Mısır Cumhurbaşkanı Sisi: İhvan yönetimi orduyu üç kez tehdit etti

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Ramazan Bayramı vesilsiyle şehit ve yaralıların aileleriyle buluştu.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Ramazan Bayramı vesilsiyle şehit ve yaralıların aileleriyle buluştu.
TT

Mısır Cumhurbaşkanı Sisi: İhvan yönetimi orduyu üç kez tehdit etti

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Ramazan Bayramı vesilsiyle şehit ve yaralıların aileleriyle buluştu.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi, Ramazan Bayramı vesilsiyle şehit ve yaralıların aileleriyle buluştu.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi bugün, Mısır’daki Müslüman Kardeşler (İhvan-ı Müslimin) yönetimi dönemine dair yeni sırları açıkladı. Sisi, Mısır’da ‘terörist’ olarak sınıflandırılan grubun, eski Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin 3 Temmuz 2013 tarihinde devrilmesinden önce Mısır ordusunu üç kez tehdit ettiğine dikkat çekti.
Mısır Cumhurbaşkanı’nın katılımıyla Kahire’deki el-Manara Salonu’nda, Ramazan Bayramı münasebetiyle şehit ve yaralıların ailelerine yönelik bayramlaşma töreni düzenlenirken Ramazan Ayı boyunca ekrana gelen ‘El-İhtiyar 3 (Seçim 3)’ ve ‘El-Aidun (Geri Dönenler)’ adlı dizilerin  oyuncuları da sahneye çıktı. İki dizinin kahramanlarına seslenen Sisi şu ifadeleri kullandı:
“Öncelikle hepinize iyi bayramlar ve emekleriniz için teşekkürler. Sizlere şunu söylemem gerekiyor; yaptığınız işlerin büyük bir kısmı, Mısır’ın ayakta kalması için büyük fedakarlıklar yapan kahramanların ve şehitlerin anısınadır. Size ve tüm insanlara bir şey daha söylemek istiyorum. Tarih herkes için unutulmazdır. Allah’a yemin olsun ki devrilmemeye ve çatışmamaya dikkat ettik. Burada Mısır’ın tüm oğullarına ve kızlarına, Mısır’ın ailelerine ve şehitlerine sesleniyorum. Unutmayın ki çocuklarınız, anneleriniz ve kocalarınız, tiranlığa karşı savaşta öldüler. Allah’a yemin olsun ki biz zorbalık etmedik. Biz çabaladık. Söylenen her söz, insanlara dile getirdiğimiz bir gerçeğin ifadesiydi. Çünkü bu küçük çocuklar ayağa kalkıp büyüdüklerinde ve biz bu vatanı koruyan şehitlerin oğullarıyız dediğinde, kimse yalan söylememiş ve tarihi saptırmamış olacak. Size şunu bir kez daha söylemek istiyorum. Ortaya, binlerce kitap ve bin saatlik diyalog gibi ne kadar dramatik bir iş çıktığına bakın. Siz ne yaptığınızın tam olarak farkında değilsiniz. Bayram gününde olduğumuz için çok konuşmak istemiyorum.”

Cumhurbaşkanı Sisi, anayasanın askıya alındığını, Mursi’nin görevden alındığını ve Anayasa Mahkemesi Başkanı Müsteşar Adli Mansur’un ülke yönetimini üstlenmeye başladığını duyurduğu 3 Temmuz 2013 tarihli açıklamasına da değindi. Sisi bu çerçevede “Yaptığımız açıklamalarda bile bir çatışmadan kaçınmak için son derece dikkatli davrandık. Açıklamada cumhurbaşkanı görevden alındı demedik. Bir terör grubundan bahsetmedik” dedi.
Cumhurbaşkanı Sisi, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Şu an tam bir doğrulukla ve dürüstlükle söylüyorum. Mısırlıların 2013’te yaptıklarının kıymeti büyüktür. Çatışma olmadan meseleyi çözmek için çok uğraştık. Ama maalesef olmadı. Bu diziler, güvenlik birimlerinin sahnelerini içeriyor. Ama bunlar, gerçekte yaptıklarımın yanında az kalır. Ülkeyle ilgili gerçeklerden bahsediyorum. Size, ordunun üç kez doğrudan tehdit edildiği meselelerden söz etmek istiyorum. İlki, Hüseyin Tantavi ile çalıştığım dönemdeydi. Seçimler yapılıp Cumhurbaşkanı Mursi dışında biri seçilirken ülkenin alevleneceğiyle ilgiliydi. İkincisi, Hayrat Şatır’ın Ulusal Parti’nin binalarını yaktığımını söylediğinde. Üçüncüsü ise şahsen bana yönelikti. Bana, ‘Savaşacağız ve her yerden karşılık vereceğiz’ demişlerdi.”
Konuşmasında ayrıca 7 yıldır bir kez bile bunlardan bahsetmediğini ve şer ehline bu kirli işlerden ellerini çekmeleri için fırsat vermeye çalıştığını belirten söyleyen Sisi, “Allah hepimize hidayet versin” dedi.

Sisi sözlerini şöyle sürdürdü:
“Sadık olmak sadece bir rol değildir. Bu ülke hakkında gerçek bir farkındalık oluşturmaya yönelik bir dizi olarak bu sadakat, sizin omuzlarınızda olacak. Bu dizilerin, Mısırlılar tarafından sevildiğini ve onların zihinlerini aydınlattığını düşünüyorum. Bu konuda kimse farklı düşünmüyor. Kendi adıma ve tüm vatandaşlar adına sizlere teşekkür ediyorum.”
‘El-İhtiyar 3’ dizisi, ‘Karar’ başlığı altında, Cumhurbaşkanı Mursi’nin ülkeyi yönettiği dönemin dramatik sahnelerini, o dönemde Müslüman Kardeşler’in eylemlerini, ülkenin koşullarını, Mursi’yi devirmek üzere başlatılan ‘isyan’ hareketini anlatıyor. Ayrıca ordu ile başta Muhammed Mursi ve Hayrat Şatır olmak üzere Müslüman Kardeşler liderlerinin arasında, iktidarı üstlenmelerinden önce yapılan toplantılara dair gerçek grüntüleri de içeriyor.
Dizi, son iki sezonuyla geniş yankı uyandırırken ardı ardına üç yıl reyting rekorları kırdı. İlk sezonunda Mısır ordusunun terör örgütleriyle, özellikle Kuzey Sina’daki mücadelesi ele alındı. İkinci sezonda geçen yıl Ramazan Ayı boyunca geniş bir izleyici kitlesi kazandı. İkinci bölüm, Mısır İçişleri Bakanlığı’ndaki ‘gölge adamlar’ ve ulusal güvenliğin’ fedakarlıklarını ele alırken Mısır’ın 2013 ayaklanmasının ardından tanık olduğu güvenlik kargaşasına ışık tuttu.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.