Rabat, Washington’a ‘savunma sanayine yatırım’ yapmayı önerdi

Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita, 2 Ekim’de Rabat’ta ABD Savunma Bakanı Mark Esper ile bir araya geldi (AFP)
Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita, 2 Ekim’de Rabat’ta ABD Savunma Bakanı Mark Esper ile bir araya geldi (AFP)
TT

Rabat, Washington’a ‘savunma sanayine yatırım’ yapmayı önerdi

Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita, 2 Ekim’de Rabat’ta ABD Savunma Bakanı Mark Esper ile bir araya geldi (AFP)
Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita, 2 Ekim’de Rabat’ta ABD Savunma Bakanı Mark Esper ile bir araya geldi (AFP)

Fas ve ABD, 2 Ekim’de Rabat’ta iki ülke arasındaki askeri işbirliği için yol haritası anlaşması imzalarken Rabat, Washington’a ‘Fas’ta savunma sanayi sektöründe yatırım yapmaya yönelik ortak girişimleri teşvik ederek, askeri işbirliğini güçlendirme’ önerisinde bulundu.
Anlaşma, Fas Ulusal Savunma İdaresi’nden sorumlu Bakan Abdüllatif Ludi ve ABD Savunma Bakanı Mark Esper tarafından Fas Dışişleri Bakanı Nasır Burita’nın katılımıyla imzalandı.
Esper, Tunus ve Cezayir ziyaretleri sonrasında geçen perşembe günü Fas’a ulaşmıştı.
Anlaşma, Rabat ile Washington arasındaki stratejik ortaklığı güçlendirmeyi ve kalıcı ilişkileri pekiştirmeyi amaçlıyor. Rabat’taki diplomatik kaynaklar, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, anlaşmanın ‘iki ülkedeki askeri kurumların her türlü olasılığa hazırlıklı olmalarına ve Sahel bölgesindeki terör gruplarıyla mücadele etmelerine destek olmayı, özellikle Afrika’da olmak üzere istikrar ve güvenliği desteklemeyi, ortak operasyonlarla barışın korunmasını, sınırların korunmasını, kaçakçılıkla mücadeleyi, bir bütün olarak bölgede bölgesel güvenliğin korunması, iki ülkedeki iki askeri kuruluş arasında eğitim ve öğretim alanında işbirliğinin yanı sıra trafik özgürlüğünün sağlanmasını’ amaçladığını belirtti. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre iki taraf da bu anlaşmanın uygulanmasını denetleyecek bir komite oluşturmayı kabul etti.
Bu çerçevede Fas Dışişleri Bakanı, ABD Savunma Bakanı’nın Rabat’ı ziyaretinin birkaç anlam taşıdığını söyledi. Başkan Donald Trump yönetimindeki bir Savunma Bakanı’nın ilk defa Rabat’a ziyarette bulunduğu ve son 20 yılda bir ABD Savunma Bakanı’nın Rabat’a yönelik üçüncü ziyareti olduğu belirtildi. Bakan ayrıca, iki ülke arasında savunma işbirliği anlaşmasının imzalanmasının, ‘tehditlerin arttığı ve zorlukların geliştiği bir zamanda geldiğini’ vurgularken, “Bu anlaşma, güvenli bir dünya teşvik etmek isteyen iki ulusumuzun proaktif liderliğini cesurca yansıtıyor” dedi.
Burita, ABD ve Fas’ın başta uluslararası terör tehditleri ve ortak güvenlik zorluklarıyla mücadele alanı olmak üzere eşitli alanları içeren uzun vadeli bir ittifakla birleştiğini söylerken, Terörizmle Mücadele Küresel Forumu’nun (TMKF) eş başkanlığına ve Fas’ın terörizmle mücadeleyi destekleme çabalarının bir parçası olarak NATO dışından ABD’nin önemli bir müttefiki olduğuna dikkati çekti.
Öte yandan ABD Savunma Bakanı, Rabat ve ülkesi arasındaki güçlü ilişkilere övgüde bulunarak, aralarındaki ortaklığın 200 yıldan fazla sürdüğünü belirtti. Bakan Esper, Fas Krallığı’nın ABD’nin bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olduğunu kaydetti.

Mark Esper, Fas’ın kilit bir ortak olduğunu ifade ediyor
Fas’ın terörizm ve güvenlik sorunlarıyla mücadelede ve bölgede istikrar ve refahın desteklenmesinde kilit bir ortak olduğunu ifade eden Mark Esper, iki ülke arasındaki askeri işbirliğine övgüde bulundu. ABD’li Bakan, iki ülke arasında imzalanan askeri anlaşmanın, Afrika ülkeleri düzeyinde Fas- ABD işbirliğinin kapısını açacağını söyledi. Aynı şekilde çok sayıda Afrika ülkesinin fayda sağladığını belirttiği ‘Afrika Aslanı’ manevralarına da değindi.
Esper’in Rabat ziyareti programında Dışişleri Bakanının yanı Fas Silahlı Kuvvetler Genel Müfettişi Abdulfettah el-Varak ve Ulusal Savunma İdaresinden sorumlu Bakan Abdüllatif Ludi ile bir toplantı da yer aldı.
Fas Krallığı Silahlı Kuvvetler Genel Komutanlığı, yaptığı açıklamada, Ludi’nin 2 Ekim’de Rabat’ta ABD Savunma Bakanı’nı karşıladığını duyurdu. Genel Komutanlık, Faslı ve ABD’li yetkililerin, ulusal savunma alanında ikili işbirliğinin çeşitli yönlerini ve bunların gelişme olasılıklarını ele alan görüşmeler yaptıklarını kaydetti.

İki ülke arasında uzlaşı sağlandı
Aktarılana göre iki yetkili, iki ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki askeri işbirliği hususunda uzlaşı sağladı. Ayrıca yetkililer, ortak güvenlik hedeflerini pekiştirmeye, özellikle de askeri hazırlık derecesini yükseltmeye, yetkileri artırmaya ve kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğini geliştirmeye odaklandı. 
Görüşme sırasında Ludi, Kral VI. Muhammed liderliğinde Fas’ın, terörizmle mücadele ve göç krizinin insani yönetimi alanında benimsediği çok boyutlu stratejiye dikkat çekti. Faslı yetkili, ülkesinin ‘ekonomik kalkınma için Güney-Güney işbirliği ve birçok Afrika ülkesinde askeri kuvvetlerin yeteneklerinin, özellikle de eğitim ve deneyim alışverişinde güçlendirilmesi çerçevesinde Krallığın yürüttüğü yaptığı çabalar başta olmak üzere Sahel ve Akdeniz bölgelerinde bölgesel istikrarda bir aktör olarak’ oynadığı role dikkati çekti.
Ludi, teknoloji transferini ve Krallığın bu alandaki stratejik bağımsızlığının aşamalı olarak inşasını teşvik etmek için Fas’ta savunma sanayi sektörüne yatırım yaparak ve ortak projeleri teşvik ederek ABD ile askeri işbirliğini güçlendirmeyi önerdi.
Aynı kaynak, ABD Savunma Bakanı’nı karşılayanlar arasında el-Varak’ın da olduğunu açıkladı. Kaynağa göre ABD’nin Rabat Büyükelçisi David Fisher ve ABD’nin Rabat büyükelçiliğindeki askeri ataşe huzurunda gerçekleşen görüşmelerde ikili askeri işbirliğinin sonuçları ele alındı.
Söz konusu işbirliği, ortak tatbikatlar düzenlemeyi, ziyaret alışverişinde bulunmayı, çeşitli eğitim ve öğretim kurslarına katılmayı içeriyor. Aynı şekilde tarafların, iki ülkenin silahlı kuvvetleri arasında aynı dostluk ve karşılıklı güven ruhu içerisinde uzun süredir devam eden işbirliği ilişkilerini geliştirmek için ortak iradelerini teyit ettiğini vurguladı.
Öte yandan iki taraf, iki ülke arasındaki askeri işbirliğini geliştirmek için Fas ve ABD arasında Savunma Danışma Komitesi’nin çalışmalarını takip etmek için çalışma taahhüdünde bulundu.



Doğu Libya, ‘tam özerklik’ seçeneğini hayata geçirmeye mi yöneliyor?

Usame Hammad, 3 Kasım’da Bingazi’de düzenlenen terörle mücadele ve düzensiz göçün önlenmesi konulu konferansa katıldı. (Libya İstikrar Hükümeti Basın Ofisi)
Usame Hammad, 3 Kasım’da Bingazi’de düzenlenen terörle mücadele ve düzensiz göçün önlenmesi konulu konferansa katıldı. (Libya İstikrar Hükümeti Basın Ofisi)
TT

Doğu Libya, ‘tam özerklik’ seçeneğini hayata geçirmeye mi yöneliyor?

Usame Hammad, 3 Kasım’da Bingazi’de düzenlenen terörle mücadele ve düzensiz göçün önlenmesi konulu konferansa katıldı. (Libya İstikrar Hükümeti Basın Ofisi)
Usame Hammad, 3 Kasım’da Bingazi’de düzenlenen terörle mücadele ve düzensiz göçün önlenmesi konulu konferansa katıldı. (Libya İstikrar Hükümeti Basın Ofisi)

Libya’nın doğusunda ‘özerk yönetim’ konusu, son dönemde yeniden ön plana çıktı. Temsilciler Meclisi (TM) tarafından görevlendirilen hükümetin idari ve mali bağımsızlığı hayata geçirme ihtimalini gündeme getirmesi, yıllardır bölünmüşlük yaşayan ülkede bu seçeneğin uygulanabilirliğine, devlet kurumlarının birliği üzerindeki etkilerine ve kaynakların ve yetkilerin gelecekte nasıl yönetileceğine ilişkin soru işaretlerini yeniden gündeme taşıdı.

Bingazi’deki hükümetin (Libya İstikrar Hükümeti/LİH) Başbakanı Usame Hammad’ın pazartesi akşamı, bu seçeneğin hayata geçirilebileceğine işaret etmesinin ardından siyasetçiler, aşiret liderleri ve Libyalı aktivistler arasında tartışmalar genişledi. Bu adımın, LİH’e sorumluluk alanı içindeki coğrafi bölgede kaynakları ve kamu tesislerini bağımsız biçimde yönetme imkânı sağlayacağı belirtildi.

Hammad hükümetinin bu açıklaması, Abdulhamid Dibeybe başkanlığındaki Ulusal Birlik Hükümeti’nin (UBH), TM’nin ülkenin batısındaki Zintan kentinde oturum yapmasını engellemesine tepki olarak geldi. Bu gelişme, bölünmüş kurumların yetkileri ile coğrafi ve idari sınırlarına ilişkin anlaşmazlıkları yeniden gündeme taşıdı.

Bu yaklaşımı destekleyenler, özerk yönetimi doğu ve güney bölgelerinin çıkarlarını korumanın ve kaynaklarının merkezi kurumların işleyişindeki aksaklıklardan bağımsız şekilde yönetilmesini sağlamanın bir yolu olarak görüyor. Diğerleri ise ulusal uzlaşı ve iktidar ile servetin paylaşımına ilişkin anayasal güvencelerin bulunmadığı bir ortamda özerk yönetime geçilmesinin bölünmüşlüğü kalıcı hale getirebileceği uyarısında bulunuyor.

Federal sistem

Siyasi analist Abdullah ed-Dibani’ye göre Hammad hükümeti, vatandaşların çıkarlarını korumak ve kalkınmanın devamlılığını güvence altına almak amacıyla mali ve idari bağımsızlığı ya da özerk yönetimi hayata geçirme konusunda ilerlemesini sağlayacak hukuki ve yürütme kapasitesine sahip.

Dibani, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, bu yaklaşımın, TM’den kaynaklanan hükümet meşruiyetine dayandığını, ayrıca ülkenin doğu ve güney bölgelerinde sahada sağlanan güvenlik istikrarı, imar projeleri ve altyapı çalışmalarının da bu süreci desteklediğini söyledi.

Dibani, “Bu girişim, siyasi tıkanıklığa ve yasama organının çalışmalarının aksamasına verilmiş bir yanıttır. Ülkenin imkânlarının ve vatandaşların geçim koşullarının siyasi anlaşmazlıklara rehin edilmemesini amaçlamaktadır” dedi. Kaynakların bağımsız biçimde yönetilmesinin, servetin daha adil dağıtılmasına ve kamu hizmetlerinin devamlılığının sağlanmasına katkıda bulunabileceğini vurguladı.

Devam eden tartışmalar, Libyalı siyasetçilerin yıllardır federal sistemin ya da yarı federal bir modelin benimsenmesi yönündeki tekrarlanan talepleriyle de örtüşüyor. Bu model, ülkenin tarihî üç bölgesi olan Berka, Trablus ve Fizan’a kendi işlerini yönetme konusunda daha geniş yetkiler verilmesini öngörüyor.

Ancak bu yaklaşımın, mevcut krize yönelik olası çözümlerden biri olarak benimseyenler arasında dahi ortak kabul görmediği anlaşılıyor.

Libya Federal Hareketi yöneticilerinden Ebu Bekir Kat­rani, federal sistemin doğu ve batıda iki ayrı hükümetin varlığı nedeniyle fiilen uygulanmakta olduğunu, ancak ‘anayasal güvenceye kavuşturulmadığını ve demokratik bir biçimde işlemediğini’ belirtti.

Libya’da federal sistem, 1963 yılında, üniter devlet sistemini kabul eden 1963 tarihli 1 sayılı Kanun’la yapılan anayasa değişikliği kapsamında kaldırılmıştı.

Katrani, Facebook üzerinden yaptığı paylaşımda, Libya’daki taraflar arasında gerçek çatışma odağını oluşturan bakanlıklar ve egemen kurumlar üzerindeki anlaşmazlık devam ettiği sürece federal sistemin benimsenmesinin krizin temel nedenlerini ortadan kaldırmayacağı uyarısında bulundu.

Karmaşıklıklar ve engeller

Sorular, salı günü Bingazi’de Libya Kültür Mirası ve Yaban Hayatı Kurumu tarafından düzenlenen geleneksel bir festival sırasında bir grup Libyalı gencin görüntülerinin yayılmasıyla daha da arttı. Görüntülerde gençlerin, halk dansı sergilerken ülkenin doğusundaki Libya Ulusal Ordusu (LUO) Genel Komutan Yardımcısı Saddam Hafter’in cumhurbaşkanı olarak göreve getirilmesini destekleyen sloganlar attığı görüldü. Katılımcılar ayrıca Hafter’in sivil kıyafetli fotoğrafının yer aldığı ve üzerinde ‘Cumhurbaşkanı’ yazan bir poster taşıdı.

csdfrgthy
Geçtiğimi salı günü Bingazi’de düzenlenen bir festivalde Saddam Hafter’in sivil kıyafetli fotoğrafının yer aldığı ve üzerinde ‘Cumhurbaşkanı’ yazan bir poster (Libya Kültür Mirası ve Yaban Hayatı Kurumu)

Bununla birlikte, Libya İleri Araştırmalar Enstitüsü’nden siyaset bilimci Prof. Dr. Arif et-Teyr’in de aralarında bulunduğu bazı isimler, özerk yönetim seçeneğinin mevcut aşamada hayata geçirilebileceği ihtimalini düşük görüyor. Et-Teyr, mali ve idari bağımsızlık seçeneğinin gündeme getirilmesinin, bunun mevcut aşamada uygulanabileceği anlamına gelmediğini belirtti.

Bu seçeneğin siyasi, ekonomik ve toplumsal açıdan karmaşık sorunlarla karşı karşıya olduğunu, ayrıca hayata geçirilmesi için onlarca yıl sürebilecek anayasal ve kurumsal düzenlemelere ihtiyaç duyduğunu ifade eden et-Teyr, “Libya kamuoyu, ülkenin bölünmesi ya da birliğinin zedelenmesi fikrine sıcak bakıyor gibi görünmüyor. Bunun nedeni, Kral İdris es-Senusi’nin 1951 yılında Libya’nın bağımsızlığının ilan edilmesi ve bölgelerinin birleştirilmesiyle özdeşleşen tarihî sembolizmiyle bağlantılı olmasıdır” dedi.

Et-Teyr, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, egemen mali ve ekonomik kurumların birbirine bağlı yapısının, bölgeler arasındaki kaynak ve gelirlerin iç içe geçmiş olmasının bağımsız bir mali yönetim oluşturulmasının önünde engel teşkil ettiğini belirtti. Bu durumun, gelecekteki herhangi bir düzenlemede Fizan bölgesinin ve Libya’nın güneyinin nasıl bir konumda olacağına ilişkin soru işaretleri de doğurduğunu kaydetti.

cdfgthy
Libya Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, 21 Ekim’de Trablus’ta Temsilciler Meclisi (TM) Birinci Başkanvekili Tarık el-Eşter ile yaptığı görüşme sırasında (Dibeybe’nin ofisi)

Dış politika açısından ise et-Teyr, komşu ülkelerin ve ABD, Birleşik Krallık, Rusya ve Çin’in de aralarında bulunduğu uluslararası toplumun mevcut aşamada böyle bir yaklaşımı kabul etmesini beklemiyor. Ancak bölünmüşlüğün sürmesi ve kapsamlı bir siyasi çözüme ulaşılmasında başarısız olunması hâlinde, uzun vadede koşulların değişebileceği ihtimalini de dışlamadı. Bunun, tarafları alternatif idari düzenlemeler arayışına yöneltebileceğini ifade etti.

İki farklı yaklaşım arasında Libya Uzlaşısı Ayan Meclisi Başkanı Muhammed el-Mubeşşir ise vatandaşların haklarına ve servetin adil dağıtımına odaklanan bir yaklaşım ortaya koydu. El-Mubeşşir, “Libya’nın sorunu haritayla ilgili değil” diyerek farklı şehir ve bölgelerde yaşayan insanların ihtiyaçlarının birbirine benzediğini, bunların maaş, ilaç, eğitim ve iş imkânlarını kapsadığını belirtti.

Federalizm taleplerinin arkasında, özellikle dışlanmışlık hissi ve yerine getirilmeyen vaatlerin birikmesi gibi gerekçelerin bulunduğunu kabul eden el-Mubeşşir, ancak adil kurumların, denetim ve hesap verebilirlik mekanizmalarının bulunmadığı bir ortamda devletin yapısını değiştirmenin ne fayda sağlayacağını sorguladı. Ayrıca yolsuzluk ve kayırmacılığın bölgelere de taşınabileceği uyarısında bulundu.

El-Mubeşşir, bunun yerine belediyelerin güçlendirilmesini, kendilerine gerçek yetkiler ve bağımsız bütçeler verilmesini, gelirlerin dağıtımında şeffaf kuralların benimsenmesini önerdi. Bu yaklaşımını, ülkenin birliğinin korunmasını sağlayan unsurlar olarak ekonominin, bankacılık sisteminin, para biriminin, petrol zenginliğinin ve bölgeler arasındaki toplumsal bağların birbirine bağlı olmasına dayandırdı.


Lübnan’da Hizbullah üyesi 5 kişi askerî mahkemeye sevk edildi

Lübnan’da Hizbullah üyesi 5 kişi askerî mahkemeye sevk edildi
TT

Lübnan’da Hizbullah üyesi 5 kişi askerî mahkemeye sevk edildi

Lübnan’da Hizbullah üyesi 5 kişi askerî mahkemeye sevk edildi

Lübnan Askerî Mahkemesi Hükümet Komiseri Yargıç Claude Ghanem, ülkenin kuzeyindeki dağlık bir bölgede gözaltına alınan beş Hizbullah mensubu hakkında, “silahlı bir grup oluşturmak, bu gruba eleman kazandırmak, üyelerini donatmak ve silah temin etmek ile devletin iç güvenliğine saldırmak” suçlamalarıyla, Ceza Kanunu'nun 307'nci maddesi uyarınca dava açtı.

Adli bir kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, İç Güvenlik Güçleri İstihbarat Şubesi'nin soruşturmanın ilk aşamasını sürdüreceğini belirtti. Kaynak, “iddianamenin, soruşturma sırasında isimleri geçen başka kişileri de kapsayacak şekilde genişletilmesinin muhtemel olduğunu” ifade etti.

Adli kaynak, şüphelilerin “devletin iç güvenliğine saldırı” suçunu oluşturan ağır bir suçlamayla karşı karşıya kalmalarının gerekçesini, “güvenlik amaçlı bir eylem gerçekleştirmeye hazırlanmış olabilecekleri” yönündeki şüpheye dayandırdı.

İç Güvenlik Güçleri, söz konusu beş kişiyi geçen hafta Lübnan'ın kuzeyinde, Bşarri ve Batroun ilçeleri arasında kalan dağlık bölgede gözaltına aldı.

Soruşturma kapsamında, şüphelilerin yerleşim bulunmayan uzak bölgelerde gerçekleştirdikleri gezilerin nedenleri, amaçları ve arkalarındaki bağlantılar üzerinde duruldu. Özellikle İç Güvenlik Güçleri devriyesinin yaklaşması üzerine bazılarını yırtmaya çalıştıkları evrak ve haritaların üzerlerinde bulunması dikkat çekti.


El-Avlaki, Şarku’l Avsat’a konuştu: Mücadelemiz Husilerin dezenformasyonuyla mücadele

El-Avlaki, bakanlığın doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye ve bilgileri resmî kaynaklarından sağlamaya odaklanacağını belirtti. (SABA)
El-Avlaki, bakanlığın doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye ve bilgileri resmî kaynaklarından sağlamaya odaklanacağını belirtti. (SABA)
TT

El-Avlaki, Şarku’l Avsat’a konuştu: Mücadelemiz Husilerin dezenformasyonuyla mücadele

El-Avlaki, bakanlığın doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye ve bilgileri resmî kaynaklarından sağlamaya odaklanacağını belirtti. (SABA)
El-Avlaki, bakanlığın doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye ve bilgileri resmî kaynaklarından sağlamaya odaklanacağını belirtti. (SABA)

Yemen Enformasyon Bakanı Salim Sabit el-Avlaki, resmî medyaya yönelik kamuoyu güveninin yeniden tesis edilmesinin, halkın sorunlarına temas eden ve gerçekleri süslemeden ya da abartmadan yansıtan açık bir söylem gerektirdiğini belirtti. El-Avlaki, bakanlığının önündeki en büyük zorluğun medya kuruluşlarının kamuoyu üzerindeki etkisini yeniden kazanmasını sağlamak olduğunu vurguladı.

Şarku’l Avsat’a konuşan el-Avlaki, geçici başkent Aden'den resmî medya kurumlarını yeniden faaliyete geçirmeyi, performanslarını iyileştirmeyi ve gazetecilerle kamuoyuna bilgilerin hızlı ve düzenli biçimde ulaştırılmasını sağlamak amacıyla hükümet kurumları arasındaki koordinasyonu güçlendirmeyi hedeflediğini açıkladı.

Yemenli Bakan, “Yemen'in Şafağı” operasyonunun medya tarafından profesyonellik ve disiplin çerçevesinde takip edilmesinin önemine dikkat çekti. Askerî açıdan hassas bilgilerin yayımlanmaması, abartılı söylemlerden ve dayanaksız tahminlerden kaçınılması gerektiği uyarısında bulunan el-Avlaki, aksi tutumun haberlerin güvenilirliğine ve kamuoyunun medyaya duyduğu güvene zarar verebileceğini belirtti.

Husilerin söylemlerine karşı mücadele konusunda da uyarılarda bulunan el-Avlaki, grubun çatışma tarihini yanıltıcı biçimde yeniden yazmaya çalıştığını ifade etti. Bu anlatıya karşı koymanın gerçeklerin ve kanıtların ortaya konulmasını, Husilerin yürüttüğü projenin niteliğinin uygulamaları ve sonuçları üzerinden gözler önüne serilmesini gerektirdiğini vurguladı.