عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
KÖRFEZ Suudi Arabistan

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, araştırma, geliştirme ve inovasyona yönelik ulusal öncelikleri açıkladı

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, araştırma, geliştirme ve inovasyona yönelik ulusal öncelikleri açıkladı
TT
TT

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, araştırma, geliştirme ve inovasyona yönelik ulusal öncelikleri açıkladı

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, araştırma, geliştirme ve inovasyona yönelik ulusal öncelikleri açıkladı

Suudi Arabistan Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Yüksek Komitesi Başkanı olan Veliaht Prens Muhammed bin Selman, ülkenin önümüzdeki 20 yıl için araştırma, geliştirme ve inovasyona yönelik ulusal önceliklerini açıkladı.
Veliaht Prens, İnsan Sağlığı, Çevresel Sürdürülebilirlik, Enerji ve Endüstriyel Liderlik ve Geleceğin Ekonomileri olmak üzere 4 temel öncelik belirledi.
Muhammed bin Selman, ulusal önceliklerin 2030 Vizyonu direktiflerine ayak uydurarak, ülkenin küresel rekabet gücü ve liderlik rolünü artıracağını ve bölgedeki en büyük ekonomi olarak konumunu güçlendireceğini söyledi.
Veliaht Prens, “Suudi Arabistan’ın dünyadaki inovasyonun öncülerinden biri olması için araştırma, geliştirme ve inovasyon sektörü için iddialı hedefleri benimsedik. 2040 yılında sektöre yapılan yıllık harcama GSYİH’nın yüzde 2,5’ine ulaşacak, böylece sektör 2040 yılında GSYİH’ya 60 milyar riyal ekleyerek ülke ekonomisinin gelişmesine ve çeşitlenmesine katkıda bulunacak. Bu sayede bilim, teknoloji ve inovasyonda binlerce yüksek kaliteli istihdam yaratacak” dedi.

Araştırma ve Geliştirme
Veliaht Prens, araştırma, geliştirme ve inovasyon sektörünün büyümesini sağlamak için yeniden yapılandırıldığını söyledi. 
Sektörü denetlemek ve ülkedeki araştırma, geliştirme ve yenilik için ulusal öncelikleri belirlemek için Veliaht Prens başkanlığında bir üst komite kuruldu. 
Ayrıca Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Kurumu oluşturuldu. Kurum, sektör için kolaylaştırıcı, yasa koyucu ve düzenleyici olarak hareket edecek, programlar, projeler, bütçe dağılımı ve performans izleme çalışmalarını geliştirecek.

Ulusal ve uluslararası yetenekleri çekmek
Veliaht Prens tarafından açıklanan büyük hedeflere ulaşmak için en iyi ulusal ve uluslararası yetenekleri çekmek için çalışılacak.
Büyük araştırma merkezleri, uluslararası şirketler, kar amacı gütmeyen kuruluşlar, özel şirketler ve yeni başlayanlarla işbirliği ve ortak yatırımlara öncelik verilecek.
Veliaht Prens’in belirlediği 4 temel önceliğe dair detaylar ise şunlar:

İnsan Sağlığı
İnsan sağlığının önemi ve ülkenin tıbbi araştırmalar için gelişmiş altyapısı, bölgedeki en iyi tıbbi sisteme sahip olması, genişletilmiş bir genetik veri tabanının varlığı ve diğer rekabet avantajları nedeniyle ulusal önceliklerin başında ‘İnsan Sağlığı’ geldi.
Bu öncelik sayesinde Suudi Arabistan, ülke ve dünyada yaygın olan tıbbi sorunları ele alarak, sağlıkta eşitliği sağlamak için dijital sağlık hizmeti sunarak, dünyaya biyoteknoloji çözümleri sağlayarak, kronik ve bulaşıcı olmayan hastalıklara radikal çözümler bularak insanlara daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sağlamayı amaçlıyor.

Çevresel Sürdürülebilirlik
Suudi Arabistan, küresel olarak tuzdan arındırılmış su üretimindeki ve çevreyi korumaya yönelik büyük girişimlerdeki liderliğine dayanarak, dünyadaki su kıtlığı ve gıda güvenliği sorunlarının ortadan kaldırılmasına katkıda bulunmanın yanı sıra çevreyi koruma ve su teknolojilerini geliştirmede küresel bir model olmaya çalışacak.
Gıda üretimi, artan yeşil alanlar, karbon yakalama, kullanım ve depolama teknolojileri ve düşük maliyetli elektrik üretimi için sürdürülebilir teknolojilerin yanı sıra su temini ve tuzdan arındırma için çevre dostu teknolojiler geliştirilecek.

Enerji ve Endüstriyel Liderlik
Ülkenin enerji ve endüstri sektörlerindeki doğal zenginliği ve rekabet avantajları göz önüne alındığında, Enerji ve Endüstriyel Liderlik bir başka öncelik olarak belirlendi. 
Ülke bu öncelik ile enerji piyasalarındaki liderliğini sürdürmeyi, yeşil hidrojen, güneş enerjisi ve rüzgar enerjisi gibi alternatif enerji üretimi için teknolojiler geliştirerek, küresel bir endüstriyel güç haline gelmeyi hedefliyor.
Ayrıca endüstri sektörü, teknolojik olarak gelişmiş ve değeri yüksek sanayiler üretmeye ve madencilik sektörünü rekabetçi ve sürdürülebilir bir şekilde geliştirmeye yönlendirilecek.
Hızla büyüyen madencilik sektörünü sürdürülebilir bir şekilde geliştirmenin yanı sıra petrol talebinin sürdürülebilirliğini sağlamak için de adımlar atılacak.

Geleceğin Ekonomileri
Geleceğin Ekonomileri, NEOM ve Kızıldeniz Projesi gibi fütürist şehirlere yapılan yatırımlar ve ülkenin rekabet ve liderlik avantajlarına dayanarak 4 öncelikli alandan biri olarak seçildi.
Bu öncelik, derin denizleri keşfetmenin ve ülke için uzay alanında küresel bir konum oluşturmanın yanı sıra dijital teknolojilerde yeniliği teşvik etmeyi, kentsel yaşamın geleceğini geliştirmeyi ve insan dostu ve karbonsuz bilişsel şehirler inşa etmeyi amaçlıyor.

İddialı programlar
Ulusal önceliklerin belirlenmesi, daha sonraki bir aşamada duyurulacak olan araştırma, geliştirme ve yenilik sektörü için ulusal stratejinin geliştirilmesi için temel taşı olacak.
Bunu, ülke ve dünyanın karşı karşıya olduğu büyük sorunları çözmeye yönelik diğer iddialı ulusal programlar izleyecek. 
Suudi Arabistan, insanlık adına bu yenilik yolculuğuna araştırmacıların ve öncülerin katılımını memnuniyetle karşılayacak.

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

Çin Devlet Başkanı, Suudi Arabistan Veliaht Prens ile yaptığı görüşmede Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin yeniden başlaması gerektiğini vurguladı

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i Suudi Arabistan ziyaretlerinden birinde kabul ederken (Arşiv – SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i Suudi Arabistan ziyaretlerinden birinde kabul ederken (Arşiv – SPA)
TT
TT

Çin Devlet Başkanı, Suudi Arabistan Veliaht Prens ile yaptığı görüşmede Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin yeniden başlaması gerektiğini vurguladı

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i Suudi Arabistan ziyaretlerinden birinde kabul ederken (Arşiv – SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i Suudi Arabistan ziyaretlerinden birinde kabul ederken (Arşiv – SPA)

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping bugün Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin normal seyrinin korunmasının önemini vurguladı.

Şarku’l Avsat’ın Çin devlet televizyonu CCTV’den aktardığına göre Şi görüşmede, ‘Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz trafiğine açık kalması gerektiğini, bunun bölge ülkeleri ve uluslararası toplumun ortak çıkarına hizmet ettiğini’ ifade etti.

Haberde ayrıca Şi’nin, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ile yaptığı görüşmede Çin’in ‘derhal ve kapsamlı ateşkes’ çağrısını yinelediği belirtildi.

KÖRFEZ

Mekke Yolu... Kutsal topraklara yolculuğu kısaltan bir Suudi modeli

Mekke Yolu Projesi, seyahat işlemlerini kolaylaştırıyor ve hacı adaylarının varışını hızlandırıyor. (SPA)
Mekke Yolu Projesi, seyahat işlemlerini kolaylaştırıyor ve hacı adaylarının varışını hızlandırıyor. (SPA)
TT
TT

Mekke Yolu... Kutsal topraklara yolculuğu kısaltan bir Suudi modeli

Mekke Yolu Projesi, seyahat işlemlerini kolaylaştırıyor ve hacı adaylarının varışını hızlandırıyor. (SPA)
Mekke Yolu Projesi, seyahat işlemlerini kolaylaştırıyor ve hacı adaylarının varışını hızlandırıyor. (SPA)

Her yıl tekrarlanan ancak her seferinde daha da olgunlaşan ve genişleyen bir tablo içinde, hac yolculuğu artık yalnızca coğrafi bir hareket olmaktan çıkıp, yararlanıcı ülkelerin havalimanlarından başlayan bütüncül bir insani deneyime dönüşüyor. Bu süreçte mesafeler kısaltılırken, bürokratik zorluklar ortadan kaldırılıyor ve yerini, hacı adaylarına sunulan gelişmiş bir hizmet sistemi alıyor. Bu çerçevede Mekke Yolu Projesi, hac yolculuğunu ilk andan itibaren yeniden tanımlayan özgün modelini güçlendirmeyi sürdürüyor. Akıcılığı temel ilke haline getiren, insan onurunu önceliklendiren ve teknolojiyi sürecin her aşamasında etkin bir unsur olarak kullanan bu yaklaşım, hac deneyimini daha düzenli ve erişilebilir hale getirmeyi amaçlıyor.

fbfb
Ankara’dan gelen hacı adaylarının, Mekke Yolu Projesi’nin belirlediği güzergâhlarda yolculukları başladı. (SPA)

Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığı, Rahman’ın Misafirlerine Hizmet Programı kapsamında yer alan ve Vizyon 2030 projelerinden biri olan Mekke Yolu Projesi’ni sekizinci yıl üst üste uygulamayı sürdürüyor. Program, 10 ülkede yer alan 17 noktada hayata geçiriliyor. Bu ülkeler arasında Fas, Endonezya, Malezya, Pakistan, Bangladeş, Türkiye, Fildişi Sahili ve Maldivler’in yanı sıra, bu yıl ilk kez katılan Senegal ve Brunei de bulunuyor.

Proje, hac yolculuğunu kolaylaştırmayı hedefleyen entegre ve yüksek standartlı hizmetler sunuyor. Bu kapsamda süreç, hac vizelerinin elektronik ortamda düzenlenmesiyle başlıyor. Ardından, yolcuların çıkış yaptıkları ülkelerdeki havalimanlarında pasaport işlemleri tamamlanıyor; sağlık şartları kontrol ediliyor, biyometrik veriler alınıyor ve bagajlar Suudi Arabistan’daki ulaşım ve konaklama planlarına göre etiketlenip ayrıştırılıyor. Hacı adayları Suudi Arabistan’a ulaştıklarında ise özel güzergâhlardan doğrudan otobüslere yönlendirilerek Mekke ve Medine’deki konaklama yerlerine taşınıyor. Bagajların teslimi ise ilgili kurumlar tarafından organize edilerek hacı adaylarının kaldıkları yerlere ulaştırılıyor.

fbf
Suudi Arabistan devlet kurumları, hacı adaylarına gelişmiş hizmetler sunmak için çabalarını birleştiriyor. (SPA)

Bu yılki hac sezonunun başlamasıyla birlikte, girişimden yararlanan ilk kafileler çeşitli ülkelerden yola çıktı. İlk uçaklardan biri, Bangladeş’te Dakka’daki Hazrat Şah Celal Uluslararası Havalimanı’nda bulunan özel terminalden kalkarak Cidde’deki Kral Abdulaziz Uluslararası Havalimanı’na ulaştı. Uğurlama törenine çok sayıda yetkili katılırken, bu adım hazırlık düzeyinin yüksekliğini ve kurumlar arası koordinasyonu yansıttı.

Pakistan’ın Karaçi kentinde de Cinnah Uluslararası Havalimanı’ndan hareket eden ilk uçak, Medine’deki Prens Muhammed bin Abdulaziz Uluslararası Havalimanı’na yöneldi. Aynı şekilde Malezya’da Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı’ndan kalkan ilk kafileler de Medine’ye doğru yola çıktı. Bu uçuşlar, girişimin hacı adaylarının seyahat deneyimini geliştirmedeki rolünü ortaya koyan resmi katılımla gerçekleşti.

Uygulama Türkiye’yi de kapsarken, Ankara’daki Esenboğa Uluslararası Havalimanı’ndan kalkan ilk uçaklar Medine’ye ulaştı. Tüm bu operasyonların, ilgili kurumlar arasında sağlanan koordinasyonla yürütülen entegre bir sistem çerçevesinde gerçekleştirildiği belirtildi.

sdvdfv
Entegre teknik ve lojistik hizmetler, hacı adaylarının kalkıştan itibaren deneyimlerini geliştiriyor. (SPA)

Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığı, Mekke Yolu Projesi’ni; Dışişleri, Sağlık, Hac ve Umre ile Enformasyon bakanlıklarının yanı sıra Sivil Havacılık Genel Otoritesi, Zekât, Vergi ve Gümrük Otoritesi, Suudi Arabistan Veri ve Yapay Zekâ Kurumu (SDAIA), Vakıflar Genel Müdürlüğü, Rahman’ın Misafirlerine Hizmet Programı ve Pasaport Genel Müdürlüğü ile iş birliği içinde yürütüyor. Uygulama ayrıca dijital ortak olarak stc Grubu ile entegre şekilde hayata geçiriliyor.

Mekke Yolu Projesi, 2017 yılında başlatılmasından bu yana, 1,25 milyondan fazla hacı adayına hizmet sundu. Bu rakam, projenin hedeflerine ulaşmadaki başarısını ortaya koyarken, Suudi Arabistan’ın hac organizasyonunda sunduğu hizmet kalitesini artırma vizyonuyla uyumlu bir gelişim sürecine işaret ediyor. Projenin, hac ibadetinin daha düzenli, erişilebilir ve yüksek standartlarda gerçekleştirilmesini sağlarken, kalabalık yönetimi ve lojistik hizmetlerde modern ve küresel ölçekte bir model sunduğu değerlendiriliyor.

EKONOMİ

Dünya Bankası, Suudi Arabistan’ın bütçe açığının yarı yarıya azalacağını ve 2026 yılında yüzde 3,3’lük bir ‘cari fazla’ elde edeceğini öngörüyor

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (Reuters)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (Reuters)
TT
TT

Dünya Bankası, Suudi Arabistan’ın bütçe açığının yarı yarıya azalacağını ve 2026 yılında yüzde 3,3’lük bir ‘cari fazla’ elde edeceğini öngörüyor

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (Reuters)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad (Reuters)

Bölgede jeopolitik belirsizlik ve karmaşa nedeniyle ekonomiler sarsılırken, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin aksaması ve artan gerilimlerin yarattığı baskılar arasında, Dünya Bankası’nın en son raporu Suudi Arabistan için dikkat çekici ekonomik göstergeler ortaya koydu. Veriler, ülkenin krizlere karşı yapısal olarak uyum sağlama kapasitesini yansıtıyor. Dünya Bankası verilerine göre Suudi Arabistan ekonomisi, devletin mali konumunu güçlendirmeyi amaçlayan düzeltici bir seyir izliyor. Rapor, kamu maliyesi açığının yarıya inmesini öngörürken, cari işlemler dengesinin negatiften belirgin bir fazlaya geçtiğine işaret ediyor.

Nisan ayı rakamları, Suudi Arabistan’ın yalnızca sağlam ‘ekonomik bariyerler’ inşa etmekle kalmadığını, mevcut jeopolitik zorlukları yapısal düzeltme sürecini hızlandırmak için bir fırsata çevirdiğini gösteriyor. Bölgede çoğu ülke ağır mali baskılar ve negatif büyüme oranlarıyla mücadele ederken, Suudi Arabistan istikrarlı adımlarla ilerleyerek bölgesindeki en yüksek büyüme seviyelerini kaydediyor ve ekonomik istikrarın vazgeçilmez bir merkezi olduğunu dünyaya kanıtlıyor.

Dünya Bankası verileri, Suudi Arabistan’ın bölgesel olarak en iyi performans gösteren ekonomi olduğunu ortaya koyuyor. Bölgedeki birçok ülke, mali baskılar ve sert revizyonlar nedeniyle büyüme beklentilerini yüzde 1,8’e düşürürken, Suudi Arabistan yüzde 3,1’lik büyüme ile bölgesel lider konumunu koruyor.

Cari fazla yüzde 3,3

Dünya Bankası verileri, Suudi Arabistan’ın cari işlemler dengesinde stratejik bir yeniden konumlanmayı ortaya koydu. Daha önce 2025 yılı için gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYİH) yüzde 2,7’si oranında bir açık öngörülürken, 2026 yılına yönelik resmi tahminler bu dengenin yüzde 3,3’lük bir fazlaya yükselmesini işaret ediyor.

Peki cari fazla ne anlama geliyor?

Ekonomik açıdan cari fazla, ülkenin mal ve hizmet ihracatının ithalatını aşması anlamına geliyor ve bu durum ödemeler dengesi üzerinde olumlu etki yaratıyor. Bu fazla, Suudi Arabistan’ın net yabancı varlıklarının artışına ve finansman kapasitesinin güçlenmesine işaret ediyor; ihracattaki güçlü performans ile iç talebin etkin yönetiminin bir sonucu olarak ortaya çıkıyor.

Stratejik açıdan ise bu dönüşüm derin anlamlar taşıyor. Cari işlemler dengesi, Suudi Arabistan’ın dünya ülkeleriyle ticari ve finansal alışverişteki etkinliğinin gerçek bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Açık durumundan fazla durumuna geçiş, Suudi Arabistan’ın resmi olarak küresel ekonomi için net bir kredi verici konumuna ulaştığını gösteriyor. Petrol ihracat gelirleri, hızla büyüyen petrol dışı sektörler ve dış yatırımlardan elde edilen büyük kazançlar, toplam ithalat ve hizmet harcamalarını geride bırakıyor.

Bu fazlaya sadece bir muhasebe rakamı olarak bakılamaz. Zira bu fazla aynı zamanda ulusal para biriminin güç ve istikrarını artıran stratejik bir nakit kalkanı işlevi görüyor. Fazla, finans kurumlarına ve devletin varlık fonlarına büyük likidite akışı sağlayarak, kalkınma projelerine yatırımların sürdürülmesine esneklik kazandırıyor. Böylece Suudi Arabistan, küresel tedarik zincirlerinde veya uluslararası deniz yollarında meydana gelebilecek herhangi bir aksaklığa rağmen nakit akışını koruma ve ekonomik ivmesini sürdürme kapasitesine sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Mali düzenlemeler, bütçe açığını yarı yarıya azalttı

Kamu maliyesi cephesinde, rakamlar devletin harcamaları kontrol etme ve gelirleri artırma kapasitesinde önemli bir iyileşme gösteriyor. Dünya Bankası’na göre, 2025’te yüzde 6,4 açık olarak öngörülen mali açık, 2026’da yüzde 3,0’e gerileyerek yarı yarıya düşecek. Bu oran, Suudi Arabistan Maliye Bakanlığı’nın bu yıl için açıkladığı yüzde 3,3’lük tahminin biraz altında kalıyor.

dbgfr
Riyad’daki et-Tahliye Ticaret Caddesi’nde bir kafenin önünde duran gençler (AFP)

Bu gelişme, Suudi hükümetinin ‘mali pusulayı doğru yönlendirme’ başarısını yansıtıyor. Bölgesel krizlere rağmen, ülke bir yıl içinde gelir ve gider arasındaki farkı yüzde 50 oranında azaltmayı başardı. Gelir-gider açığını bu ölçüde kısa bir sürede daraltabilmesi, birkaç ekonomik gerçeği ortaya koyuyor:

- Mali politikaların başarısı: Vergi toplama etkinliği ve finansal sistemlerin geliştirilmesi.

- Petrol dışı gelirin artışı: Artan petrol dışı gelir, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara olan bağımlılığı azaltan temel bir dayanak haline geldi.

- Devlet harcamalarının etkinliği: Kaynaklar, yüksek kalkınma getirisi sağlayan projelere yönlendirilerek dış borçlanma ihtiyacı azaltılıyor ve mali denge gelecek nesiller için korunuyor.

Suudi Arabistan, kişi başına düşen büyüme artışında bölgede lider konumda

Nisan 2026 raporunda öne çıkan bir diğer bilgi, kişi başına düşen büyüme açısından Suudi Arabistan ile kriz bölgelerindeki komşuları arasındaki keskin fark oldu. Dünya Bankası verilerine göre, Kuveyt’te kişi başına büyüme yüzde 7,7 oranında, Katar’da ise yüzde 7,4 oranında sert daralma öngörülürken, Suudi Arabistan olumlu bir istisna olarak öne çıkıyor ve kişi başına düşen büyümenin yüzde 1,4 olması bekleniyor.

Veriler ayrıca, Suudi Arabistan’ın enflasyonu kontrol altında tutma ve yüzde 2,8 seviyesinde istikrarlı bir düzeyde tutma kabiliyetini gösteriyor. Bu durum, enerji fiyatlarındaki ve nakliye maliyetlerindeki küresel artışa rağmen vatandaşların alım gücünü koruyor ve ekonomiyi ithal enflasyonun olumsuz etkilerinden koruyor.