İsrail: Knesset’te El Halil arbedesi

Yahudi milletvekili, İsrail'i el-Halil’de ‘apartheid’ uygulamakla suçladığı için meclis oturumundan ihraç edildi

Fotoğraf (Reuters_Arşiv)
Fotoğraf (Reuters_Arşiv)
TT

İsrail: Knesset’te El Halil arbedesi

Fotoğraf (Reuters_Arşiv)
Fotoğraf (Reuters_Arşiv)

İsrail parlamentosu Knesset, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un, el-Halil kentinde yer alan İbrahim Camii'ndeki radikal Siyonist yerleşimcileri ziyareti üzerine milletvekilleri arasında arbedeye tanık oldu.
Ortak Liste Milletvekili Ofer Kasif, işgal askerlerini ve yerleşimcileri “savaş suçlusu” olarak nitelendirdiği ve hükümeti el-Halil'deki ‘apartheid’ politikasını yürütmekle suçladığı için oturumdan ihraç edildi.
Çatışma, hükümet bütçesiyle ilgili konuları görüşmek üzere bir araya gelen Knesset Finans Komitesi'nde gerçekleşti.
Ancak sağcı milletvekillerinden Yanon Azoulay yaptığı konuşmada El Halil’i İbranice adı Hebron olarak tanımlayarak kentin “Yahudiliğin beşiği, atalarının şehri ve Yahudilerin insanlığa kazandırdığı ışığın sembolü” olduğunu ifade etti. Azoulay, “Hebron’da, Hz. İbrahim Mağarası’nda Hanuka mumunu yakmak için ısrar eden Cumhurbaşkanı Herzog’un çabasını tebrik ettiğini” belirtti. Bunun üzerine Ofer Kasif söz hakkı talep etti.
Kasif konuşmasında, “El Halil, İsrail'in acımasız bir apartheid politikası yürüttüğü işgal altındaki bir Filistin şehridir. Söz konusu bölgedeki ordu, işgalci Yahudi yerleşimcileri rahatlatmak ve güvence altına almak adına Filistinlilere şiddetle saldırıyor; oradaki Filistinli sakinleri evlerinde ve mahallelerinde hapsederek özgürlüklerini kısıtlıyor” ifadelerini kullandı.
Kasif’in açıklamaları, kendisini vatana ihanetle suçlayan aşırı sağcı milletvekillerini kızdırdı ve içlerinden birinin ona fiziksel saldırıda bulunmasına neden oldu.
Ortak Liste’nin Knesset temsilcilerinden Ahmed el-Tıbbi, Kasif’in saldırılarına tepki göstererek  Herzog'un, 1994'te 49 Filistinlinin öldürüldüğü el-Halil katliamını gerçekleştiren Yahudi teröriste saygı duyan yerleşimcilere meşruiyet kazandırmaya çalışarak hata yaptığını söyledi.
İsrail Maliye Bakanı Avigdor Liberman liderliğindeki Evimiz İsrail Partisi'nin başkanı Alex Kushnir araya girerek Kasif’ten özür dilemesini veya oturumdan ayrılmasını istedi.
Ancak Kasif özür dilemeyi reddederek, sağcı milletvekillerine, "Gerçekleri kabul etmek istemiyorsunuz ve gerçekleri duymaya dayanamıyorsunuz. Ben insanlara gerçeği söyleyen bir vatanseverim ve sen yalan söylüyorsun. El-Halil’de başka insanlar tarafından işgal ediliyoruz. Başkan da dâhil olmak üzere hepimizin orada olması utanç verici ve yüz karası. Sessiz kalanlar, askerlerimizi savaş suçlusuna çevirenlerdir" açıklamasında bulundu.
Daha sonra, oturum başkanı, milletvekili Kasif'in oturumdan zorla çıkarılmasına karar verdi.
Kasif daha, oturuma ait bir görüntü yayınlayarak şunları söyledi: 
“el-Halil'deki İsrail askerlerini savaş suçlusu olarak adlandırdığım için şimdi Finans Komitesi'nden çıkarıldım. Evet, gerçeği söyleme konusunda sessiz kalmayacağım. İsrail'in, 1967'de işgal ettiği Filistin topraklarında, özellikle de el-Halil’de, her gün bir apartheid ve ırksal temizlik sistemi uygulanıyor. Bu suçları işleyenler tanım ve standart olarak savaş suçlusudur. Ancak oturumda hazır bulunan milletvekilleri gerçeği kabul etmedi. Bazılarının çığlıkları arasında ikinci ve üçüncü kez, yaşananların işgalci bir ordunun ve yerleşimci çetelerin işgali olduğunu söyledim. Başkan Herzog’un mum yakmak ve bu davranışlara meşruiyet kazandırmak için el-Halil’e gelmesi utanç verici."
Herzog'un ziyaretine karşı İbrahim Camii’nde bazı sol görüşlü temsilcilerin ve barışı destekleyen hareketlerin gösteri yapmaya çalışması dikkat çekti. Ancak, İsrail ordusu bu grupları engelledi. Bu yüzden onlar da Tel Aviv'de gösteri yapmak için harekete geçtiler.



İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor... ABD alarma geçti

Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
TT

İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor... ABD alarma geçti

Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)

İran ile Batı arasında hem askeri hem de diplomatik cephelerde gerilim tırmanırken, Tahran dün ABD'nin askeri hazırlığının artmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit etti. Avrupa Birliği ise İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nu terör örgütü olarak ilan etti.

İran ordusu dün, Hürmüz Boğazı'nda canlı atış tatbikatları yapılacağı yönündeki NOTAM’la eş zamanlı olarak, savaş cephaneliğine 1000 stratejik insansız hava aracı (İHA) eklediğini duyurdu. Keyhan gazetesi, boğazın kapatılması olasılığını gündeme getirerek, böyle bir adımın "yasal bir hak" olduğunu savundu.

Buna karşılık, Amerika Birleşik Devletleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran konusundaki kararını beklerken, muhrip gemileri ve bir uçak gemisi de dahil olmak üzere ek takviye birlikleri konuşlandırdı.

Brüksel'de, AB dışişleri bakanları İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun terör örgütleri listesine alınmasını onayladı.

Tahran, Arakçi'nin Ankara ziyaretinin arifesinde, bölgedeki gerilimleri azaltmak amacıyla bölgedeki ülkelerle temaslarını yoğunlaştırdı.


Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
TT

Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde gizlice görüntü çeken Guan Heng'e ABD'de sığınma hakkı tanındı. 

New York şehrinde 28 Ocak'ta düzenlenen duruşmada yargıç Charles Ouslander, Guan'ın Çin'e geri gönderilmesi halinde zulüm göreceğine dair "haklı bir korkusu" olduğunu söyleyerek kendisine sığınma hakkı tanınmasına karar verdi. 

38 yaşındaki Çinli, Sincan'da Uygurların tutulduğu gözaltı merkezleriyle bölgedeki yoğun güvenlik uygulamalarının görüntülerini 2020'de çekmişti. 

Yaklaşık 20 dakikalık videoları yayımladıktan sonra tutuklanma korkusuyla ülkeyi 2021'de terk etmiş, Hong Kong'dan Ekvador'a oradan da Bahamalar'a geçip küçük bir şişme botla ABD'ye ulaşarak iltica başvurusunda bulunmuştu. 

Guan, geçen yıl ağustosta Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekipleri tarafından New York'ta yakalanıp gözaltına alınmıştı. 

Donald Trump yönetimi, Guan'ın Uganda'ya sınır dışı edileceğini duyurmuş, insan hakları örgütleri de karara tepki göstermişti. 

New York Times'ın aktardığına göre Guan henüz serbest bırakılmadı. İç Güvenlik Bakanlığı'nın mahkeme kararına itiraz etmeyi planladığı, bu süre zarfında Çin vatandaşının gözaltında tutulacağı belirtiliyor. 

Guan, videokonferans yöntemiyle katıldığı duruşmada Bahamalar'dan Florida'ya geçerken yaşamını yitirebileceği için videoyu YouTube'dan yayımlama kararı aldığını söyledi. Görüntüleri paylaşmasının ardından, Çin'de yaşayan babasının polis tarafından üç kez sorgulandığını ifade etti. 

Guan'ın avukatı Chen Chuangchuang, ABD'nin müvekkiline sığınma hakkı sağlamakta "ahlaki ve hukuki bir sorumluluğu" olduğunu vurguladı. 

Göçmenlere karşı sert uygulamalarıyla gündemden düşmeyen Trump yönetiminde iltica başvuruları da iyice zorlaştı. 

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen Mobile Pathways'in derlediği federal verilere göre, sığınma başvurularının onaylanma oranı 2010-2024'te yüzde 28 iken, bu oran geçen yıl yüzde 10'a kadar geriledi. 

Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde zorla çalıştırma, işkence ve "yeniden eğitim kampı" adı altında alıkoyma suçlamalarıyla karşı karşıya.

İnsan hakları örgütleri, bölgedeki yaklaşık 1 milyon kişinin zorla toplama kamplarına ve hapishanelere yerleştirildiğini öne sürüyor. ABD de Uygurlara yönelik muameleyi "soykırım" diye niteliyor.

Pekin yönetimiyse iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunuyor.

Independent Türkçe, Guardian, New York Times


Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
TT

Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)

ABD arabuluculuğundaki ateşkes müzakerelerinden henüz sonuç çıkmazken, Rusya ve Ukrayna karşılıklı saldırıları sürdürüyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Wall Street Journal, bu yıl savaşın gidişatını değiştirebilecek üç senaryoyu inceledi.

Savaş sürecek, müzakereler devam edecek

Analize göre en muhtemel senaryo, görüşmelerin sonuçsuz kalırken savaşın 5. yılında da devam etmesi. 

Trump yönetimi, müzakereler kapsamında Donbas’ın geri kalanının Rusya’ya verilmesi halinde ateşkes sağlanabileceğini savunuyor ancak Kiev yönetimi toprak tavizine yanaşmıyor. 

Eski Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Zahorodniyuk, “Ukrayna halkı, ABD öncülüğündeki görüşmelere büyük şüpheyle yaklaşıyor” diyor. 

Rusya'daki her askeri, endüstriyel ve siyasi gelişmenin savaşın süreceğini işaret ettiğini, Donbas’ın Moskova tarafından işgali tekrar başlatmak için kullanılabileceğini savunuyor. 

Ukrayna geri adım atacak

Yıllardır savaşan Ukrayna ordusunun gücünün nihayetinde tükenmesi de savaşın gidişatını belirleyecek olasılıklar arasında yer alıyor. 

Ukrayna ordusu, piyade açığını drone geliştirerek kapatmaya çalışsa da bu, Rusya’nın yıpratma taktikleri ve yoğun cephe saldırılarına karşı yeterli olmayabilir. 

Berlin merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nin direktörü Alexander Gabuev, şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Yıpratma savaşları önce yavaş yavaş, sonra da aniden kaybedilebilir.

Askeri tarihçiler de I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman ordusunun, çatışmanın büyük bir bölümünde taktiksel üstünlüğüne rağmen yorgun düştüğünü hatırlatıyor.

Rusya saldırıları durduracak 

Analize göre Rus ekonomisi hem Batı yaptırımlarının hem de savaşın etkisiyle güçlük çekiyor.

Ukrayna’nın petrol rafinerilerine yönelik uzun menzilli saldırıları ve ABD’yle Avrupa’nın “gölge filoya” karşı aldığı önlemler de Kremlin’in enerji sektöründen elde ettiği gelirlere darbe vurdu. 

Rus iş insanları da savaşın ekonomiyi kötü etkilediğini, Moskova’yı parça tedariki ve petrol alımında Çin’e bağımlı hale getirdiğini söylüyor. 

Analizde, daha sıkı yaptırımlarla ekonomiye yük bindirilmesi halinde Rusya’nın savaşı uzatma kapasitesinin de zayıflayabileceği yorumu yapılıyor. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times