Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimciler İsrail hükümetine tepkili

Yerleşimciler, Gantz’ı yerleşimlerin genişlemesini durdurmak için ABD baskısını kullanmakla suçluyor

Dün El-Halil’in Eski Şehri’nde bir yerleşim bölgesinde, arka planda inşaatçılar yeni bir inşaatta çalışırken dükkânını açan bir Filistinli (AFP)

Batı Şeria’daki Siyonist yerleşimcilerin liderleri, İsrail Savunma Bakanı Benny Gantz’ı yerleşim inşaatlarını dondurmaya yönelik ABD baskısının arkasında olmakla suçladılar. Yüksek Planlama Konseyi liderleri, dün (Pazar) Batı Kudüs’teki başkanlık binası önünde düzenlenen bir gösteri sırasında “ABD yönetiminin, yeni yerleşim planını onaylamamaya yönelik ardı ardına hükümete verdiği uyarı mesajları tesadüfen gelmedi. Aksine, Sivil İdare Birimi'ne bağlı Yüksek Planlama Konseyi toplantısının yapılmasını engelleyen Gantz’ın adımları sonucunda geldi” dedi.
Liderler, Donald Trump başkanlığındaki bir önceki ABD yönetimi ile Batı Şeria’daki inşaat projelerini onaylamak için üç ayda bir toplantı yapmak üzere anlaşan konseyin, bu kez Gantz’ın toplantıyı engellediğini vurguladı. Göstericiler, “Bu hükümet Yahudi varlığını yok edecek” ya da “Anti-Siyonist hükümet” gibi hükümet karşıtı sloganlar atarak hükümetin düşürülmesi çağrısı yaptı. Konsey Başkanı Binyamin Yisrael “Araplar Yahudiye, Samiriye ve Necef’i kontrol ediyor ve hükümet güçsüz. Biz her gün taşlanırken, hükümet Ebu Mazen ile müzakere etmenin yollarını arıyor. Hükümet sadece yerleşimcilere karşı güçlü” ifadelerini kullandı. Yerleşimler Konseyi Genel Müdürü Yigal Dilmuni “Yerleşim projesi uluslararası arenada darbeler alıyor, hükümette bize yapılan saldırıyı, bizim gayrimeşru olduğumuzu düşünen ve dolayısıyla da kanımızın dökülmesini destekleyen bakanlar var.” dedi.
Siyonist Yahudi yerleşimcilerin dini liderlerinden biri olan haham, cumartesi akşamı, Naftali Bennett’e sağın ilkelerinden ve ahlakından uzaklaşmakla itham ettiği sert bir mektup göndermişti. Mektupta, Bennett’e başbakanlıktan istifa etme ve siyasetten tamamen emekli olmaya çağrısında bulunarak ‘artık göreve uygun olmadığı’ belirtilmişti. Peace Now hareketi bu hamleye ‘kötü bir siyasi tiyatro’ olarak yanıt verdi. Yerleşim projelerini adım adım takip eden hareket, “Bu bir yanıltma gösterisi. Yerleşimciler yerleşimlerini genişletiyorlar ve daha fazlasını istiyor. Hükümet onları şımartıyor ve onlar daha fazlasını istiyor. Yerleşimciler ordunun koruması altında şiddet uyguluyor. Hükümetin onları geri püskürtmesinin, belirli bir sınıra getirmesinin yanı sıra İsrail’i işgalden ve yerleşimcilerin açgözlülüğü de dahil olmak üzere işgalin sonuçlarından kurtaracak başka bir politikaya yönelmesinin zamanı geldi” ifadelerine yer verdi.
Beyaz Saray, İsrail hükümetine yeni yerleşim projelerini onaylamamasına yönelik uyarıda bulunduğu birkaç mektup gönderdi. Bu mektuplar, Yüksek Planlama Konseyi’nin birkaç gün önce Batı Şeria’da, binlerce yerleşim biriminin inşasını onaylamak amacıyla bu hafta toplanacağını duyurmasının ardından geldi. İsrail merkezli Kanal 12’ye konuşan bir kaynağa göre, mektup, geçtiğimiz günlerde İsrail’de üst düzey yetkililerle en az üç farklı yetkili arasında gerçekleşen görüşmelerde iletildi. Kaynağa göre, Beyaz Saray, Başkan Biden’ın gelecek ay İsrail’e yapacağı ziyaret için Batı Şeria’da yeni bir yerleşim yeri inşaatı duyurusu yapılmaması şart koşuldu.
Buna rağmen, Planlama Konseyi’nin 3 bin 988 konutun inşası da dahil olmak üzere 25 yerleşim planını onaylamak için toplantı düzenlemesi bekleniyor. Yerleşimci kaynaklara göre, ABD’nin talebi sebebiyle konut sayısı 5 bin 800’den 3 bin 988’e düştü, inşaat planlaması da belirli alanlar, orijinal planda yer almayan ek bir yapılara odaklandı. ABD tehdidine yanıt olarak, Naftali Bennett'in partisinden bir Knesset üyesi olan Nir Auerbach Twitter hesabında yaptığı paylaşımda “Biden yönetimine açık bir mesaj: Yerleşim bölgeleri inşası, önemi veya statüsü ne olursa olsun, yabancı bir tarafın kararı değildir” ifadelerine yer verdi.
Tel Aviv’deki siyasi kaynaklar, İsraillilerin, ABD’lilerin kararı o zamana kadar unutacağını umarak, Biden’ın ziyaretinden bir buçuk ay kalmışken, büyük yerleşim projelerini onaylamaya niyetlendiklerini söyledi. Ancak Biden’ın bu ziyaretin ‘özel’ olması için hazırlanan ABD’liler, Mart ayı sonunda gerçekleştirilen Necef Zirvesi’nin sağladığı ivmenin devamı olarak, İsrail’in tutumunu kabul etmeyen Mısır ve Ürdün’ün yanı sıra İbrahim Anlaşmaları ülkelerinin liderlerinin de katıldığı bölgesel bir zirve toplantısı yapma olasılığını inceliyorlar.