İran'ın başkenti Tahran'da sokakta yürürken maske takan iki kadın (AFP)
Londra/Şarku'l Avsat
TT
TT
İran'da koronavirüs ölümleri 23 bini aştı
İran'ın başkenti Tahran'da sokakta yürürken maske takan iki kadın (AFP)
İran Sağlık Bakanlığı sözcüsü Cumartesi günü devlet televizyonuna verdiği demeçte, İran'da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının 116 kişi daha artarak 23 bin 29'a yükseldiğini bildirdi.
Reuters haber ajansına göre, Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Sima Sadat Lari, başkent Tahran'da düzenlediği basın toplantısında, Kovid-19 salgınına ilişkin son bilgileri verdi.
Ülke genelinde 2 bin 139 yeni vaka tespit edildiğini bildiren sözcü, toplam vaka sayısının 399 bin 940'a yükseldiğini ifade etti.
İran'da Kovid-19'un ilk kez 19 Şubat'ta Kum kentinde tespit edildiği duyurulmuştu.
Mayıs ayı ortasında enfeksiyon sayısındaki düşüşün ardından İran, koronavirüsün yayılmasını önlemek için uyguladığı önlemleri gevşetmiş ve uzmanların son vakalarda önemli bir artışa yol açtığına inandıkları ekonomiyi yeniden açmıştı.
Bahreyn, İran kaynaklı saldırıları önledi; gerilimin düşürülmesi için diplomatik temaslar sürüyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/i%CC%87ran/5342394-bahreyn-i%CC%87ran-kaynakl%C4%B1-sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1-%C3%B6nledi-gerilimin-d%C3%BC%C5%9F%C3%BCr%C3%BClmesi-i%C3%A7in-diplomatik
Bahreyn, İran kaynaklı saldırıları önledi; gerilimin düşürülmesi için diplomatik temaslar sürüyor
Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, hava savunma sistemlerinin ülkeyi hedef alan çok sayıda İran kaynaklı hava saldırısını hedeflerine ulaşmadan engellediğini ve imha ettiğini açıkladı.
Açıklamada, silahlı kuvvetlerin her türlü saldırıya karşı koymaya hazır olduğu belirtildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu ise Bahreyn'deki ABD'ye ait bir radar sistemini insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyurdu.
Diplomatik temaslar kapsamında Umman ve İran, deniz koridorlarının güvenliği, uluslararası deniz ulaşımı ve ticaretin kesintisiz sürdürülmesi ile gerilimin düşürülmesine yönelik adımları ele aldı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin Umman'a gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yapılan görüşmelerde, diyalog ve müzakere sürecinin yeniden canlandırılması da gündeme geldi. Temaslar, Washington ile Tahran arasındaki gerilimin sürdüğü ve savaşı sona erdirmeye yönelik girişimlerin sonuçsuz kaldığı bir dönemde gerçekleşti.
Öte yandan Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğindeki aksamalar artıyor. İran Deniz Kuvvetleri, boğaz yakınlarında deniz mayınına çarpan bir petrol tankerinin hasar gördüğünü bildirdi. Böylece son 24 saatte zarar gören tanker sayısı 4'e yükseldi.
İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları Kurumu da bir tankerin saldırıya uğradığını, makine dairesinde çıkan yangın nedeniyle geminin manevra kabiliyetini kaybettiğini duyurdu. Mürettebatın kurtarıldığı belirtildi.
Tahran'ın boğazdaki deniz ulaşımını aksatmaya yönelik adımları sürerken Washington da İran limanlarına deniz ablukası uyguluyor. Umman ise deniz ulaşımının güvenliği konusundaki anlaşmazlığın sürdüğü ve savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerde ilerleme sağlanamadığı bir ortamda diplomatik girişimlerini yoğunlaştırıyor.
Katar'dan İran-ABD hattında arabuluculuk girişimi: Tarafların uzlaşması için temaslar sürüyor
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari (Katar Haber Ajansı - QNA)
Katar, ABD ile İran arasındaki krizin çözümüne yönelik arabuluculuk çabaları kapsamında salı günü İran tarafıyla bir görüşme gerçekleştirdi. Doha yönetimi, tarafların masadaki öneriler konusunda görüşlerini yakınlaştırmayı amaçlayan girişimlerin sürdüğünü belirtirken, bölgedeki gerilimin tırmanmasının arabuluculuk çabalarını zorlaştıracağı uyarısında bulundu.
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ve Başbakanlık Danışmanı Macid el-Ensari, haftalık basın bilgilendirme toplantısında yaptığı açıklamada, İran tarafıyla salı günü yapılması planlanan görüşmenin son günlerde gerçekleştirilen temasların devamı niteliğinde olduğunu söyledi.
Görüşmelerde masadaki önerilerin ele alındığını ve tarafların tutumları arasındaki farklılıkların giderilmesi için yollar arandığını belirten Ensari, girişimlerin temel amacının tarafların görüşlerini birbirine yakınlaştırmak ve aralarındaki görüş ayrılıklarını azaltmak olduğunu ifade etti.
Bölgede, özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilim ve Bahreyn'deki tırmanışa dikkati çeken Ensari, arabuluculuk çabalarının sürdüğünü ancak olası bir tırmanışın diplomatik girişimleri olumsuz etkileyeceğini kaydetti.
Ensari, "Bölgede yaşanacak herhangi bir tırmanış, arabuluculuk çabalarını şüphesiz daha da zorlaştıracaktır." dedi.
Tüm taraflara itidal çağrısında bulunan Ensari, diplomatik süreci sekteye uğratabilecek adımlardan kaçınılmasını istedi.
'Ne savaş ne barış' durumu
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ensari, krizin çözüme kavuşturulamadan devam etmesinin ekonomik ve güvenlik alanlarında doğurabileceği sonuçlara dikkati çekerek mevcut belirsizliğin hiçbir tarafın çıkarına olmadığını vurguladı.
Ensari, "Bu durumdan yarar sağlayan hiçbir taraf yok. Aksine, söz konusu durum yalnızca bölge ekonomilerini ve Körfez'in güvenliğini etkilemekle kalmıyor, küresel enerji piyasalarının istikrarını, küresel gıda güvenliğini ve uluslararası barış ile güvenliği de doğrudan ve ciddi biçimde etkiliyor." ifadelerini kullandı.
Mevcut çıkmazın sürmesinin ve sürecin durgunluğa girmesinin kimsenin çıkarına olmadığını belirten Ensari, diplomatik çabaların ilerleme kaydedememesinin beraberinde getirdiği risklere işaret etti.
Ensari'nin açıklamaları, Körfez'in güvenliği ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin enerji tedariki ve uluslararası ticaretle doğrudan bağlantılı olduğu bir dönemde, bölgesel gerilimin düşürülmesine yönelik diplomatik girişimlerin önem kazandığı süreçte geldi.
Katar-Türkiye savunma işbirliği
Katar ile Türkiye arasındaki askeri işbirliğine ilişkin soruları da yanıtlayan Ensari, Doha'da imzalanan ortak savunma anlaşması ile Bedir Anlaşması'nın Katar'ın savunma kapasitesini güçlendirme ve bölgesel tehditlere karşı güvenlik ortaklıklarını genişletme çabalarının bir parçası olduğunu söyledi.
Katar ile Türkiye arasındaki stratejik ilişkilerin "iki ülkenin ortak kaderi ve ulusal güvenliği" temelinde şekillendiğini belirten Ensari, iki ülkenin ulusal ve bölgesel güvenliği ilgilendiren tehditler karşısında benzer tutumlar sergilediğini ifade etti.
Bölge ülkelerinin, Katar'ın da aralarında bulunduğu şekilde, "ortak savunma esasına dayalı yeni bir bölgesel güvenlik sistemi oluşturmak" için çalıştığını kaydeden Ensari, özellikle savunma sanayisi ve güvenlik ihtiyaçlarının karşılanması alanlarında askeri işbirliğinin geliştirilmesinin önemini vurguladı.
Bu yaklaşımın Körfez ülkeleri arasındaki savunma işbirliği ve bölgesel güvenlik ortaklıklarıyla bağlantılı olduğunu belirten Ensari, Doha'nın imzaladığı anlaşmaların istikrarın güçlendirilmesi ve ortak tehditlerle mücadele çerçevesinde değerlendirildiğini söyledi.
Ensari, Körfez Savunma Konseyi aracılığıyla yürütülen işbirliğinin yanı sıra bölgesel anlaşma ve ortaklıkların da "istikrarın pekiştirilmesi ve zorluklarla mücadele için birlikte hareket edilmesi" amacı taşıdığını dile getirdi.
Böylece Doha yönetimi, ABD-İran krizinin çözümüne yönelik diplomatik girişimlerle bölgesel savunma işbirliğinin geliştirilmesini birlikte yürüttüğü bir yaklaşım izlediğini ortaya koydu.
Gazze ve Batı Şeria
Filistin meselesine de değinen Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ensari, İsrail'i Gazze Şeridi'ndeki ateşkes anlaşmasını ihlal etmeyi sürdürmekle ve Batı Şeria'daki askeri operasyonlarını yoğunlaştırmakla suçladı. Ensari, bu uygulamaların bölgesel güvenlik ve istikrar açısından sonuçları olacağı uyarısında bulundu.
Katar'ın Gazze'deki savaşın başladığı ilk günden itibaren Filistinlileri ve bölge halklarını daha fazla tırmanıştan koruyacak bir ateşkes sağlanması için çalıştığını belirten Ensari, sahadaki gelişmelerin saldırıların sürmesi ve insani yardımların ulaştırılmasının engellenmesi yönünde ilerlediğini söyledi.
Ensari, "Bugün yardımlar bölgeye girmiyor, saldırılar devam ediyor. İsrail'in sahadaki varlığı değişmedi, aksine artıyor." ifadelerini kullandı.
Batı Şeria'daki gelişmelerden de endişe duyduklarını belirten Ensari, bölgede yaşanan tırmanışın, "mevcut durumun onlarca yıldır görülmemiş biçimde değiştirilmesi anlamına geldiğini" ifade etti.
Ensari, İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki operasyonlarını, köyleri ve altyapıyı hedef almasını da eleştirerek Gazze, Batı Şeria ve Lübnan'daki tırmanışın bölge halklarının çıkarına olmadığını vurguladı.
Bölgedeki gelişmelerden siyasi çıkar elde etmek isteyenler dışında hiçbir tarafın yaşanan tırmanıştan fayda sağlamadığını belirten Ensari, "Bölgede yaşanan tüm bu tırmanıştan yalnızca siyasi kazanım elde etmek isteyenler yarar sağlıyor. Bölgesel barış ve güvenlik açısından bakıldığında, bugün bölgede hiçbir halk bu uygulamalardan fayda görmüyor." dedi.
Doha'nın İsrail'e taahhütlerini yerine getirmesi için baskı yapılması amacıyla uluslararası ortaklarıyla çalışmayı sürdürdüğünü belirten Ensari, Gazze'deki ateşkes anlaşmasının uygulanmasına yönelik arabuluculuk girişimlerinin de devam ettiğini kaydetti.
Ensari, İsrail'in anlaşmayı "her gün ihlal ettiğini" savunarak Katar'ın Gazze'de ateşkesi sağlayan anlaşmanın "tam ve kapsamlı biçimde uygulanması" için çabalarını sürdüreceğini vurguladı.
Tahran’dan Washington’a sert mesaj: ABD güçlerini Güney Kutbu’na kadar uzaklaştıracağızhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5342375-tahran%E2%80%99dan-washington%E2%80%99-sert-mesaj-abd-g%C3%BC%C3%A7lerini-g%C3%BCney-kutbu%E2%80%99na-kadar-uzakla%C5%9Ft%C4%B1raca%C4%9F%C4%B1z
İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından 13 Kasım 2026'da yayımlanan ve İran devlet medyasında yayınlanan video kaydından alınan görüntüde, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde deniz mayınına çarpan sıvılaştırılmış gaz taşıyan bir gemi görülüyor (AFP)
Tahran’dan Washington’a sert mesaj: ABD güçlerini Güney Kutbu’na kadar uzaklaştıracağız
İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından 13 Kasım 2026'da yayımlanan ve İran devlet medyasında yayınlanan video kaydından alınan görüntüde, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde deniz mayınına çarpan sıvılaştırılmış gaz taşıyan bir gemi görülüyor (AFP)
Tahran yönetimi, salı günü askeri söylemini, ABD ve İsrail’le arasında nisan ayında sağlanan ateşkesten bu yana en üst seviyeye çıkardı. İran’dan peş peşe gelen açıklamalar ve gelişmeler, gerilimin yeniden tırmandığına işaret etti. Bu kapsamda Genelkurmay Başkanı’ndan daha önce benzeri görülmemiş ifadeler gelirken Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı da sert bir uyarıda bulundu. İran Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’nda petrol tankerlerinde meydana gelen bir dizi patlamayı duyururken İran’ın Kişm Adası’nda da patlama sesleri duyuldu.
Askeri açıklamalarda bulunan İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahî, ülkesinin “ABD güçlerini denizde geri çekilmeye zorlamayı başardığını” söyledi. Abdullahî, Amerikan güçlerini bölgeden tamamen çıkararak Güney Kutbu’na kadar uzaklaştıracakları tehdidinde bulundu.
İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahî (IRNA)
Abdullahî bu açıklamayı, Tahran’da “Kutsal Savunma ve Direniş Değerlerini Koruma ve Yayma Vakfı” tarafından düzenlenen bir sergiye katıldığı sırada yaptı. Sergide İran’ın ABD ve İsrail’le son iki savaşta elde ettiğini öne sürdüğü “stratejik kazanımları” anlattı.
Güney Kutbu vurgusu
Şarku’l Avsat’ın Press TV’den aktardığı habere göre Abdullahî, “Deniz alanında büyük başarı elde ettik ve düşmanı çok uzak mesafelere çekilmeye zorladık. Allah’ın yardımıyla Amerikalıları bölgenin dışına, Güney Kutbu’na kadar mutlaka çıkaracağız. Bunun gerçekleşmesini beklesinler” dedi.
ABD’nin askeri gücünün zirvesinin deniz kuvvetlerinden kaynaklandığını belirten Abdullahî, uçak gemileri, muhripler ve kruvazörlerin Washington’a dünya okyanuslarına ulaşma imkânı sağladığını söyledi. Abdullahî ayrıca İran Silahlı Kuvvetleri’nin artık düşman savaş uçaklarıyla geçmişe kıyasla daha güçlü ve isabetli biçimde mücadele edebildiğini ileri sürdü.
Abdullahî’nin açıklamaları, İran’ın son haftalarda sık sık dile getirdiği resmi söylemin devamı niteliğinde. Tahran yönetimi, ABD savaş gemilerinin İran kıyılarından 500 kilometreden fazla uzaklaşmaya zorlandığını ve artık Umman Denizi’nde bulunmadığını savunuyor. İranlı yetkililer, Amerikan gemilerinin yeniden Körfez’e dönmesinin de mümkün olmadığını öne sürüyor. Abdullahî daha önce bu konuda yaptığı bir açıklamada, Körfez’e dönüşün ABD Başkanı Donald Trump’ın “mezara götüreceği bir hayal” olacağını söylemişti.
Buna karşılık ABD’li bir yetkili pazartesi günü, USS Theodore Roosevelt uçak gemisinin pazar günü ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) sorumluluk alanına ulaştığını açıklamıştı. Böylece bölgedeki Amerikan uçak gemisi görev gruplarının sayısı üçe yükseldi.
Geçen eylül ayında San Diego’daki üssünden ayrılan Roosevelt, nisandan bu yana bölgede bulunan USS George Bush ve ağustostan beri bölgede görev yapan USS George Washington uçak gemilerine katıldı.
ABD Deniz Kuvvetleri’nin verilerine göre Umman Denizi’ndeki Amerikan deniz gücü şu anda üç uçak gemisi, 13 muhrip, iki kruvazör ve bir kıyı muharebe gemisinin yanı sıra 20 binden fazla denizci ve deniz piyadesinden oluşuyor. Bu, ABD’nin Orta Doğu’da nisan ayından bu yana ve daha önce 2003’teki Irak işgalinden bu yana oluşturduğu en büyük deniz gücü yığınağı olarak nitelendiriliyor.
CENTCOM daha sonra yaptığı açıklamada, Roosevelt’in planlı bir konuşlandırma kapsamında şu anda komutanlığın sorumluluk alanında görev yaptığını bildirdi. ABD Başkanı Donald Trump ise son günlerde İran’a yönelik yeni saldırı düzenlenmesi ihtimalinin son derece düşük olduğunu söylemişti.
Yıkıcı ve acı verici karşılık
Öte yandan Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Tümgeneral Ahmed Vahidi, İran’a yönelik yeni bir saldırı düzenlemeyi düşünebilecek tüm taraflara sert bir uyarıda bulundu.
Şarku’l Avsat’ın Tesnim Haber Ajansı’ndan aktardığı habere göre Vahidi, “En küçük saldırı bile yıkıcı ve acı verici bir karşılıkla karşılanacaktır” dedi. Vahidi, tehditlere ve yaptırımlara rağmen İran’ın füze ve savunma kapasitesini geliştirmeyi sürdürdüğünü vurguladı.
Vahidi daha önce de İran’ın füze gücünü geliştirme sürecinin tehdit veya yaptırımlarla durdurulamayacağını belirtmiş, bu sürecin “kan ve inançla” devam edeceğini söylemişti.
Vahidi’nin açıklamaları, 28 Şubat’ta eski dini lider Ali Hamaney’in öldürülmesinden bu yana İran’daki karar alma mekanizmasında yaşanan belirgin değişimin ardından geldi. Batılı medya kuruluşlarının haberlerine dayandırılarak İran basınında yer alan bilgilere göre savaş, barış ve nükleer politika gibi temel konulardaki kararlar artık Vahidi ve Abdullahî’nin yanı sıra Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın da aralarında bulunduğu altı üst düzey isimden oluşan kolektif bir güvenlik konseyi tarafından alınıyor.
Kişm Adası’nda patlamalar
İran'ın Kişm Adası'nda salı günü patlama sesleri duyuldu. Fars Haber Ajansı, patlamaların ardından adanın kuzeybatısında duman yükseldiğini bildirdi. Olayın nedeni henüz bilinmiyor.
İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahî (IRNA)
Bu gelişme, başta Wall Street Journal olmak üzere Amerikan medyasının ABD’nin pazartesi akşamı adaya sınırlı çaplı saldırılar düzenlediğini duyurmasından bir gün sonra yaşandı. ABD’li bir yetkili saldırıları savunma amaçlı bir adım olarak nitelendirirken İran’ın resmi haber ajansı IRNA, adada art arda beş patlama sesi duyulduğunu bildirmişti.
Hürmüz Boğazı’nda tanker patlamaları
Hürmüz Boğazı’nda da gerilim dolu bir gün yaşandı. İran Deniz Kuvvetleri, petrol tankerlerini kapsayan bir dizi patlama meydana geldiğini duyurdu.
Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, salı günü yaptığı açıklamada iki petrol tankerinde deniz mayınlarına çarpmaları sonucu patlama meydana geldiğini bildirdi. Açıklamada tankerlerin isimleri, hangi ülkenin bayrağını taşıdıkları veya olayda yaralanan olup olmadığına ilişkin bilgi verilmedi.
Daha sonra İran Ordusu Deniz Kuvvetleri, üçüncü bir tankerin boğazın doğusunda deniz mayınına çarpmasının ardından alev aldığını ve kullanılamaz hale geldiğini duyurdu. Açıklamada, aynı olayda dördüncü bir tankerin de ağır hasar gördüğü belirtildi.
IRNA ve devlet televizyonunda yayımlanan açıklamada İran ordusu, tankerlerin boğazın doğusundaki yasaklı bir bölgede seyrettiğini ve seyir sistemlerinin kapalı olduğunu öne sürdü. Açıklamada, denizcilik şirketleri, silahlı kuvvetlerle koordinasyon sağlamadan yasaklı bölgelere girmemeleri konusunda uyarıldı.
İran ordusunun açıklamasında, “Silahlı kuvvetlerle koordinasyon sağlanmadan ve kurallara aykırı biçimde gerçekleştirilen her türlü yasa dışı hareketin sonucu, mayınlara çarpma ve yangın olacaktır” ifadeleri kullanıldı.
Şarku’l Avsat’ın Tesnim Haber Ajansı'ndan aktardığı habere göre Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nın doğusunda seyreden bir LNG tankerinin, izin verilmeyen rotadan geçmeye çalışırken deniz mayınına çarptığını açıkladı. Çarpmanın ardından tankerde yangın çıktığı ve büyük bir patlama yaşandığı bildirildi. Tankerin daha önce defalarca uyarıldığı ileri sürüldü.
İran güçleri, ABD’nin su yolunun yeniden açıldığı yönündeki önceki açıklamalarına karşılık Hürmüz Boğazı’nın “hâlâ kapalı olduğunu ve İran İslam Cumhuriyeti gerekli gördüğü sürece kapalı kalacağını” bildirdi.
Eş zamanlı gelişmeler, askeri açıklamalardan Hürmüz Boğazı’ndaki tanker olaylarına kadar bölgede gerilimin yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor. Tahran, savaştan daha güçlü çıktığı ve Körfez ile Hürmüz Boğazı’nda kendi kurallarını uygulayabilecek kapasiteye ulaştığı yönündeki söylemini öne çıkarıyor. Ancak tankerlerde yaşandığı bildirilen olaylara ilişkin bağımsız bilgiler henüz doğrulanmış değil. Hasar gören gemilerin isimleri açıklanmadığı gibi, olaylara ilişkin tarafsız kaynaklardan da teyit gelmedi.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة