İlaç ithal edemeyen Lübnan yerel ilaç endüstrisine güveniyor

Lübnan Merkez Bankası ve Sağlık Bakanlığı tarafından sübvansiyonları rasyonalize etme politikasının benimsenmesi fiyatları önemli ölçüde arttırıyor

Lübnan’da üretilen ilaçlar (Şarku’l Avsat)
Lübnan’da üretilen ilaçlar (Şarku’l Avsat)
TT

İlaç ithal edemeyen Lübnan yerel ilaç endüstrisine güveniyor

Lübnan’da üretilen ilaçlar (Şarku’l Avsat)
Lübnan’da üretilen ilaçlar (Şarku’l Avsat)

Merkez Bankasının döviz rezervlerinin yetersiz olmasından dolayı yaşanan ithalat krizi nedeniyle yaklaşık iki yıldır Lübnan yerli ilaç endüstrisinde ciddi bir patlama yaşandı.
Geçtiğimiz dönemde ithal edilen çok sayıda ilacın artık temin edilememesiyle birlikte, halkın birçoğu ev yapımı ilaçlara başvurmak zorunda kaldı. Çok sayıda doktor ve eczacı, hastalara her zaman tavsiye ettikleri ilaçları Lübnan'da üretilen ilaçlarla değiştirmek zorunda kaldı.
İthal ilaç fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasının ardından sektördeki hareketliliğin güçlü bir artış göstermesi bekleniyor. Lübnan Merkez Bankası ve Sağlık Bakanlığı tarafından sübvansiyonları rasyonalize etme politikasının benimsenmesi, bu hafta kronik hastalıkların ilaçları da dahil olmak üzere ilaç fiyatlarında yüzde 25 ila 75 arasında bir artışa yol açtı.
Merkez Bankası, fiyatların yükselmesini önlemek için 1510 liralık doların resmî döviz kuru ile paralel piyasadaki fiyatı arasındaki 23 bin liralık farka rağmen ilaç ithalatını yapmaya çalışıyor.
Sağlık Bakanlığı geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, şu anda sadece 35 milyon dolar desteği bulunan Lübnan Bankası tarafından ödenen aylık ilaç faturasının 120-140 milyar dolar arasında olduğunu belirtti.
Lübnan ilaç endüstrisi için ithal hammaddelere tam destek sağlanması halinde, ulusal fabrikalar, benzer ithal sınıftan yaklaşık yüzde 30 daha düşük maliyetle ilaç üretebileceklerini belirtiyorlar.
Cebel-i Lübnan’daki  Baabda bölgesinde eczane sahibi Richard el-Huvari Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte şu ifadeleri kullandı: "6 aydan fazla bir süredir, yerel olarak üretilen çok sayıda ilaç, tükenen ithal ilaçların birçoğunu yerine eczane raflarında yerini aldı. Lübnanlıların çoğu, etkinlik ve kalitesinden emin oldukları ilaçlarını değiştirmek zorunda kalsalar da son iki yıl içinde bu yeni ilaçlara da alışıp güvenmeye başladılar. Başından beri eczacıların yerel olarak ürettiği ilaçlara güvenimiz tamdı ve hastalara özellikle tansiyon, neisseria gonore (bel soğukluğu) ve eklem ağrısı gibi durumlarda bu ilaçları tavsiye ettik."
Bugün Lübnan'ın ilaç endüstrisi 9’u ilaç üretimi ve 3’ü de ülkenin aşı ihtiyacını karşılamak üzere 12 laboratuvardan oluşuyor.
Lübnan İlaç Fabrikaları Sendikası Başkanı Carol Abi Karam, yerel ilaç endüstrisinin Lübnan'da en önemli 20 tedavi kategorisini kapsadığını belirterek, bu endüstrisinin kapsadığı ilaç segmentinin, tüketim ihtiyacının yüzde 37'sini oluşturan kronik ve temel hastalık ilaçları da dahil olmak üzere tüm pazar büyüklüğünün yaklaşık yüzde 47'sini oluşturduğunu açıkladı.
Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte Abi Karam, “Merkez Bankası'nın ithal hammaddeleri sübvanse ederek yerli sanayiye verdiği destek, benzer alternatif ithal ilaç maliyetinin üçte ikisine mal oluyor. Öte yandan, yerel sanayi benzer ithal ilacın yaklaşık iki katı büyüklüğünde bir tüketim stoğu sağlıyor. Lübnan Merkez Bankası'nın ilaç güvenliği ve tasarrufları ile yerel ilaç endüstrisi Lübnanlı gençlere 2 bin kişilik istihdama ek olarak en az yarım milyar dolarlık sabit yatırımlar sağlıyor" ifadelerini kullandı.
2020-2021 yılları arasında 7 milyon doları geçmeyen Lübnan ilaç endüstrisinin ihracat hacmini artırmaya yönelik teşviklere ve devlet desteğine ihtiyacı olduğu belirtiliyor.



Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: Savaş nedeniyle yerinden edilen 3 milyon Sudanlı evlerine döndü

Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)
Yerinden edilmiş ailelerin kişisel eşyalarıyla dolu bir kamyon, Güney Sudan'ın Renk bölgesindeki bir sınır noktasından ayrılmayı bekliyor (Arşiv- AFP)

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM), dün yaptığı açıklamada, ülkenin bazı bölgelerinde devam eden şiddetli çatışmalara rağmen üç milyondan fazla yerinden edilmiş Sudanlının evlerine döndüğünü bildirdi.

Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında yıkıcı bir savaşın içine sürüklenmiş durumda; bu savaş on binlerce insanın ölümüne ve ciddi bir insani krize yol açtı.

Çatışmalar, yaklaşık 14 milyon insanı ülke içindeki veya dışındaki bölgelere kaçmaya zorladı.

Örgüt, bir raporda, Kasım 2025 sonu itibarıyla yaklaşık 3,3 milyon Sudanlının evlerine döndüğünü tahmininde bulundu.

Geri dönenlerin sayısı, 2024 yılının sonlarında ülkenin merkezinde HDK’ne karşı düzenlenen büyük çaplı ordu saldırısının ardından arttı. Bu saldırı, Hartum'un Mart 2025'te geri alınmasını sağladı ve birçok ailenin geri dönmesine neden oldu.

dfrgt
Çad'ın doğusundaki el Faşir'den Sudanlı mülteci çocuklar, 22 Kasım 2025'te yerinden edilmiş kişiler için kurulan geçici bir kampta yemek yiyorlar (Reuters)

IOM, geri dönenlerin dörtte üçünden fazlasının ülke içinde yerinden edilmiş kişiler olduğunu bildirdi. Şarku’l Avsat’ı IOM’dan aktardığına göre Hartum, yaklaşık 1,4 milyon kişi ile en yüksek geri dönüş sayısını kaydetti, onu yaklaşık 1,1 milyon kişinin geri döndüğü el Cezire eyaleti izledi.

Bu ayın başlarında, ordu destekli hükümet, yaklaşık üç yıl boyunca doğudaki Port Sudan kentinden faaliyet gösterdikten sonra başkente dönme niyetini açıkladı.4

Hartum ve ülkenin orta ve doğusunda ordunun kontrolündeki diğer şehirlerde nispeten sakin bir ortam hakim olsa da HDK özellikle altyapıyı hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırılarına ara sıra devam ederken, diğer bölgelerde çatışmalar sürüyor.


ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
TT

ABD'nin Teksas eyaletinin valisi, çalışanlarının Çinli şirketlerden gelen ürünleri kullanmasını yasakladı

Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)
Teksas Valisi Greg Abbott (Reuters)

Teksas Valisi dün yaptığı açıklamada, eyaletin çalışanlarının Shein, Alibaba ve TP-Link gibi şirketlerin ürünlerini kullanmasını yasaklayacağını ve bu kararın Teksas sakinlerinin mahremiyetini Çin hükümetinden korumak için alındığını belirtti.

Reuters'a göre, Teksas Valisi Greg Abbott tarafından yapılan açıklamada, listeye e-ticaret platformu Temu ve pil şirketi Cattle'ın da dahil olduğu ifade edildi.

Abbott'ın yasağı, çalışanların devlet cihazlarında ve ağlarında bu şirketlerin “cihazlarını, yapay zekasını ve yazılımlarını” kullanmasını engelliyor.

Abbott'un yasağı, Çinli drone üreticisi UETech ve Çinli yapay zeka şirketi iFlytek'in ürünlerini de kapsamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, uzun süredir devam eden ticaret ve teknoloji savaşında ekim ayında bir atılım gerçekleştirdi.


Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
TT

Suriye Kürt Ulusal Konseyi: Şam ile savaş felaketle sonuçlanacak bir seçenek ve biz bunu desteklemeyeceğiz

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) birlikleri, Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke bölgesine çekilme işlemlerini tamamladı. (Reuters)

Suriye TV’ye konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nin (ENKS), Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi’yi Suriye hükümetiyle askeri çatışma yoluna gitmemesi konusunda uyardığını ve bu seçeneğin Suriyeli Kürtler açısından ‘felaket’ olacağını vurguladığını açıkladı.

Kaynak, ENKS’nin bu seçeneği desteklemediğini SDG liderine açıkça ilettiğini, taraflar arasında pazar günü Haseke’de yapılan toplantıda son siyasi gelişmelerin ele alındığını belirtti.

Toplantıda ENKS, Suriye hükümetiyle askeri çatışmaya başvurulmasını reddettiğini yineleyerek, 18 Ocak 2026 tarihli anlaşmanın başarıya ulaşması için yerel, bölgesel ve uluslararası tüm çabaların SDG tarafından desteklenmesi ve anlaşmazlıkların müzakere ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Kaynağa göre ENKS, ülkedeki doğu bölgelerinde gelinen noktadan SDG ile PYD’yi sorumlu tutarak, Kürtleri ilgilendiren hayati kararların bu iki yapı tarafından tek taraflı alınmasının mevcut duruma yol açtığını ifade etti.

xscdfvgh
Kamışlı'da Suriye Demokratik Güçleri (SDG) milislerinin resmedildiği duvar resminin önünden geçen bir adam (Arşiv – AFP)

Kaynak, Mazlum Abdi’nin toplantı sırasında Şam ile varılan anlaşmanın başarıya ulaşmasını desteklediğini, anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi amacıyla Washington, Paris ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çabalarına destek verdiğini söyledi.

Diğer yandan Abdi’ye göre, ateşkesin korunması ve anlaşma maddelerinin uygulanmasında ilerleme sağlanması amacıyla Şam ile günün her saatinde temas sürdürülüyor.

Abdi, anlaşmanın bazı ayrıntılarının netleştirilmesi ve doğru şekilde anlaşılmasına ihtiyaç olduğunu belirterek, bunun Suriye’deki Kürt bölgelerinde SDG’nin elde ettiği kazanımların korunmasını güvence altına alacağını ifade etti. Kaynağa göre bu bölgeler Afrin ve Ayn el-Arab’dan (Kobani) Haseke’ye kadar uzanıyor.

Abdi dün Kürtçe yayın yapan Ronahi televizyonuna verdiği röportajda, Suriye hükümetiyle varılan ateşkes anlaşmasının ABD himayesinde gerçekleştiğini belirterek, Şam ile diyaloğun sürdüğünü ve başka ayrıntıların da görüşüleceğini söyledi.

Abdi, bu sürenin sona ermesinin ardından entegrasyon yönünde ciddi adımlar atılacağını ve anlaşma kapsamında Suriye ordusunun bölgeye girmeyeceğini dile getirdi.

Tüm tarafların askerileşmeden uzak, siyasi çözümler istediğini belirten Abdi, uluslararası gözetim altında Suriye hükümetiyle diyalog ve müzakere kanallarının halen açık olduğunu kaydetti.

Öte yandan Suriye Savunma Bakanlığı cumartesi günü, geçtiğimiz salı günü ilan edilen ve Suriye hükümeti ile SDG arasında yeni mutabakatlara varılmasının ardından yürürlüğe giren kuzeydoğu Suriye’deki ateşkesin süresinin uzatıldığını duyurdu. SDG, söz konusu mutabakatlara bağlı kalacağını açıklamıştı.

Bakanlık, resmi hesapları üzerinden yaptığı açıklamada, Suriye ordusunun tüm operasyon bölgelerinde ateşkesin 24 Ocak tarihinden itibaren 15 gün süreyle uzatılacağını bildirdi.