Irak’ta seçim günü  ilk kez sokağa çıkma yasağı uygulanmayacak

Avrupa Birliği, gözlem ve analiz misyonunun görevlerini açıkladı.

130 uluslararası uzman gelecek ay Irak seçimlerinin denetlenmesine katılacak. (EPA)

Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı, yıllarca süren şiddet ve terörün ardından ülkenin tüm bölgelerinde güvenlik durumunun düzeldiğinin bir göstergesi olarak dün (Cumartesi) yaptığı açıklamada, 10 Ekim’de yapılması planlanan parlamento seçimlerinde sokağa çıkma yasağı uygulanmayacağını duyurdu. Yasağın iptali kararı uygulandığı takdirde Irak’ta seçimler ilk kez sokağı çıkma yasağı olmadan yapılacak.  Terör örgütleri seçim günlerinde mitinglere ve seçim merkezlerine yönelik saldırı düzenlemede çoğu kez başarılı oldukları için Irak’ta 2005'teki ilk seçim döneminden bu yana seçmenlere ve sandık merkezlerine yönelik terör saldırılarını önlemek için kapsamlı bir sokağa çıkma yasağı uygulanıyordu.
 Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı Sözcüsü Pilot Tümgeneral Tahsin Hafaci’nin dün yaptığı basın açıklamasına göre, sokağa çıkma yasağının iptal edilmesi kararı, seçmenlerin seçim merkezlerine erişimini kolaylaştırmak için geldi. Hafaci açıklamasında, seçimle ilgili operasyon planının, merkezlerin, seçmenlerin kullanacakları yolların ve nakliye ve depolama operasyonları sırasında sandıkların zarar görmelerini veya yanmasını önleyecek şekilde koruma önlemlerinin sıkılaştırılmasını içerdiğini vurguladı. Ayrıca kararın, elektronik oylamanın olması ve saat 19.00’da tüm valiliklerde cihazların kalıcı ve tamamen kapatılması nedeniyle seçim merkezlerine mümkün olan en fazla sayıda seçmenin ulaşmasını amaçladığını belirtti.
 İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ise, Irak'taki engelli kişilerin, ayrımcı yasalar ve seçim yerlerinde ihtiyaçlarının karşılanmaması nedeniyle yaklaşan parlamento seçimlerine katılımlarında önemli engellerle karşı karşıya olduklarını belirtti. Örgüt açıklamasında, acil değişiklikler yapılmadığı sürece yüzbinlerce engelli vatandaşın oy kullanamayabileceğine dikkati çekti. 
 Örgüt tarafından önceki gün yayınlanan uzun raporda şu ifadeler yer aldı:
 “Seçim Komisyonu, sandık yerleri için neredeyse yalnızca çoğu erişilemeyen okul binalarını kullanıyor. Oylama merkezleri için genellikle asansörsüz binalar ve ikinci katlar kullanılıyor. Belki de Irak'taki posta sisteminin zayıflığından dolayı mobil oylama istasyonları, elektronik oylama veya postayla oylama yok.”
 HRW’nin raporunda, tekerlekli sandalye kullanan ve bu nedenle daha önce seçimlere katılamayan 44 yaşındaki Süha Halil yaptığı açıklamada, "Her seçim günü benim için en kasvetli gün oluyor. Herkes oy kullanmaya gidiyor ve ben eve kapanıp gün sonunu bekliyorum" dedi. Raporda ayrıca başka engellilerin açıklamalarına da yer verildi. Bazen sandığa gitmek için yardım almak zorunda kalıyorlar ve bu yardım siyasi parti üyelerinden geldiğinde, bazen bir kişinin nasıl oy kullanacağını etkilemeye çalışıyorlar.
 Irak Engellilerin Sesi Derneği Direktörü Ahmed el-Gizzi, grubunun 2018 parlamento seçimleri için yaptığı ankette, yaklaşık 5 bin üyeden sadece 200'ünün oy kullanabildiğini bildirdi.
 Irak’ta bir dizi siyasi parti ve bloğa ait yaklaşık 3 bin 500 aday Federal Parlamento'da 329 milletvekili koltuğu için yarışıyor. Yaklaşık 40 milyon vatandaştan 25 milyondan fazla seçmen oy kullanabilecek. Ancak beklentiler, seçmenlerin yarısından fazlasının sandık başına gitmeyeceğini gösteriyor. Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu dün (Cumartesi), 17 milyonluk elektronik oylama için seçmenlere yaklaşık 14 milyon biyometrik kart dağıtıldığını duyurdu. 
 Diğer taraftan, Avrupa Birliği Irak Seçim Gözlem Misyonu Başkanı Viola von Cramon, misyonun seçim sürecine müdahale etmeyeceğini veya etkilemeyeceğini, bunun yerine sürecin bağımsız ve kapsamlı bir analizini yapacağını açıkladı. Cramon, dün Bağdat'ta düzenlediği basın toplantısında, Avrupa Birliği'nin Irak parlamento seçimlerini gözlem misyonunun açılışını yaptı.
 Cramon yaptığı açıklamada, "Misyon, Avrupa Birliği tarafından Irak'a gönderilen ilk gözlem misyonu. Bu, Avrupa Birliği'nin ülkede barışçıl, güvenilir ve şeffaf seçimleri desteklemeye yönelik ciddi taahhüdünün tarihi ve açık bir işareti olarak kabul edilebilir" dedi. Ayrıca, süreç boyunca Irak halkına eşlik etmekten duyduğu gururu dile getirdi.
 Cramon açıklamasını şu sözlerle sürdürdü: 
"Sürece hiçbir şekilde müdahale etmeyeceğiz, etkilemeyeceğiz. Bu, Irak halkının kendi seçimleri. Bizler seçimleri takip etmek ve analiz etmek için buradayız. AB misyonunun görevi, seçim sürecinin bağımsız ve kapsamlı bir analizini yapmaktır. Misyon ayrıca, Irak'ın onayladığı demokratik seçimlerde sürecin Irak yasalarına ve uluslararası ve bölgesel standartlara ne ölçüde uygun olduğunu da değerlendirecek." 
 Misyon tarafından yapılan açıklamada şunlar kaydedildi:
 “28 Ağustos'ta ve Eylül ayının başlarında, 12 analistten oluşan çekirdek ekip bölgeye ulaştı. Ardından ekibe uzun vadeli 20 gözlemci katıldı. Misyon, diplomatik birliklerden ve Avrupa Parlamentosu'ndan bir heyet ile kısa süreler için yerel olarak atanan gözlemciler ile güçlendirilecek. Bu, seçim gününde AB gözlemcilerinin sayısını AB üye devletlerinin yanı sıra Kanada ve Norveç'ten yaklaşık 80 gözlemciye çıkaracak.”