Cenevre’deki Libya diyalogunda ‘iktidar mücadelesi’ çözüme daha yakın

Pazartesi günü Cenevre’de yapılan Libya konulu toplantılardan bir kare (AFP)

İsviçre'nin Cenevre kentinde iki gündür devam eden Libya Siyasi Diyalog Forumu (LSDF) kapsamında, iktidar mücadelesini çözmek amacıyla 21 adaydan yeni Başkanlık Konseyi başkanı ve iki yardımcısını seçmek için yapılan oturumlar sona yaklaşırken Hukuk Komitesi, aday isimler arasında oylama yapılmadan önce adaylar arasında yer alan ve şuan üst düzey pozisyonlarda görev yapan isimlerin istifası konusundaki ısrarını sürdürdü.
Cenevre’deki oturumların ikinci gününde (salı), yeni başkanlık konseyi adayları, geçiş sürecini yönetmek için hazırladıkları programlarla ilgili soruları yanıtlamaya devam ettiler. Daha sonra katılımcılar, genel seçimleri denetleyecek bir geçiş hükümeti kurmak amacıyla yeni Başkanlık Konseyi adaylarını seçmek için oylarını kullandılar.
Oylama sırasında Libya Temsilciler Meclisi (TM) Başkanı Akile Salih, Devlet Yüksek Konseyi (DYK) Başkanı Halid el-Mişri, Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne (UMH) bağlı Batı Harekat Dairesi Komutanı Usame Cuveyli ve UMH Savunma Bakanı Selahaddin en-Nemruş arasında çetin bir mücadele yaşandı. Bu arada TM Başkanı Salih’in sözcüsü yaptığı açıklamada, Salih’in TM Başkanlığından istifa ettiği yönündeki söylentileri yalanladı. Söylentilerin ‘tamamen yanlış’ olduğunu iddia eden sözcü, Salih’in hiçbir tarafa istifasını sunmadığını vurguladı. TM Başkanı Salih, LSDF üyelerine, TM yönetmeliği iki görevin bir arada yapılmasını yasakladığı için milletvekili olarak konuşurken yine aynı yönetmelik uyarınca bir yönetici pozisyonuna aday olmanın yasak olmadığını söyledi. Salih, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararlarına ve uluslararası görüşmelerin ve LSDF’nin çıktılarına bağlı olduğunu vurguladı.
Salih, dün LSDF üyelerine hitaben yaptığı konuşmada, yargının bağımsızlığının ‘insanların özgürlüğünün garantörü’ olduğunu belirterek ilk hedefinin yargı ve güvenlik hizmetlerine destek olmak olduğunu ifade etti. Salih, katılımcılardan birinin, Mareşal Halife Hafter liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu’nun (LUO) başkent Trablus’a karşı başlattığı saldırıyla ilgili sorusuna yanıt olarak, “Herkes yanılabilir. Yeni bir dönemin başlangıcı ​​için geçmişin üzerine sünger çekilmeli” ifadelerini kullandı. Devlet kurumlarını birleştirme sözü veren Salih, Libyalıların ve dünyanın önünde mutabık kalınanlara, BMGK kararlarına, uluslararası toplantıların ve LSDF’nin çıktılarına sadık kalacağını söyledi.
Salih, salı günü önümüzdeki dönemde Başkanlık Konseyi başkanlığına adaylığı için Berka (Sirenayka) kabilelerinin desteğini almıştı. Cenevre’deki oturumlarda yeni Başkanlık Konseyi üyeliği adaylarının listesi ve aday gösterilen isimler arasından yeni geçici yürütme otoritesinin seçilmesi tartışılacak ve yeni geçici hükümet Cuma günü duyurulacak.
Öte yandan dün Avrupa Birliği’nden (AB) yapılan açıklamada, Libya’nın dört bir yanından önde gelen isimlerin Cenevre’deki toplantılara olan geniş katılımın, tüm tarafların LSDF’ye gerçekten bağlı olduklarının bir göstergesi olarak nitelenirken bunun Libyalıların büyük çoğunluğunun değişim arayışında olduğunu doğruladığına işaret edildi. Açıklamada ayrıca Libyalıların seçimleri düzenleme, sivil devletin sağladığı istikrar ve güvenliği koruma ve yerel düzeyde iş imkanları ve iyi hizmetler elde etme konusundaki güçlü isteklerini açıkça ifade etmek üzere oldukları vurgulanırken Libya’nın iyi kullanılması halinde bunu başaracak kaynaklara sahip olduğu kaydedildi.
AB, Libya konulu Berlin Konferansı’nın Libyalıların bu iddialı hedeflere ulaşması için bir çerçeve olarak değerlendirilmesinin ardından Libyalıları birleştirecek ve onlar için istikrar ve refah sağlayacak bir hükümetin kurulması umudunu dile getirdi.
Fransa ise, Trablus Büyükelçiliği üzerinden yaptığı açıklamada, Libya’da yeni ve ortak bir yürütme otoritesi seçilmesi gerektiğinin altını çizdi. Söz konusu yürütme otoritesinin, ülkeyi gelecek seçimlere taşımaktan sorumlu olacağı vurgulanan açıklamada, “Libya'nın birliği ve egemenliği lehine değişim zamanı geldi” ifadeleri yer aldı.
Bu arada geçtiğimiz pazartesi günü İngiltere'nin Trablus Büyükelçisi Nicholas Hopton ile görüşen UMH Savunma Bakanı Selahaddin en-Nemruş, İngiltere’nin, özellikle özel kuvvetler ve terörle mücadele güçlerinin eğitimi konusunda Libya ile askeri iş birliğini artırmasına ve çeşitli eğitim programları, ekipmanları ve teçhizatı ile askeri tıbbı destek yapmasına yönelik umudunu dile getirdi.
Bakan Nemruş, Büyükelçi Hopton'un kendisine, İngiltere’nin Libya’nın dört bir yanında güvenliği ve istikrarı desteklemeyi istediğini söylediğini ve askeri ve güvenlik kurumlarının ülkenin batısındaki güvenliği ve istikrarı sağlanmasındaki rolüne övgüde bulunduğunu belirtti.
Diğer yandan UMH'ye bağlı güçler tarafından yürütülen Burkan al-Gadab (Öfke Volkanı) Operasyonu Odası, Türkiye Milli Savunma Bakanlığı tarafından dağıtılan, iki ülke arasında imzalanan Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakatı Muhtırası uyarınca Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) tarafından uygulanan bir eğitim programı çerçevesinde UMH güçlerine verilen askeri eğitimlere dair görüntüleri yayımladı. Burkan al-Gadab Operasyonu Odası, eğitim programlarının hava savunma silah sistemlerini, anti-drone sistemlerini, radar sistemlerini ve modern silahları içerdiğine işaret etti.
Türkiye Milli Savunma Bakanlığı, Konya’da, hava savunma silah sistemleri konusunda UMH güçlerinden yaklaşık 20 unsura eğitim verildiğini duyurmuştu.