İhvan’ın Libya kolundan, ABD’ye Rusya’ya müdahale et çağrısı

Kahire/Cemmal Cevher
Kahire/Cemmal Cevher
TT

İhvan’ın Libya kolundan, ABD’ye Rusya’ya müdahale et çağrısı

Kahire/Cemmal Cevher
Kahire/Cemmal Cevher

Yabancı savaşçıların Trablus’a akını devam ederken Libya’daki İhvan-ı Müslimin (Müslüman Kardeşler) örgütü ve Ulusal Mutabakat Hükümeti’ne (UMH) bağlı Libya İslami Mücadele Grubu (Libyan Islamic Fighting Group - LIFG) ile temsil edilen siyasal İslam akımı bayrağı altındaki güçler, Rusya’nın bölgedeki müdahalesine karşı ABD’nin ülkedeki nüfuzunu genişletmesi hakkında konuşmakla meşgul. Geçmişte ABD ile birlikte çalışmaya karşı çıkma edebiyatı yaptıklarını gözden kaçıran bu kuvvetler, resmi ve bireysel düzeylerde, bu yönde ilerlemeye çalıştı.
Libya-Amerikan Konseyi Başkanı ve İhvan-ı Müslimin liderlerinden Dr. İsam Umeyş, UMH’ye dünya çapındaki diplomatik faaliyetlerini arttırma çağrısında bulunarak siyasi çözüm yönelimini harekete geçirme talebinde bulundu. Öte yandan ABD’nin, Rusya’nın Trablus’taki savaş rolünü kısıtlamakla ilgilendiğine dikkat çekti. Dr. Umeyş bir süredir Ankara ve Doha’da bulunan yetkililerle görüşerek Trablus’taki savaşta askeri dengenin sağlanması için ABD’nin bir role sahip olması gerektiğinin altını çizdi.
Trablus hükümeti, Libya Ulusal Ordusu’nu (LUO) Rus Wagner şirketinin ‘paralı askerlerinden’ yardım almakla suçluyor. Geçtiğimiz yıl 4 Nisan’da patlak veren savaş neredeyse birinci yılını tamamlamak üzere. Ancak LUO bu iddiaları reddederek UMH’nin Türkiye’ye bağlı Suriyeli milislerden oluşan yabancı savaşçıların gelişinin üzerini örtmeyi hedeflediğini bildirdi.
Libya’da bir sivil aktivist olan Yarub el-Beraki, Şarku'l Avsat’a yaptığı açıklamada İhvan ve müttefiklerinin eski rolleri ve yönetim üzerindeki etkilerini yeniden kazanmaya çalıştıklarına dikkat çekti. Bunun da Trablusgarp’taki Rus varlığını abartma yoluyla gerçekleştirildiğine işaret etti. Batılı ülkelerinin kendileri için güvenilir bir ortak olarak sunmaya çalıştıklarını belirtti. Bunu Libya'daki çıkarlarını koruyabilmek ve uluslararası dengeyi sağlamak için (Ulusal Ordu) karşısında bir baskı kartı olarak kullanılabileceklerine işarette bulundu.
UMH İçişleri Bakabı Fethi Başağa, geçtiğimiz ayında sonlarında ABD’yi ülkenin batısında bir askeri üs kurmaya çağırmıştı. Daha sonra Bloomberg'e yaptığı açıklamada, hükümetinin ABD’ye Libya'da askeri üs kurmayı önerdiğini söyledi. Beraki bunu uluslararası toplumu hâlâ güce sahip olduklarına ikna etme çalışmaları olduğunu bu çabaların aldatmaca olduğunu ifade etti.



Berlin, Amerikan varlığının azaltılmasının ardından Avrupa savunmasını güçlendirmeyi hedefliyor

ABD Başkanı Donald Trump, mart ayı başlarında Beyaz Saray'da Almanya Başbakanı Friedrich Merz'i ağırladı (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump, mart ayı başlarında Beyaz Saray'da Almanya Başbakanı Friedrich Merz'i ağırladı (Reuters)
TT

Berlin, Amerikan varlığının azaltılmasının ardından Avrupa savunmasını güçlendirmeyi hedefliyor

ABD Başkanı Donald Trump, mart ayı başlarında Beyaz Saray'da Almanya Başbakanı Friedrich Merz'i ağırladı (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump, mart ayı başlarında Beyaz Saray'da Almanya Başbakanı Friedrich Merz'i ağırladı (Reuters)

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, dün yaptığı açıklamada, Washington'un Almanya'daki 5 bin Amerikan askerini geri çekme kararının etkisini hafifleterek, bu durumun "beklenen bir gelişme" olduğunu belirtti. Pistorius, buna karşılık Avrupalı müttefiklerini savunma kapasitelerini güçlendirmeye çağırdı.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), cuma günü yaptığı açıklamada, İran ile yaşanan savaş gerilimi ve ABD-Avrupa ilişkilerini zayıflatan ticari anlaşmazlıkların gölgesinde askeri güçlerini çekme kararı aldığını duyurdu.

ABD’nin İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana Almanya'da yaklaşık 36 bin, Avrupa genelinde ise toplam 78 bin askeri bulunuyor. ABD Başkanı Donald Trump, ilk döneminde 25 bin askeri çekme tehdidinde bulunmuş, Beyaz Saray'a geri döndüğü ikinci döneminde de bu tehditlerini yinelemişti.

Askeri uzmanlar karar üzerinde ikiye bölünmüş durumda. Bazı uzmanlar bu kısıtlamayı askeri açıdan "sembolik" bir hamle olarak değerlendiriyor. Bazıları ise yıl sonunda uzun menzilli "Tomahawk" füzelerinin konuşlandırılmasının durdurulma ihtimalinin yaratacağı ciddi güvenlik riskleri konusunda uyarılarda bulunuyor.


Irak'taki grupların silahsızlandırılması planına dair işaretler

Irak'ın müstakbel Başbakanı Ali el-Zeydi, 2 Mayıs 2026'da Erbil'e varışında Kürdistan Bölgesel Hükümeti Başbakanı Mesrur Barzani tarafından karşılandı. (Bölgesel Hükümet)
Irak'ın müstakbel Başbakanı Ali el-Zeydi, 2 Mayıs 2026'da Erbil'e varışında Kürdistan Bölgesel Hükümeti Başbakanı Mesrur Barzani tarafından karşılandı. (Bölgesel Hükümet)
TT

Irak'taki grupların silahsızlandırılması planına dair işaretler

Irak'ın müstakbel Başbakanı Ali el-Zeydi, 2 Mayıs 2026'da Erbil'e varışında Kürdistan Bölgesel Hükümeti Başbakanı Mesrur Barzani tarafından karşılandı. (Bölgesel Hükümet)
Irak'ın müstakbel Başbakanı Ali el-Zeydi, 2 Mayıs 2026'da Erbil'e varışında Kürdistan Bölgesel Hükümeti Başbakanı Mesrur Barzani tarafından karşılandı. (Bölgesel Hükümet)

Bağdat’ta dün paylaşılan bilgilere göre, iktidar koalisyonu silahlı grupların silahsızlandırılmasına yönelik "teorik bir çerçeve" üzerinde çalışıyor. Bu planın, Halk Seferberlik Güçleri’nin (Haşdi Şabi) liderlik hiyerarşisinin yeniden yapılandırılmasını da içerebileceği belirtiliyor.

İki önde gelen grubun ağır silahlarını bırakıp Haşdi Şabi güçlerine teslim edeceklerini açıklamasıyla ilgili çelişkili haberler ortaya çıktı; söz konusu operasyonun yalnızca " sembolik" olabileceği ve Amerika Birleşik Devletleri ile ilişkileri test etme" amacı taşıyabileceği konusunda şüpheler dile getirildi.

Dikkat çekici bir gelişme olarak kaynaklar ABD'nin, grupların dağıtılması için baskı yapmak amacıyla bir süre askıya aldığı dolar sevkiyatlarını Irak'a yeniden başlattığını doğruladı.

Hükümet kurma çalışmaları ve Erbil ziyareti

Bu arada, Irak'ın yeni başbakan adayı Ali ez-Zeydi, yeni hükümeti kurmak için istişarelere devam ediyor ve Erbil'de Kürdistan Demokrat Partisi'ne (KDP) Bağdat'taki siyasi süreci boykot etmeyi bırakması çağrısında bulundu.

Görüşme sonrası açıklama yapan Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başbakanı Mesrur Barzani, "Federal hükümet ile yaşanan ihtilaflı konuları kökten çözmek için yeni bir fırsat şekilleniyor" ifadelerini kullandı.


İnsan hakları örgütü: Hartum'da İHA saldırısı sonucu 5 kişi öldü

Sudan'ın başkenti Hartum'da savaşın yol açtığı yıkımdan (Arşiv- Reuters)
Sudan'ın başkenti Hartum'da savaşın yol açtığı yıkımdan (Arşiv- Reuters)
TT

İnsan hakları örgütü: Hartum'da İHA saldırısı sonucu 5 kişi öldü

Sudan'ın başkenti Hartum'da savaşın yol açtığı yıkımdan (Arşiv- Reuters)
Sudan'ın başkenti Hartum'da savaşın yol açtığı yıkımdan (Arşiv- Reuters)

Sudan’ın başkenti Hartum’un büyük metropol bölgesinde dün, Hızlı Destek Kuvvetleri’ne (HDK) ait  insansız hava aracının (İHA) bir aracı hedef alması sonucu 5 sivil hayatını kaybetti. Bu saldırı, insan hakları kuruluşlarına göre başkentte bu hafta gerçekleşen ikinci benzer olay oldu.

Son aylarda Sudan ordusu ile HDK arasında ülke genelinde İHA saldırılarında belirgin bir artış yaşanırken, bazı saldırılar tek seferde onlarca kişi yaşamını yitirmesine sebep oldu.

Savaş sırasında ihlalleri belgeleyen “Acil Durum Avukatları” adlı kuruluş, HDK’ya ait bir İHA’nın dün sabah Omdurman’ın güneyindeki Cemuiyye Üçgeni yolu üzerinde sivil bir aracı vurduğunu ve araçtaki bütün yolcuların hayatını kaybettiğini bildirdi.

Kuruluş aracın, Hartum’un yaklaşık 90 kilometre güneyindeki Beyaz Nil eyaletinde bulunan Şeyh es-Sıddık bölgesinden geldiğini belirtti.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre güvenlik kaynakları ve görgü tanıkları, geçen salı günü de başkent merkezinin yaklaşık 40 kilometre güneyindeki Cebel Evliya bölgesinde bir hastanenin İHA saldırısıyla hedef alındığını bildirdi.

HDK ile Sudan ordusu arasında daha önce yaşanan çatışmalar sırasında Hartum havaalanının içinden yükselen dumanlar (Arşiv- Reuters)HDK ile Sudan ordusu arasında daha önce yaşanan çatışmalar sırasında Hartum havaalanının içinden yükselen dumanlar (Arşiv- Reuters)

Bu saldırı, ordunun bir yıl önce HDK’dan geri aldığı başkentte aylar sonra gerçekleşen ilk saldırı oldu.

Cebel Evliya, ordunun hızlı gerçekleştirdiği karşı saldırısıyla HDK’nın batıya, Darfur’daki ana üssüne çekilmesinden önce Hartum eyaletindeki son kontrol noktasıydı.

HDK, geçen yıl Hartum’da çoğunlukla askeri noktalar, enerji tesisleri ve su altyapısını hedef alan bir dizi İHA saldırısı düzenlemişti.

Ancak son aylarda başkentte görece bir sakinlik yaşandı. Yerinden edilen 1,8 milyondan fazla kişi geri dönerken, havalimanı iç hat uçuşlarına yeniden açıldı. Buna rağmen kentin büyük bir kısmı hâlâ elektrik ve temel hizmetlerden yoksun durumda.

Çatışmalar ise büyük ölçüde Darfur’da yoğunlaştı. Ordu, ekim ayında Faşir kentindeki son üssünü kaybederken, Kurdufan’da HDK doğu ile batıyı bağlayan ana kara yolunun kontrolünü yeniden ele geçirmeye çalışıyor.

Diğer yandan şiddet olayları Etiyopya sınırına yakın güneydoğudaki Mavi Nil eyaletine de sıçradı. Bu durum, çatışmaların daha da uzaması ve yayılması yönündeki endişeleri artırıyor.

2023 yılından beri devam eden savaş, on binlerce kişinin ölümüne yol açtı. Bazı tahminlere göre can kaybı 200 bini aşarken, milyonlarca kişi ülke içinde ve dışında yerinden edildi. Savaş, dünyanın en büyük insani krizlerinden birine neden oldu.