paylaşımının önemine dikkat çektiği, bunun bölgesel güvenlik ve istikrarı desteklemenin yanı sıra uluslararası hukuk ve seyrüsefer serbestisi kurallarına bağlılığı pekiştireceği ifade edildi.

Görüşmede ayrıca bölgedeki son gelişmeler ve bunların yansımaları ele alınırken, gerilimin azaltılması, tansiyonun düşürülmesi ve sürdürülebilir siyasi ve diplomatik çözümlerin teşvik edilmesi konularında görüş alışverişinde bulunuldu.