Mısır, Afrika Birliği’nde Kongo’nun başkanlığını destekliyor

Etiyopya baraj müzakerelerine devam edilmesinin beklendiği bir ortamda

Sisi, Kongo Cumhurbaşkanı’ndan bir mektup aldı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Sisi, Kongo Cumhurbaşkanı’ndan bir mektup aldı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Mısır, Afrika Birliği’nde Kongo’nun başkanlığını destekliyor

Sisi, Kongo Cumhurbaşkanı’ndan bir mektup aldı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Sisi, Kongo Cumhurbaşkanı’ndan bir mektup aldı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Etiyopya Nahda Barajı müzakerelerinin yeniden başlatılmasına ilişkin girişiminin sonuçları beklenirken, Kongo Cumhuriyeti Afrika Birliği başkanlığı Mısır’dan destek aldı. Mısır Cumhurbaşkanı Abdel-Fattah El-Sisi dün yaptığı açıklamada, ülkesinin bu yıl boyunca yapılacak Afrika Birliği faaliyetlerine liderlik etme konusundaki önemli sorumluluğu üstlenmesi için Kongo Cumhuriyeti’ni desteklemeye devam ettiğini söyledi.
Sisi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın Özel Elçisi ve Kongo'nun Afrika Birliği Daimi Temsilcisi Jean-Leon Ngando’yu, başkent Kahire’de Dışişleri Bakanı Samih Şukri’nin de katılımı ile ağırladığı sırada, Afrika Birliği’nin dönem başkanı Demokratik Kongo Cumhurbaşkanı Felix Tshisekedi’den bir mektup teslim aldı. Mısır cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Kongo Cumhurbaşkanı yazdığı mektupta, Afrika Birliği’nin şu anki başkanlığı kapsamında Mısır’ın kıtadaki çok çeşitli faaliyetleri çerçevesinde sahip olduğu geniş kapsamlı tecrübesine istinaden Kongo Cumhuriyeti’ne verdiği destek ve dayanışma için en içten takdirleri ifade edilmiş ve iki ülke arasındaki seçkin dostluk ve kardeşlik ilişkisine yönelik övgüler ve bu ilişkilerin her konuda güçlendirilmeye devam etmeye yönelik isteğini dile getirmişti.
Sisi ise yaptığı açıklamada Kongo Cumhuriyeti’nin Afrika Birliği’ndeki şu anki başkanlığı kapsamında sarf ettiği çabaya övgüde bulundu. Mısır Cumhurbaşkanı, iki ülke arasındaki seçkin tarihi ilişkilerin bir uzantısı olarak, iki ülke arasındaki ikili ilişkiler düzeyinde verdiği desteğin yanı sıra yıl boyunca Afrika’daki ortak eylemlere liderlik etme konusunda son derece önemli olan sorumluluğu üstlenmesi için Kongo’ya destek vermeye devam ettiğini vurguladı. Cumhurbaşkanı yaptığı açıklamada, Etiyopya Nahda Barajı dosyası ile ilgili bir açıklamada bulunmadı ancak Ngando ile gerçekleştirdiği toplantıda, Afrika Birliği’nin gündeminde bir öncelik olan kıtadaki ortak çıkarlara yönelik bir dizi konudaki gelişmelere ilişkin konuların ele alındığını belirtti.
Kongo Cumhurbaşkanı daha önce, Dışişleri Bakanı’nın yaklaşık iki hafta önce Mısır, Sudan ve Etiyopya’ya gerçekleştirdiği ziyarette Nahda Barajı ile ilgili müzakerelerin yeniden başlatılması için bir girişimde bulunmuştu ve yanıt bekliyordu. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Eylül ayı ortalarında, barajın makul bir süre içerisinde doldurulması ve işletilmesi konusunda bağlayıcı bir anlaşmaya varılması için Afrika Birliği gözetiminde söz konusu üç ülke arasındaki müzakerelerin yeniden başlatılması için teşvik eden bir başkanlık bildirisini onaylamıştı.
Afrika Birliği, müzakerelerin yeniden başlaması için bir tarih belirlemedi ancak ülkesi Afrika Birliği’ne başkanlık eden Cumhurbaşkanı Felix Tshiseked, geçen ay yaptığı açıklamada müzakerelerin yakın gelecekte yeniden başlayacağını belirti. Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri ise iki gün önce yaptığı açıklamada, ülkesinin her zaman müzakerelere girmek için hazır olduğunu belirtti ve barajın doldurulması ve işletilmesi konusunda yasal ve bağlayıcı bir anlaşmanın önemi vurguladı.
Diğer yandan, Mısır dün, Nil Havzası ülkeleri ile işbirliğini güçlendirmeyi hedefleyen bir dış politika kapsamında, Güney Sudan’da güneş enerjisiyle çalışan yeraltı içme suyu tesisleri inşa etme projesinin ikinci aşamasını başlattı. Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Muhammed Abdulati, Güney Sudanlı mevkidaşı Manawa Peter’in katılımı ile yeraltı içme suyu tesisleri için güneybatı Sudan’daki Kabo, Kabori ve el-Recef köylerinde kuyu kazılmaya başlandığını duyurdu. Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanlığı, Güney Sudan’ın başkenti Cuba’ya 20-30 kilometre uzaklıkta bulunan ve su kaynaklarından uzak kalan kırsal alanlarda 7 adet yeraltı içme suyu kuyusu inşa etmeyi planlıyor. Su kuyularının Kabo, Kabori, batı el-Recef, Amadi, Munciri, el-Recef, Lado Dağı’nda kurulacağı belirtildi.
Su Kaynakları ve Sulama Bakanı Muhammed Abdulati, bakanlığın Cuba’da şehrinde 6 yeraltı kuyusu inşa ettiğini, aynı zamanda nehir suyunu Wau kentindeki su yollarının yakınındaki nüfus merkezlerine taşımak için bir kaldıraç ünitesinin kurulduğunu, merkez şehirler ile köyleri su yolları ile birbirine bağlamak için bazı nehir yataklarının inşa edildiğini ve Bahr-el Gazel Havzası’ndaki su yollarını arıtmak için proje başlattığını açıkladı.
Mısırlı bakan, Mısır’ın sahip olduğu çalışma gücü, su kaynakları ve diğer alanlarda çeşitli teknik ve kurumsal uzmanlıklar sebebiyle Nil Havzası ülkeleri ve Afrika ülkeleriyle işbirliğini, ülkesinin dış politikasının ana eksenlerinden biri olarak nitelendirdi.



İsrail’in Gazze’ye düzenlediği saldırılarda 12 Filistinli hayatını kaybetti

Filistinliler, bugün İsrail’in Gazze kentine düzenlediği saldırının ardından hedef alınan noktayı inceliyor. (Reuters)
Filistinliler, bugün İsrail’in Gazze kentine düzenlediği saldırının ardından hedef alınan noktayı inceliyor. (Reuters)
TT

İsrail’in Gazze’ye düzenlediği saldırılarda 12 Filistinli hayatını kaybetti

Filistinliler, bugün İsrail’in Gazze kentine düzenlediği saldırının ardından hedef alınan noktayı inceliyor. (Reuters)
Filistinliler, bugün İsrail’in Gazze kentine düzenlediği saldırının ardından hedef alınan noktayı inceliyor. (Reuters)

Sağlık yetkilileri, İsrail’in bugün (Cumartesi) şafak vaktinden bu yana Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılarda en az 12 Filistinlinin hayatını kaybettiğini bildirdi.

Bu rakam, çatışmaların durdurulmasını hedefleyen Ekim ayında varılan anlaşmadan bu yana kaydedilen en yüksek günlük can kaybı olarak dikkat çekti.

Nasser ve Şifa hastanelerindeki yetkililer, saldırıların Gazze’nin kuzeyi ve güneyini hedef aldığını; bunlar arasında Gazze kentinde bir daire ile Han Yunus’ta bir çadırın da bulunduğunu aktardı. Hayatını kaybedenler arasında iki kadın ve iki farklı aileden altı çocuk yer aldı.

Associated Press (AP) haberine göre Şifa Hastanesi, Gazze kentini hedef alan saldırıda bir anne, üç çocuğu ve bir akrabasının öldüğünü açıklarken; Nasser Hastanesi ise bir çadır kampına düzenlenen saldırının yangına yol açtığını, bunun sonucunda bir baba, üç çocuğu ve üç torunu olmak üzere yedi kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Görsel kaldırıldı.
Gazze kentinde İsrail saldırısının vurduğu alanı inceleyen bir Filistinli. (Reuters)

11 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasından bu yana, İsrail ordusunun anlaşmayı 1300’den fazla kez ihlal etmesi sonucu çok sayıda kişi hayatını kaybetti.

Bu gelişmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’de savaşı sona erdirmeyi amaçlayan ve yirmi maddeden oluşan planının ikinci aşamasının uygulanmasına yönelik hazırlıkların sürdüğü bir dönemde yaşandı. Plan, ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff tarafından ay başında açıklanmış; Gazze’de teknokratlardan oluşan bir Filistin hükümetinin kurulmasını da öngörmüştü.


İran ile savaş ihtimali Gazze anlaşmasının üzerinde bir gölge gibi duruyor

Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Balah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat Mülteci Kampı’nda, sırtında çuval taşıyan bir kız çocuğu (AFP)
Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Balah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat Mülteci Kampı’nda, sırtında çuval taşıyan bir kız çocuğu (AFP)
TT

İran ile savaş ihtimali Gazze anlaşmasının üzerinde bir gölge gibi duruyor

Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Balah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat Mülteci Kampı’nda, sırtında çuval taşıyan bir kız çocuğu (AFP)
Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki Deyr el-Balah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat Mülteci Kampı’nda, sırtında çuval taşıyan bir kız çocuğu (AFP)

Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasına geçiş ihtimalleri tartışılırken, ABD ile İran arasında daha geniş çaplı bir çatışma olasılığı gündeme geliyor. Bu durum, bölgede dengeleri ve öncelikleri yeniden şekillendirebilecek bir tablo ortaya koyarken, İsrail’in hamleleri endişeleri artırıyor.

Gazze anlaşmasının tehdit altına girebileceği ihtimaline dikkat çeken uzmanlar, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Tahran’a yönelik herhangi bir saldırının İsrail’i bilinçli şekilde sürece dahil edeceğini, bunun da anlaşmanın ikinci aşamasının uygulanmasını karmaşıklaştırmayı, İsrail’in eylemlerini örtbas etmeyi ve hatta anlaşmayı sabote etmeyi amaçlayabileceğini vurguladı. Uzmanlar, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi’nin dün yaptığı ve olası sonuçlara karşı uyarılarda bulunduğu açık ve net açıklamalarına da dikkat çekti.

Bu kaygılar, ABD’nin Ortadoğu’daki askeri yığınağını artırması ve Başkan Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırı tehditleriyle aynı döneme denk geliyor. Trump, bu tehditlere rağmen Tahran yönetimiyle diyaloğa kapıyı tamamen kapatmadığını ifade ediyor.

13 Haziran 2025’te İsrail, ABD’nin desteğiyle İran’a yönelik 12 gün süren bir saldırı başlattı. Saldırılarda askeri ve nükleer tesislerin yanı sıra sivil altyapılar hedef alındı, bazı komutanlar ve bilim insanları öldürüldü. Buna karşılık İran, İsrail’e ait askeri ve istihbarat merkezlerini füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) vurdu.

22 Haziran’da ise ABD, İran’ın nükleer tesislerine saldırı düzenlediğini ve bu tesisleri devre dışı bıraktığını duyurdu. Tahran buna, Katar’daki ABD’ye ait el-Udeyd Hava Üssü’nü bombalayarak karşılık verdi. Ardından Washington, 24 Haziran’da Tel Aviv ile Tahran arasında ateşkes ilan edildiğini açıkladı.

Mısır'ın uyarıları

Sisi dün Kahire’nin doğusundaki Polis Akademisi öğrencilerine hitaben yaptığı konuşmada, “İran krizi tırmanıyor ve bunun bölge üzerinde etkileri olabilir… İran kriziyle ilgili gerilimi düşürmek için her ne şekilde olursa olsun diyaloğa ulaşmak amacıyla sessiz ama yoğun bir çaba sarf ediyoruz. Krizin silahlı bir çatışmaya dönüşmesi halinde bölgemiz açısından son derece ciddi sonuçlar ve ekonomik yansımalar doğurabileceğinden endişe ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Mısır Cumhurbaşkanı’nın bu açıklamaları, İsrail basınında Başbakan Binyamin Netanyahu’nun İran konulu bir güvenlik toplantısı yaptığına dair haberlerin ertesi gününe denk geldi. Açıklamalar, İsrail Yayın Kurumu’nun dün ‘bir Amerikan destroyerinin Eilat Limanı’na ulaştığını’ duyurmasıyla da eş zamanlı gerçekleşti.

rgty
Gazze şehrindeki Meçhul Asker Meydanı yakınlarında bulunan bir mülteci kampındaki çadırlar ve barınaklar (AFP)

İsrail medyası, Amerikan destroyerinin Eilat Limanı’na ulaşmasının önceden planlandığını ve bunun İsrail ile ABD orduları arasındaki iş birliği kapsamında gerçekleştiğini savundu.

Mısır Dış İlişkiler Konseyi üyesi ve eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Reha Ahmed Hasan ise İsrail’in her türlü savaştan fayda sağladığını belirterek, Tel Aviv yönetiminin böyle bir çatışmayı Gazze Şeridi’ndeki yıkıcı planlarını genişletmek ve bunları örtbas etmek için kullanabileceğini, bunun da durumu daha karmaşık hale getireceğini ifade etti.

Filistinli siyaset analisti Nizar Nazzal da göstergelerin İran’a yönelik bir askeri operasyon ihtimaline işaret ettiğini, bu süreçte İsrail’in kışkırtma ve askeri yığınak yoluyla açık bir rol oynadığını ve Netanyahu’nun bu yönde bir isteği bulunduğunu söyledi. Nazzal, Mısır’ın bölgeye yönelik ciddi endişeler taşıdığına dikkat çekerek, olası gelişmelerden Gazze anlaşmasının hızlı şekilde zarar göreceğini vurguladı.

Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, “Ateşkes anlaşması ve siyasi liderliğin talimatları doğrultusunda Refah Sınır Kapısı’nın önümüzdeki pazar günü (yarın), yalnızca sınırlı sayıda kişinin geçişine izin verecek şekilde iki yönlü olarak açılacağı” bildirildi. Açıklamada ayrıca, İsrail ordusunun kontrolü altındaki bölgede yer alan bir güvenlik noktasında ek denetim yapılacağı kaydedildi.

Diğer yandan Sisi, dün yaptığı konuşmada İran’a yönelik bir saldırının sonuçlarına karşı uyarıda bulunarak, Gazze anlaşmasının ikinci aşamasının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu ve bunun ‘son derece önemli’ olduğunu söyledi.

Nazzal’a göre Netanyahu, İran’a yönelik olası bir saldırıyı, anlaşmanın ikinci aşamasının başlangıcını bozmak ya da süreci aksatmak için kullanabilir. Nazzal, saldırının önümüzdeki günler ya da haftalar içinde gerçekleşmesi ihtimali karşısında Netanyahu’nun süreci parçalara bölerek uygulamayı uzatabileceğini, Refah Sınır Kapısı’nın açılmasını geciktirmeye yönelik manevralar ve şartlar öne sürerek faydasını azaltmaya çalıştığını ve bu yolla Gazze Şeridi’nden çekilme gibi taahhütlerden uzaklaşabileceğini dile getirdi.

Gazze anlaşması bir nebze sekteye uğradı

İsrail gazetesi Yedioth Ahronoth, siyasi ve güvenlik çevrelerinin, Netanyahu’nun şu aşamada kapsamlı bir savaşa girmeyi hedeflemediğini, ancak Trump yönetimiyle dolaylı bir eşgüdüm içinde İran liderliğinin seçeneklerini daraltmaya çalıştığını vurguladığını yazdı. Haberde, İsrail’in tüm senaryolara hazır olduğu izlenimini pekiştirmeye özen gösterdiği ve kararın her an alınabileceği mesajını verdiği aktarıldı.

Bu çerçevede Reha Ahmed Hasan, Tahran’da binlerce protestocunun öldürülmesinden duyulan endişeden söz eden ABD-İsrail söylemini sert şekilde eleştirerek, buna karşılık İsrail’in 75 bin Filistinliyi öldürmesine ve açlıktan etkilenen sivillere yardım ulaştırmak için Refah Sınır Kapısı’nın açılmamasına kayıtsız kalındığını dile getirdi. Hasan, Gazze anlaşmasının ABD Başkanı Donald Trump’ın güvenilirliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu, anlaşmaya yönelik herhangi bir tehdidin en büyük zararını Trump’a vereceğini ifade etti.

Nazzal ise Gazze anlaşmasının arabulucularının, İsrail’in olası bir saldırıdan fayda sağlamasını engellemek için harekete geçtiğini belirterek, saldırının durdurulmasının ya da etkilerinin hızla sınırlandırılmasının, İsrail’i anlaşmayı uygulamaya zorlamak açısından hayati önemde olduğunu söyledi. Netanyahu’nun böyle bir saldırıyı kendisi açısından kazançlı gördüğüne dikkat çeken Nazzal, savaşın başlaması halinde bunun İsrail’i de içine alacağını ve Gazze anlaşmasının görece sekteye uğrayacağını kaydetti.


SDG, 3 tugaydan oluşan bir tümenle birleşecek

Yerinden edilmiş Suriyeliler, Haseke vilayetine bağlı Kamışlı’daki bir caminin zemininde uyuyor, (29 Ocak), (Reuters)
Yerinden edilmiş Suriyeliler, Haseke vilayetine bağlı Kamışlı’daki bir caminin zemininde uyuyor, (29 Ocak), (Reuters)
TT

SDG, 3 tugaydan oluşan bir tümenle birleşecek

Yerinden edilmiş Suriyeliler, Haseke vilayetine bağlı Kamışlı’daki bir caminin zemininde uyuyor, (29 Ocak), (Reuters)
Yerinden edilmiş Suriyeliler, Haseke vilayetine bağlı Kamışlı’daki bir caminin zemininde uyuyor, (29 Ocak), (Reuters)

Şam ve Suriye Demokratik Güçleri (SDG) tarafından dün yapılan, Suriye'nin doğusundaki askeri, güvenlik ve idari kurum ve güçlerin Suriye devletine "sıralı entegrasyon süreci" başlatılmasına yönelik "kapsamlı" bir anlaşmanın duyurulması, bölgesel ve uluslararası alanda geniş bir onay gördü.

Yeni anlaşma, "Suriye Demokratik Güçleri'nden üç tugaydan oluşan bir tümenin kurulmasının yanı sıra, Halep Valiliği'ne bağlı bir tümen içinde Kobani (Ayn el-Arab) güçlerinden bir tugayın kurulmasını" da içeriyor.

Anlaşma ayrıca, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke ve Kamışlı merkezlerinde "askeri güçlerin temas noktalarından çekilmesini ve İçişleri Bakanlığına bağlı güvenlik güçlerinin girmesini" de içeriyor.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, bu kapsamlı anlaşmanın Suriye'nin barış, güvenlik ve istikrar yolunda ilerlemesine katkıda bulunacağı umudu dile getirilirken, ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, anlaşmayı Suriye'nin ulusal uzlaşma, birlik ve istikrar yolculuğunda bir "kilometre taşı" olarak değerlendirdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise ülkesinin "istikrar, adalet ve yeniden yapılanma yolunda Suriye'yi ve Suriye halkını desteklemeye devam edeceğini" teyit etti.