Lezzetli patates kızartması, geçtiğimiz yıllarda Lübnanlı Mona el-Amaş’ın sofrasında yer alan temel ve ucuz yemekler arasındaydı.
Ancak Beyrut’un fakir bir mahallesinde üç çocuğuyla birlikte yaşayan Mona, Rusya’nın Ukrayna’yı işgale başlamasının ardından ayçiçek yağı fiyatlarındaki artış nedeniyle bu sene Ramazan’da patates kızartması yapamayacağından endişe ediyor.
Reuters’a konuşan Mona, “2021’de fiyatların yüksek olduğu zamanlarda dahi aynı yağı birkaç yemeği pişirmek için kullanıyordum. Bugün artık onu bile yapamıyorum. Çocuklarım için bir tabak patates kızartması bile pişiremiyorum” dedi.
Dünya Gıda Programı’na (WFP) göre, 2019’dan bu yana fiyatların 11 kat artmasına neden olan derin bir ekonomik kriz yaşayan Lübnan’da buğday, yemeklik yağ ve akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkisi Ramazan ayında ağır bir şekilde hissedilecek.
Ukrayna ve Rusya, küresel ayçiçek yağı ihracatının yüzde 80’inden fazlasını sağlıyor. Rusya’nın Ukrayna’yı işgale başlaması nedeniyle ayçiçek yağı fiyatları Mart sonunda bir haftada yüzde 64 arttı.
Lübnan’da bir litre ayçiçek yağının fiyatı üç yıl öncesine göre yaklaşık on kat arttı. İthalat kıtlığı nedeniyle marketler yağ satışlarını her bir müşteri için bir litre olarak sınırlandırdı.
Yüksek fiyatlar bölgedeki mültecileri ve diğer savunmasız grupları da ciddi şekilde etkiliyor.
WFP’ye göre, Lübnan’daki 1,5 milyon Suriyeli mültecinin yaklaşık yüzde 90’ı aşırı yoksulluk içinde ve gıda yardımına bağımlı bir şekilde yaşıyor.
100 milyondan fazla nüfusa sahip Mısır’da yaşayan 130 bin Suriyeli mülteci de bu durumdan endişe duyuyor.
Dünyanın en büyük buğday ithalatçısı olan Mısır, Ukrayna’daki savaş nedeniyle küresel buğday fiyatlarındaki keskin artıştan etkilendi.
Gıda fiyatlarındaki artış, genellikle Ramazan ayında yoksul ailelere yapılan yardımları artıran hayır kurumlarını da etkiliyor.
Mısır’da çeşitli hayır kurumlarında çalışan gönüllü Husna Medhat, “Yüksek fiyatlar nedeniyle, ay boyunca insanların ihtiyaçlarını karşılayacak yağ, pirinç, makarna ve diğer gıda ürünlerini içeren Ramazan kolisinin içeriği azaldı” diye konuştu.
Ramazan’a birkaç hafta kala yerel para biriminde yaşanan yüzde 15’lik devalüasyon göz önüne alındığında, bağışçı sayısının da azalması muhtemel.
İftarsız oruç tutmak
Lübnan’daki hayır kurumları ise halihazırda baskıyla karşı karşıya.
Lübnan’daki yoksul ailelere temel ihtiyaç maddelerini dağıtan Make a Difference isimli yardım kuruluşunun başkanı Raşa Baydun, “Talep, sahip olduğumuzdan çok daha fazla. Bir zamanlar uygun fiyatlı yemeklik yağ alabilen aileler şimdi bunun gıda yardımlarına eklenmesini istiyor, ancak dernekler yeterli malzeme sağlamakta zorlanıyor” diye konuştu.
Baydun, Lübnan’daki zor şartları şu ifadelerle anlattı:
“Ramazan’da bazı aileler orucunu bozmadan ertesi gün yine oruç tutacak. Sahurdan iftara kadar yiyecek bir şeyleri yok.”
