Salgının birinci yıldönümünde Suudi Arabistan mücadeleyi sürdürüyor

Çin'in Wuhan kentinden tahliye edilen Suudileri taşıyan uçak (Fotoğraf: Saad el-Anzi)

Çin'deki salgının merkez üssü Wuhan'dan Suudi hükümeti tarafından tahliye edilen 10 Suudi öğrenciyi taşıyan özel bir uçağın Suudi Arabistan’a gelmesinin üzerinden tam bir yıl geçti. Bu olay, Krallık’ın Kovid-19 ile ilk kez karşılaşmasına neden oldu.
Bu olaydan önce ve Aralık 2019'da Çin'de salgının patlak vermesinden bu yana Suudi Arabistan, dünyanın karşı karşıya olduğu krizi ve bundan nasıl kurtulacağını araştıran uzman komitelerin önlemleri, uyarıları ve toplantıları çerçevesinde, salgını en az kayıpla nasıl atlatacağı yönünde çabalıyordu.
Bugün Suudi Arabistan ikinci bir dalga endişesi nedeniyle geçen yıla benzer bir durum yaşıyor. Ancak aylar süren karantina süreci ve 11 ayda 6 binden fazla ölüme ek olarak nüfusun yüzde 10'undan fazlasının virüse yakalanması sonucu nüfusun çoğu artık virüsün tehlikesini anladığı için daha fazla tecrübeye sahip.
Beklentilerini olabilecek en kötü senaryolara ve bunlarla nasıl mücadele edeceğine dair inşa eden Suudi Arabistan'da olduğu gibi bu yıl da dünya çeşitli dönüşümlere tanık oldu. Ancak Suudi Arabistan’ın bu tutumu, insani ve maddi kayıpların azalmasına yardımcı oldu.
1 yıl önce 10 öğrenciyi tahliye eden uçak, Pazar sabahı Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havaalanı’na ulaştığında o sırada Şarku’l Avsat da sahadaydı. O dönemde maske takmak zorunlu olmasa da Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı en kötü senaryo ihtimalini göz önünde bulundurarak, uçağa yaklaşılmasını veya gelenlerle teması engellemesine rağmen, maske, eldiven ve tıbbi giysilere bağlı kalarak havalimanı salonuna girmeyi şart koştu.
O gün, gerekli testlerin yapıldığı ve virüse yakalanmadıkları tespit edilen sağlık ekipleri, ambulanslar ve özel araçlar öğrencileri 14 gün boyunca karantinada kalacakları merkeze nakletmek için uçağın gelişini bekledi. Ancak uçağın gelişinden bir ay sonra, 2 Mart 2020'de Suudi Arabistan İran'dan gelen bir vatandaşta ilk vakayı kaydetti. 
O zamandan beri Suudi Arabistan halkı, başka vakaların kaydedilip kaydedilmediğini öğrenmek için haberleri dinlemeye ve günlük sağlık bültenlerini beklemeye başladı. Ülkede vakalar artmaya başladı ve geçen yılın ortasında günde yaklaşık 5 bin vaka ile zirveye ulaştı. Ardından azalmaya başlayan vakalar son iki ayda 200 vaka oranının altına, bazen de 100'ün altına düştü. Bu düşüş Suudi Arabistan'ın sınırlarını ve havalimanlarını açması ve vatandaşların seyahat etmesine izin vermesi için yeterli görülmedi. Mevcut durumun daha iyiye gitmesini sağlamak için tarih önümüzdeki Mayıs'a ertelendi.
Ancak bu durum fazla sürmedi. Suudi Arabistan son iki hafta içinde, verilen aşılar yaklaşık 450 bin doza ulaşmasına rağmen vakalarda kayda değer bir artış kaydetmeye başladı. Bu da tedbirlerde gevşeklik gösterilmemesi ve bunun ikinci bir dalgaya neden olacağı yönünde uyarılara neden oldu. Suudi Arabistan Sağlık Bakanı Dr. Tevfik er-Rabia yaptığı açıklamada, koronavirüs vakalarında son günlerde gözle görülür ve sürekli bir artış kaydedildiğini belirterek, bunun en önemli nedeninin her türlü toplu etkinlikler olduğunu ifade etti. Bakan Rabia, kayıtsız kalınması ve önleyici tedbirlerin uygulanmaması halinde ülkenin ikinci dalga tehlikesiyle karşı karşıya kalacağı konusunda uyardı.
Suudi Arabistan bugün koronavirüsle mücadelede çeşitli taraflar arasında entegrasyona yol açan bir deneyime sahip. Sağlık Bakanı'nın uyarısından saatler sonra bölge emirlikleri, pandemiyle başa çıkmak amacıyla Suudi Arabistan Veri Kurumu ve Suudi Arabistan Veri ve Yapay Zeka Otoritesi (SDAIA) tarafından hükümetin çabalarını desteklemek için tasarlanan Tevekkelna, Sağlığım, Tabaud gibi elektronik uygulamaları kullanma ve ihtiyati tedbirlere uyma ihtiyacını vurgulamaya başladı.