Cezayir'de iki bakanlık Fransızca kullanımını sonlandırdı

Cezayir'deki "Mesleki Eğitim" ile "Gençlik ve Spor" bakanlıkları, resmi yazışma ve eğitimlerde Fransızca kullanımını sonlandırdıklarını duyurdu.

AA
AA
TT

Cezayir'de iki bakanlık Fransızca kullanımını sonlandırdı

AA
AA

Mesleki Eğitim Bakanlığının sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, bakanlık bünyesindeki eğitimlerde ve tüm resmi yazışmalarda Arapçanın zorunlu hale getirildiği belirtildi.
Benzer şekilde Gençlik ve Spor Bakanlığı da iç yazışmalar dahil tüm resmi iletişimde Arapça kullanımını mecburi kıldı.
Söz konusu bakanlıkların attığı bu adımın hükümet genelinde alınmış bir karar olup olmadığı ise belirsizliğini koruyor.
Cezayir'de Savunma Bakanlığı hariç bakanlıkların çoğu iç yazışmalarında yoğun biçimde Fransızcayı kullanıyor. Arapçanın resmi dil olduğu Cezayir'de, Berberice de ikinci resmi dil olarak kabul ediliyor.

Cezayir-Fransa hattında artan gerilim
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un 2 Ekim'de Le Monde gazetesinde yayımlanan "Cezayir'in sömürge tarihini Fransa nefreti üzerine inşa ettiği" yönündeki sözleri üzerine Cezayir yönetimi 3 Ekim'de hava sahasını Fransız askeri uçaklarına kapattığını duyurmuştu.
Macron'un açıklamaları üzerine Cezayir Cumhurbaşkanlığından yapılan yazılı açıklamada, "Macron'un yorumları, (1830-1962 yıllarında) Fransız sömürgeciliğine karşı yiğit bir direnişle kendilerini feda eden 5 milyon 630 bin şehidin anısına kabul edilemez bir hakarettir." ifadesine yer verilmişti.
Cezayir'in, iç işlerine müdahale edilmesinin kesinlikle reddedildiği vurgulanan açıklamada, Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun'un, Cezayir'in Paris Büyükelçisi Muhammed Anter Davud'u istişare için derhal ülkeye çağırdığı kaydedilmişti.



İsrail siyasetinin generalleri arasında Eisenkot nerede duruyor?

İsrail tankı, Lübnan sınırına yakın Kiryat Şhmona’da Gadi Eisenkot’un seçim afişinin önünden geçiyor. (AP)
İsrail tankı, Lübnan sınırına yakın Kiryat Şhmona’da Gadi Eisenkot’un seçim afişinin önünden geçiyor. (AP)
TT

İsrail siyasetinin generalleri arasında Eisenkot nerede duruyor?

İsrail tankı, Lübnan sınırına yakın Kiryat Şhmona’da Gadi Eisenkot’un seçim afişinin önünden geçiyor. (AP)
İsrail tankı, Lübnan sınırına yakın Kiryat Şhmona’da Gadi Eisenkot’un seçim afişinin önünden geçiyor. (AP)

İsrail'in 14 başbakanından 5'i, ülkenin 1948'de kuruluşundan bu yana generaller arasından çıktı. Bunlardan ikisi, İzak Rabin ve Ehud Barak, daha önce Genelkurmay Başkanlığı görevini yürütmüştü. Gadi Eisenkot hükümeti kurmayı başarması halinde, İsrail'de devlet yönetiminin başına geçen üçüncü eski Genelkurmay Başkanı olacak.

Yeni görevine hazırlanmak için Eisenkot'a (66) yakın isimler, onun İsrailli asker kökenli siyasetçilerin tarihini derinlemesine incelediğini ve kendisine örnek alarak iz bırakmak istediği ismin İzak Rabin (1922-1995) olduğuna karar verdiğini söylüyor. Peki Eisenkot, siyasetçilerin adeta bir eşekarısı yuvasını andıran dünyasında çalışırken bunu gerçekten başarabilecek mi? Yoksa gündemdeki tarihî fırsatları değerlendirmesini engelleyen kısıtlamaların esiri mi olacak?

İsrail tarihi, birbiriyle neredeyse akıl almaz ölçüde çelişen fikir ve doktrinlerle liderlik yolunda ilerlemeyi başaran birçok isme tanıklık etti. Bu liderler, Ortadoğu'da bir Yahudi devleti kurmak istiyor; Batı'yı ise bu devletin bir "demokrasi vahası", "bilim ve ilerlemenin feneri", "ekonomik refah ve teknolojik üstünlük modeli" olacağına ikna ediyordu. Yahudi söylemindeki ifadeyle İsrail, "öteki halklara ışık" olacaktı.

İsrail modelinin krizi

Ancak teknoloji, sanayi ve bilim alanlarında önemli ilerlemeler kaydeden İsrail modeli, ülkeyi sürekli bir kriz ve savaş hâlinde tutan, gücünü tüketen ve vatandaşlarının hayatını tehdit eden bağnaz ve kibirli bir güvenlik politikası izlemeyi tercih etti.

İsrailli liderlerin tamamı, Batı'nın kendilerine sağladığı cömert askerî, siyasi ve ekonomik desteğin keyfini çıkardı. "Ortak medeniyet değerleri" söylemi üzerinden Batı'nın çıkarlarıyla bütünleştiler. Devletin ayakta kalabilmesinin tek yolunun bu olduğuna hem kendilerini hem de halklarını inandırdılar. İsrail'i, "dünyadaki Yahudilerin tek ulusal yurdu" olarak tanımlarken, askerî gücü de bu varlığın temel unsuru hâline getirdiler.

Ancak toplum, bu yaklaşımın aksini ortaya koyan gerçeklerle karşılaştığında, gücün ne kadar büyük olursa olsun sınırları bulunduğunu gördü. 1973 Savaşı, 1982'deki Birinci Lübnan Savaşı ve 1987'de başlayan Birinci Filistin İntifadası bunun örnekleriydi.

1973 Ekim Savaşı sırasında Mısır askerleri Süveyş Kanalı'nın doğu yakasında bayrak kaldırıyor. (Arşiv-AP)
1973 Ekim Savaşı sırasında Mısır askerleri Süveyş Kanalı'nın doğu yakasında bayrak kaldırıyor. (Arşiv-AP)

Bilinen istisnalar dışında bazı İsrailli liderler, "barışçıl" olarak nitelendirilebilecek bir yol arayışına girdi. Ancak çok geçmeden aşırılık yanlısı liderler devreye girerek onları engelledi; saflarında korku yaydı ve Arapların İsrail'i ortadan kaldırmak istediğini, ülkenin "varoluşsal bir savaşla" karşı karşıya bulunduğunu ileri sürdü.

Nitekim İzak Rabin, Filistin halkının temsilcileriyle çatışmaya çözüm bulmak amacıyla anlaşma girişimlerinde bulunduğu için 1995'te öldürüldü. Ehud Olmert ise yolsuzluk suçlamasıyla görevden uzaklaştırılarak hapse gönderildi.

Arap ülkelerinin tamamı 2002'de, Filistin halkının kendi kaderini tayin etme ve ordusu olmayan barışçıl bir devlet kurma hakkını dikkate alan, İsrail'e de güvenli bir devlet vaat eden "Barış Girişimi" sunduğunda bile İsrailli liderler bu girişim karşısında geri adım attı. Aradan yaklaşık çeyrek asır geçmesine rağmen İsrail, girişime karşılık vermeyi hâlâ reddediyor.

Eisenkot öncesinde siyasetin generalleri

İsrail siyasetinin asker kökenli isimleri arasında listenin başında, İsrail'in kuruluşundan önce Siyonist silahlı örgüt Palmach'a komuta eden Yigal Allon yer alıyor. Allon, daha sonra bu örgütün İsrail ordusuyla bütünleşmesini sağladı ve tümgeneral rütbesiyle ordudan emekli oldu.

Allon yalnızca 19 gün başbakanlık yaptı. Başbakan Levi Eşkol'un ölümü üzerine geçici olarak görevi devraldı ve Golda Meir seçilene kadar bu görevde kaldı. Ancak Allon, İsrail siyasetinde son derece etkili bir isimdi.

İsrail-Filistin çatışmasına çözüm bulmayı amaçlayan "Allon Planı"nın da sahibiydi. Plan, Kudüs, Ürdün Vadisi ve El Halil'den Kudüs'e uzanan bölge üzerinde İsrail egemenliği kurulmasını, ayrıca Suriye'nin Golan Tepeleri'nde bir Dürzi devletçiği oluşturulmasını öngörüyordu.

1974'te ilk kez başbakanlık koltuğuna oturan İzak Rabin ise İsrail'in 1973 Ekim Savaşı'ndaki yenilgisinin ardından ülkeyi yeniden toparlayan isim olarak değerlendirilebilir. Ancak eşinin ABD'de tuttukları dolar hesabındaki gerçek miktarı vergi makamlarına bildirmediğinin ortaya çıkması üzerine, istifa etmek zorunda kaldı.

Rabin'in istifası, İsrail tarihinde dürüstlük ve ilkeli davranışın göstergesi olarak kayda geçti. Rabin, 1992-1995 yılları arasındaki ikinci başbakanlık döneminde de bu imajını güçlendirmeye çalıştı. Siyasi rakipleri bile onun bu yönünü kabul ediyordu.

Filistinlilerle barış sürecini başlatmaktan çekinmedi; aksine bu süreci kararlılıkla yürüttü. Binyamin Netanyahu'nun muhalefete liderlik ettiği ve Rabin'i ihanetle suçlamaya varan sert bir söylem kullandığı dönemde bile geri adım atmadı.

ABD Başkanı Bill Clinton'ın himayesinde, Yaser Arafat ile İzak Rabin'in Oslo Anlaşması'nın imzalanmasının ardından gerçekleştirdiği tarihî tokalaşma. Washington, 13 Eylül 1993. (Getty Images)
ABD Başkanı Bill Clinton'ın himayesinde, Yaser Arafat ile İzak Rabin'in Oslo Anlaşması'nın imzalanmasının ardından gerçekleştirdiği tarihî tokalaşma. Washington, 13 Eylül 1993. (Getty Images)

Rabin, Filistinlilerle müzakerelerde sert bir tutum sergiledi; bazı aşamalarda ise geri adım attı. Buna rağmen Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat, Rabin'i övgüyle anmış ve "Öldürülmeseydi kendisiyle tarihî bir barış anlaşmasına varabilirdik" ifadelerini kullanmıştı.

Ehud Barak, sahip olduğu askerî nişanların sayısı bakımından İsrail'in en önemli askerî isimlerinden biri olarak kabul ediliyor. Onu siyasete kazandıran da Rabin'di. Ancak Barak'ın kibirli tutumu oldukça belirgindi ve aceleci davranmasıyla tanınıyordu.

Arafat'la yürüttüğü Camp David müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, "İsrail'in barış sürecinde Filistinli bir ortağı yok" şeklindeki ünlü açıklamasını yaptı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu ifade, İsrail'de sonraki dönemlerde barış girişimlerini sonuçsuz bırakmak için kullanılan temel argümanlardan birine dönüştü. Barak son yıllarda geçmişteki tutumunu düzeltmeye çalışsa da İsrailliler nezdinde kötü siyasi mirasa sahip bir lider olarak görülüyor.

1999 seçimlerinde Ehud Barak'ın seçim afişini Binyamin Netanyahu'nun fotoğrafının üzerine yapıştıran bir kişi. (Getty Images)
1999 seçimlerinde Ehud Barak'ın seçim afişini Binyamin Netanyahu'nun fotoğrafının üzerine yapıştıran bir kişi. (Getty Images)

Ariel Şaron ise sert ve saldırgan bir general olarak tanımlanıyor. 1967'de Arap ülkelerine karşı savaş başlatılması için Başbakan Levi Eşkol'a baskı uyguladı. 1973 Ekim Savaşı sırasında emirleri ihlal ederek Süveyş Kanalı'nı geçti. Başbakan İzak Şamir onu tehlikeli bir isyancı olarak nitelendirdi.

Ancak başbakan olduğunda, Gazze Şeridi'ndeki İsrail güçlerini çekti ve buradaki yerleşimleri tahliye etti. Hayatının son döneminde ise iki devletli çözümden söz etmeye başladı.

Eisenkot kimi örnek alıyor?

Eisenkot, asker kökenli bu dört ismi önünde birer örnek olarak tutuyor. Çünkü İsrail kamuoyunun generaller konusunda kendi içinde bölündüğünün farkında. Geçmişte generallere neredeyse kutsallık atfeden toplum, artık onların siyasi deneyimlerini de sorguluyor ve sağ-sol ekseninde değerlendiriyor.

Netanyahu'nun son seçim kampanyasında kullandığı ve yüz binlerce seçmeni kendisine çektiği söylenen "Ya sağ ya Filistin" sloganı da bu kutuplaşmanın bir yansımasıydı.

Eisenkot'un benimsemek istediği ilk özellik, Rabin'in kişiliğinde öne çıkan kişisel dürüstlük. Rakiplerinin de kabul ettiği üzere bu özellik Eisenkot'ta mevcut.

İkinci özellik, "hedefe sabır ve metanetle bağlı kalmak". Üçüncüsü ise karar alırken cesur ve kararlı davranmak. Bu son özelliği değerlendirmek için henüz erken olsa da yakın çevresi, Eisenkot'un bu konuda Rabin'den bile daha ileri olduğunu savunuyor. Eisenkot bunlara bir de devletin çıkarlarını her şeyin önünde tutma anlayışını ilave ediyor.

Gadi Eisenkot, 10 Kasım 2026'da Knesset'teki bir toplantı sırasında. (AP)
Gadi Eisenkot, 10 Kasım 2026'da Knesset'teki bir toplantı sırasında. (AP)

Ancak mevcut koşullarda Eisenkot, temel bir görevle karşı karşıya: Binyamin Netanyahu'nun izlediği ve İsrail'in çıkarlarını ciddi biçimde tehlikeye atan politikaların ardından ülkeyi yeniden doğru bir rotaya sokmak.

Bu görev, onu İsrail'de artık son derece güçlü bir siyasi aktör hâline gelen aşırı sağla doğrudan çatışmaya sürüklüyor.

Söz konusu aşırı sağ, fikirleriyle İsrail toplumunun büyük bölümünü etkisi altına almış durumda. Silahlı, kontrolsüz ve şiddet yanlısı milis yapılarıyla sokaklarda da etkili. Irkçı ve zorba bir görüntü sergilemekten çekinmiyor; sürekli savaş istiyor.

Bu kesim, İsrail'in bölgenin en büyük gücü olarak kendisini kabul ettirebileceğini ve barışı güç yoluyla dayatabileceğini düşünüyor. Hamas'ın 7 Ekim 2023'teki saldırısının bedelini bütün Araplara ödetmek istiyor. Yalnızca Filistin'de değil, Lübnan ve Suriye'de de toprak işgal etmeyi hedefliyor. İsrail'in uluslararası itibarını, insani değerleri, uluslararası hukuku ve anlaşmaları ise önemsemiyor.

Eisenkot ile aşırı sağın görüşleri arasındaki farklar neler?

Aslında Eisenkot da aşırı sağın bazı görüşlerinden bütünüyle uzak değil. Ancak bunları farklı ifadelerle dile getiriyor. Örneğin, "bölge ülkelerine karşı üstünlüğün güvence altına alınması" gerektiğini savunuyor ve "gücün barışı sağlamada temel bir unsur olduğuna" inanıyor. Özellikle İran ve onun silahlı uzantılarına karşı cephelerde askerî zafer elde etme hedefinden de vazgeçmiyor.

Bununla birlikte Eisenkot, bütün bu politikaların ABD ile ortaklık ve "ulusal birlik" ruhu içinde yürütülmesini istiyor. Bölgesel ve uluslararası ilişkiler konusunda aşırı sağdan farklı yaklaşımları benimsiyor. Özellikle Suriye ve Lübnan'la siyasi anlaşmalar yoluyla savaşın sona erdirilmesini hedefliyor.

İsrail'de yeni hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot, Ekim 2026'daki genel seçimlerin ilk sonuçlarının açıklanmasının ardından İsrail bayrağını sallıyor. (DPA)
İsrail'de yeni hükümeti kurmakla görevlendirilen Gadi Eisenkot, Ekim 2026'daki genel seçimlerin ilk sonuçlarının açıklanmasının ardından İsrail bayrağını sallıyor. (DPA)

Eisenkot, ABD Başkanı Donald Trump'ın sunduğu ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde karara dönüşen 20 maddelik planla ilgili çekinceleri bulunduğunu söylüyor. Ancak Netanyahu liderliğindeki hükümet bu planı kabul ettiği için kendisinin de plana bağlı kalacağını belirtiyor. Eisenkot, uluslararası anlaşma ve sözleşmelere saygı duyduğunu vurguluyor.

Eisenkot'un geride bırakmak istediği miras ise İsrail'in bölgesel ve uluslararası konumundaki gerilemeyi durduran, ülkeye ilerleme ve refah umudunu yeniden kazandıran ve generallerin itibarını iade eden lider olmak.

Yakın çevresi, Eisenkot'un asker kökenli başbakanların deneyimlerini derinlemesine incelediğini, kimlerden hangi özellikleri örnek alması ve hangi hatalardan kaçınması gerektiğini bildiğini söylüyor.

Peki, Eisenkot, kendisini cesur ve tarihî bir lidere dönüştürecek yeni bir yol açmayı başarabilecek mi, yoksa seleflerinin hatalarını mı tekrarlayacak?


Alvani'nin ölümüyle ilgili gizem, çelişkili iddiaları ve siyasi ayrışmayı beraberinde getirdi

Irak Eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
Irak Eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
TT

Alvani'nin ölümüyle ilgili gizem, çelişkili iddiaları ve siyasi ayrışmayı beraberinde getirdi

Irak Eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)
Irak Eski Milletvekili Ahmed el-Alvani (X)

Irak eski Milletvekili Ahmed Alvani'nin Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta öldürülmesinin arkasında kimin bulunduğuna ilişkin çelişkili iddialar gündeme geliyor. Cinayetin aydınlatılması için soruşturma sürerken, güvenlik kameralarına yansıyan kişilerin hareket saatleri, Alvanî'nin cesedinin bulunduğu daireye nasıl ulaştığı konusunda soru işaretlerine yol açtı.

Öldürülen Alvanî'nin kuzeni Avukat Enver Alvanî, cinayetin arkasında Lübnan Hizbullahı'nın bulunduğunu öne sürdü. Ancak bu suçlamaları doğrulayan kamuoyuna açıklanmış herhangi bir kanıt bulunmuyor.

Aktivistler tarafından Alvanî'nin eşine atfedilen başka bir iddiaya göre ise Sünni bir siyasi isim kendisini telefonla arayarak, acilen Beyrut'a gitmesini istedi. Söz konusu kişinin, kimliğinin aile üyelerinden bile gizli tutulmasını şart koştuğu ileri sürüldü.

Üzerinde durulan iki iddianın da bağımsız olarak doğrulanması ve adı geçen tarafların cinayetle bağlantısının belirlenmesi henüz mümkün olmadı. Olay, Irak'ta mezhepsel ayrışmayı yeniden gündeme taşıyan siyasi tartışmalara da yol açtı.

Havalimanı güvenlik kameralarının incelenmesi talebi

Alvanî'nin medya ofisi dün yaptığı açıklamada, eski milletvekilinin bu ayın 5'inde Beyrut'a gelişine ilişkin ayrıntılı bir zaman çizelgesi yayımladı. Açıklamada, güvenlik kamerası kayıtlarından elde edildiği belirtilen saatlere yer verilerek Lübnan makamlarından görüntülerde görülen kişilerin kimliklerinin belirlenmesi ve daire ile cinayet arasındaki olası bağlantılarının araştırılması istendi.

Açıklamaya göre Alvanî, Erbil'den kalkan Middle East Airlines'ın ME325 sefer sayılı uçağıyla saat 16.41'de Refik Hariri Uluslararası Havalimanı'na ulaştı. Uçak, planlanan varış saatinden 14 dakika önce iniş yaptı.

Medya ofisinin aktardığına göre güvenlik kamerası kayıtları, bazı kişilerin daireden saat 16.55'te, uçağın inişinden yaklaşık 14 dakika sonra ayrıldığını gösteriyor.

Açıklamada, Alvanî'nin giriş işlemlerini ve bagaj teslimini tamamlayarak saat 17.15 civarında havalimanından ayrılmış olabileceği belirtildi. Ancak kaldığı yere fiilen ne zaman ulaştığı ve izlediği güzergâhın doğrulanması gerektiği vurgulandı.

Alvanî ile medya ofisi arasındaki son kayıtlı telefon görüşmesinin saat 21.05'te gerçekleştiği ve 2 dakika 30 saniye sürdüğü bildirildi. Alvanî'nin bu görüşmede Beyrut'a ulaştığını ve havalimanından konakladığı yere doğru hareket ettiğini söylediği belirtildi.

Daha sonraki hareketlere ilişkin ilk bilgilere göre şüphe uyandıran kişilerin binaya saat 23.00 civarında yeniden dönmüş olabileceği, ancak kamera kayıtlarında bu kişilerin saat 23.57'de binadan ayrıldığının görüldüğü ifade edildi.

Medya ofisi, söz konusu saatlerin cinayetin gerçekleştiği zamanı kesin olarak ortaya koymadığını, bunun belirlenmesinin adli tıp ve kriminal soruşturmanın yetkisinde olduğunu vurguladı.

Açıklamada ayrıca Alvanî'nin Beyrut'taki bir otelde kaldığı yönündeki iddialar yalanlanarak, geliş günü herhangi bir otelde bulunmadığı belirtildi.

Medya ofisi, havalimanı, binanın çevresi ve bağlantılı yollar üzerindeki güvenlik kamerası kayıtlarının incelenmesini, görüntülerin uçuş bilgileri ve giriş kayıtlarıyla karşılaştırılmasını istedi. Ayrıca kayıtlarda görülen kişilerin kimliklerinin belirlenmesi ve Alvanî'nin gelişiyle hareketlerine ilişkin önceden yapılmış olası bağlantıların araştırılması çağrısında bulundu.

Irak hükümeti, Dışişleri Bakanlığı ve Beyrut Büyükelçiliği de davanın takibi ve Lübnan makamlarıyla koordinasyon sağlanması konusunda göreve çağrıldı.

Irak eski Milletvekili Ahmed Alvanî'nin öldürülmüş halde bulunduğu binanın önünden geçen insanlar (Reuters)
Irak eski Milletvekili Ahmed Alvanî'nin öldürülmüş halde bulunduğu binanın önünden geçen insanlar (Reuters)

Soruşturmanın tamamlanması bekleniyor

Lübnanlı bir adli kaynak, cinayetin mali bir saikle veya hırsızlık amacıyla işlendiğine ilişkin şu ana kadar herhangi bir bulguya rastlanmadığını söyledi.

Kaynak, soruşturma kapsamında siyasi bir saik veya aşiretler arası hesaplaşma ihtimalinin de değerlendirildiğini belirtti.

Ancak bu değerlendirmenin soruşturmanın nihai sonucu olmadığını vurgulayan kaynak, cinayetin nedeninin henüz kesinleşmediğini ve olayın arka planını ortaya koyacak kanıtların bulunmadığını ifade etti.

Kaynak ayrıca faillerin Alvanî'nin cep telefonlarını ve pasaportunu ortadan kaldırdığını, söz konusu eşyalara henüz ulaşılamadığını aktardı.

Bağdat'ta ise Irak Meclis Başkanı Heybet el-Halbusi, olayın aydınlatılması ve sorumluların hukuk çerçevesinde belirlenmesi için iki ülkenin ilgili kurumları arasındaki koordinasyonun sürdürülmesi ve soruşturmanın tamamlanması çağrısında bulundu.

Halbusi, yaptığı açıklamada meclisin davayı takip ettiğini belirterek, Elbu Elvan aşiretine ve Alvanî ailesine başsağlığı diledi.

Hamîs el-Hancer başkanlığındaki Egemenlik İttifakı da Irak hükümetinden soruşturmayı takip etmesini ve olaya karışanların hesap vermesini istedi. İttifak, Alvanî'nin öldürülmesini kınayarak kendisinin toplumunun meselelerini ve haklarını savunan tutumuyla tanındığını, kimliklerini açıklamadığı bazı tarafların hedefinde olduğunu ileri sürdü.

Anbar Valisi Ömer Meşan ed-Debbus da Alvanî için taziye mesajı yayımladı. Debbus, Alvanî'nin cezaevinde yaşadığı sıkıntıların ardından hayatını kaybettiğini belirterek, onun "ihanete uğramış ve haksızlığa maruz kalmış şekilde" öldüğünü ifade etti.

Alvanî'nin siyasi geçmişi

Ahmed Alvanî, 2012 yılının sonlarında Anbar'da düzenlenen protestolar sırasında siyasi açıdan öne çıkmış ve dönemin Başbakanı Nuri el-Maliki hükümetine karşı muhalif bir tutum sergilemişti.

Aralık 2013'te Ramadi'deki evine düzenlenen operasyon sırasında çıkan silahlı çatışmaların ardından tutuklandı. Çatışmalarda kardeşi Ali ve çok sayıda güvenlik görevlisi hayatını kaybetmişti.

Alvanî, 2014 yılında idam cezasına çarptırıldı, ancak genel af yasası kapsamındaki yasal düzenlemeler doğrultusunda Nisan 2025'te serbest bırakıldı.

Yargı yetkisi Lübnan'da

Hukuk uzmanı Ali et-Temimi, Şarku'l Avsat’a yaptığı açıklamada, cinayetin Beyrut'ta işlenmesi ve cesedin burada bulunması nedeniyle soruşturma ve yargılama konusunda asıl yetkinin Lübnan yargısına ait olduğunu söyledi.

Temimi, Irak Ceza Kanunu'nun Irak sınırları içinde işlenen suçları düzenleyen 6. maddesinin, kendi değerlendirmesine göre bu olay için geçerli olmadığını belirtti.

Cinayetin mevcut aşamada hukuki açıdan "kasten öldürme" kapsamında değerlendirildiğini kaydeden Temimi, "suikast" ifadesinin ise siyasi ve medya kaynaklı bir nitelendirme olduğunu söyledi.

Temimi'ye göre cinayetin siyasi saikle işlendiğinin soruşturma sonucunda kanıtlanması halinde, Lübnan'ın 1958 tarihli Terörle Mücadele Kanunu hükümlerinin uygulanması gündeme gelebilir.

Lübnan'daki soruşturma, cinayetin nasıl gerçekleştiğinin, nedenlerinin ve arkasındaki kişi ya da yapıların belirlenmesinde temel süreç olmayı sürdürüyor. Şüphelilerin kimliği ve Alvanî ile bağlantılarına ilişkin henüz kamuoyuna açıklanmış kesin bir sonuç bulunmuyor.


İsrail'in Nasır Tıp Kompleksi'ne düzenlediği hava saldırısında Hamas'ın üst düzey güvenlik yetkilisi öldürüldü

Filistin Sivil Savunma ekipleri, İsrail saldırısının ardından Nasır Hastanesi binasında meydana gelen hasarı incelerken (Reuters)
Filistin Sivil Savunma ekipleri, İsrail saldırısının ardından Nasır Hastanesi binasında meydana gelen hasarı incelerken (Reuters)
TT

İsrail'in Nasır Tıp Kompleksi'ne düzenlediği hava saldırısında Hamas'ın üst düzey güvenlik yetkilisi öldürüldü

Filistin Sivil Savunma ekipleri, İsrail saldırısının ardından Nasır Hastanesi binasında meydana gelen hasarı incelerken (Reuters)
Filistin Sivil Savunma ekipleri, İsrail saldırısının ardından Nasır Hastanesi binasında meydana gelen hasarı incelerken (Reuters)

İsrail'in gece yarısından sonra düzenlediği hava saldırısında, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus kentinin batısında bulunan Nasır Tıp Kompleksi'ndeki bir binada bulunan 6 Filistinli hedef alındı. Saldırı, savaşın başlangıcından bu yana hastane kompleksine yönelik yedinci saldırı oldu.

Şarku'l Avsat’ın Hamas'tan üç saha kaynağına dayandırdığı habere göre saldırıda, Hamas'ın Gazze Şeridi'nin güney bölgesinden sorumlu en üst düzey güvenlik yetkilisi 53 yaşındaki Halid Ebu Anze hedef alındı.

Ebu Anze, Hamas bünyesinde siyasi ve askerî kanatlar ile Kassam Tugayları ve İç Güvenlik Servisi gibi hükümete bağlı birimler dâhil olmak üzere bütün güvenlik birimlerini ve dosyalarını yönetiyordu.

Kaynaklar, Ebu Anze'nin önem bakımından, 1 Eylül'de Gazze kentinde düzenlenen geniş çaplı bir güvenlik operasyonunda İsrail özel kuvvetleri tarafından kaçırılan üst düzey yetkili Muin el-Arabid ile aynı düzeyde olduğunu belirtti.

Kaynakların aktardığına göre saldırıda Ebu Anze'nin bazı korumaları da hayatını kaybetti. Hava saldırısı, Nasır Tıp Kompleksi'ndeki Yasin Cerrahi Binası'nın ikinci katını hedef aldı.

Hastaneye yönelik kaçırma girişimi iddiası

Kaynaklardan biri, birkaç ay önce silahlı çetelerin İsrail İç Güvenlik Servisi Şin Bet ile koordinasyon içinde Nasır Tıp Kompleksi'nde bir sabotaj planı hazırladığını öne sürdü. İddiaya göre planın amacı Ebu Anze ve bazı isimleri kaçırmaktı.

Kaynak, söz konusu girişimin hazırlık aşamasındayken engellendiğini belirtti. İsrail ile iş birliği yaptığı öne sürülen ve savaş sırasında İsrail tarafından tutuklandıktan sonra serbest bırakılan bir kişinin yakalanmasının ardından planın ortaya çıkarıldığı ifade edildi.

Söz konusu kişinin hastane kompleksi içindeki hareketleri yakından takip edildikten sonra gözaltına alındığı, sorgusunda hazırlanan planı ve Şin Bet'teki bağlantılarına aktardığı bilgileri itiraf ettiği öne sürüldü.

Kaynak ayrıca son iki ay içinde silahlı çetelerin Nasır Tıp Kompleksi'ne yönelik başka baskın girişimlerinin de engellendiğini belirtti.

Doktor ve hastalar hayatını kaybetti

Saldırıda, Nasır Tıp Kompleksi'nin cerrahi bölümünde çalışan ve hastaların tedavisiyle ilgilenen 52 yaşındaki doktor Rızık Ebu Şuayra'nın yanı sıra en az bir hasta da hayatını kaybetti.

İlk saha değerlendirmelerine göre saldırı, tahkim edilmiş yapıları delebilen bir füze kullanan savaş uçağı tarafından gerçekleştirildi. Füzenin dördüncü ve üçüncü katların duvarlarını delerek Ebu Anze ve beraberindekilerin bulunduğu ikinci kata ulaştığı belirtildi.

Bombardıman sırasında tüm kurbanların binada hangi koşullarda bulunduğu henüz netlik kazanmadı (Reuters).
Bombardıman sırasında tüm kurbanların binada hangi koşullarda bulunduğu henüz netlik kazanmadı (Reuters).

Saldırı, Yasin Binası'nda büyük çaplı maddi hasara yol açarken onlarca hasta ve sağlık çalışanı da yaralandı.

Hamas'tan İsrail'e savaş suçu suçlaması

Hamas, Nasır Tıp Kompleksi'nin bombalanmasını "bütün unsurlarıyla tamamlanmış bir savaş suçu ve eşi benzeri görülmemiş bir terör eylemi" olarak nitelendirdi.

Hamas'ın Gazze Sözcüsü Hazım Kasım yaptığı açıklamada, İsrail'in hastaneleri hedef alarak bütün insani sınırları aşmasının, uluslararası toplumun İsrailli yetkilileri hesap vermeye zorlamamasının doğal bir sonucu olduğunu savundu.

Hamas ayrıca, "Barış Konseyi"ni ve temsilcisi Nikolay Mladenov'u, İsrail'in saldırıları karşısındaki sessizlikleri ve saldırıları durdurma konusunda etkisiz kalmaları nedeniyle sorumlu tuttu.

Örgüt, konseyde yer alan Arap ve Müslüman ülkeleri, İsrail'in bu üyeliği suçlarına kılıf olarak kullanmasını önlemek için ciddi ve kararlı bir tutum almaya çağırdı.

Sağlık kaynaklarına göre hayatını kaybedenler arasında özel gereksinimli bir kişi de bulunuyor (Reuters).
Sağlık kaynaklarına göre hayatını kaybedenler arasında özel gereksinimli bir kişi de bulunuyor (Reuters).

İsrail ordusu ise saldırıya ve saldırının gerekçelerine ilişkin henüz resmî bir açıklama yapmadı.

Nasır Tıp Kompleksi daha önce de hedef alınmıştı

Nasır Tıp Kompleksi, İsrail'in Gazze'deki savaşı boyunca daha önce de yedi kez saldırıya uğradı.

İlk saldırı 7 Aralık 2023'te doğumhane binasına düzenlendi. Saldırıda bir bebek hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı.

En dikkat çeken saldırılardan biri 13 Mayıs 2025'te gerçekleşti. Daha önceki bir saldırıda yaralanarak tedavi gören gazeteci Hasan Asliha, yanık tedavi bölümünde düzenlenen saldırıda öldürüldü.

Ağustos 2025'te ise hastane kompleksi iki kez bombalandı. Saldırılarda, yabancı, Arap ve yerel medya kuruluşları için çalışan gazetecilerin de aralarında bulunduğu 22 Filistinli hayatını kaybetti.

Gazze Şeridi'ndeki hastaneler savaş boyunca baskınlara, sistematik yıkıma, hava ve topçu saldırılarına maruz kaldı. Bu saldırılar çok sayıda can kaybına yol açtı.

İsrail, Ekim 2025'te ilan edilen ateşkesin ardından Gazze Şeridi'ndeki suikast operasyonlarını da yoğunlaştırdı. Bu operasyonlarda bin 600'den fazla Filistinli hayatını kaybetti.