عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Filistinliler İsraillilerle herhangi bir atılım olmadan doğrudan görüşmelere hazırlanıyor

Biden yönetimi acil girişimler ve baskıda bulunmayacak.

İsrail güvenlik güçleri dün (Perşembe) el Halil’in kuzeyindeki Batı Şerianın C Bölgesi’nde bir ailenin evini yıktı. (AFP)
İsrail güvenlik güçleri dün (Perşembe) el Halil’in kuzeyindeki Batı Şerianın C Bölgesi’nde bir ailenin evini yıktı. (AFP)
    Ramallah/ Kifah Zebun
TT
TT

Filistinliler İsraillilerle herhangi bir atılım olmadan doğrudan görüşmelere hazırlanıyor

İsrail güvenlik güçleri dün (Perşembe) el Halil’in kuzeyindeki Batı Şerianın C Bölgesi’nde bir ailenin evini yıktı. (AFP)
İsrail güvenlik güçleri dün (Perşembe) el Halil’in kuzeyindeki Batı Şerianın C Bölgesi’nde bir ailenin evini yıktı. (AFP)

Filistin yönetimi yeni İsrail hükümetiyle doğrudan görüşmelere devam edilmesi ihtimaline hazırlanıyor. Filistinli bir kaynağın Şarku’l Avsat’a verdiği bilgiye göre, mevcut İsrail hükümetinin kırılgan ve önemli kararlar almaktan aciz olduğu göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu görüşmeler noktasında bir ilerleme sağlanabileceği düşünülmüyor.
Kaynak ABD ve yeni İsrail hükümetiyle müzakerelerin yeniden başlatılması ve genişletilmesinin gerekliliği konusundaki mutabakatları doğruladı. Kaynak, “ABD’lilerle olan müzakereler kesintiye uğramadı. Bunun yanı sıra yeni İsrail hükümeti temsilcileriyle temaslara geçildi. Müzakereleri ilerletme noktasında hazırlıklara başladık. İsrail hükümetinin bileşimi ile oluşumunu çevreleyen koşullar ve oradaki muhalefet sebebiyle yeni hükümet üzerinde ABD baskısı veya bir atılım beklemiyoruz” dedi.
Filistinliler ABD’lilerle söz konusu görüşmelere öncülük ederken Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas Müzakere Bakanlığı’na başkanlık etmek üzere merhum Saib Ureykat’ın halefinin atanması da dahil olmak üzere, yeni aşamaya hazırlanma noktasında iç düzenlemeler yapıyor. Böylece müzakere ekibinin oluşturulacağı belirtildi.
Bu durum Filistin Yönetiminin İsrail ile hızlı bir şekilde müzakerelere başlayacağı anlamına gelmiyor. Ancak ABD yönetimi ile yapılan görüşmelere göre Filistinliler, belirli tedbirler alınarak iki taraf arasındaki güvenin artırılması konusunda bir görüşme yapılmasını bekliyor. İsrail televizyon kanalı Kanal 12’nin bir raporunda, ABD Başkanı Joe Biden ara buluculuğunda yapılacak görüşmeler kapsamında, Filistinlilerin Batı Şeria’daki Filistin yönetiminin yetkilerinin genişletilmesini talep edeceği belirtildi.
Raporda taleplerin İsrail Silahlı Kuvvetleri’nin Filistin yönetiminin  tam kontrolü altındaki Batı Şeria’da bulunan A Bölgesi’ne girişinin engellenmesi, güvenlik sorunları dahil olmak üzere Filistin hükümetinin B ve C Bölgeleri’ndeki yetkilerinin genişletilmesi ifadeleri geçtiği bildirildi. Oslo Anlaşmalarına göre Filistin Yönetimi yalnızca B Bölgesi’nde sivil kontrol hakkına sahipken, güvenlik kontrolü İsrail’in elinde bulunuyor. İsrail ayrıca C Bölgesi üzerinde de güvenlik ve sivil kontrolünü sürdürüyor. Raporda ayrıca Filistin yönetiminin, İsrail- Filistin sorununa iki devletli bir çözümün uygulanabilirliğini korumayı amaçlayan güven artırıcı tedbirler çağrısında bulunduğu belirtildi.
Raporda, ABD’nin söz konusu girişim üzerinde, Naftali Bennett başkanlığındaki hükümetin Yair Lapid ile imzalanan güç paylaşımı anlaşmasının bir parçası olarak yemin etmesinin ardından Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Pazar günü görevden alınmasından önce çalışmaya başladığı belirtildi.
Filistinlilerin, Netanyahu tarafından yönetilmeyen bir hükümetin kurabileceğinin netleşmesinin ardından, olası barış görüşmeleri noktasındaki çalışmalarını hızlandırdıkları bildirildi.
Bir televizyon kanalına göre, Filistin yönetimi görüşmelere geçmişte İsrail’e C Bölgesi’ni ilhak etme çağrısında bulunan iki devletli çözümün sağcı muhalifi Naftali Bennett yerine, her ikisi de muhalefetten olan Dışişleri Bakanı Yair Lapid ve Savunma Bakanı Benny Gantz’ın başkanlık etmesini istiyor. Filistinlilerin bu istekleri Şarku’l Avsat kaynakları tarafından doğrulandı. Ancak bu taleplerin yeni olmadığı ve uzun yıllardır masada olduğu belirtildi. Ayrıca güvenlik koordinasyonun durmasını önlemenin bir zamanlar Filistin’in şartı olduğu ancak İsrail’in buna yanıt vermediği belirtildi.
Gantz, ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin ile yaptığı önceki bir görüşmede, Filistin yönetimini güçlendirme noktasında söz vermişti. Gantz’ın ofisi, Gantz’ın Austin’e Filistin yönetimini güçlendirme noktasında çalışacağını söylediğini ve Gazze’de Hamas ile 11 gün boyunca süren çatışmalardan bu yana yaptığı açıklamaların yankılandığını bildirdi. Gantz yeni hükümetin yemininin ardından Pazar günü Austin ile görüştüğünü belirtti.
Öte yandan Biden Pazar günü Bennett ile yaptığı telefon görüşmesinde yeni İsrail Başbakanını tebrik ederek, yönetiminin İsrailliler ve Filistinliler için barış, güvenlik ve refahı teşvik etme çabalarında İsrail hükümeti ile yakın çalışmalar yapma niyetinde olduğunu söyledi. Söz konusu görüşme Biden yönetiminin hemen büyük bir girişimde bulunacağı anlamına gelmiyor.
İbranice yayın yapan Walla sitesi, Biden yönetiminin Filistinliler ve İsrailliler arasında barışın sağlanması noktasında yeni bir girişimde bulunmak için acelesi olmadığını söyledi.
Web sitesine göre, mevcut ABD yönetiminin, Filistin dosyasıyla ilgili yakın zamanda yeni bir girişim başlatma niyeti bulunmuyor. Web site ABD’li bir yetkilinin, Biden yönetiminin yeni İsrail hükümetine barışı kendilerinin sağlaması noktasında fırsat vermek için yavaş ilerlemeyi planladığını ve bu aşamada hükümeti istikrarsızlaştırabilecek veya karışıklıklara yol açabilecek herhangi bir girişimden kaçınacağını söylediğini aktardı.
ABD ve Filistin yeni İsrail hükümetinin başında Filistin Devleti’nin kurulmasına karşı çıkan, daha önce Filistinlilere karşı sert görüşler benimseyen, İsrail ilhak planının uygulanması ve Batı Şeria’nın bazı bölgelerinde İsrail egemenliğinin dayatılması için baskı yapan bir kişi olduğunu düşünüyor. Washington’daki değişiklik ve İsrail hükümet koalisyonundaki çeşitlilik İsrail Başbakanı Naftali Bennett’in fikirlerini sahada uygulamasını engellese de, Filistinliler onu bazı kararlar almaya ikna etmenin zor olacağına inanıyor.
İsrail medyası, Bennett’in ekonomik bir barışı destekleyeceğini düşünüyor. Kaynaklar Bennett’in güvenlik durumunun sağlanmasının ve sivil işlerle meşgul olmanın ekonomik alanda bazı hamlelere yol açacağına ve gerginliği azaltacağına inandığını söylediğini aktardı.
Ayrıca kaynak, “Otorite Bennett’in ekonomik barışı tercih ettiğini biliyor. Bu konudaki tutumumuz açık. O da bu gibi bir barışın kabul edilmemesi. Özgürlük ve ekonomik refah hakkında konuşan Biden yönetimi de bu durumu çok iyi biliyor” dedi.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Askeri yığınak, Suriye'de çatışmaların yeniden başladığının sinyali

Dün Rakka kırsalındaki Ayn İsa'dan çekildikten sonra SDG tarafından boşaltılan bir tünelde Suriye haritasının önünde duran Suriye hükümeti güçlerinin iki üyesi (AP)
Dün Rakka kırsalındaki Ayn İsa'dan çekildikten sonra SDG tarafından boşaltılan bir tünelde Suriye haritasının önünde duran Suriye hükümeti güçlerinin iki üyesi (AP)
TT
TT

Askeri yığınak, Suriye'de çatışmaların yeniden başladığının sinyali

Dün Rakka kırsalındaki Ayn İsa'dan çekildikten sonra SDG tarafından boşaltılan bir tünelde Suriye haritasının önünde duran Suriye hükümeti güçlerinin iki üyesi (AP)
Dün Rakka kırsalındaki Ayn İsa'dan çekildikten sonra SDG tarafından boşaltılan bir tünelde Suriye haritasının önünde duran Suriye hükümeti güçlerinin iki üyesi (AP)

Suriye’nin kuzey ve doğusundaki cephe hatlarının her iki tarafında askeri yığınakların yapıldığı bir dönemde Şam, Kürtlerin ağırlıkta olduğu Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) salı gecesi ilan edilen ateşkesi dört gün daha uzatma talebinde bulunarak ‘zaman kazanmaya çalışmakla’ suçladı. SDG ise Şam hükümetini ‘savaşa doğru itmekle’ suçlayarak, iki taraf arasında çatışmaların yeniden başlamasına dair endişeleri artırdı.

Suriye Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, Haseke ilinin geleceğine ilişkin hükümet tarafından yapılan önerilere SDG'den herhangi bir olumlu yanıtın gelmediği belirtildi. Bakanlık, SDG'nin zaman kazanmak için uzatma ve ateşkes talep ettiğini ve devleti zor durumda bırakabileceği inancıyla ateşkesin uzatılmasına ilişkin söylentiler yaymaya çalıştığını kaydetti.

Bakanlık, SDG'nin ateşkese uymaması ve Suriye hükümeti tarafından sunulan önerilere yanıt vermemesinin, kendi saflarındaki bölünmelere atfedilebileceğini belirterek, tüm ağır, hafif ve orta silahların devletin elinde olması gerektiğini vurguladı.

Öte yandan SDG, yaptığı açıklamada, Suriye hükümet güçlerinin ülkenin en kuzeydoğusundaki Cezire bölgesinde ve Halep'in doğu kırsalındaki Ayn el-Arab (Kobani) bölgesinde askeri yığınak yaptığını ve lojistik hareketlilik gözlemlediğini belirtti. SDG, güçlerinin ateşkes anlaşmasına bağlılığını teyit ederek, Şam'ı ‘ateşkesi bozmak ve siyasi çözümler yerine savaşa doğru itmekle’ suçladı.

ARAP DÜNYASI

Irak’ta Maliki, tüm çekincelere rağmen başbakanlığına aday gösterildi

Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)
Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)
TT
TT

Irak’ta Maliki, tüm çekincelere rağmen başbakanlığına aday gösterildi

Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)
Eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki (X)

Koordinasyon Çerçevesi dün, eski Irak Başbakanı Nuri el-Maliki'nin başbakanlığa aday gösterildiğini duyurdu. Bu adımın ardından siyasi güçler, çekincelerinin dile getirirken bazı uyarılarda bulundular. Siyasi güçler, ‘ulusal kabulün’ dikkate alınmasını ve istikrarı sağlamada ‘yetersizliklerini kanıtlamış’ önceki deneyimlere geri dönülmemesini talep ettiler.

Koordinasyon Çerçevesi güçlerinin liderleri dün Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri’nin ofisinde genişletilmiş bir toplantı düzenlediler ve bu toplantıda siyasi sahnedeki gelişmeleri ve yaklaşan anayasal süreleri tartıştılar.

Koordinasyon Çerçevesi tarafından yayınlanan bir açıklamada, ‘derinlemesine ve kapsamlı tartışmaların’ ardından, katılımcıların çoğunluk oyuyla, siyasi ve idari tecrübesi ve devlet yönetimindeki önceki rolüne dayanarak, en büyük parlamento bloğunun adayı olarak Maliki’yi başbakanlık için aday göstermeye karar verdikleri belirtildi.

Açıklamada, çerçevenin anayasal sürece tam bağlılığı ve çeşitli ulusal güçlerle işbirliği yaparak, zorluklarla başa çıkabilecek, hizmet sunabilecek ve Irak'ın güvenliğini ve birliğini koruyabilecek ‘güçlü ve etkili bir hükümet’ kurma konusundaki kararlılığı teyit edildi ve Temsilciler Meclisi'nden anayasal takvim içinde cumhurbaşkanı seçimine ayrılmış oturumu yapması çağrısında bulunuldu.

Siyasi çekinceler

Öte yandan Iraklı Sünnilerin çatı oluşumu Ulusal Siyasi Konsey, Koordinasyon Çerçevesi liderlerine başbakan adaylarını seçerken ‘tarihi sorumluluklarını’ üstlenmeleri çağrısında bulundu.

Ulusal Siyasi Konsey tarafından yapılan açıklamada, Irak'ta etkileri hala belirgin olan güvenlik, siyasi ve ekonomik krizlerle bağlantılı siyasi deneyimlerin tekrar kullanılmasının tehlikelerine karşı uyarıda bulundu.

efvev
Koordinasyon Çerçevesi güçlerinin toplantılarından bir kare (INA)

Konsey yaptığı açıklamada, Irak’ın içinde bulunduğu hassas dönemin, ülkenin ve halkın çıkarlarını diğer tüm hususların üzerinde tutan ulusal kararlar alınmasını gerektirdiğini belirtti.

Özellikle savaş ve terör sebebiyle ağır darbe alan illerde, görev süreleri ciddi güvenlik başarısızlıklarıyla damgalanan isimlerin yeniden ortaya çıkması konusunda yaygın bir endişe olduğunun altı çizilen açıklamaya göre bu başarısızlıklar, terör örgütlerinin ülkenin geniş bölgelerini kontrol altına almasına, milyonlarca vatandaşın yerinden edilmesine ve şehirlerin tamamen yıkılmasına yol açtı.

Açıklamada, söz konusu dönemde Irak'ın bölgesel ve uluslararası ilişkilerinde komplikasyonlar yaşandığı, yatırım ve ekonomik kalkınma fırsatlarında düşüş olduğu, ayrıca kayıp ve saklananlar sorunu da dahil olmak üzere insani sorunların adil çözümler bulunamadan devam ettiği kaydedildi.

Bu tutumların ‘mezhepçi nedenlere dayalı olmadığını’ vurgulayan Ulusal Siyasi Konsey, Necef'teki en yüksek dini otorite ve diğer dini otoritelerin değişim, krizleri yönetebilecek liderlerin seçilmesi, ulusal ortaklığın güçlendirilmesi ve sosyal barışın korunması yönündeki çağrılarını hatırlattı.

Yolsuzlukla mücadele, yeniden yapılanma ve kurumlar ve hukuk devletinin inşasını önceliklerinin en üstüne koyacak, uzlaşmacı ve dışlayıcı olmayan bir ismin seçilmesi çağrısı yapılan açıklamada, önceki deneyimlere geri dönülmesinin bölünmeleri derinleştirebileceği ve halkın siyasi sürece olan güvenini zayıflatabileceği uyarısında bulunuldu.

ARAP DÜNYASI

Sisi: Milisler ve paralel yapılar devletlerin yıkılmasının sebebidir

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT
TT

Sisi: Milisler ve paralel yapılar devletlerin yıkılmasının sebebidir

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi katıldığı bir etkinlik sırasında (Arşiv – Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, ‘milisler ve paralel yapıların devletlerin yıkımının nedeni olduğunu’ belirterek, ülkesinin “bölge ülkelerinin bölünmesine, topraklarından parçalar koparılmasına ya da ordu ve ulusal kurumlara paralel yapılar oluşturulmasına yönelik girişimleri kesin bir dille reddettiğini” söyledi.

Sisi dün Polis Günü’nün 74’üncü yıl dönümü dolayısıyla yaptığı konuşmada, “Bu yılki kutlamamız, dünyanın toprak, kaynak ve nüfuz mücadeleleriyle çalkalandığı; doğuda ve batıda, kuzeyde ve güneyde devletlerin temellerini sarsan, halkların imkânlarını tüketen ideolojik ve ekonomik çatışmalara ve benzeri görülmemiş meydan okumalara sahne olduğu bir döneme denk geliyor” dedi.

Tüm bu gelişmeler karşısında vurgusunu yineleyen Sisi, “Yeryüzü herkese yeter. İlahi dinler ve insani değerler, bugün dünyanın tanık olduğu vahşi uygulamaları reddetmektedir. Bu uygulamaların sürmesi, uluslararası hukuk sisteminin çökmesine ve İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan küresel düzenin zayıflamasına yol açabilir” ifadelerini kullandı.

Mısır’ın istikrar, güvenlik ve koruma unsuru olmaya devam edecek devlet kurumlarına sahip olduğunu belirten Sisi, milislerin oluşturulması senaryosuna karşı uyarıda bulunarak, “Belirli isimler zikretmeyeceğim… Rejimleri, milislerin bir rol üstlenebileceğini düşünen ülkelerde, bu milisler bir şekilde devletlerin yıkımına neden oldu. Bunu yapan yönetimler ise sonunda gitti ve onları koruyan kimse olmadı” dedi.

Gözlemciler, Sisi’nin konuşmasının Mısır’ın dış politikasındaki temel ilkelerden birine temas ettiğini belirterek, bunun ‘devlet dışı silahlı güçlerin, milislerin ve merkezi hükümetle çatışan ideolojik örgütlerin varlığına karşı çıkmak’ olduğunu ifade etti. Gözlemcilere göre, Mısır’ın bulunduğu bölgede birçok ülkede benzer milis yapılanmalarının ortaya çıktığına dikkat çekilerek, bu grupların yalnızca bulundukları ülkeleri değil, komşu ülkeleri de tehdit ettiği vurgulandı.

Sisi dün yaptığı konuşmada, ‘Mısır’ın yasa dışı göçe karşı aşılması güç bir set olmaya devam edeceğini’ belirterek, “Filistinlilerin Gazze Şeridi’nden zorla göç ettirilmesi girişimlerinin, Avrupa ülkelerinin kaldıramayacağı yeni göç dalgalarına yol açacağını” söyledi. Sisi ayrıca, Mısır’ın son on yılda terörle mücadele sürecinde yaşadıklarına değinerek, bu dönemde verilen fedakârlıkların genç nesillere aktarılması amacıyla şehit ailelerinden üniversitelerde yararlanılması talimatını verdi.

Mısır güvenlik güçleri, 2013 yılında terör örgütü olarak sınıflandırılan Müslüman Kardeşler’in (İhvan-ı Müslimin) iktidardan ayrılmasının ardından, Kahire ve çeşitli vilayetlerde çok sayıda terör saldırısı gerçekleştiren silahlı gruplarla çatışmalara girdi. Mısır Silahlı Kuvvetleri, 2018 yılında Sina Yarımadası’nda DEAŞ ve diğer terör yapılanmalarına karşı kapsamlı bir operasyon kapsamında ‘terörle savaş’ ilan etti. Sisi, 2022 yılında terörün tamamen ortadan kaldırıldığını duyurdu.

Sisi dün, 2011’den bu yana Mısır’da yaşanan sürece de değinerek, “Mısır, terörle mücadele sırasında on yıldan fazla bir süre boyunca evlatlarının kanını akıttı” dedi ve “istikrarın yalnızca bugünü değil, geleceği de etkilediği” uyarısında bulundu.

Güvenlik ve strateji uzmanı Semir Ragıb, Cumhurbaşkanı’nın ulusal devletin korunmasını istikrarın tek yolu olarak gören bir yaklaşımı benimsediğini söyledi. Ragıb, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, bazı ülkelerin devleti yıpratan, toplumsal gerilimleri körükleyen ve nihayetinde devletin çökmesine yol açarak kurumların yerini milislerin ve kaosun aldığı ayrılıkçı terör örgütleri modeliyle karşı karşıya kaldığını ifade etti.

Sisi, Polis Günü’ndeki konuşmasında ayrıca, devlet kurumlarının polis teşkilatının şehit ve gazilerinin fedakârlıklarını takdir ettiğini vurgulayarak, “Şehitlerimizin anısına sadık kalmaya ve ailelerine karşı sorumluluğumuzu yerine getirmeye devam edeceğiz” dedi.