Libya Temsilciler Meclisi Başkanı, görevden alınmasını engellemek için harekete geçti

Akile Salih (AP)
Akile Salih (AP)
TT

Libya Temsilciler Meclisi Başkanı, görevden alınmasını engellemek için harekete geçti

Akile Salih (AP)
Akile Salih (AP)

Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih, 29 Kasım’da parlamento üyelerinin kendisini görevinden alma çabalarını engellemeyi amaçlayan siyasi bir hamle başlattı. Fayiz es-Serrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) güçlerinin Burkan el-Gadab (Öfke Volkanı) Operasyonu odası ise Libya Ulusal Ordusu’nu (LUO), başkent Trablus’un 964 km güneyindeki Ubari şehrine saldırarak ‘sivillerin evlerini yıkmakla ve çok sayıda genci kaçırmakla’ suçladı.
Akile Salih, Temsilciler Meclisi üyelerinin, Fas’ın Tanca şehrinde düzenledikleri istişare toplantılarındaki kapanış bildirgesinde, bir sonraki resmi oturumun bu hafta sonu Gadames şehrinde düzenleneceğine ilişkin duyurusuna cevap verdi. 5+5 Güvenlik ve Askeri Süreçle ilgili Askeri Komiteyi, ‘bu oturumu düzenlemek ve temsilcilerin emniyet ve güvenliğini sağlamak’ için en uygun şehri belirlemeye çağırdı.
Üst düzey Mısırlı yetkililerle görüşmek üzere Kahire’yi ziyaret etmeye hazırlanan Salih, 29 Kasım’da yaptığı açıklamada ‘Anayasa Bildirgesi ve 11 değişikliğiyle çelişmeyecek şekilde siyasi diyalogun sonuçlarını tartışma ve iç sistemi değiştirmek için uzlaşmaya dayalı bir öneri hazırlamak üzere bir komite oluşturma’ amacıyla parlamentonun bir sonraki oturumunun gündemini belirledi.
Konsey üyelerinden bir kısmının başkanlığı değiştirmek ve Salih’i görevden almak amacıyla düzenlediği oturuma ilişkin değerlendirmelerde bulunan Salih, “Başkanlık değişikliği talep ediliyorsa bunun anayasa, hukuk ve iç düzenlemelere uygun şekilde dikkate alınması gerekir” ifadelerini kullandı.
Salih, Birleşmiş Milletler’in (BM) Libya misyonunu paralel şekilde diyalogu engelleme girişimleri konusunda uyarırken Siyasi Diyalog Forumu üyelerini de kişisel çıkarlara karşı ulusal çıkarlara öncelik vermeye çağırdı.
Akile Salih, televizyon kanalları aracılığıyla yayınlanan açıklamasında savaşı yeniden alevlendirmeyi amaçlayan dış müdahalenin sona ermesini istedi. Salih, ateşkese bağlılıklarını vurgularken uluslararası topluma da ateşkesi takip etme sorumluluğunu üstlenme çağrısı yaptı.
Geçen cumartesi akşamı Temsilciler Meclisi üyelerinin istişare toplantısı, Fas’ın Tanca şehrinde çeşitli siyasi akımları temsil eden 123 temsilcinin katılımıyla sonuçlandı. Toplantı sonunda Konsey’in Libya’ya döndükten sonra meclisteki bölünmeyi sona erdirecek hususları onaylamak için Gadames şehrinde bir oturum düzenleyeceği ilan edilmiş ve Temsilciler Meclisi’nin toplanması için anayasal karargahın Bingazi şehri olduğu vurgulanmıştı.
Temsilciler, Salih’in görevden alınması meselesini kamuoyuna açıklamadı. Ancak ‘tüm kurumlarla çatışma ve bölünme durumunu sona erdirmeye, devletin birliğini, varlığını ve tüm toprakları üzerindeki egemenliğini koruma yolunda ilerlemeye’ kararlı olduklarını vurguladı.
Konsey, gelecek çarşamba günü toplanmaya hazırlanırken Temsilciler Meclisi ve Devlet Yüksek Konseyi heyetleri, siyasi forumun sonuçları ve egemen pozisyonlar meselelerini ele almak üzere bugün Fas’ın Tanca şehrinde bir toplantı yapacak.
UMH’ye sadık Devlet Yüksek Konseyi, Gadames’te parlamento oturumu düzenlenmesine yönelik uzlaşıyı memnuniyetle karşılarken bölünmeyi sona erdirmek ve kurumları birleştirmek için ilk adımların parlamentoyu bir araya getirmek olduğunu bildirdi.
Konsey, 29 Kasım akşamı yaptığı açıklamada, parlamento üyelerini ‘anayasal yükümlülüklerini yerine getirebilmek için çabaları yoğunlaştırmanın ve parlamentonun faaliyete geçmesini hızlandırmanın yanı sıra krizleri ele almak ve yaklaşan seçimlere hazırlanmak için gerekli adımları atmaya’ çağırdı.
Diğer yandan Anadolu Ajansı’nın (AA), Ubari’deki yerel bir kaynaktan aktardığı bilgilere göre LUO’ya bağlı 116’ıncı Tugay’ı şehirdeki eş-Şarib mahallesine baskın düzenledi ve sivillere ateş açtı. Aynı şekilde silahlı milislerin şehirden ayrılarak Sebha’ya yöneldiği belirtilirken Tuareg kabilesinden bazı gençleri hiçbir sebep olmaksızın gözaltına aldığı aktarıldı.
Aynı şekilde LUO’ya bağlı yerel medya organlarından güvenlik kaynakları, yakalanan bir El-Kaide hücresinin Fransız ordusu tarafından öldürülen örgütün eski lideri Abdulmalik Durukdal’ın daha önce Fas’ın batısında ve güneyindeki örgüt hücrelerini yeniden canlandırmak amacıyla Libya, Cezayir’in güneyi ve Mali’nin kuzeyi arasında hareket ettiğini doğruladı. Aynı kaynaklara göre hücre, Libya ve diğer ülkelerdeki petrol tesislerine karşı saldırılar yapmayı planladığını itiraf ederken, Libya’nın içerisinden maddi destek aldığını, ayrıca ülkede silah ve mühimmat edinimini kolaylaştıran tarafların olduğunu kaydetti.
Kaynaklar, LUO’nun, Libya topraklarına girmesinden bu yana hedefin takip edildiğini, Ubari’deki El-Kaide hücresine çoklu istihbarat servisleriyle iş birliği içinde hassas operasyonlar düzenlendiğini aktardılar.
LUO’ya bağlı Ahlaki Rehberlik İdaresi Başkanı Tuğgeneral Halid el-Mahcub, güçlerinin tüm zorluklara rağmen çöldeki terörist gruplara ani bir şekilde düzenlediği operasyonla yıkıcı bir darbe vurulduğunu söyledi.
UMH’ye bağlı çok sayıda tugayın bulunduğu Ubari, Sebha’dan sonra Libya’nın güneyindeki en büyük ikinci şehir olarak biliniyor. Sakinlerinin çoğu Tuareglerden oluşuyor. Ülkenin en büyük petrol sahası olan ve LUO’nun konstrolündeki eş-Şerare Petrol sahası da burada yer alıyor.
Diğer yandan UMH güçleri, el-Aziziye ve Esbia bölgelerinde sivillerin hayatlarını tehdit eden BG-15 füze, Grad füzeleri, havan topları ve bir Grad füze savaş başlığının çıkartıldığını ve güvence altına alındığını duyurdu.
Ayrıca LUO’ya bağlı Savaş Medyası Bölümü de Bingazi güvenlik odasının suç çetelerine yaptığı baskınlara dair görüntüler yayınladı. Medya Bölümü, ordu birlikleri ve İçişleri Bakanlığı aracılığıyla haydutlara ilişkin tutuklama furyalarının devam ettiğini bildirdi.



İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
TT

İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)

ABD’nin İran'a yakında saldırı düzenleyeceği yönündeki söylentilerin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte İsrail, Lübnan'daki saldırılarını yoğunlaştırdı. Uzmanlar ve gözlemcilere göre bu saldırılar, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım'ın İran ile yeni bir savaşın patlak vermesi halinde Hizbullah’ın tarafsız kalmayacağını açıklamasının ardından, Hizbullah'ı askeri ‘destek’ eylemlerinden caydırmak için önleyici bir hamle.

Şarku’l Avsat’a konuşan bakanlık kaynakları, son iki gün içinde iç ve dış temasların yapıldığını, ancak net bir cevap alınamadığını ve Lübnan'ın savaşın tırmanması halinde daha geniş bir çatışmaya sürüklenmeyeceğine dair herhangi bir garanti almadığını bildirdi. Hizbullah'ın tutumu ile ilgili olarak kaynaklar, Meclis Başkanı Nebih Berri'nin verdiği mesajın ‘Hizbullah’ın İran'a saldırı olması durumunda herhangi bir eylemde bulunmayacağı’ yönünde olduğunu belirtti.


Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
TT

Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)

Gazze Şeridi’ndeki ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması, ABD’li yetkililerin teorik olarak başlatıldığını duyurmasından bu yana yaklaşık bir aydır ilerleme kaydedemiyor. Sürecin, istikrarın sağlanması ve çatışmaların yeniden başlamasının önlenmesi için düzenli bir geçişle sürdürülmesi yönünde çağrılar yapılıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, ikinci aşamaya geçişin eş zamanlı ve kademeli şekilde yürütülmesi gerektiğini, Hamas ile İsrail’in yükümlülüklerini paralel biçimde yerine getirmesinin mevcut tıkanıklığı aşabileceğini belirtti. Uzmanlar, savaşın yeniden patlak verme ihtimali ve anlaşmanın uygulanmasındaki gecikmelere ilişkin kaygılara dikkat çekerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü hedefi doğrultusunda kişisel bir başarı elde etmek için baskı yapabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Mısır resmi haber ajansı MENA dün yaptığı açıklamada, Mısır Kızılayı’nın 15’inci yaralı, hasta ve engelli Filistinli grubunun karşılanması, uğurlanması ve geçiş işlemlerinin tamamlanmasına refakat edilmesine yönelik insani çabalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Gazze Şeridi’ne dönmeyi bekleyen bu kişilerin umutları, Washington’ın 15 Ocak’ta başladığını duyurduğu ikinci aşamasında aksaklıklar yaşanan ateşkes anlaşmasına bağlanmış durumda. Uluslararası toplum ise anlaşmayı tehdit eden risklere dikkat çekiyor.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Ortadoğu’da kalıcı barış ve güvenliğe ulaşmak için şiddet ve acı döngüsünü kırmaya yönelik önemli bir fırsat bulunduğunu belirtti. Ancak Gazze Şeridi’ndeki ateşkesin kırılganlığını koruduğunu ve her iki taraftan gelen ihlallerin ABD’nin barış planı sürecini zayıflatabileceğini ifade etti.

Cooper, cuma akşamı yaptığı açıklamada, ikinci aşamaya düzenli bir geçiş çağrısında bulunarak, İsrail ordusunun çekilmesiyle eş zamanlı olarak uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve insani krizin ele alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Hamas’ın silahsızlandırılması ve gelecekte Gazze Şeridi’nin yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi şartına dikkat çekti.

dfvgth
Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nuseyrat Mülteci Kampı’nda yıkılmış evler (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Dr. Amr el-Şobaki, ikinci aşamanın esas olarak eş zamanlı bir geçiş gerektirdiğini belirterek, “Trump planı Hamas’ın silahsızlandırılmasını öngörürken, aynı zamanda İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini de içeriyor. Bu nedenle Gazze’ye tek bir perspektiften bakılmalı ve yükümlülükler bir taraf üzerinde yoğunlaşmadan herkese hatırlatılmalı” dedi.

El-Şobaki, ikinci aşamanın Hamas’ın askeri varlığının sona erdirilmesini kapsadığını ifade ederek, bunun ancak İsrail’in de Gazze Şeridi’nden çekilme, Filistinlileri hedef almama, siyasi bir ufka yönelme, Filistinli bir polis gücüne izin verme ve Gazze’de bir teknokrat komitenin çalışmasına olanak tanıma gibi yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde mümkün olacağını söyledi.

Filistinli siyasi analist Eymen er-Rakab ise ikinci aşamanın yalnızca düzenli değil, aynı zamanda sorunsuz bir geçişe ihtiyaç duyduğunu kaydetti. Ancak er-Rakab, bu hususların büyük ölçüde şeklî olduğunu, zira anlaşmanın silahsızlanma, İsrail’in çekilmesi, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması ve diğer maddeler konusunda mutabakat eksikliği nedeniyle uygulama aşamasında çok sayıda engelle karşı karşıya bulunduğunu dile getirdi.

Bu gelişmelerin gölgesinde AFP, cuma günü Hamas’ın Gazze Şeridi’nde İsrail ordusunun çekildiği bir bölgenin kontrolünü yeniden sağladığını, yerel bir polis gücü konuşlandırdığını ve kamu kurumlarını yeniden faaliyete geçirmeye çalıştığını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından Gazze’de savaş sonrası koordinasyonu denetlemek üzere görevlendirilen Nikolay Mladenov, Barış Konseyi toplantısında yaptığı açıklamada, başvuruların açılmasının ardından ilk saatlerde yaklaşık 2 bin Filistinlinin polis teşkilatına kaydolduğunu söyledi.

Gazze Şeridi’ndeki çok uluslu barış gücünün komutanı olarak atanan ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers ise aynı toplantıda, uzun vadeli planın bölgede görev yapacak yaklaşık 12 bin polisi eğitmek olduğunu ifade etti.

scdfgh
Gazze şehrindeki Meçhul Asker Meydanı yakınlarında bulunan bir mülteci kampındaki çadırlar ve barınaklar (AFP)

Er-Rakab, 12 bin polisin eğitileceğine ilişkin açıklamaların Gazze Şeridi’nin güvenliğini sağlamaya yeterli olmayacağını belirterek, Hamas’a bağlı polis gücünün sahadan çekilmesinin yerine bir alternatif oluşturulmadan gerçekleşmesi halinde güvenlik boşluğu doğacağını söyledi. Er-Rakab, Hamas’ın böyle bir durumu kabul etmeyeceğini ve aylar sürebilecek bir geçiş döneminde kısmi bir yetki devri önereceğini ifade etti. Bu nedenle düzenli ve sorunsuz bir geçişin mutabakatlarla hızlandırılması gerektiğini vurgulayan er-Rakab, mevcut durgunluk ortamında Washington’ın İsrail’in kontrolü altındaki bölgelerde yeniden imar sürecini başlatabileceği ve Tel Aviv’e harekete karşı askeri operasyonlara izin verebileceği uyarısında bulundu.

Er-Rakab, en uygun geçiş yolunun Hamas ile güvenlik görevlerinin devrinde kademeli bir anlayışa dayalı mutabakatlardan geçtiğini belirterek, “Sahada gördüklerimiz çatışmayı sona erdirecek bir çözüm değil; krizi uzatmaktan başka sonuç doğurmayan geçici pansuman tedbirlerdir” değerlendirmesinde bulundu.

El-Şobaki ise İsrail’in yalnızca Hamas’ın bedel ödemesinde ısrarcı olduğunu savundu. Buna karşın el-Şobaki, ABD Başkanı Donald Trump’ın kendisini bir barış adamı olarak konumlandırdığına ve Nobel Barış Ödülü dahil çeşitli uluslararası kazanımlar elde etme arayışında olduğuna dikkat çekerek, planın başarısızlığa uğramaması için hâlâ fırsat bulunduğunu ve Trump’ın karmaşık ayrıntılar ile çok sayıdaki zorluğa rağmen daha fazla baskı uygulayabileceğini ifade etti.


Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
TT

Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)

Filistinli sivil toplum kuruluşlarının çatı kuruluşu Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) Başkanı Emced eş-Şeva dün yaptığı açıklamada, yerinden edilmiş kişilerin insani ihtiyaçlarının çok büyük olmasına rağmen, şimdiye kadar hiçbir prefabrik evin Gazze Şeridi'ne girmediğini söyledi. Şeva, İsrail ordusunu, ‘Gazze Şeridi'nin geniş alanlarını kontrol etmeye devam etmekle ve sarı hat olarak bilinen alanı yerleşim bölgelerine doğru genişletmekle’ suçladı.

Şeva, Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığı basın açıklamasında, gerçek konut çözümlerinin bulunmaması ve insani yardım anlaşmalarında öngörülen prefabrik evlerin girişine izin verilmemesi nedeniyle binlerce ailenin halen harap haldeki çadırlarda veya açıkta yaşadığını söyledi.

vfvfd
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkıntılar arasında yapılan toplu iftar (EPA)

İsrail ordusunun ‘Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını fiilen kontrol ettiğini’ belirten Şeva, ‘sarı hattın’ genişletilmesinin, özellikle Gazze Şeridi'nin doğu ve kuzey kesimlerinde, sakinlerin kullanabileceği alanları azalttığını kaydetti.

Bu hamlelerin devam etmesinin yardım çalışmalarını zorlaştırdığını ve yerel ve uluslararası kuruluşların en çok etkilenen gruplara ulaşma kabiliyetini sınırladığını söyleyen Şeva, ‘barınak malzemeleri, yeniden inşa malzemeleri ve insani yardımın girişine izin vermek için sınır geçişlerinin tamamen ve düzenli olarak açılması’ çağrısında bulundu.

Sınır geçişlerinin hareketliliği ile ilgili olarak Şeva, yardımların girişinin ‘ihtiyaç duyulanın altında’ kaldığını açıkladı. PNGO Başkanı, inşaat malzemeleri ve prefabrik evlerin girişine getirilen kısıtlamaların, aylardır kötüleşen konut krizini çözme çabalarını engellediğini belirtti. İsrail tarafı bu açıklamalara ilişkin herhangi bir yorumda bulunmadı.

Bu durum, 7 Ekim 2023'te İsrail ile Hamas arasında patlak veren savaşın ardından Gazze Şeridi'nde yaşanan zorlu insani koşullar ve altyapı ile evlerin yaygın olarak tahrip olmasıyla ortaya çıktı.

dsvds
Binlerce Filistinli aile, Gazze Şeridi'nde yıkık evlerinin enkazı arasında, harap çadırlarda veya açık havada yaşamaya devam ediyor (AFP)

Geçtiğimiz ekim ayında bir ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi, ancak Gazze'deki yerel kuruluşlar, hareket ve geçiş kısıtlamalarının bölgeye giren yardım ve yeniden inşa malzemelerinin hızını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

“Sarı hat” terimi, İsrail ordusunun konuşlandırıldığı ve Gazze Şeridi sınırı yakınlarında tampon bölge olarak sınıflandırılan, Gazzelilerin erişiminin kısıtlandığı ve konut ve tarım faaliyetleri için kullanılabilir alanın azaldığı bölgeleri ifade etmek için kullanılıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ve yerel kuruluşlar, yüzbinlerce Filistinlinin halen geçici veya kalıcı barınma çözümlerine ihtiyaç duyduğunu tahmin ederken, uluslararası toplum Gazze Şeridi'ne giden sınır kapılarından insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarının kolaylaştırılması için çağrılar yapmaya devam ediyor.