Filistinliler, 15 yıl sonra ilk yasama ve devlet başkanlığı seçimlerine hazırlanırken gözler söz konusu mücadelede rolleri belirleyici görünen iki lidere çevrildi. Ancak bu iki liderden biri yurt dışında sürgünde, diğeri de İsrail’deki bir hapishanede.
Filistinlilerin bir kısmı, yaklaşık yirmi yıldır İsrail hapishanelerinde tutuklu bulunan Filistinli lider Mervan el-Bergusi’ye destek veriyor. Bazıları ise Fetih’teki reformist lider Muhammed Dahlan’ı destekliyor. Kendisi, yoksul Gazze Şeridi’ne acil olarak birkaç bin doz koronavirüs aşısı gönderilmesini sağlamıştı.
Filistinlilerin 22 Mayıs’ta yasama seçimleri için sandığa gitmesi beklenirken devlet başkanlığı seçimi için tarih olarak 31 Temmuz belirlendi.
Filistinli en büyük iki grup, Devlet Başkanı Mahmud Abbas liderliğindeki Fetih Hareketi ve Gazze Şeridi’nin yöneten Hamas, Eylül 2020’de altı ay içerisinde seçimleri düzenleme konusunda uzlaşı sağlamıştı.
Dahlan
59 yaşındaki Muhammed Dahlan, Gazze’nin güneyindeki Han Yunus Kampı sakinlerinden. Kendisi, Hamas 2006’da seçimleri kazanıp 2007’de Gazze’nin kontrolünü ele geçirmeden önce Gazze’de Filistin otoritesine bağlı Önleyici Güvenlik Servisi’nin başkanı olarak görev yapıyordu.
Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) taşınan Dahlan, 2014 yılında bir Filistin mahkemesi tarafından yolsuzlukla suçlandı. 2015’te avukatları kendisine yöneltilen suçlamaların düştüğünü açıkladı.
Dahlan ailesinin doğduğu Han Yunus Kampı’nda ev gri tuğladan yapılma diğerlerinin arasında beyaz rengiyle ayırt edilebilir.
Sürgündeki oğullarıyla gurur duyan Dahlan ailesi, AFP ile gerçekleştirdikleri röportajda İslami eğitimden çok tarih alanında başarılarının olduğunu ortaya koyan diplomalarını gösterdi.
Yardımlar
Dahlan, geçen ay Mısır üzerinden, kuşatma altındaki Gazze Şeridi’ne 20 bin doz Rus ‘Sputnik-V’ aşısı ulaştırdı.
Bunun yanı sıra Dahlan yanlısı gruplar, Gazze’deki ihtiyaç sahiplerine gıda yardımı ve yardım kuponu sağlamaya çalışıyorlar.
İşsiz olan 36 yaşında İmran, birkaç gün önce Dahlan yandaşlarından 80 şekel (24 dolar) destek aldığını söyledi. İmran, “Bölgemizde gerçekten iyi yardımlar var. Her zaman reform hareketiyle (Dahlan’ın hareketi) temastayız. Böylece bize ihtiyacımız olanı sağlayabiliyorlar” dedi.
29 yaşındaki Amine ed-Demisi de Fetih’e oy vermeyi sabırsızlıkla beklediğini söyledi. Demisi açıklamasında “Hamas bizim için ne yaptı? Bu seçimler yememize, içmemize ve iş bulmamıza yardımcı olan sonuçlar ortaya koyabilir” ifadesini kullandı.
Batı Şeria’da gerginlik
Dahlan’a yakın gruplar, Gazze Şeridi’nde neredeyse sorunsuz şekilde faaliyet gösterirken işgal altındaki Batı Şeria’da ise durum daha gergin.
Dahlan’ın Gazze Şeridi’ndeki müttefiklerinden Usame el-Farra, “Gazze’de Hamas ile insani nedenlerle iş birliği yapıyoruz. Batı Şeria’da ise işler bizim için daha zor” dedi.
İsrail’in 1967 yılında işgal ettiği Batı Şeria’da geçtiğimiz aylarda Dahlan yandaşları ve Filistin yönetimine bağlı güvenlik güçleri arasında, Nablus yakınlarındaki Balata Mülteci Kampı’nda kanlı çatışmalar yaşandı.
Bu olaylar, Filistinli grupların sorunları çözme ve Fetih ile Hamas arasındaki Yasama Konseyi seçimleri için birleşik bir aday listesi oluşturma çabalarını karmaşıklaştırdı.
Farra, “Birleşik bir liste oluşturmayı hedefliyoruz. Ancak bu mümkün değilse başka planlar geliştireceğiz” diyerek, Dahlan’ın Abbas karşıtı kampa katılma olasılığına dikkat çekti. “Bu nedenle Mervan el-Bergusi ile pazarlık yapıyoruz” ifadesini kullandı.
Bergusi
İsrail, 61 yaşındaki Mervan el-Bergusi’yi İkinci İntifada sırasında cinayet ile suçladı. Kendisi yaklaşık 20 yıldır İsrail hapishanelerinde tutuluyor.
Buna rağmen anketler, Bergusi’nin son derece popüler olduğunu gösteriyor. Parmaklıklar ardında seçim yarışına katılma ihtimali ise en çok tartışılan konular arasında yer alıyor.
Fetih Hareketi Merkez Komitesi üyesi ve Filistin Devlet Başkanı’nın yakın arkadaşlarından olan Hüseyin eş-Şeyh seçimlerle ilgili ne yapmayı planladığını öğrenmek için tutuklu bulunan Bergusi’ye birkaç hafta önce kısa bir ziyarette bulundu.
AFP’ye Kobar köyünde açıklamalarda Mervan’ın amcasının oğlu Raid el-Bergusi, Mervan’ın parlamento seçimlerine katılmayacağı konusunda emin.
Raid, zeytin tarlasına bakan balkonunda yaptığı açıklamada “Mervan sadece Fetih adaylarının belirlenmesine katkıda bulunmak istiyor” dedi.
85 yaşındaki Abbas, her ne kadar yeni bir dönem için adaylık başvurusunda bulunmak isteyip istemediğini açıklamasa da Fetih üzerindeki kontrolü tehdit altına girdi.
Nasır el-Kudva Fetih’ten ayrıldı
Dahlan’ın yanı sıra eski Filistin lideri Yaser Arafat’ın yeğeni ve Fetih Merkez Komitesi üyesi Nasır el-Kudva da Filistin devlet başkanlığına aday olacağını açıkladı.
Bu karar çerçevesinde Fetih Hareketi, 11 Mart Perşembe günü ‘seçimlerde ayrı bir aday listesi ortaya koyma çabaları nedeniyle’ Kudva ile yollarını ayırma kararı aldı. Fetih’ten yapılan açıklamada, ‘kararından geri adım atması ve muhalefet çabasından vazgeçmesi için’ Kudva’ya iki gün süre verildiği belirtilirken Kudva ise tavrında ısrar etti.
Filistinli siyasi analist Gassan el-Hatib, Abbas’ın ekibinin Bergusi, Dahlan ve Kudva nedeniyle endişeli olduğunu, zira bu isimlerin aldıkları her oyun Fetih pahasına olacağını ve Hamas’a fayda sağlayacağını belirtti.
Raid’in aksine kardeşi Mukbel el-Bergusi, Mervan’ın devlet başkanlığı yarışına katılacağından emin görünüyor. Bergusi açıklamasında “Hapishanede tutulan bir başkanımız olacak ve Filistinlilerin nasıl yaşadığını dünyaya duyuracak” dedi.
