Mısır’dan Filistin-İsrail müzakerelerine yönelik seferberlik adımı

Mısır yönetimi, Ürdün, Malezya ve Kanada dışişleri bakanlarıyla görüştü

Mısır İstihbarat Başkanı General Abbas Kamil geçen pazar günü Gazze’de Hamas heyetiyle bir araya geldi. (AP)
Mısır İstihbarat Başkanı General Abbas Kamil geçen pazar günü Gazze’de Hamas heyetiyle bir araya geldi. (AP)
TT

Mısır’dan Filistin-İsrail müzakerelerine yönelik seferberlik adımı

Mısır İstihbarat Başkanı General Abbas Kamil geçen pazar günü Gazze’de Hamas heyetiyle bir araya geldi. (AP)
Mısır İstihbarat Başkanı General Abbas Kamil geçen pazar günü Gazze’de Hamas heyetiyle bir araya geldi. (AP)

Kahire yönetimi, Filistinliler ve İsrailliler arasında acil olarak ciddi müzakereler başlatmaya yönelik çabalarını yoğunlaştırdı. Ürdün, Kanada ve Malezya dışişleri bakanlarıyla istişarelerde bulunarak süreci desteklemek için uluslararası seferberliği de hızlandıran Mısır, söz konusu bakanlarla ‘uluslararası meşruiyetin ilgili kararları doğrultusunda ve 4 Haziran 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına uzanan iki devletli çözüm temelinde’ müzakere sürecinin yeniden başlamasını görüştü.
Mısır güvenlik ve diplomasi arenasında attığı adımlarla Filistin’de ateşkesi sağlamaya çalışıyor. Mısır İstihbarat Başkanı General Abbas Kamil başkanlığındaki bir üst düzey heyet, Ramallah, Gazze ve Tel Aviv’e gönderildi. Görüşmelerde, ‘Gazze Şeridi’nin yeniden inşası’ ele alınırken esir takası anlaşmasının uygulanmasının yanı sıra ‘Filistin ulusal uzlaşısı’ sürecinde ilerleme başlıkları da gündeme geldi.
Mısır Dışişleri Bakanı Samek Şukri, Ürdün Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Eymen es-Safadi ile Mısır- Ürdün koordinasyon çalışmaları çerçevesinde bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmenin gündeminde Mısır’ın Gazze Şeridi’nde ateşkesi sağlamak amacıyla yürüttüğü yoğun diplomasi hamleleri vardı. Mısır tarafından yapılan açıklamaya göre iki bakan, Gazze’nin yeniden inşası süreciyle ilgili öne sürülen fikirleri de görüştü. Ayrıca uluslararası ortaklarla iş birliği içinde, Filistin Ulusal Otoritesi ile koordineli olarak iki ülke arasında temasları sürdürme, otoriteyi destekleme ve Batı’daki Filistin vatandaşlarının yaşam koşullarını iyileştirme yönündeki çabaların sürdürülmesinin gerekliliği konusunda uzlaşı sağlandı.
Şukri iki gün önce İsrailli mevkidaşı Gabi Aşkenazi ile de bir araya geldi. Mısırlı Bakan, Filistinliler ve İsrailliler arasında acilen ciddi ve yapıcı müzakerelerin başlatılması ve bu konudaki çabaları engelleyen durumlardan kaçınılması çağrısında bulundu. Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Büyükelçi Ahmed Hafız, Şükri ve Safadi’nin ‘uluslararası meşruiyetin ilgili kararları doğrultusunda, 4 Haziran 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına uzanan iki devletli çözüm temelinde müzakere yolunun yeniden başlamasına izin verecek bir siyasi ufka sahip olmanın önemini’ görüştüklerini aktardı.
Mısır Dışişleri Bakanı ayrıca Kanadalı mevkidaşı Marc Garneau ile de bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Mısır’dan yapılan açıklamaya göre Garneau, ‘Mısır’ın Ortadoğu’daki genel duruma, özellikle de Filistin arenasındaki son gelişmelere ilişkin vizyonunu dinlemeye önem gösterdiğini’ belirtti. Şukri de görüşmede Mısır’ın İsrail ile Gazze Şeridi arasındaki ateşkesi sağlamlaştırmaya yönelik hamlelerine ve temaslarına değindi. Arzu edilen siyasi rotanın yeniden canlandırılması ve iki taraf arasında ciddi müzakerelerin başlatılması için bundan sonraki aşamada hızlı hareket edilmesi gerektiğini belirten Şukri, ‘özellikle son haftalarda yaşanan gelişmelerin Filistin meselesinin artık görmezden gelinemeyeceğine ve çözümsüz bırakılamayacağına dair herhangi bir şüpheye yer bırakmayacak şekilde gözler önüne serildiğini’ vurguladı.

ABD-Mısır görüşmeleri
ABD Başkanı Joe Biden, 24 Mayıs’ta Mısırlı mevkidaşı Abdulfettah Sisi ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirmiş ve İsrail ve Filistin arasındaki barış sürecini canlandırma yollarını ele almıştı.
İki ülkenin dışişleri bakanları arasındaki Mısır-Malezya görüşmelerinde de taraflar arasındaki ikili ilişkiler ve iş birliğinin yanı sıra Filistin meselesine ilişkin gelişmelere ve Ortadoğu’da barışın sağlanmasına odaklanıldı. Şukri, Mısır’ın Gazze Şeridi’ndeki gerginliği durdurmak ve istenen sakinliği sağlamak için attığı adımlara atıfta bulundu. Ayıca iki taraf arasındaki ateşkesi güçlendirmeye yönelik çabaların yanı sıra Mısır’ın, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına uzanan müzakere sürecini acilen yeniden başlatmak için çaba sarf ettiğini vurguladı.
Mısır makamları, yaralıların geçişleri ve acil yardımların Gazze’ye girişi için Refah Sınır Kapısı’nı 17 gündür açık tutuyor. Mısır resmi haber ajansı MENA’ya göre Refah’tan kaynaklar, sınır kapısının açık olduğunu, yaralıların, refakatçilerinin ve mahsur kalanların geçişlerini kolaylaştırmak için idari ve sağlık ekiplerinin sınırda beklediğini aktardı. Aynı şekilde sağlık durumlarının belirlenmesi sonrasında yaralıları tedavi amacıyla Mısır hastanelerine nakletmek için donanımlı bir dizi ambulansın da sınırda konuşlandırıldığı bilgisini verdiler. Kaynaklar ayrıca yaralıların hastanelere nakillerini kolaylaştırmak için hazırlıklar tam olduğunu kaydettiler.



Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
TT

Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)

Filistinli sivil toplum kuruluşlarının çatı kuruluşu Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) Başkanı Emced eş-Şeva dün yaptığı açıklamada, yerinden edilmiş kişilerin insani ihtiyaçlarının çok büyük olmasına rağmen, şimdiye kadar hiçbir prefabrik evin Gazze Şeridi'ne girmediğini söyledi. Şeva, İsrail ordusunu, ‘Gazze Şeridi'nin geniş alanlarını kontrol etmeye devam etmekle ve sarı hat olarak bilinen alanı yerleşim bölgelerine doğru genişletmekle’ suçladı.

Şeva, Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığı basın açıklamasında, gerçek konut çözümlerinin bulunmaması ve insani yardım anlaşmalarında öngörülen prefabrik evlerin girişine izin verilmemesi nedeniyle binlerce ailenin halen harap haldeki çadırlarda veya açıkta yaşadığını söyledi.

vfvfd
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkıntılar arasında yapılan toplu iftar (EPA)

İsrail ordusunun ‘Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını fiilen kontrol ettiğini’ belirten Şeva, ‘sarı hattın’ genişletilmesinin, özellikle Gazze Şeridi'nin doğu ve kuzey kesimlerinde, sakinlerin kullanabileceği alanları azalttığını kaydetti.

Bu hamlelerin devam etmesinin yardım çalışmalarını zorlaştırdığını ve yerel ve uluslararası kuruluşların en çok etkilenen gruplara ulaşma kabiliyetini sınırladığını söyleyen Şeva, ‘barınak malzemeleri, yeniden inşa malzemeleri ve insani yardımın girişine izin vermek için sınır geçişlerinin tamamen ve düzenli olarak açılması’ çağrısında bulundu.

Sınır geçişlerinin hareketliliği ile ilgili olarak Şeva, yardımların girişinin ‘ihtiyaç duyulanın altında’ kaldığını açıkladı. PNGO Başkanı, inşaat malzemeleri ve prefabrik evlerin girişine getirilen kısıtlamaların, aylardır kötüleşen konut krizini çözme çabalarını engellediğini belirtti. İsrail tarafı bu açıklamalara ilişkin herhangi bir yorumda bulunmadı.

Bu durum, 7 Ekim 2023'te İsrail ile Hamas arasında patlak veren savaşın ardından Gazze Şeridi'nde yaşanan zorlu insani koşullar ve altyapı ile evlerin yaygın olarak tahrip olmasıyla ortaya çıktı.

dsvds
Binlerce Filistinli aile, Gazze Şeridi'nde yıkık evlerinin enkazı arasında, harap çadırlarda veya açık havada yaşamaya devam ediyor (AFP)

Geçtiğimiz ekim ayında bir ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi, ancak Gazze'deki yerel kuruluşlar, hareket ve geçiş kısıtlamalarının bölgeye giren yardım ve yeniden inşa malzemelerinin hızını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

“Sarı hat” terimi, İsrail ordusunun konuşlandırıldığı ve Gazze Şeridi sınırı yakınlarında tampon bölge olarak sınıflandırılan, Gazzelilerin erişiminin kısıtlandığı ve konut ve tarım faaliyetleri için kullanılabilir alanın azaldığı bölgeleri ifade etmek için kullanılıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ve yerel kuruluşlar, yüzbinlerce Filistinlinin halen geçici veya kalıcı barınma çözümlerine ihtiyaç duyduğunu tahmin ederken, uluslararası toplum Gazze Şeridi'ne giden sınır kapılarından insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarının kolaylaştırılması için çağrılar yapmaya devam ediyor.


ABD'nin İsrail Büyükelçisi'nin açıklamalarına Arap ve İslam dünyası tepki gösterdi

Kahire'deki Arap Birliği Genel Merkezi (Şarku’l Avsat)
Kahire'deki Arap Birliği Genel Merkezi (Şarku’l Avsat)
TT

ABD'nin İsrail Büyükelçisi'nin açıklamalarına Arap ve İslam dünyası tepki gösterdi

Kahire'deki Arap Birliği Genel Merkezi (Şarku’l Avsat)
Kahire'deki Arap Birliği Genel Merkezi (Şarku’l Avsat)

Arap ve Müslüman ülkeler tarafından bugün yapılan ortak açıklamada, ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee'nin, Tevrat'a dayanarak İsrail'in Ortadoğu'nun büyük bir bölümünü kapsayan topraklar üzerinde hakkı olduğunu söylediği açıklamalarını kınadılar.

ABD’li muhafazakar çizgideki gazeteci Tucker Carlson, 2025 yılında Başkan Donald Trump tarafından büyükelçi olarak atanan, eski Baptist papazı ve Yahudi devletinin önde gelen destekçisi Huckabee ile bir röportaj gerçekleştirdi.

Arap ve İslam ülkeleri tarafından yapılan ortak açıklamada şöyle denildi:

"Suudi Arabistan Krallığı, Mısır Arap Cumhuriyeti, Ürdün Haşimi Krallığı, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Endonezya Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti, Bahreyn Krallığı, Katar Devleti, Suriye Arap Cumhuriyeti, Filistin Devleti, Kuveyt Devleti, Lübnan Cumhuriyeti, Umman Sultanlığı, Körfez İşbirliği Konseyi Sekreterliği, Arap Birliği (AL) ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), ABD'nin İsrail Büyükelçisi'nin, işgal altındaki Batı Şeria dahil olmak üzere Arap devletlerine ait topraklar üzerinde İsrail'in kontrolünü kabul ettiğini belirten açıklamalarını kategorik olarak kınıyor ve derin endişelerini ifade ediyor.”

Açıklamada, ‘uluslararası hukuk ilkelerini ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartını açıkça ihlal eden ve bölgenin güvenliği ve istikrarına ciddi bir tehdit oluşturan bu tür tehlikeli ve kışkırtıcı açıklamaların kategorik olarak reddedildiği’ vurgulandı.

dfvgthy
ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee (Reuters)

Suudi Arabistan, Büyükelçisi Huckabee’nin açıklamalarını ‘sorumsuzca’ ve ‘tehlikeli bir emsal’ olarak değerlendirirken Ürdün, bu sözleri ‘bölge ülkelerinin egemenliğine yönelik bir ihlal! olarak gördü. Mısır, !İsrail'in işgal altındaki Filistin toprakları veya diğer Arap toprakları üzerinde egemenliği olmadığını’ teyit etti.

Kuveyt, Huckabee’nin açıklamalarını ‘uluslararası hukuk ilkelerinin açık bir ihlali’ olarak kınarken Umman, bu sözlerin ‘barış şansını zedelediğini ve bölgenin güvenliğini ve istikrarını tehdit ettiğini’ vurguladı.

Filistin Yönetimi, Huckabee’nin açıklamalarının ‘ABD Başkanı Donald Trump'ın işgal altındaki Batı Şeria'nın ilhakını reddeden açıklamasının tersi’ olduğunu değerlendirdi.

ABD’nin İsrail Büyükelçisi dün sosyal medya platformu X’te, Siyonizm'in tanımı da dahil olmak üzere röportajda tartışılan diğer konular hakkındaki tutumunu açıklığa kavuşturmak için iki mesaj yayınladı. Ancak İsrail'in Ortadoğu'daki topraklar üzerindeki kontrolüne ilişkin açıklamalarına değinmedi.

Huckabee, söz konusu açıklamaları, İsrail'in 1967'den beri işgal altında tuttuğu Batı Şeria üzerindeki kontrolünü artırmak için önlemlerini yoğunlaştırdığı bir dönemde yaptı.

İsrail, onlarca yıl önce Doğu Kudüs ve Suriye'ye ait Golan Tepeleri'nin bir kısmını ilhak ettiğini açıklamıştı.


Şara, SDG ile varılan anlaşmayı uygulamak üzere bir cumhurbaşkanlığı temsilcisi atadı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (Reuters)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (Reuters)
TT

Şara, SDG ile varılan anlaşmayı uygulamak üzere bir cumhurbaşkanlığı temsilcisi atadı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (Reuters)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, Suriye hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasındaki anlaşmayı uygulamak üzere bir cumhurbaşkanlığı temsilcisi atadı.

Cumhurbaşkanlığı Medya Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:

“Tuğgeneral Ziyad el-Ayeş, SDG ile 29 Ocak'ta imzalanan anlaşmayı uygulamak ve entegrasyonu sağlamak, böylece devletin varlığını güçlendirmek, engelleri aşmak ve vatandaşlara yönelik hükümet hizmetlerini etkinleştirmek üzere başkanlık elçisi olarak atandı.”

Tuğgeneral Ayeş, geçtiğimiz yıl mayıs ayında İçişleri Bakanı'nın Sivil İşler Yardımcısı olarak atandı. 1987 yılında Haseke ilinin Kamışlı kırsalındaki Arca el-Cavala köyünde doğan Tuğgeneral Ayeş, ‘Ebu Usame el-Az’ künyesiyle biliniyor. Haseke'nin Rumeylan kentindeki Petrol Enstitüsü mezunu olan Tuğgeneral Ayeş, Lübnan'daki el-İmam el-Ouzai Üniversitesi'nden şeri ilimler diplomasına ve İdlib Üniversitesi'nden işletme yüksek lisans diplomasına sahip.

gthyj
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, Şam'da SDG lideri Mazlum Abdi ile tokalaşırken, 10 Mart 2025 (SANA)

Genel Takip Komitesi üyesi olarak Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) kamplarının yönetiminde önemli bir rol oynayan Tuğgeneral Ayeş, ayrıca İçişleri Bakanlığı'nda sivil işlerin yönetimini devralmadan önce, Genel Güvenlik Ajansı'nda idari memur ve İdlib'deki kontrol noktalarından sorumlu genel memur olarak görev yaptı.

Suriye Cumhurbaşkanı Şara, 13 Şubat’ta daha önce Haseke’nin kamu güvenliği komutanı olarak atadığı Nureddin Ahmed İsa'yı Haseke ilinin valisi olarak atayan bir kararname yayınladı.

Geçtiğimiz ayın 29'unda imzalanan anlaşma, Suriye hükümetinin SDG güçlerinin bu ayın sonuna kadar tam olarak uygulanması gereken anlaşmayı engellediği yönündeki suçlamalarından dolayı uygulamaya konulamıyor.

Bir başka gelişmede Sivil Havacılık Heyeti, Kamışlı Havaalanı’nın yeniden açılmasının hazırlıkları çerçevesinde havaalanına geldi. Haseke Valisi, Haseke şehrine giden tüm yolların açıldığını ve Haseke ile diğer iller arasındaki karayolu ulaşımının yeniden başladığını duyurdu.

Öte yandan Haseke’deki kaynaklar, bugün SDG’nin kontrolündeki hapishanelerden 50 tutuklunun serbest bırakıldığını bildirdi.

Haseke vilayetindeki kaynaklar, bugün SDG hapishanelerinden 50 tutuklunun serbest bırakıldığını bildirdi.