Cezayir kamuoyu İspanya Dışişleri Bakanı’na tepkili

Madrid, Cezayir’in enerji ortağı olarak İtalya’yı tercih etmesine karşı memnuniyetsizliği dile getirdi. (EPA)
Madrid, Cezayir’in enerji ortağı olarak İtalya’yı tercih etmesine karşı memnuniyetsizliği dile getirdi. (EPA)
TT

Cezayir kamuoyu İspanya Dışişleri Bakanı’na tepkili

Madrid, Cezayir’in enerji ortağı olarak İtalya’yı tercih etmesine karşı memnuniyetsizliği dile getirdi. (EPA)
Madrid, Cezayir’in enerji ortağı olarak İtalya’yı tercih etmesine karşı memnuniyetsizliği dile getirdi. (EPA)

Cezayir’de resmi ve özel basın İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares’e karşı tepkili. Cezayir’in İspanya ile Dostluk ve İyi Komşuluk Antlaşması’nı askıya alması ve aralarındaki ticari çalışmaları durdurmasının ardından, Bakan Albares’in Avrupa Birliği’nde Cezayir’e karşı sert tavır alınmasını sağlamak üzere çalışması Cezayir kamuoyunda eleştiriliyor. Albares ayrıca, Rusya’yı iki ülke arasındaki ilişkilerdeki şiddetli gerilimde parmağı olmakla suçladı.
Yeni kurulan uluslararası kanal “i24NEWS” de dahil olmak üzere kamu kanallarındaki haber bültenleri iki gündür (Salı ve Çarşamba), Albares’e karşı sert ifadeler yayınlıyor. Söz konusu haberlerde “İspanya diplomasi liderinin, Madrid ve Brüksel arasındaki son hareketleri, her zaman saygıyı empoze eden isimleri ile bu büyük Akdeniz ülkesine layık bir diplomat olup olmadığına yönelik soru işaretleri yaratıyor” ifadelerine yer verildi. Bu ifadelerde, Albares’in cuma günü Brüksel’de Avrupa Birliği yetkilileriyle Cezayir’in İspanya ile ‘dostluk anlaşmasını’ askıya alma ve gaz tedariki haricinde ticari işlemleri durdurma kararını görüşmesine atıfta bulunuldu. Böyle bir arka planda, Cezayirliler, Madrid’in tartışmalı Sahra bölgesi konusunda özerklik planına verdiği desteğe yönelik şikayetlerini dile getirdi.
Avrupa Komisyonu, İspanya Dışişleri Bakanı’nı dinledikten sonra bir açıklama yayınladı. Açıklamada, Cezayir’in attığı adımların, kendisini 2005’ten bu yana Avrupa Birliği’ne bağlayan ortaklık anlaşmasının ‘ihlalini’ teşkil ettiği belirtildi. Bu bildiri Cezayir’i kızdırdı. Cezayir Brüksel’i, ‘Dostluk Antlaşması’nda yer alan temel yükümlülükleri ve değerleri ihlal eden’ Madrid’e karşı ‘haksız yere taraflı’ olmakla suçladı. Söz konusu ihlal, ortaklık anlaşmasında, iki ülkenin Birleşmiş Milletler önündeki anlaşmazlıklarla ilgili olarak uluslararası meşruiyete saygı gösterme taahhüdünden bahseden belgedeki bir maddeyle ilgili olarak geliyor. Cezayir, İspanya’nın Fas’ın Sahra’ya yönelik özerklik planına destek açıklamasının ‘bu taahhüdün ihlali’ olarak değerlendiriyor.
Cezayir medyası, Albares’e yönelik saldırısında bu adımları ‘Diplomasiye sızıntı ve hata yapmaktan asla vazgeçilmemesi” olarak nitelendirdi. Medya Avrupa Birliği'nin dış politika şefi Josep Borrell’i ima ederek, “Bugün Avrupa Birliği’nin dış ilişkilerini yöneten ve ülkesinin eski Dışişleri Bakanı olan yurttaşlarından birini manipüle etmeyi başardı ve bu adımı son derece önemli bir kurumun güvenilirliğine darbe oldu” ifadelerine yer verildi.
Devlet medyası “Albares cuma günü Avrupa Komisyonu binasında sert bir açıklama yaptı. Konuşmasında, pozisyonuna yakışmayan kaba bir dil kullanarak Cezayir makamlarına diyalog kurma emri verdi. Ancak bu uluslararası diplomasiyi bilen seçkin İspanyol diplomatları ve dışişleri bakanlarının tutumu ile çelişen, üzücü ve ironik bir diplomatik gösteri oldu” ifadelerine yer verdi.
Cezayir, Bakan Albares’i iki sebeple suçluyor. Bunlardan ilki, ülkesinin Cezayir ile olan geriliminde, uzun ve orta vadeli sözleşmelerle bağlantılı bir konu olmasına rağmen, gaz arzını kesme olasılığını öne sürmesi, ikincisi ise Cezayir’in Ukrayna’da savaşın başlamasından bu yana Ruslar ile dikkate değer yakınlaşması arka planında, İspanya ile yaşanan anlaşmazlığın Moskova’nın etkisi altında olduğunu düşünmesi olarak belirtildi.
Ayrıca Cezayir, son aylarda enerji alanında partneri olarak İtalya’yı tercih ettiğini gizlemedi. İspanya bunu kendisini açısından olumsuz bir işaret olarak değerlendirdi. İspanya’nın gaz ihtiyaçlarının yarısı, Sahra konusunda Rabat'a yönelmek dışında Madrid’in tüm ‘hatalarını’ ‘bağışlayabilecek’ Cezayir tarafından sağlanıyor.
Şarku’l Avsat’ın Cezayir basınından aktardığı bilgilere göre Albares’i hedef alan kampanyada, “Albares Avrupa Birliği'ni bir araya getirmek için boşuna çabalamasının ve bu konuda Avrupalı mevkidaşlarını kendi tarafını tutmaya ikna etmek için Rusya’yı kullanmasının ardından, ABD’ye ve NATO’ya kendisini kurtarması için acınası bir ricada bulundu” ifadelerine de yer verildi.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.