ABD, Mısır’a 1,6 milyon Pfizer aşısı bağışladı

Beyaz Saray’dan bir yetkili: “Kovid-19 aşısının dünya ölçeğinde adaletli bir şekilde dağıtılması hayat kurtardığı gibi ekonomiyi de yeniden inşa eder”

Kahire’de yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı aşı olan Mısırlı bir kadın (Reuters)
Kahire’de yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı aşı olan Mısırlı bir kadın (Reuters)
TT

ABD, Mısır’a 1,6 milyon Pfizer aşısı bağışladı

Kahire’de yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı aşı olan Mısırlı bir kadın (Reuters)
Kahire’de yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı aşı olan Mısırlı bir kadın (Reuters)

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınını küresel ölçekte ele alan ABD yönetimi, ABD ilaç ve aşı endüstrisini destekleme çabaları kapsamında Mısır’a 1,6 milyon Pfizer aşısı desteği sağladığını açıkladı. Beyaz Saray, küresel krizden çıkmak, hayat kurtarmak ve küresel ekonomiyi yeniden canlandırmak için ortak çaba ve uluslararası eyleme devam etme çağrısında bulundu.
Beyaz Saray’dan bir yetkili Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Koronavirüs salgınının son bulması için, dünya çapında hayat kurtarmak, küresel ekonomiyi yeniden inşa etmek güvenli ve etkili aşılara adil erişim gereklidir. Mümkün olduğu kadar çok insanı en hızlı şekilde aşılamalıyız” dedi.
Yetkili ABD’nin Kovid-19 Aşıları Küresel Erişim Programı (COVAX) kapsamında 1 milyon 612 bin Pfizer aşısını Pazartesi günü itibariyle Mısır’a göndermeye başladığını belirtti.
Söz konusu bağış, Temmuz ayında ABD Başkanı Joe Biden’ın yarım milyar doz Pfizer aşısı alıp bunları çeşitli dünya devletlerine bağışlayacaklarını ilan ettiği program kapsamında gerçekleşti.
Aynı yetkili, ABD hükümetinin, etkili ve güvenli olan Kovid-19 aşılarını dünya çapında mümkün olan en fazla sayıda insana en hızlı şekilde ulaştırmak için çalıştığını vurguladı ve sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu, tarihte ABD liderliğinde gerçekleşen eşsiz bir an. Bulaşıcı hastalık tehdidinden uzakta daha güvenli bir dünya inşa etmek için elimizden gelen her şeyi yapmaya devam edeceğiz. Kovid-19 salgınını sona erdirmek, gelecekte meydana gelebilecek herhangi bir salgını önlemek ve hepimizin verdiği sözleri yerine getirmesi için herkesin kendi sorumluluğunun farkında olması gerektiği gibi ABD'nin bu sorumluluğu tek başına üstlenemeyeceğini ve üstlenmemesi gerektiğini vurgulamak istiyoruz. Bu sebeple, ABD salgını bir an önce bitirmek için bu yolda ilerliyor. Tıpkı Başkan Biden’ın da dediği gibi: ‘ABD, ülkede gösterdiğimiz aşılama çabalarının aynısını uluslararası düzeyde de sağlamaya kararlıdır.’"
Yetkili, Başkan Biden’ın 22 Eylül’de devlet başkanlarını, uluslararası kuruluş liderlerini, özel sektörleri, hayır kurumlarını, sivil toplum kuruluşlarını ve diğer ortakları 2022 yılı içerisinde koronavirüs salgınını sona erdirmeye odaklanan ve gelecekte benzer salgınlara hazırlıklı olmamızı sağlayacak bir küresel sağlık güvenliği inşa etmek için sanal bir zirveye davet ettiğini belirtti.
ABD’li yetkiliye göre Başkan Biden dünyayı salgına yeni ve odaklanmış bir hızla yanıt vermeye ve geleceği güvence altına almak için bu krize toplu bir yanıt konusunda iş birliği yapmaya çağırırken, ortaya çıkan sorunların küresel müdahale çabalarını etkilediğini belirtti.
ABD’li yetkili Başkan Biden’ın geçtiğimiz aylarda yaptığı bir konuşmada, “ABD, bu virüse karşı ortak mücadelemizde dünyanın aşı cephaneliği olacak. ABD, küresel olarak bu salgının üstesinden gelmek için güçlü demokrasisini, bilim adamlarının yaratıcılığını ve ABD üretiminin gücünü kullanıyor” ifadelerini kullandığını hatırlattı.
ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından daha önce yapılan bir açıklamada ise ABD’nin 500 milyon koronavirüs aşısı satın alacağını ve bunları Haziran 2022'ye kadar çeşitli dünya ülkelerine bağışlayacağı duyurulmuştu.
İlk 200 milyon doz, bu yılın sonuna kadar COVAX mekanizması aracılığıyla dağıtılacak ve Başkan Joe Biden, 92 düşük ve orta gelirli ülkeye ve Afrika Birliği'nde bağışın yapılacağı ülkeleri daha sonraki bir tarihte açıklayacak.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.