Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Daklu: Ülkenin ekonomik ve siyasi sorunları ulusal uzlaşmayla çözülür

Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu (Getty Images)
Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu (Getty Images)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Daklu: Ülkenin ekonomik ve siyasi sorunları ulusal uzlaşmayla çözülür

Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu (Getty Images)
Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu (Getty Images)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti), Sudan'ın safları sıkılaştırıp kendi içerisinde bütünleşip, bölgesel ve aşiret bağlılıklarından vazgeçerek ilerleme kaydedeceğini açıkladı. Hamideti, kuzeydeki Nil Nehri Eyaletinde yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Ülkenin saf ve söz birliği ile geri kalmasına katkıda bulunan parti, aşiret ve bölgesel farklılıkları terk etmeye ihtiyacı var. Sudan fikir, parti ve aşiret fanatizmiyle ilerleme sağlayamaz.”
Sudan'da mutasavvıfların kalelerinden bir olan bu bölgede Kurban Bayramı'nın üçüncü günü yaptığı konuşmasının devamında Hamideti: “Ülkenin ekonomik ve siyasi sorunlarının çözümü uzlaşma ve anlaşmada yatmaktadır. Kalkınma ve başarının tüm faktörleri mevcuttur, yeter ki el ele verelim. Fikir ayrılıkları yaşasak da anavatan hususunda mutabık kalalım ve tüm ülke halkına Sudan'ın hepimize yeteceğini söyleyelim” ifadelerini kullandı.
Hamideti, ülke zenginliğini "çok ve sonsuz" olarak nitelendirerek, yatırımları engelleyebilecek anlaşmazlıklar ve bölünmelerle zaman kaybetmeye karşı uyardı. Hamideti, “Bu (devrim) tarihi fırsat bir daha tekrarlanmayacak, bunu iyi değerlendirmeli, kişisel ve partizan çıkarlarımızı terk etmeli, darlıktan ve hayatın zorluklardan musdarip halkımızın yararı için birlikte çalışmalıyız. Geçiş hükümetindeki asker ve siviller tam bir mutabakat içinde çalışıyorlar, ancak Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) aralarındaki fikir ayrılıklarını bir kenara bırakıp uzlaşıya varmalılar. Marjinalleşme ve gelişme eksikliğinden büyük zarar gören Kedbaş ve Batı Berberi halkımıza yarınların bugünden ve dünden daha iyi olacağını söylüyoruz. Sağlık, su, yol ve elektrik gibi temel hizmetlere ilişkin sorunlarınızın ve ihtiyaçlarınızın farkında olduğumuzu ve bu gerekli ihtiyaçların yerine getirilmesi için eyalet ve federal hükümetle birlikte hareket edeceğimizi temin ederiz.”
Hamideti ayrıca bölgedeki tarikat önderlerinin isimlerini selamlayarak onlardan ülkenin kalkınması, istikrarı ve büyümesi için dua etmelerini istedi.
Hamideti, memleketinde Nil Nehri'nin Kundato bölgesindeki bayram tatilini geçirmekte olan Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan'a özel bir ziyaret gerçekleştirdi. Hamideti'nin Kuzey Sudan ziyareti ve Abdulfettah el-Burhan'ı özel ziyareti, Burhan liderliğindeki ordu ve Hızlı Destek Güçleri arasındaki ilişkilerde ayrılık ve gerginlik yaşandığına dair iddiaların ortaya atılmasının ardından geldi.
Geçen ay basında çıkan haberlerde, kuvvetler arasında ciddi gerginlik yaşandığı bildirilirken, ordunun genel komutanlık bölgesindeki tedbirleri sıkılaştırdığı kaydedildi. Daha sonra bu iddiaların güçler arasında bir çatışma çıkarmak isteyenlerin ortaya attığı "söylentiler" olduğu belirtildi.
Geçiş dönemi ortakları arasında uzlaşma girişiminde bulunan Başbakan Abdullah Hamduk, bir yanda siviller arasında, bir yanda siviller ile ordu arasında, diğer yanda ise ordu içindeki bölünmelere karşı uyardı. Hamduk, ülkedeki demokratik geçişin başarısını ulusal sorun olması nedeniyle güvenlik ve askeri alanda yapılacak reformlarla ilişkilendirdi. Ancak Hamduk, demokratik geçişin başarısının sadece orduyla sınırlı olmadığını, geçiş için kilit bir konu olan sivil toplumun sürece katılması gerektiğini, sivil toplum olmadan ekonomi, geçiş dönemi adaleti ve sivil bir devlet inşası konularındaki sorunların çözülemeyeceğini savundu.
Hamduk, girişiminde yapısal reformlar ve yeni bir askeri doktrin yoluyla ulusal bir ordu kurmanın ve Sudan’ın çeşitliliğinin orduda temsil edilmesinin önemini vurguladı.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.