Birleşmiş Milletler'den Belarus'a kınama

Birleşmiş Milletler'den Belarus'a kınama
TT

Birleşmiş Milletler'den Belarus'a kınama

Birleşmiş Milletler'den Belarus'a kınama

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, Belarus'ta hafta sonu yapılan Devlet Başkanlığı seçimlerinin ardından başlayan protestolara yapılan müdahaleyi kınadı. Bachelet, "Raporlar, son 3 gün içinde yaklaşık 6 binden fazla kişinin gözaltına alındığını gösteriyor" dedi.
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, Belarus yetkililerinin 9 Ağustos'taki Devlet Başkanlığı seçimleri sonrasında ülke genelinde düzenlenen barışçıl protestolara yapılan müdahaleyi kınadı ve halkın şikayetlerinin duyulması çağrısında bulundu. BM’nin resmi internet sitesinden duyurulan açıklamada Bachelet, "Pazar günkü seçimlerden elde edilen tartışmalı ön sonuçların açıklanmasının ardından Belarus genelinde büyük ölçüde barışçıl protestolar patlak verdi ve güvenlik güçleri tarafından ağır bir baskıya yol açtı. Polisin büyük ölçüde barışçıl göstericilere karşı gereksiz ve aşırı güç kullandığı, plastik mermi kullandığı, tazyikli su kullandığı ve sersemletici el bombası attığı bildirildi" dedi.
"Raporlar, polis memurlarının gözaltına alındıktan sonra da dahil olmak üzere protestoculara şiddet gösterdiğini ifade ediyor" diyen Bachelet, "Belirsiz koşullarda en az 250 kişi yaralandı ve bir protestocu öldü" ifadelerini kullandı.
Belaruslu yetkililere seslenen Bachelet, "Belarus makamlarına protestolar sırasında güç kullanımının her zaman istisnai ve son çare olması gerektiğini hatırlatıyorum. Şiddete başvuran bireyler ile onlara karşı güç kullanılmaması gereken barışçıl protestocular arasında açıkça ayrım yapılmalı. Devlet yetkilileri, ifade özgürlüğü ve barışçıl toplanma haklarının kullanılmasına izin vermeli ve bunları kolaylaştırmalı, bunu baskı altına almamalıdır. Demokratik özgürlüklerin bastırılması değil sürdürülmesi gerekir, insanların daha da fazla seçim bağlamında konuşma ve muhalefet beyan etme hakları var" dedi.

"Raporlar 6 binden fazla kişinin gözaltına alındığını gösteriyor"
Ülkedeki tutuklamalara dikkat çeken ve uluslararası hukuku hatırlatan BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Bachelet, "Raporlar, son 3 gün içinde küçüklerin yanı sıra çevredekiler de dahil olmak üzere yaklaşık 6 binden fazla kişinin gözaltına alındığını gösteriyor ve bu da uluslararası insan hakları standartlarını açık bir şekilde ihlal eden büyük bir tutuklama eğilimi olduğunu gösteriyor" ifadelerini kullandı. Gözaltı sırasında ve sonrasında kötü muameleye ilişkin raporların daha da rahatsız edici olduğunu belirten Bachelet, "Belarus hükümetine, tutuklulara yönelik işkence ve diğer kötü muamele konusundaki mutlak yasağı hatırlatıyorum" dedi.

Bağımsız ve tarafsız soruşturma çağrısı
Bachelet, yasa dışı bir şekilde gözaltına alınan herkesin derhal serbest bırakılması ve tüm insan hakları ihlali iddialarının derhal, kapsamlı, bağımsız ve tarafsız soruşturulması çağrısında bulundu. Bachelet, "Muhalefetini barışçıl bir şekilde ifade ettikleri için keyfi olarak gözaltına alınan veya kötü muamele görenlerin adalet ve tazminat alma hakları vardır. Yetkililer, halkın seçimlerle ilgili şikayetlerini de dinlemeli ve bunlara yanıt vermelidir" ifadelerini kullandı.

"Gösterileri takip eden gazeteciler saldırıya uğradı"
Bachelet ayrıca, Pazar gününden bu yana aralıklı olarak gerçekleşen internet kesintilerinin yanı sıra bilgi arama ve sağlama hakkı da dahil olmak üzere ifade özgürlüğü hakkının ciddi şekilde kısıtlanması anlamına gelen birçok sosyal medya platformunun, sivil toplum kuruluşlarının ve haber sitelerinin engellenmesinden duyduğu endişeyi dile getirdiğini belirtti. Bachelet, "Gösterileri takip eden gazeteciler taciz edildi, bazı durumlarda saldırıya uğradı, ekipmanlarına el konuldu veya el konuldu ve 50'den fazla muhabir ve basın mensubu gözaltına alındı, bazıları hakkında cezai soruşturma açıldı" ifadelerini kullandı.
Açıklamanın sonunda yeni tip korona virüs (Kovid-19) ortamında muhalefetin yaşayabilmesine vurgu yapan Bachelet, "Her demokratik toplumda ve özellikle kriz ve toplumsal huzursuzluk bağlamında serbest bilgi akışı çok önemlidir. Ama daha da önemlisi, Kovid-19 salgınının mevcut durumunda ve insanların kendilerini sokaklar yerine çevrimiçi olarak muhalefet ifade etmeye mecbur hissedebilecekleri yerlerde, internette barışçıl protesto hakkı da korunmalıdır" dedi.



İran, protestolar sırasında bir Besic üyesinin öldüğünü duyurdu

Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)
Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)
TT

İran, protestolar sırasında bir Besic üyesinin öldüğünü duyurdu

Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)
Başkent Tahran'ın güvenliğini korumakla görevli Sarallah Özel Kuvvetler Birimi'ne bağlı Besic devriyeleri (Tesnim Haber Ajansı)

İranlı yetkililer bugün yaptıkları açıklamada, ülkede giderek yayılan protestolar sırasında batıdaki Luristan eyaletinde İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı seferberlik gücü Besic’ten bir unsurun öldüğünü duyurdu. Bu olay, güvenlik güçleri saflarında kaydedilen ilk ölüm olarak bildirildi.

Protestolar, ülkedeki ekonomik koşulların kötüleşmesine tepki olarak pazar günü başlamıştı.

Çarşamba gecesi hayatını kaybeden ve 21 yaşında olduğu belirtilen Besic üyesinin ölümü, başkent Tahran’da protestoların görece zayıflamasına karşın diğer eyaletlere yayılmasıyla birlikte, İran yönetiminin gösterilere karşı daha sert bir tutum benimseyebileceğine işaret ediyor.

Şarku’l Avsat’ın AP’den aktardığına göre, İran resmi haber ajansı IRNA, DMO mensubunun ölümünü doğruladı ancak olaya ilişkin ayrıntı vermedi.

İranlı Öğrenciler Haber Ajansı (ISNA) ise Luristan Vali Yardımcısı Said Burali’nin açıklamalarına yer verdi. Burali, güvenlik görevlisinin ölümünden doğrudan göstericileri sorumlu tuttu.

Burali, söz konusu DMO mensubunun, protestolar sırasında ‘kamu düzenini savunurken’ ‘ayaklanmacılar’ tarafından öldürüldüğünü söyledi. Burali ayrıca, Besic ve polis güçlerinden 13 kişinin de olaylarda yaralandığını açıkladı.

İran’da protestolar, Tahran’daki ticaret merkezlerinden üniversitelere ve birçok kente yayılarak genişledi. Geçtiğimiz pazar günü, ekonomik krizin derinleşmesi, riyalin rekor düzeyde değer kaybetmesi, enflasyonun yükselmesi ve yaşam koşullarının ağırlaşmasıyla başlayan hareketlilik, dikkat çekici bir boyut kazandı.


İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen gösteriye binlerce kişi katıldı

İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)
İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)
TT

İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen gösteriye binlerce kişi katıldı

İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)
İstanbul'da düzenlenen Gazze yanlısı mitinge katılanlar, Gazze Şeridi'ndeki şiddetin sona ermesini talep ederek Filistin ve Türk bayrakları taşıdılar (AP)

Yeni yılın ilk gününde bugün İstanbul'da binlerce kişi Gazze’ye destek amacıyla yürüyüş düzenledi. Filistin ve Türk bayraklarının taşındığı yürüyüşte, savaşın harap ettiği bölgedeki şiddetin sona ermesi talep edildi.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre protestocular dondurucu soğukta toplanarak Galata Köprüsü'ne doğru yürüdüler ve "Sessiz kalmayacağız, Filistin'i unutmayacağız" sloganıyla oturma eylemi yaptılar.

Gazze yanlısı göstericiler dondurucu soğukta toplandı ve Galata Köprüsü'ne doğru yürüdü (AP)Gazze yanlısı göstericiler dondurucu soğukta toplandı ve Galata Köprüsü'ne doğru yürüdü (AP)

Bilal Erdoğan da dahil olmak üzere 400'den fazla sivil toplum örgütü yürüyüşe katıldı.

Polis kaynakları ve Anadolu haber ajansı (AA), yürüyüşe yaklaşık 500 bin kişinin katıldığını, konuşmalar yapıldığını ve Lübnan doğumlu şarkıcı Maher Zain'in "Filistin'e Özgürlük" şarkısını seslendirdiğini bildirdi.

Binlerce kişi, yılbaşı sabahı İstanbul'da Gazze'ye destek yürüyüşü düzenledi (Reuters)Binlerce kişi, yılbaşı sabahı İstanbul'da Gazze'ye destek yürüyüşü düzenledi (Reuters)

Eğitim amaçlı bir hayır kurumu olan İlim Yayma Vakfı'nın başkanı olan ve yürüyüşün düzenlenmesine destek veren Bilal Erdoğan, "2026 yılının tüm milletimize ve ezilen Filistinlilere iyilik getirmesini diliyoruz" dedi.

Türkiye, Gazze'deki savaşın en sert eleştirmenlerinden biri olup, 7 Ekim 2023'te İsrail'e yönelik eşi benzeri görülmemiş bir Hamas saldırısına karşılık olarak patlak veren savaşı sona erdiren ateşkesin sağlanmasına yardımcı oldu.

İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen yürüyüşe 400'den fazla sivil toplum örgütü katıldı (AP)İstanbul'da Gazze'ye destek amacıyla düzenlenen yürüyüşe 400'den fazla sivil toplum örgütü katıldı (AP)

10 Ekim'de kırılgan bir ateşkes yürürlüğe girdi, ancak bu ateşkes şiddeti etkili bir şekilde sona erdirmedi; yürürlüğe girmesinden bu yana 400'den fazla Filistinli öldürüldü.


İsrail'de demografi rakamları alarm veriyor

2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
TT

İsrail'de demografi rakamları alarm veriyor

2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)
2025'te 182 bin doğumun gerçekleştiği Ortadoğu ülkesinin nüfusu 112 bin artarak 10,2 milyona yaklaştı (AFP/Arşiv)

Gazze savaşında ateşkes sağlansa da 7 Ekim 2023'te başlayan çatışmaların etkileri her iki tarafta da derinden hissediliyor. 

İsrail Merkezi İstatistik Bürosu verilerine göre, savaşla ilgili ölümler hesaba katılmadığında dahi, ülkedeki beklenen yaşam süresi 2024'te düştü. 

Yahudi erkeklerin ortalama ömrü 82,4'ten 82,1'e gerilerken, kadınlarda 86,1'den 85,8'e gelindi. 

Bu süre zarfında İsrail yurttaşı Arap erkeklerinde düşüş daha fazla oldu: Beklenen yaşam süresi 78,3'ten 77,7'ye azaldı. 

2023'te ortalama ömrü 83,3 olan Arap kadınlarıysa 2024'te 83,2'ye düştü.

Böylece İsrail'deki ortalama yaşam beklentilerinde 2020'den beri ilk kez düşüş kaydedildi. 

Geçen hafta yayımlanan bu verileri haberleştiren Haaretz, 2,7 milyon İsraillinin sigortalı olduğu Maccabi adlı şirketin çarşamba açıkladığı rakamları da dünya kamuoyuna duyurdu. 

Her üç İsrailliden birinin profesyonel psikolojik desteğe ihtiyaç duyduğu vurgulandı. 

İsrail'den göç edenlerin sayısı Gazze savaşının ardından iki katına çıkarken neredeyse üç aydır süren ateşkes de bu eğilimi değiştirmeyecek gibi görünüyor.  

İsrail Merkezi İstatistik Bürosu'nun yıl sonu raporuna göre 2025'te 69 bini aşkın İsrailli ülkesini terk etti. 24 bin 600 kişininse Ortadoğu ülkesine taşındığı bildiriliyor. 

Resmi verilere göre, 2024'te ülkesinden kaçan İsrailli rakamı 82 bin 700'dü. Aynı yıl yerleşmek üzere ülkeye giden kişi sayısının 55 bin civarında kaldığı düşünülünce İsrail'de nadir görülen bir negatif net göç ortaya çıkmıştı.

Son rakamlara göre bu yıl da aynı durum tekrarlandı. 

Times of Israel, Gazze savaşıyla birlikte ülkedeki gergin siyasi atmosferin bu düşüşten sorumlu tutulduğunu aktarıyor.

İsrailli sosyologlar ve nüfusbilimciler, ülkeyi terk edenlerin çoğunun iyi eğitimli, yüksek gelirli, seküler ve sola yatkın kişiler olduğunu söylüyor. 

Göç dalgasının ekonomik, sosyal ve siyasi etkilerinin ülkenin geleceğini ciddi bir şekilde belirleyebileceği uyarısında bulunuyorlar. 

Avrupa'da yaşayan İsrail yurttaşı sayısının 200 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. 

Independent Türkçe, Haaretz, Times of Israel