Abbas, İsrail'e yönelik önlemler konusunda Biden’ın ziyaretini bekliyor

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas (solda) ve Ürdün Kralı 2. Abdullah. (AFP)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas (solda) ve Ürdün Kralı 2. Abdullah. (AFP)
TT

Abbas, İsrail'e yönelik önlemler konusunda Biden’ın ziyaretini bekliyor

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas (solda) ve Ürdün Kralı 2. Abdullah. (AFP)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas (solda) ve Ürdün Kralı 2. Abdullah. (AFP)

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ABD Başkanı Joe Biden ile önümüzdeki ayın ortasında Beytüllahim'de yapacağı görüşme sonrasında kadar Tel Aviv’e yönelik tüm önlemlerin dondurulması talimatını verdi.
Konu hakkında bilgi sahibi Filistinli kaynaklar Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Merkez Konseyi kararlarının uygulanmasının yeniden dondurulmasına karar verildiğini kaydetti.
Kaynaklar, Abbas'ın kararları Biden'a sunacağını ve ABD'nin barış sürecini ilerletecek herhangi bir adım atmaması ve ABD’nin Kudüs Başkonsolosluğu’nun yeniden açılması dahil Filistinlilere daha önce verilen sözlerin yerine getirmemesi halinde bunları uygulamaya devam edeceğini kendisine bildireceğini söyledi. Kaynaklara göre Abbas, Biden'dan İsrail'e tek taraflı eylemleri durdurması, barış sürecini ilerletmesi, Kudüs'teki ABD Konsolosluğu’nu yeniden açması, Washington'daki FKÖ ofisini yeniden faaliyete geçirmesi ve örgütü terör listesinden çıkarması için baskı yapmasını isteyecek. Ayrıca  Filistin Devlet Başkanı’nın beklemenin daha karmaşık ve zor hale geldiğini ve Washington adım atmazsa harekete geçmek zorunda kalacağını bildirecek.
Mahmud Abbas ve Ürdün Kralı 2. Abdullah önceki günlerde Amman’da yaptıkları görüşmede, İsrail seçimleri sebebiyle beklentilerin düşük olmasına rağmen Ürdün ve Filistin’in bu yönde baskı yapılması konusunda fikir birliğine vardılar. Ürdün Kralı, Filistin-İsrail çatışmasını sona erdirmenin tek yolunun başkenti Doğu Kudüs olan 4 Haziran 1967 sınırlarında bağımsız, egemen ve yaşanabilir bir Filistin devletinin kurulmasını güvence altına alan iki devletli çözüm olduğunu vurguladı.
Abbas ve Ürdün Kralı, şu an atılması gereken adımın tek taraflı önlemleri durdurmak ve gelecekte müzakerelerin yeniden başlamasının önünü açmak olduğu konusunda anlaştılar.
Filistin Devlet Başkanı geçtiğimiz pazartesi günü Filistin bakanlar kurulu toplantısında şunları söyledi:
“Yıllardır sınırsız baskılara maruz kalıyoruz. Buna rağmen sabrediyoruz. Avrupa şartlarına karşı gösterdiğimiz sabır, küresel baskılara tahammülümüzün bir örneğidir. Çünkü Avrupa baskısı sadece Avrupa'dan değil ABD’den de geliyor.”
Abbas, Merkez Konseyi'nin bazı kararların Yürütme ve Merkez Komiteleri’nin üyelerine sunulduğunu, bunların ABD Başkanı Joe Biden'in ziyaretine ertelenmesinin kararlaştırıldığını belirtti.
Abbas, Biden’ın ziyaretine hazırlık olarak bir önceki toplantıda  ABD'nin Yakın Doğu İşlerinden Sorumlu Dışişleri Bakanı Yardımcısı Barbara Leaf’e İsrail ile ilişkilere değinerek mevcut gerçekliği daha fazla kabul edemeyeceğini aktardı. Kendisinden sakinleşmesini isteyen Leaf ise Abbas’dan Biden’den gelmesini beklemesini talep etti.
Filistin Devlet Bakanı Leaf’e uluslararası toplumun, İsrail'i uluslararası meşruiyet kararlarına uymaya, suç ve işgalci uygulamalarını durdurmaya, etnik temizlik ve ırk ayrımcılığına karşı uyguladığı uygulamalara İsrail'i zorlama konusundaki sessizliğine değinerek ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'a, Filistin liderliğinin İsrail gerginliğine karşı koymak için önlemler aldığını söylediğini kaydetti.
Abbas, Leaf’e Filistin Kurtuluş Örgütü’nün ABD terör listesinden kaldırılması gerektiğini ve Doğu Kudüs’te ABD Konsolosluğu’nun yeniden açılması gerektiğine ilişkin vaatlerini sordu.
Leaf, Başkan Joe Biden yönetiminin iki devletli çözüme olan bağlılığını, teyit ederek ABD heyetinin görevinin Abbas ile görüşmek isteyen Biden’ın Filistin-ABD ortaklığını güçlendirmenin yanı sıra ikili ilişkileri, bölgedeki gerginliği durdurmak ve siyasi ufka geçmenin yollarını bulmak konularını görüşmek için ziyarete hazırlandığını söyledi.
Abbas,  İsrail’in tanınmasının dondurulması da dahil olmak üzere sonuçları ne olursa olsun Merkez Konseyi’nin kararlarını uygulamayı düşünüyor. Abbas, ABD yönetimini, Blinken veya Leaf ile yaptığı görüşmelerde, eski Başkan Donald Trump yönetiminin uyguladığı önlemleri geri almamakla suçladı. Abbas’ın bu tavrı, İsrail'in Filistinlilere yönelik saldırısının artması ve ABD'nin İsrail'e karşı tutumu ve Filistin Yönetimi’ne verdiği sözleri yerine getirme konusundaki isteksizliği ışığında geldi. Filistin Devlet Başkanı daha önce ABD, Mısır ve Ürdün'e Merkez Konseyi kararlarını uygulayarak İsrail'e yanıt vereceğini bildirmişti.
Filistin Merkez Konseyi geçtiğimiz şubat ayında düzenlediği son toplantıda, başta İsrail devletinin tanınması olmak üzere işgalci güçle yapılan tüm anlaşmalardaki yükümlülüklerini askıya alma kararı verdi. Ayrıca, başkenti Doğu Kudüs olan ve 4 Haziran 1967’deki sınırlarda kurulacak Filistin devleti tanınmadıkça ve yasa dışı yerleşim faaliyetleri durdurulmadıkça bu kararın geçerli olacağı aktarıldı. Alınan kararlar arasında İsrail ile yapılan tüm güvenlik koordinasyonu anlaşmalarının durdurulması ve Filistin yönetiminin ‘otorite’ aşamasından bağımsız devlet aşamasına geçişi için çalışılması vardı.



İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
TT

İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)

ABD’nin İran'a yakında saldırı düzenleyeceği yönündeki söylentilerin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte İsrail, Lübnan'daki saldırılarını yoğunlaştırdı. Uzmanlar ve gözlemcilere göre bu saldırılar, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım'ın İran ile yeni bir savaşın patlak vermesi halinde Hizbullah’ın tarafsız kalmayacağını açıklamasının ardından, Hizbullah'ı askeri ‘destek’ eylemlerinden caydırmak için önleyici bir hamle.

Şarku’l Avsat’a konuşan bakanlık kaynakları, son iki gün içinde iç ve dış temasların yapıldığını, ancak net bir cevap alınamadığını ve Lübnan'ın savaşın tırmanması halinde daha geniş bir çatışmaya sürüklenmeyeceğine dair herhangi bir garanti almadığını bildirdi. Hizbullah'ın tutumu ile ilgili olarak kaynaklar, Meclis Başkanı Nebih Berri'nin verdiği mesajın ‘Hizbullah’ın İran'a saldırı olması durumunda herhangi bir eylemde bulunmayacağı’ yönünde olduğunu belirtti.


Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
TT

Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)

Gazze Şeridi’ndeki ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması, ABD’li yetkililerin teorik olarak başlatıldığını duyurmasından bu yana yaklaşık bir aydır ilerleme kaydedemiyor. Sürecin, istikrarın sağlanması ve çatışmaların yeniden başlamasının önlenmesi için düzenli bir geçişle sürdürülmesi yönünde çağrılar yapılıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, ikinci aşamaya geçişin eş zamanlı ve kademeli şekilde yürütülmesi gerektiğini, Hamas ile İsrail’in yükümlülüklerini paralel biçimde yerine getirmesinin mevcut tıkanıklığı aşabileceğini belirtti. Uzmanlar, savaşın yeniden patlak verme ihtimali ve anlaşmanın uygulanmasındaki gecikmelere ilişkin kaygılara dikkat çekerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü hedefi doğrultusunda kişisel bir başarı elde etmek için baskı yapabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Mısır resmi haber ajansı MENA dün yaptığı açıklamada, Mısır Kızılayı’nın 15’inci yaralı, hasta ve engelli Filistinli grubunun karşılanması, uğurlanması ve geçiş işlemlerinin tamamlanmasına refakat edilmesine yönelik insani çabalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Gazze Şeridi’ne dönmeyi bekleyen bu kişilerin umutları, Washington’ın 15 Ocak’ta başladığını duyurduğu ikinci aşamasında aksaklıklar yaşanan ateşkes anlaşmasına bağlanmış durumda. Uluslararası toplum ise anlaşmayı tehdit eden risklere dikkat çekiyor.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Ortadoğu’da kalıcı barış ve güvenliğe ulaşmak için şiddet ve acı döngüsünü kırmaya yönelik önemli bir fırsat bulunduğunu belirtti. Ancak Gazze Şeridi’ndeki ateşkesin kırılganlığını koruduğunu ve her iki taraftan gelen ihlallerin ABD’nin barış planı sürecini zayıflatabileceğini ifade etti.

Cooper, cuma akşamı yaptığı açıklamada, ikinci aşamaya düzenli bir geçiş çağrısında bulunarak, İsrail ordusunun çekilmesiyle eş zamanlı olarak uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve insani krizin ele alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Hamas’ın silahsızlandırılması ve gelecekte Gazze Şeridi’nin yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi şartına dikkat çekti.

dfvgth
Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nuseyrat Mülteci Kampı’nda yıkılmış evler (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Dr. Amr el-Şobaki, ikinci aşamanın esas olarak eş zamanlı bir geçiş gerektirdiğini belirterek, “Trump planı Hamas’ın silahsızlandırılmasını öngörürken, aynı zamanda İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini de içeriyor. Bu nedenle Gazze’ye tek bir perspektiften bakılmalı ve yükümlülükler bir taraf üzerinde yoğunlaşmadan herkese hatırlatılmalı” dedi.

El-Şobaki, ikinci aşamanın Hamas’ın askeri varlığının sona erdirilmesini kapsadığını ifade ederek, bunun ancak İsrail’in de Gazze Şeridi’nden çekilme, Filistinlileri hedef almama, siyasi bir ufka yönelme, Filistinli bir polis gücüne izin verme ve Gazze’de bir teknokrat komitenin çalışmasına olanak tanıma gibi yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde mümkün olacağını söyledi.

Filistinli siyasi analist Eymen er-Rakab ise ikinci aşamanın yalnızca düzenli değil, aynı zamanda sorunsuz bir geçişe ihtiyaç duyduğunu kaydetti. Ancak er-Rakab, bu hususların büyük ölçüde şeklî olduğunu, zira anlaşmanın silahsızlanma, İsrail’in çekilmesi, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması ve diğer maddeler konusunda mutabakat eksikliği nedeniyle uygulama aşamasında çok sayıda engelle karşı karşıya bulunduğunu dile getirdi.

Bu gelişmelerin gölgesinde AFP, cuma günü Hamas’ın Gazze Şeridi’nde İsrail ordusunun çekildiği bir bölgenin kontrolünü yeniden sağladığını, yerel bir polis gücü konuşlandırdığını ve kamu kurumlarını yeniden faaliyete geçirmeye çalıştığını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından Gazze’de savaş sonrası koordinasyonu denetlemek üzere görevlendirilen Nikolay Mladenov, Barış Konseyi toplantısında yaptığı açıklamada, başvuruların açılmasının ardından ilk saatlerde yaklaşık 2 bin Filistinlinin polis teşkilatına kaydolduğunu söyledi.

Gazze Şeridi’ndeki çok uluslu barış gücünün komutanı olarak atanan ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers ise aynı toplantıda, uzun vadeli planın bölgede görev yapacak yaklaşık 12 bin polisi eğitmek olduğunu ifade etti.

scdfgh
Gazze şehrindeki Meçhul Asker Meydanı yakınlarında bulunan bir mülteci kampındaki çadırlar ve barınaklar (AFP)

Er-Rakab, 12 bin polisin eğitileceğine ilişkin açıklamaların Gazze Şeridi’nin güvenliğini sağlamaya yeterli olmayacağını belirterek, Hamas’a bağlı polis gücünün sahadan çekilmesinin yerine bir alternatif oluşturulmadan gerçekleşmesi halinde güvenlik boşluğu doğacağını söyledi. Er-Rakab, Hamas’ın böyle bir durumu kabul etmeyeceğini ve aylar sürebilecek bir geçiş döneminde kısmi bir yetki devri önereceğini ifade etti. Bu nedenle düzenli ve sorunsuz bir geçişin mutabakatlarla hızlandırılması gerektiğini vurgulayan er-Rakab, mevcut durgunluk ortamında Washington’ın İsrail’in kontrolü altındaki bölgelerde yeniden imar sürecini başlatabileceği ve Tel Aviv’e harekete karşı askeri operasyonlara izin verebileceği uyarısında bulundu.

Er-Rakab, en uygun geçiş yolunun Hamas ile güvenlik görevlerinin devrinde kademeli bir anlayışa dayalı mutabakatlardan geçtiğini belirterek, “Sahada gördüklerimiz çatışmayı sona erdirecek bir çözüm değil; krizi uzatmaktan başka sonuç doğurmayan geçici pansuman tedbirlerdir” değerlendirmesinde bulundu.

El-Şobaki ise İsrail’in yalnızca Hamas’ın bedel ödemesinde ısrarcı olduğunu savundu. Buna karşın el-Şobaki, ABD Başkanı Donald Trump’ın kendisini bir barış adamı olarak konumlandırdığına ve Nobel Barış Ödülü dahil çeşitli uluslararası kazanımlar elde etme arayışında olduğuna dikkat çekerek, planın başarısızlığa uğramaması için hâlâ fırsat bulunduğunu ve Trump’ın karmaşık ayrıntılar ile çok sayıdaki zorluğa rağmen daha fazla baskı uygulayabileceğini ifade etti.


Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
TT

Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)

Filistinli sivil toplum kuruluşlarının çatı kuruluşu Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) Başkanı Emced eş-Şeva dün yaptığı açıklamada, yerinden edilmiş kişilerin insani ihtiyaçlarının çok büyük olmasına rağmen, şimdiye kadar hiçbir prefabrik evin Gazze Şeridi'ne girmediğini söyledi. Şeva, İsrail ordusunu, ‘Gazze Şeridi'nin geniş alanlarını kontrol etmeye devam etmekle ve sarı hat olarak bilinen alanı yerleşim bölgelerine doğru genişletmekle’ suçladı.

Şeva, Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığı basın açıklamasında, gerçek konut çözümlerinin bulunmaması ve insani yardım anlaşmalarında öngörülen prefabrik evlerin girişine izin verilmemesi nedeniyle binlerce ailenin halen harap haldeki çadırlarda veya açıkta yaşadığını söyledi.

vfvfd
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkıntılar arasında yapılan toplu iftar (EPA)

İsrail ordusunun ‘Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını fiilen kontrol ettiğini’ belirten Şeva, ‘sarı hattın’ genişletilmesinin, özellikle Gazze Şeridi'nin doğu ve kuzey kesimlerinde, sakinlerin kullanabileceği alanları azalttığını kaydetti.

Bu hamlelerin devam etmesinin yardım çalışmalarını zorlaştırdığını ve yerel ve uluslararası kuruluşların en çok etkilenen gruplara ulaşma kabiliyetini sınırladığını söyleyen Şeva, ‘barınak malzemeleri, yeniden inşa malzemeleri ve insani yardımın girişine izin vermek için sınır geçişlerinin tamamen ve düzenli olarak açılması’ çağrısında bulundu.

Sınır geçişlerinin hareketliliği ile ilgili olarak Şeva, yardımların girişinin ‘ihtiyaç duyulanın altında’ kaldığını açıkladı. PNGO Başkanı, inşaat malzemeleri ve prefabrik evlerin girişine getirilen kısıtlamaların, aylardır kötüleşen konut krizini çözme çabalarını engellediğini belirtti. İsrail tarafı bu açıklamalara ilişkin herhangi bir yorumda bulunmadı.

Bu durum, 7 Ekim 2023'te İsrail ile Hamas arasında patlak veren savaşın ardından Gazze Şeridi'nde yaşanan zorlu insani koşullar ve altyapı ile evlerin yaygın olarak tahrip olmasıyla ortaya çıktı.

dsvds
Binlerce Filistinli aile, Gazze Şeridi'nde yıkık evlerinin enkazı arasında, harap çadırlarda veya açık havada yaşamaya devam ediyor (AFP)

Geçtiğimiz ekim ayında bir ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi, ancak Gazze'deki yerel kuruluşlar, hareket ve geçiş kısıtlamalarının bölgeye giren yardım ve yeniden inşa malzemelerinin hızını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

“Sarı hat” terimi, İsrail ordusunun konuşlandırıldığı ve Gazze Şeridi sınırı yakınlarında tampon bölge olarak sınıflandırılan, Gazzelilerin erişiminin kısıtlandığı ve konut ve tarım faaliyetleri için kullanılabilir alanın azaldığı bölgeleri ifade etmek için kullanılıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ve yerel kuruluşlar, yüzbinlerce Filistinlinin halen geçici veya kalıcı barınma çözümlerine ihtiyaç duyduğunu tahmin ederken, uluslararası toplum Gazze Şeridi'ne giden sınır kapılarından insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarının kolaylaştırılması için çağrılar yapmaya devam ediyor.