Lübnan Başbakanı’ndan diğer ülkelerin iç meselelerine karışılmaması çağrısı

Enformasyon Bakanı Kordahi (solda) dün Lübnan Başbakanı Necib Mikati’ye istifa mektubunu sundu. (Ulusal ajans)
Enformasyon Bakanı Kordahi (solda) dün Lübnan Başbakanı Necib Mikati’ye istifa mektubunu sundu. (Ulusal ajans)
TT

Lübnan Başbakanı’ndan diğer ülkelerin iç meselelerine karışılmaması çağrısı

Enformasyon Bakanı Kordahi (solda) dün Lübnan Başbakanı Necib Mikati’ye istifa mektubunu sundu. (Ulusal ajans)
Enformasyon Bakanı Kordahi (solda) dün Lübnan Başbakanı Necib Mikati’ye istifa mektubunu sundu. (Ulusal ajans)

Lübnan Enformasyon Bakanı George Kordahi, ‘ulusal çıkarların şahsi çıkarlarından üstün’ olduğunu belirterek istifa kararı aldığını duyurdu. Kordahi’nin istifası, Yemen savaşıyla ilgili açıklamalarının yol açtığı diplomatik krizden haftalar sonra geldi.
Geçtiğimiz perşembe akşamı sözlü olarak Cumhurbaşkanı Mişel Avn’a istifa edeceğini bildiren Kordahi istifa mektubunu dün Lübnan Başbakanı Necib Mikati ve Avn’a yazılı olarak da sundu. Mikati, Kordahi’nin istifasının ardından Eğitim Bakanı Abbas el Hallabi’den geçici olarak Enformasyon Bakanlığı’nın işleriyle ilgilenmesini talep etti.
Hizbullah’a yakın Maruni Hristiyan tabanlı Marada Hareketi’ne bağlı Kordahi yaşanan krizin ilk günlerinde Başbakan’ın kendisinden ulusal çıkarları öncelemesini talep etmesine rağmen istifa etmeyi kabul etmemişti. Açıklamalarıyla Körfez ülkeleriyle krize neden olan Kordahi, siyasi güçlerin yanı sıra Lübnan Katolik Doğu Kilisesi Maruni Patriği Beşara Butros er-Rai'nin istifa talebini de reddetmişti
Lübnan makamları, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleriyle ilişkileri düzeltmeye çalışıyor. Mikati, Kordahi’nin istifasının kabul edildiği, daha sonra da Cumhurbaşkanı’na gönderilen kararnameyi imzaladıktan sonra yaptığı açıklamada, Enformasyon Bakanı’nın istifasının Suudi Arabistan Krallığı ve bir dizi KİK ülkesi ülkeleriyle ortaya çıkan krizden sonra gerekli olduğunu vurguladı. Krallık ve Körfez ülkelerindeki kardeşlerle yaşanan sorunu çözmek içi kapı aralayacağını kaydetti.
Lübnan’ın kimlik ve aidiyet açısından Arap olduğunu ve öyle de kalacağını belirten Mikati, Lübnan'ın, kardeş Arap ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirme, bu ilişkilere bağlı kalma ve koruma noktasında hükümetin bakanlık açıklamasında belirtilenleri uygulamayı önemsediğini söyledi. Lübnan Başbakanı, Arap ülkeleriyle tarihi iş birliğini etkinleştirmeye ve bu ülkelerin iç işlerine veya herhangi bir şekilde Arap-Arap çatışmasına karışmaktan kaçınmaya önem verdiklerini vurguladığı açıklamasında Arap ülkelerini bu zor günlerde Lübnan'ın yanında olmaya çağırdı.
Hükümetin, Körfez ülkelerinin güvenliğine ve istikrarına zarar verecek her durumu reddettiğini vurgulayan Mikati, kaçakçılığı önlemek ve deniz ve karar sınırlarını kontrol etmek için katı olmaya kararlı olduğunu söyledi. Başbakan, özellikle Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri dahil olmak üzere hükümetinin tüm konuları tartışmak ve bunların düzgün bir şekilde uygulanmasını sağlamak için ortak bir komite kurmaya hazır olduğunun altını çizdi.
Lübnan hükümetinin Körfez ülkelerinin güvenliğine ve istikrarına zarar verecek her türden uygulamanın karşısında olduğunu vurgulayan Mikati, Lübnanlı tüm tarafları ‘ülkenin çıkarlarını her şeyin üstünde tutmaya, kardeş ve dost ülkeleri rencide etmemeye ve iç işlerine karışmamaya’ çağırdı. Lübnan Enformasyon Bakanı’nın açıklamaları nedeniyle yaşananlardan duyduğu üzüntüye ifade eden Mikati bu kriz sayfanın kapatılmış olmasını umduğunu belirtti. Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleriyle aralarındaki ilişkiyi saygı temelinde yeniden kurmayı arzuladıklarının altını çizdi.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.