G7 Zirvesi: Umutsuz sonuçlar

G7 liderleri Cornwall’da bir araya geldi (DPA)

G7 ülkelerinin devlet başkanları, iklim değişikliğine karşı en yoksul ve en savunmasız ülkelere yardım etmeye yönelik planları açıkça benimsemekten kaçındılar. Güney ülkelerini ve çevre gruplarını bir kez daha hayal kırıklığına uğrattılar. Aynı şekilde Çin’in üçüncü dünyadaki genişlemesine ve Avrupa’ya ulaşmasına karşı koyma önerileri beklenen tepkiyle karşılaşmadı.
İngiltere’nin güneybatısında düzenlenen Cornwall Zirvesi kapsamında yayınlanan nihai bildiride, küresel ısınmanın ve ‘sera gazının’ yansımalarının yük olmaya başladığı ülkelere sağlanan fonların artırılması gerektiğine işaret edildi. Ardından dikkatler, bazı ülkelerin sıkıntılar çekmeye başladığı felaketin etkileriyle mücadele etmek için yedi ülkenin toplam yüz milyar dolar ödemesine yönelik verilen eski bir vaade çevrildi. Ancak bu vaat henüz gerçekleşmedi. Ya da en azından bu duruma açık bir atıf yapılmadı. Almanya ve Kanada, söz konusu sorundan etkilenen yoksul ülkelere yardım kotalarını artırdıklarını duyurdular.
Liderler, küresel ısınmaya ilişkin yayınlanan bildiride beklenen artışı 1,5 santigrat derecenin altında tutma sözü verdiler. Bu durum, sel ve yükselen deniz suyundan kaynaklanan çeşitli afetlerden etkilenen birçok ülkede, gezegendeki yaşamı, zorluklar ve tehlikelerle dolu bir hale getiren çevresel felaketlerin zincirleme reaksiyonunu önleyecek.
Sanayileşmiş ülkelerin liderleri, iklimde gerçekleşecek herhangi bir ciddi bozulma ile birçok ülkede ortaya çıkmaya başlayan krizlerin, iç ve uluslararası çatışmaların artması arasında doğrudan ilişki olduğunun farkında. Ayrıca başta Avrupa olmak üzere Batı hükümetleri için günlük bir sorun haline gelen göç dalgalarının, güney ülkelerde çevre ve kalkınma sorunları ele alınmadığı takdirde büyük bir göçe dönüşmesi mümkün. Gerekli çözüm ise temiz enerji projelerini, eğitimi, iş fırsatlarını ve güneydeki insanların kuzey ülkelerine gitme motivasyonlarını azaltacak bir biçimde tarımı teşvik etmekten geçiyor.
Verilen vaadin temelinde elektrik üretimi için kömür kullanımını durdurmak vardı. Ancak bu madde, daha önce de olduğu gibi belirli bir şekilde sunulmadı. Bu durum, elektriğinin büyük bir kısmını hala en kirletici yakıt olan kömürden üreten Çin’de hoşnutsuzluk yaratsa da G7 Zirvesi’nde, Hindistan, Brezilya ve Çin gibi enerji üretiminde fosil yakıt kullanan birçok ülke olduğuna dikkat çekilmedi.
Zirvenin gündemindeki üçüncü başlık, Çin’in ‘Bir Kuşak Bir Yol’ girişiminin neden olduğu zorluğa yanıt vermekti. Öyle ki Pekin, Uzak Doğu’dan Batı Afrika’ya uzanan coğrafi bir bölgede yolların, havaalanlarının ve limanların altyapısını inşa etmek için yaklaşık iki trilyon dolar harcamayı planlıyor. Batı, söz konusu girişime oldukça temkinli bakıyor ve ekonomik yönlerin yanı sıra jeopolitik etkilerini de dikkatle izliyor. Planın hedefinde Avrupa’nın ekonomik gücünü kırmak ve ardından ABD’yi uluslararası pazarda rekabetten uzaklaştırmak için Çin’in müttefikleri ve ‘müşterileri’ ile Avrupa Kıtası’nı kuşatmak olduğu tahmin ediliyor.
Avrupalılar ve ABD’liler, ‘Bir Kuşak Bir Yol’ hedefinde ilerleyen ülkelerin düşeceği, ‘borç diplomasisi’ konusunda uyardı. Öyle ki yoksul ülkeler, kaynaklarının büyük bir kısmını ve buna bağlı olarak geleceklerini borç yoluyla Çin politikalarına ipotek etmeye ve altyapıları üzerindeki kontrollerini kaybetmeye zorlanacak. Bu durum, son zirveye katılan yedi liderin Çin projesini durdurmak veya onun için makul bir rekabet yaratmak amacıyla ayrıntılı bir plan sunması için yeterli değildi. Bir dizi ekonomist, İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın ‘ayrıntılı planlardan ziyade genel fikirler’ olarak nitelendirdiği konuları içeren önerisini eleştirdi.
Faaliyetlerin birçok yönünü felç eden salgın dünyasından çıkışın başladığının bir işareti olarak yapılan zirvede, Kovid-19’un yayılma riskinin bulunduğu zengin ve yoksul ülkelerdeki aşılama oranları arasındaki eşitsizlik konusu da gündeme geldi. ABD Başkanı Joe Biden’ın yoksul ülkelerde seri üretime izin verilmesi için aşı patentlerinden geçici olarak feragat edilmesi çağrısı, bilindiği üzere Avrupa’da duymazdan gelindi. Bu çerçevede bir yandan hastalığın yayılmasını azaltacak, diğer yandan ise büyük ilaç şirketlerine kâr akışının devam etmesini sağlayacak şekilde güney ülkelerine bir milyar doz aşı sağlamak için alternatif öneriler ortaya koyuldu.