Irak Başbakanı’nın Danışmanı: Kazımi’ye yönelik SİHA saldırısında sorumlulardan hesap soracağız

Maşrık’ın açıklaması, Şii Koordinasyon Grubu’nun cumhurbaşkanlığı, hükümet ve yargı ile yaptığı toplantının ardından yayınlanan bildiriden sonra geldi.

Güvenlik güçleri önceki gün Bağdat Yeşil Bölge’nin girişlerinden birinin önünde duruyor (EPA)
Güvenlik güçleri önceki gün Bağdat Yeşil Bölge’nin girişlerinden birinin önünde duruyor (EPA)
TT

Irak Başbakanı’nın Danışmanı: Kazımi’ye yönelik SİHA saldırısında sorumlulardan hesap soracağız

Güvenlik güçleri önceki gün Bağdat Yeşil Bölge’nin girişlerinden birinin önünde duruyor (EPA)
Güvenlik güçleri önceki gün Bağdat Yeşil Bölge’nin girişlerinden birinin önünde duruyor (EPA)

Irak Başbakanı Mustafa el-Kazımi’nin Siyasi Danışmanı Maşrık Abbas, Kazımi’yi hedef alan saldırıda parmağı olanları yargı önüne çıkararak sorumlu tutmakla tehdit etti. Abbas, dün (salı) Twitter hesabından paylaştığı mesajda, “Her ne koşulda olursa olsun Başbakan’ı öldürmeye çalışan katil teröristleri yargı önüne çıkarmaktan asla taviz vermeyeceğiz. Irak derinden yaralandı. Irak’ın yarası ile oynamaya çalışan herkes cevabını alacak” ifadelerini kullandı.
Kazımi, kendisine yönelik saldırı girişiminin arından pazar günü sabaha karşı yaptığı açıklamada, hükümetin kendisine yapılan suikast girişiminin faillerini ‘iyi bildiğini’ ve ‘onları açıklayacağını’ ifade etti.
Abbas’ın tweet’i, Şii Koordinasyon Grubu’nun Cumhurbaşkanı, Yüksek Yargı Konseyi Başkanı ve bakanlar ile yaptığı toplantıdan kısa bir süre sonra geldi. Bu durum, gözlemcileri tweet ile Koordinasyon Grubu’nun toplantısından çıkan sonuçlar arasında bağlantı kurmaya sevk etti. Nitekim bazı çevreler, Koordinasyon Grubu’nun toplantı sonrası yaptığı açıklamayı, Kazımi’nin konutuna yapılan saldırının üstünü örtme çabası olarak değerlendirdi.
Koordinasyon Grubu’nun toplantısı hakkında bilgi sahibi olan siyasi kaynaklara göre, toplantıda gündeme gelen siyasi meseleler hakkında somut sonuçlar elde edilemedi. Bu meselelerin başında güvenlik güçleri ile seçim sonuçlarını protesto edenler arasında meydana gelen çatışmalar, Başbakan’ın silahlı insansız hava aracıyla (SİHA) hedef alınması ve seçim sonuçlarına karşı alınacak tavır geliyor. Özellikle Koordinasyon Grubu’nun şemsiyesi altındaki bazı silahlı grupların Kazımi’nin konutuna yapılan saldırının arkasında olmakla suçlandığı bu süreçte toplantıdan somut sonuçların çıkmaması, mevcut siyasi krizin daha da derinleşeceği yönündeki varsayımları güçlendiriyor.
Bağdat’taki bazı siyasi çevreler, Kazımi’nin bir siyasetçi aracılığıyla saldırıda parmağı olan taraflara mektup gönderdiğini ve sert bir dil kullandığı mektubunda her ne pahasına olursa olsun söz konusu tarafların peşlerine düşeceğini ifade ederek gözdağı verdiğini bildirdi.
Şii Koordinasyon Grubu, Cumhurbaşkanı, Yüksek Yargı Konseyi Başkanı ve bakanlar ile düzenlediği toplantıdan sonra açıklama yaptı. Göstericilere saldırma suçunun kınandığı açıklamada, bu suça ilişkin adli soruşturmaların tamamlanması ve suça karışanların sorumlu tutulması talebi dile getirildi. Açıklamada ifade edilen ‘suç’ ile geçen hafta cuma günü güvenlik güçleri ile seçim sonucunu reddeden Koordinasyon Grubu’ndaki grupların destekçisi olan göstericiler arasında yaşanan çatışmalara atıf yapıldı. Nitekim söz konusu olaylarda iki gösterici hayatını kaybetti, güvenlik güçleri mensuplarının da aralarında bulunduğu onlarca kişi yaralandı.
Koordinasyon Grubu’nun açıklamasında, Irak Başbakanı Kazımi’ye yapılan saldırıya ikinci sırada yer verildi. Açıklamada, “Başbakan’ın konutunun hedef alınması suçunu reddediyor ve kınıyoruz. İlgili soruşturma tamamlanmalı. Suçun tüm yönlerinin bilinmesi ve sorumlularının yargı önüne çıkarılması için soruşturma ekibine uzman bir teknik ekip öncülük etmelidir. Gerginlik düşürülmeli. Tüm taraflar medyada gerilime son vermeli. Sokağı provoke etmenin tüm tezahürleri ortadan kaldırılmalı. İnsanlardaki endişeleri azaltma yoluna gidilmeli. Irak halkının evlatlarına güven mesajları verilmeli” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamanın bağlantı noktasında ise şunlar kaydedildi:
“Objektif olmayan seçim sonuçlarının yol açtığı krize, tüm tarafların seçim sürecine karşı büyük ölçüde sarsılan güvenini tazeleyecek hukuki çözümler aranmalı. İçinden çıkılması zor olan bu krize çözümler üretme imkanını görüşmek için ulusal bir toplantı daveti yapılmalı. Herkes, iç barış istediğini ve tüm sorunların yürürlükteki hukuki ve siyasi çerçevelere göre ele alınması gerektiğini vurguladı.”
Bağımsız Yüksek Seçim Komiserliği ve daha sonra da yargının, seçim sonuçlarının doğruluğunu ve oyların elle sayım işleminden çıkan sonuçlar ile elektronik oy sayım işleminden çıkan sonuçların birbiriyle uyumlu olduğunu vurguladığı bir ortamda, açıklamadaki ‘hukuki çerçeveler’ ifadesiyle kastedilenin ne olduğu bilinmiyor.
Söz konusu açıklama dikkate alındığında, seçimleri kaybeden Şii parti ve grupların çoğunun yer aldığı Koordinasyon Grubu’ndaki tarafların, Şiiler arasında yaşanan üç boyutlu kriz (seçim sonuçları, Başbakan’ın hedef alınması ve güvenlik güçleri ile göstericiler arasındaki çatışmalar) için ortak bir formül üzerinde uzlaşamadıkları görülüyor.
Bağdat’ı önceki gün ziyaret eden Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani’nin müdahalesine rağmen Başbakan’a saldırı düzenlendiğinden şüphe eden bazı eğilimler mevcut. Bu eğilimi temsil eden Asayib Ehlil Hak grubunun lideri Kays el-Hazeli, dün El-Cezire televizyon kanalına yaptığı açıklamada, saldırıyla ilgili şüphelerini dile getirdi. Hazeli, “Kazımi’ye yönelik suikast girişiminin kanıtlarının aranacağı teknik ve titiz bir soruşturmanın olmasını talep ettik. Kazımi’ye suikast girişiminin İsrail-ABD koordinasyonuyla düzenlendiği yolundaki üçüncü taraf varsayımına sıcak bakıyoruz” ifadelerini kullandı.
Asayib Ehlil Hak’ın da aralarında bulunduğu bazı silahlı grupların saldırıda parmağı olmakla suçlanmasını reddeden Hazeli, “Kazımi suikastıyla ilişkilendirilen suçlamalar kabul edilemez. Bu suçlamalar bizi güvenilir bir soruşturma talep etmeye sevk etti” dedi.
Koordinasyon Grubu tarafları arasındaki ihtilaflar sadece Kazımi’ye yönelik saldırıyla ilgili şüphelerle sınırlı değil. Aksine, bunun yanı sıra Koordinasyon Grubu içinde seçimi kaybeden bazı çevreler seçimin tekrarlanmasını talep ederken bu grubun içinde yer alan ve seçimi kazanan Nuri el-Maliki liderliğindeki Kanun Devleti Koalisyonu ise bu seçeneği reddediyor.
Hadi el-Amiri’nin liderlik ettiği ve çoğunluğu İran yanlısı gruplardan oluşan Fetih Koalisyonu, dün yaptığı açıklamada, “Herkesi medyayı sakinleştirmeye ve işleri yargı ile barışçıl göstericilere yapılan saldırı ve Başbakan’ın konutunun hedef alınması gibi son süreçte yaşanan olayları çözmek için kurulan teknik komitelere bırakmaya davet ediyoruz. Hepimiz yargıya, adaletine ve cesaretine güveniyoruz. Bu nedenle herkesin sükunete bağlı kalmasını umuyoruz. Çünkü Irak’taki durum daha fazla gerginlik taşıyamaz” ifadelerini kullandı.



İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
TT

İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)

ABD’nin İran'a yakında saldırı düzenleyeceği yönündeki söylentilerin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte İsrail, Lübnan'daki saldırılarını yoğunlaştırdı. Uzmanlar ve gözlemcilere göre bu saldırılar, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım'ın İran ile yeni bir savaşın patlak vermesi halinde Hizbullah’ın tarafsız kalmayacağını açıklamasının ardından, Hizbullah'ı askeri ‘destek’ eylemlerinden caydırmak için önleyici bir hamle.

Şarku’l Avsat’a konuşan bakanlık kaynakları, son iki gün içinde iç ve dış temasların yapıldığını, ancak net bir cevap alınamadığını ve Lübnan'ın savaşın tırmanması halinde daha geniş bir çatışmaya sürüklenmeyeceğine dair herhangi bir garanti almadığını bildirdi. Hizbullah'ın tutumu ile ilgili olarak kaynaklar, Meclis Başkanı Nebih Berri'nin verdiği mesajın ‘Hizbullah’ın İran'a saldırı olması durumunda herhangi bir eylemde bulunmayacağı’ yönünde olduğunu belirtti.


Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
TT

Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)

Gazze Şeridi’ndeki ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması, ABD’li yetkililerin teorik olarak başlatıldığını duyurmasından bu yana yaklaşık bir aydır ilerleme kaydedemiyor. Sürecin, istikrarın sağlanması ve çatışmaların yeniden başlamasının önlenmesi için düzenli bir geçişle sürdürülmesi yönünde çağrılar yapılıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, ikinci aşamaya geçişin eş zamanlı ve kademeli şekilde yürütülmesi gerektiğini, Hamas ile İsrail’in yükümlülüklerini paralel biçimde yerine getirmesinin mevcut tıkanıklığı aşabileceğini belirtti. Uzmanlar, savaşın yeniden patlak verme ihtimali ve anlaşmanın uygulanmasındaki gecikmelere ilişkin kaygılara dikkat çekerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü hedefi doğrultusunda kişisel bir başarı elde etmek için baskı yapabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Mısır resmi haber ajansı MENA dün yaptığı açıklamada, Mısır Kızılayı’nın 15’inci yaralı, hasta ve engelli Filistinli grubunun karşılanması, uğurlanması ve geçiş işlemlerinin tamamlanmasına refakat edilmesine yönelik insani çabalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Gazze Şeridi’ne dönmeyi bekleyen bu kişilerin umutları, Washington’ın 15 Ocak’ta başladığını duyurduğu ikinci aşamasında aksaklıklar yaşanan ateşkes anlaşmasına bağlanmış durumda. Uluslararası toplum ise anlaşmayı tehdit eden risklere dikkat çekiyor.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Ortadoğu’da kalıcı barış ve güvenliğe ulaşmak için şiddet ve acı döngüsünü kırmaya yönelik önemli bir fırsat bulunduğunu belirtti. Ancak Gazze Şeridi’ndeki ateşkesin kırılganlığını koruduğunu ve her iki taraftan gelen ihlallerin ABD’nin barış planı sürecini zayıflatabileceğini ifade etti.

Cooper, cuma akşamı yaptığı açıklamada, ikinci aşamaya düzenli bir geçiş çağrısında bulunarak, İsrail ordusunun çekilmesiyle eş zamanlı olarak uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve insani krizin ele alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Hamas’ın silahsızlandırılması ve gelecekte Gazze Şeridi’nin yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi şartına dikkat çekti.

dfvgth
Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nuseyrat Mülteci Kampı’nda yıkılmış evler (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Dr. Amr el-Şobaki, ikinci aşamanın esas olarak eş zamanlı bir geçiş gerektirdiğini belirterek, “Trump planı Hamas’ın silahsızlandırılmasını öngörürken, aynı zamanda İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini de içeriyor. Bu nedenle Gazze’ye tek bir perspektiften bakılmalı ve yükümlülükler bir taraf üzerinde yoğunlaşmadan herkese hatırlatılmalı” dedi.

El-Şobaki, ikinci aşamanın Hamas’ın askeri varlığının sona erdirilmesini kapsadığını ifade ederek, bunun ancak İsrail’in de Gazze Şeridi’nden çekilme, Filistinlileri hedef almama, siyasi bir ufka yönelme, Filistinli bir polis gücüne izin verme ve Gazze’de bir teknokrat komitenin çalışmasına olanak tanıma gibi yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde mümkün olacağını söyledi.

Filistinli siyasi analist Eymen er-Rakab ise ikinci aşamanın yalnızca düzenli değil, aynı zamanda sorunsuz bir geçişe ihtiyaç duyduğunu kaydetti. Ancak er-Rakab, bu hususların büyük ölçüde şeklî olduğunu, zira anlaşmanın silahsızlanma, İsrail’in çekilmesi, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması ve diğer maddeler konusunda mutabakat eksikliği nedeniyle uygulama aşamasında çok sayıda engelle karşı karşıya bulunduğunu dile getirdi.

Bu gelişmelerin gölgesinde AFP, cuma günü Hamas’ın Gazze Şeridi’nde İsrail ordusunun çekildiği bir bölgenin kontrolünü yeniden sağladığını, yerel bir polis gücü konuşlandırdığını ve kamu kurumlarını yeniden faaliyete geçirmeye çalıştığını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından Gazze’de savaş sonrası koordinasyonu denetlemek üzere görevlendirilen Nikolay Mladenov, Barış Konseyi toplantısında yaptığı açıklamada, başvuruların açılmasının ardından ilk saatlerde yaklaşık 2 bin Filistinlinin polis teşkilatına kaydolduğunu söyledi.

Gazze Şeridi’ndeki çok uluslu barış gücünün komutanı olarak atanan ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers ise aynı toplantıda, uzun vadeli planın bölgede görev yapacak yaklaşık 12 bin polisi eğitmek olduğunu ifade etti.

scdfgh
Gazze şehrindeki Meçhul Asker Meydanı yakınlarında bulunan bir mülteci kampındaki çadırlar ve barınaklar (AFP)

Er-Rakab, 12 bin polisin eğitileceğine ilişkin açıklamaların Gazze Şeridi’nin güvenliğini sağlamaya yeterli olmayacağını belirterek, Hamas’a bağlı polis gücünün sahadan çekilmesinin yerine bir alternatif oluşturulmadan gerçekleşmesi halinde güvenlik boşluğu doğacağını söyledi. Er-Rakab, Hamas’ın böyle bir durumu kabul etmeyeceğini ve aylar sürebilecek bir geçiş döneminde kısmi bir yetki devri önereceğini ifade etti. Bu nedenle düzenli ve sorunsuz bir geçişin mutabakatlarla hızlandırılması gerektiğini vurgulayan er-Rakab, mevcut durgunluk ortamında Washington’ın İsrail’in kontrolü altındaki bölgelerde yeniden imar sürecini başlatabileceği ve Tel Aviv’e harekete karşı askeri operasyonlara izin verebileceği uyarısında bulundu.

Er-Rakab, en uygun geçiş yolunun Hamas ile güvenlik görevlerinin devrinde kademeli bir anlayışa dayalı mutabakatlardan geçtiğini belirterek, “Sahada gördüklerimiz çatışmayı sona erdirecek bir çözüm değil; krizi uzatmaktan başka sonuç doğurmayan geçici pansuman tedbirlerdir” değerlendirmesinde bulundu.

El-Şobaki ise İsrail’in yalnızca Hamas’ın bedel ödemesinde ısrarcı olduğunu savundu. Buna karşın el-Şobaki, ABD Başkanı Donald Trump’ın kendisini bir barış adamı olarak konumlandırdığına ve Nobel Barış Ödülü dahil çeşitli uluslararası kazanımlar elde etme arayışında olduğuna dikkat çekerek, planın başarısızlığa uğramaması için hâlâ fırsat bulunduğunu ve Trump’ın karmaşık ayrıntılar ile çok sayıdaki zorluğa rağmen daha fazla baskı uygulayabileceğini ifade etti.


Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
TT

Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)

Filistinli sivil toplum kuruluşlarının çatı kuruluşu Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) Başkanı Emced eş-Şeva dün yaptığı açıklamada, yerinden edilmiş kişilerin insani ihtiyaçlarının çok büyük olmasına rağmen, şimdiye kadar hiçbir prefabrik evin Gazze Şeridi'ne girmediğini söyledi. Şeva, İsrail ordusunu, ‘Gazze Şeridi'nin geniş alanlarını kontrol etmeye devam etmekle ve sarı hat olarak bilinen alanı yerleşim bölgelerine doğru genişletmekle’ suçladı.

Şeva, Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığı basın açıklamasında, gerçek konut çözümlerinin bulunmaması ve insani yardım anlaşmalarında öngörülen prefabrik evlerin girişine izin verilmemesi nedeniyle binlerce ailenin halen harap haldeki çadırlarda veya açıkta yaşadığını söyledi.

vfvfd
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkıntılar arasında yapılan toplu iftar (EPA)

İsrail ordusunun ‘Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını fiilen kontrol ettiğini’ belirten Şeva, ‘sarı hattın’ genişletilmesinin, özellikle Gazze Şeridi'nin doğu ve kuzey kesimlerinde, sakinlerin kullanabileceği alanları azalttığını kaydetti.

Bu hamlelerin devam etmesinin yardım çalışmalarını zorlaştırdığını ve yerel ve uluslararası kuruluşların en çok etkilenen gruplara ulaşma kabiliyetini sınırladığını söyleyen Şeva, ‘barınak malzemeleri, yeniden inşa malzemeleri ve insani yardımın girişine izin vermek için sınır geçişlerinin tamamen ve düzenli olarak açılması’ çağrısında bulundu.

Sınır geçişlerinin hareketliliği ile ilgili olarak Şeva, yardımların girişinin ‘ihtiyaç duyulanın altında’ kaldığını açıkladı. PNGO Başkanı, inşaat malzemeleri ve prefabrik evlerin girişine getirilen kısıtlamaların, aylardır kötüleşen konut krizini çözme çabalarını engellediğini belirtti. İsrail tarafı bu açıklamalara ilişkin herhangi bir yorumda bulunmadı.

Bu durum, 7 Ekim 2023'te İsrail ile Hamas arasında patlak veren savaşın ardından Gazze Şeridi'nde yaşanan zorlu insani koşullar ve altyapı ile evlerin yaygın olarak tahrip olmasıyla ortaya çıktı.

dsvds
Binlerce Filistinli aile, Gazze Şeridi'nde yıkık evlerinin enkazı arasında, harap çadırlarda veya açık havada yaşamaya devam ediyor (AFP)

Geçtiğimiz ekim ayında bir ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi, ancak Gazze'deki yerel kuruluşlar, hareket ve geçiş kısıtlamalarının bölgeye giren yardım ve yeniden inşa malzemelerinin hızını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

“Sarı hat” terimi, İsrail ordusunun konuşlandırıldığı ve Gazze Şeridi sınırı yakınlarında tampon bölge olarak sınıflandırılan, Gazzelilerin erişiminin kısıtlandığı ve konut ve tarım faaliyetleri için kullanılabilir alanın azaldığı bölgeleri ifade etmek için kullanılıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ve yerel kuruluşlar, yüzbinlerce Filistinlinin halen geçici veya kalıcı barınma çözümlerine ihtiyaç duyduğunu tahmin ederken, uluslararası toplum Gazze Şeridi'ne giden sınır kapılarından insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarının kolaylaştırılması için çağrılar yapmaya devam ediyor.