عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

ABD'li yetkili Roebuck: Suriye iç savaşı uzun zamandır çıkmazda

Kuzeydoğu Suriye'deki bir ABD konvoyu. (AFP)
Kuzeydoğu Suriye'deki bir ABD konvoyu. (AFP)
    Washington/Muaz el-Umri
TT
TT

ABD'li yetkili Roebuck: Suriye iç savaşı uzun zamandır çıkmazda

Kuzeydoğu Suriye'deki bir ABD konvoyu. (AFP)
Kuzeydoğu Suriye'deki bir ABD konvoyu. (AFP)

Yeni ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin Suriye krizine dair tutumuna yönelik soru işaretleri mevcut. Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed rejimi ile normalleşmeye gidilmeyeceğine dair siyasi teminatlara ve 2019'da Kongre tarafından kabul edilen Caesar Suriye Sivil Koruma Yasası'nın uygulanacağına yönelik tam bağlılığa rağmen bu yasanın Biden yönetimi sırasında katı bir şekilde uygulanmayacağı yönünde işaretler bulunuyor.
ABD'nin DEAŞ'la mücadele yetkililerinden William Roebuck, Suriye’de iç savaşın ve uzun zamandır gerçek bir çıkmazın kaydedilmesi dolayısıyla göstergelerin, olayların ve değişikliklerin yakın gelecekte bir çözüme gidilmesi gerektirdiğini söyledi. Söz konusu çıkmazın kazanç ve kayıpları öngörmeyi zorlaştırdığını vurguladı.
Defense One ile röportajında bilhassa ülkedeki yerel ve uluslararası aktörlerin yönelmesiyle Suriye'de bir tür çözümün kaydedilebileceğini belirten Roebuck, bu yöndeki uygun yöntemin ne olduğunu ise bilmediklerini bildirdi.
ABD’nin Ekim 2019'da, Suriye Demokratik Güçleri'ne (SDG) ait askeri üslerde mevcut olduğu sırada meydana gelen bir olaya işaret eden Roebuck sözlrini şöyle sürdürdü:
 “Ateş açılmıştı ve adamlarımız başlangıçta neler olup bittiğini anlamamıştı. Saldırı altında olduğumuzu zannettik. Ancak ABD destekli SDG’nin cephaneliği ateşe verdiği ve diğer ekipmanları imha ettiğini anladık. Bunu Türkiye destekli kuvvetlerin üsse gelmesi durumunda cephaneliğin ele geçirilmesini önlemek için yapmışlardı.”
Ancak patlamaların kompleksin büyük bir kısmını ateşe vermesi dolayısıyla oradaki son diplomat olan Roebuck ve kalan ABD özel kuvvetleri ile halen üslerde bulunan emekliler o gece tahliye edildi. Nitekim Lafarge Çimento Fabrikası’nın boşaltılması, ABD’nin Kuzeydoğu Suriye'nin geniş alanlarından ani bir biçimde geri çekilmesinin de temeli haline dönüştü. 
Geri çekilmenin nihai mirasının karışık olduğunu söyleyen Roebuck, SDG ile ilişkilerin onarıldığını zira Trump’ın en nihayetinde Suriye'deki askeri varlığı büyük ölçüde sürdürmeyi kabul ettiğini belirtti. ABD’nin bölgedeki Türkiye'nin karşısında ortağı SDG’nin yanında duramayarak dünya genelindeki prestijini zedelemiş olabileceğinin altını çizen Roebuck ancak ülkelerin çıkarları peşinde olduğunu, NATO üyesi Türkiye ile karmaşık ilişkilerin göz ardı edilemeyeceğini vurguladı.
Washington'daki Suriyeli siyasi araştırmacı Ruvan er-Racule, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Suriye dosyasında Washington’ı ilgilendiren konunun İran ve DEAŞ ile savaşmak ve İsrail’in güvenliğini sağlamak olduğunu söyledi. Suriye'deki Kürtlerin ABD ile anlaşmazlıkları arkasında Washington’ın müttefiki ve NATO üyesi Türkiye ile ilişkileri olduğunu dile getiren Racule, Kürtlerin kendilerini DEAŞ ile mücadelede ABD’ye en yakın ve en vurucu güç olarak görmelerine rağmen siyasi bir zafer elde edemediklerine dikkat çekti. Bu nedenle ABD’lilerin kendilerine ihanet ettiğini hissettiklerini belirtti. Suriye rejiminin PKK ile bağlantıları olmadığı taktirde bölgelerindeki Suriyeli Kürt otoritesini zamanla tanıyacağı ihtimaline ilişkin de değerlendirmelerde bulunan araştırmacı bunun Moskova ve Washington’ın uyguladığı baskı sonucunda gerçekleşeceğini kaydetti. ABD’nin Suriye politikasının Biden yönetiminin İran'a yönelik stratejisine bağlı olacağını vurguladı.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Tunus kıyılarında bir göçmen teknesinin batmasının ardından 50 kişinin ölmüş olabileceğinden endişe ediliyor

Malta ve Tunus arasındaki uluslararası sularda bulunan arama kurtarma bölgesinde, göçmenler bir bota binmeye hazırlanıyor (AFP)
Malta ve Tunus arasındaki uluslararası sularda bulunan arama kurtarma bölgesinde, göçmenler bir bota binmeye hazırlanıyor (AFP)
TT
TT

Tunus kıyılarında bir göçmen teknesinin batmasının ardından 50 kişinin ölmüş olabileceğinden endişe ediliyor

Malta ve Tunus arasındaki uluslararası sularda bulunan arama kurtarma bölgesinde, göçmenler bir bota binmeye hazırlanıyor (AFP)
Malta ve Tunus arasındaki uluslararası sularda bulunan arama kurtarma bölgesinde, göçmenler bir bota binmeye hazırlanıyor (AFP)

Yetkililer dün, bir göçmenin kurtarıldığını ancak Akdeniz'de bir teknenin batması sonucu 50 kişinin öldüğünden korkulduğunu açıkladı.

Göçmenlerin acil durumları için bir yardım hattı işleten Alarm Phone grubu, adamın yaklaşık 24 saattir denizde olduğunu ve diğerlerinin öldüğünü düşündüklerini söyledi. Grup, teknenin Avrupa'ya ulaşmak için riskli yolculuğa çıkan göçmenlerin sıkça kullandığı bir çıkış noktası olan Tunus'tan yola çıktığını belirtti.

Malta Silahlı Kuvvetleri, bir ticaret gemisinin Tunus kıyılarında bir adamı kurtardığını ve tıbbi tedavi için Malta'ya getirdiğini açıkladı. Hem Silahlı Kuvvetler hem de Alarm Phone grubu, adamın ne zaman kurtarıldığına dair bilgi vermedi.

ARAP DÜNYASI

İsrail, akşam saatlerinde güney Lübnan'a hava saldırıları düzenledi

İsrail'in güney Lübnan'a düzenlediği hava saldırılarından duman yükseliyor (AFP)
İsrail'in güney Lübnan'a düzenlediği hava saldırılarından duman yükseliyor (AFP)
TT
TT

İsrail, akşam saatlerinde güney Lübnan'a hava saldırıları düzenledi

İsrail'in güney Lübnan'a düzenlediği hava saldırılarından duman yükseliyor (AFP)
İsrail'in güney Lübnan'a düzenlediği hava saldırılarından duman yükseliyor (AFP)

İsrail ordusu dün akşam, Lübnan içindeki çeşitli bölgelerde Hizbullah'ın askeri altyapısına saldırdığını açıkladı. Yerel medya, İsrail uçaklarının ülkenin güneyindeki Barghaz, Cabur ve Rihane tepelerini hedef aldığını ve 15'ten fazla hava saldırısının gerçekleştiğini bildirdi.

İsrail ordusu dün, Hizbullah'ın topçu komutanı olarak tanımladığı Muhammed el-Huseyni’yi öldürdüğünü duyurdu. El-Huseyni'nin öğretmenlik yaparken aynı zamanda “terörist faaliyetlerde” bulunduğunu belirtti.

Ordu ayrıca, Lübnan'ın güneyinde silah üretimi için kullanılan bir Hizbullah tesisini bombaladığını duyurdu. İsrail ordu sözcüsü Avichay Adraee, ordunun Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'nde de “Hizbullah'ın askeri altyapısına” saldırdığını belirtti.

İsrail, saldırılarının Hizbullah militanlarını, tesislerini ve silah depolarını hedef aldığını belirterek, savaş sırasında askeri cephaneliği ve komuta yapısı ağır darbeler alan örgütün savaş sonrası yeniden güçlenmesine izin vermeyeceğini vurguluyor. İsrail, son zamanlarda (İsrail'in güney sınırından yaklaşık 30 km uzaklıkta) Litani Nehri'nin kuzeyindeki Lübnan bölgelerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı

Bu gelişme, Lübnan ordusunun ocak ayı başında Beyrut yetkilileri tarafından onaylanan Hizbullah'ın silah depolarını imha etme planının ilk aşamasını tamamladığını açıklamasının ardından geldi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre ilk aşama Litani Nehri'nin güneyindeki bölgeyi kapsıyordu, ancak İsrail bu hamleyi sorguladı ve yetersiz buldu. Lübnan ordusunun planı beş aşamadan oluşuyor. İkinci aşama, Litani Nehri'nin kuzeyinden, sınırdan yaklaşık 60 kilometre ve Beyrut'un yaklaşık 40 kilometre güneyinde bulunan Sayda’nın kuzeyinden akan Avali Nehri'ne kadar uzanan alanı kapsıyor.

DÜNYA

ABD, Şam’ın Süveyda’yı kontrol altına alma çabalarına destek veriyor

Ordu ve güvenlik güçleri Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde konuşlandırıldı (SANA – AFP)
Ordu ve güvenlik güçleri Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde konuşlandırıldı (SANA – AFP)
TT
TT

ABD, Şam’ın Süveyda’yı kontrol altına alma çabalarına destek veriyor

Ordu ve güvenlik güçleri Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde konuşlandırıldı (SANA – AFP)
Ordu ve güvenlik güçleri Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde konuşlandırıldı (SANA – AFP)

İsrail Kamu Yayın Kurumu Kan 11, Suriyeli bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, Şam yönetiminin güney Suriye’de çoğunluğu Dürzi olan Süveyda (Cebel el-Arab) üzerinde kontrol sağlamak için ABD desteğiyle hareket ettiğini bildirdi. Haberde, bu sürecin daha önce kuzeydoğuda Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde izlenen yaklaşıma benzediği ifade edildi.

Söz konusu yetkili, ABD desteğinin “İsrail’in ulusal güvenliğine zarar verilmemesi” şartına bağlı olduğunu belirtirken, Tel Aviv’in bu gelişmeden tam anlamıyla memnun olmadığı ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Kan 11’den aktardığı habere göre, askeri konularla ilgilenen Suriyeli yetkili, hükümetin son dönemde ABD ile koordinasyon ve destek bulunduğunu gösteren bir özgüvenle hareket ettiğini söyledi. Bu çerçevede, ABD’nin, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’nın Süveyda üzerindeki kontrolü yeniden tesis etme yönündeki adımlarını desteklediği değerlendirmesi yapıldı.

sdcfgt
Süveyda kırsalındaki Şehba kentinde düzenlenen bir gösteriden arşiv fotoğrafı; gösteri sırasında İsrail bayrakları taşındı (el-Râsıd sitesi)

Yetkili, Şam yönetiminin Süveyda’ya yeniden giriş konusunda henüz nihai karar almadığını, ancak bunun “er ya da geç gerçekleşeceğini ve tercihen diyalog ve uzlaşı yoluyla olmasını umduklarını” ifade etti.

Öte yandan Kan 11, İsrail’in Suriye ile yürütülen müzakerelerde, Süveyda’daki Dürzilere doğrudan destek sağlayabilmesine imkân tanıyan açık bir güvenlik maddesinin anlaşmalara eklenmesini şart koştuğunu bildirdi. İsrail’in bu koşulu stratejik çıkarlarının korunması açısından temel gördüğü belirtildi. ABD’nin de desteğinin İsrail’in ulusal güvenliğine zarar verilmemesi şartına bağlanırken bu maddeyi dikkate aldığı kaydedildi. Ancak Tel Aviv’deki izlenim, Washington’un İsrail’in tutumunu olduğu gibi kabul etmediği ve kapsamını asgari düzeye indirdiği yönünde. Fiilen ABD’nin, İsrail’in yalnızca Dürzilerin doğrudan saldırıya uğraması hâlinde müdahaleye hazır olmasını istediği ifade edildi.

dfgthy
İsrail’e ait bir uçağın, geçen temmuz ayında Güney Suriye’deki Süveyda üzerinde uçuşu sırasında termal aldatma balonları (flare) bırakması (AFP)

Kan 11 ayrıca, ABD’nin Ekim 2025’te Süveyda’da yaşananlar gibi Dürzilere yönelik yeni katliamların önlenmesi yönündeki İsrail talebini desteklediğini aktardı.

Öte yandan Jerusalem Post, Süveyda sakinleri arasında ordunun kente girmesine yönelik ciddi endişeler bulunduğunu yazdı. Gazete, halkın Temmuz ayında devlet destekli grupların saldırılarında 2 bin 500 kişinin hayatını kaybettiğini unutmadığını vurguladı.

Öte yandan Kan 11, İsrailli bir güvenlik kaynağına dayandırdığı haberinde, Dürzilere yönelik saldırıların sürmesi hâlinde İsrail’in Suriye’deki askeri operasyonlarını genişletmeye hazır olduğunu, “Tırmanmaya tırmanmayla karşılık verilir” mesajı verdiğini aktardı. Bu açıklamanın, Süveyda’da son haftalarda görece bir sükûnet yaşanmasına rağmen yapıldığına dikkat çekildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu daha önce yaptığı açıklamada, Suriye’nin güneybatısının silahsızlandırılmış bir bölge olarak kalmasına kararlı olduklarını söylemiş, “Buranın ikinci bir Lübnan’a dönüşmesine izin vermeyeceğiz. Dürzi nüfusu koruma konusunda taahhüdümüz var” demişti. Netanyahu, “Şu anda yoğun operasyonlar yürütüyoruz. Daha fazlasına mecbur kalmamayı umuyorum; bu Şam’ın tutumuna bağlı” ifadelerini kullanmıştı.

rgt
İsrail ordusuna ait askeri araçların Güney Suriye’deki bazı bölgelere girmesi (İsrail ordusu)

Bu gelişmelerin yanı sıra İsrail merkezli i24NEWS, Cumartesi günü Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’ya yakın bir kaynağa dayanarak, ABD arabuluculuğunda Paris’te Suriyeli ve İsrailli yetkililer arasında yakında bir görüşme yapılmasının beklendiğini ileri sürdü. Habere göre, görüşmede iki ülke arasında bir güvenlik anlaşmasının son detaylarının ele alınması öngörülüyor.

Aynı kaynak, toplantıda Suriye-İsrail arasındaki tampon bölgede olası ortak stratejik ve ekonomik projelerin de gündeme geleceğini belirtti.

Ancak Reuters, daha önce ABD arabuluculuğunda yapılan görüşmelerin, sınır hattında istikrarı sağlamayı hedefleyen bir güvenlik anlaşmasıyla sonuçlanmadığını hatırlattı.