Apple, Suudi Arabistan’daki ilk öğrencilerini mezun ettihttps://turkish.aawsat.com/home/article/3803951/apple-suudi-arabistan%E2%80%99daki-ilk-%C3%B6%C4%9Frencilerini-mezun-etti
Apple, Suudi Arabistan’daki ilk öğrencilerini mezun etti
Apple Developer Academy mezunları (Fotoğraf: Saih el Ğanem)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki Apple Developer Academy, bugün 103 kadın öğrencisini mezun etti.
Suudi Arabistan, nitelikli kadro yetiştirmek, gençlerin dünyadaki teknoloji devleri ile birlikte çalışmasını sağlamak için Apple şirketi ile iş birliği yapmıştı.
Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da türünün ilk örneği olan Apple Developer Academy, dünyanın dört bir yanından nitelikli kişiler ile alanında lider şirketin çalışmalarının bir örneği olarak görülüyor.
Apple Developer Academy, istihdamda yer almak isteyenlere gerekli eğitimleri sunarak bu alanda yetişmesini sağlıyor. Katılımcılar, topluluğa katkıda bulunmak için gerekli becerilere sahip olmalarını gerektiren kodlama, temel bilgiler, tasarım ve pazarlamanın temellerini öğrendiler. Apple politikalarını benimseyen 103 kadın öğrenci, gelecekte dünyada olumlu bir etki yaratmak için çalışmalara başladı.
Suudi Arabistan Siber Güvenlik ve Programlama Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Faysal el-Humeysi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada 2030 yılına kadar her 100 Suudi Arabistan vatandaşından birinin programcı olmasını istediklerini belirtti. Humeysi, bu doğrultuda dünyanın dört bir yanındaki büyük teknoloji şirketleri ile birlikte çalıştıklarını ifade etti.
103 mezun, öğrenim süreleri boyunca çeşitli alanlarda 88 uygulama programladı. Mezunların gelir elde edeceği ve programlama sürecinde birçok başlıkta tecrübe edindikleri bu uygulamalar, Suudi Arabistan’ın dijital geleceği için bir yapı taşı olacak ve ülkenin Ortadoğu’da teknoloji merkezi olmasına katkıda bulunacak. Apple Developer Academy mezuniyet töreni. (Fotoğraf: Salih el Ğanem)
Apple Developer Academy, 2018 yılında Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın ABD’deki Silikon Vadisi’ni ziyareti sırasında, Apple CEO’su Tim Cook ile gerçekleştirdiği görüşme ile kuruldu. Taraflar, Suudi Arabistan’da Apple’ın eğitim vermesi, ülkede uygulama geliştirilmesi ve içerik üretilmesi için sözleşme imzaladı.
Suudi Arabistan, kadınların yüzde 30,5 oranında yer aldığı teknik alanda kapasiteyi artırmak istiyor. Programcılar için yeni istihdam alanları oluşturmanın yanı sıra programcı, tasarımcı ve girişimci de dahil olmak üzere her yıl 600 kadının mezun olmasını hedefliyor.
Apple Developer Academy’nin ilk mezunlarından Fai Şayban, eğitim aşamasında birçok beceri kazandığını, bazı meslektaşları ile birlikte güzellik ve bakım ürünleri ile ilgilenen bir şirket kurduklarını ve bir uygulama yaptıklarını söyledi.
Şayban, Apple Developer Academy’nin öğrencilere her türlü olanağı sağladığını, eğitim sayesinde teknik bilimler ve programlama hakkında çok şey öğrendiklerini ve yaratıcı düşünme becerilerinin arttığını vurguladı. Ayrıca gelecekte mezun arkadaşları ile Suudi Arabistan’da teknolojinin önde gelen isimlerinden biri olmayı hedeflediklerini belirtti.
Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 projesi, kadınların işgücü piyasasına katılımını arttırmaya ve ülkenin kalkınmasında yer almasını hedefliyor. Ülkedeki kadınların toplumdaki konumlarını güçlendirmek için atılan adımlar doğrultusunda yapılan düzenlemeler ve alınan kararlar ile yeni mevzuatlar oluşturuldu. Böylece kadınların başta ekonomi, sosyal, bilimsel ve kültürel olmak üzere her alanda ülke kalkınmasında yer alması sağlandı.
Riyad ve Moskova, yeni bir işbirliği ve koordinasyon yüzyılının temellerini atıyorhttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5339471-riyad-ve-moskova-yeni-bir-i%C5%9Fbirli%C4%9Fi-ve-koordinasyon-y%C3%BCzy%C4%B1l%C4%B1n%C4%B1n
Riyad ve Moskova, yeni bir işbirliği ve koordinasyon yüzyılının temellerini atıyor
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, 2023 yılında Riyad'daki Yemame Sarayı'nda Rusya Devlet Başkanı'nı kabul ederken (SPA)
Uzmanlar ve diplomatlar, Suudi Arabistan ile Rusya arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının 100'üncü yıl dönümünün, ikili ilişkilerin seyrini değerlendirmek, iki ülkenin bölgesel ve uluslararası değişimlere uyum sağlama kapasitesini gözden geçirmek ve ortak fırsatları değerlendirmek açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.
Riyad'daki Körfez Araştırmaları Merkezi tarafından bugün (pazartesi) düzenlenen “Suudi-Rus İlişkileri: Geleceğe Bakış” başlıklı çevrim içi panelde konuşan katılımcılar, Riyad ile Moskova arasındaki koordinasyonun enerji piyasalarının istikrarına katkı sağladığını ve iki ülkenin uluslararası ve bölgesel meselelerde farklı tutumlara sahip olmalarına rağmen ortak çıkarlarını yönetmelerine imkân tanıdığını ifade etti.
Körfez Araştırmaları Merkezi Başkanı Dr. Abdülaziz bin Sakr, 100'üncü yıl dönümünün ikili ilişkilerin geçmişini değerlendirmek, iki ülkenin değişen koşullara uyum sağlama ve ortak fırsatları değerlendirme kapasitesini gözden geçirmek için önemli bir fırsat olduğunu söyledi. Bin Sakr, iki ülke liderleri arasındaki karşılıklı ziyaretlerin ve OPEC+ kapsamındaki işbirliğinin, siyasi ve ekonomik ilişkilerin gelişiminde önemli dönüm noktaları oluşturduğunu kaydetti.
İki ülkenin farklı ittifaklara sahip olmasına rağmen işbirliğinin sürdüğüne dikkat çeken bin Sakr, Ukrayna savaşını örnek gösterdi. Suudi Arabistan'ın, savaşın diyalog yoluyla siyasi bir çözüme kavuşturulması çağrısında ısrarcı olduğunu belirten bin Sakr, enerji alanındaki ortaklığın yalnızca petrol piyasalarının yönetimiyle sınırlı olmadığını, siyasi görüş ayrılıklarına rağmen Riyad ile Moskova'nın ekonomik işbirliğini sürdürebilme kapasitesini de ortaya koyduğunu vurguladı.
Bölgesel meseleler konusunda iki ülkenin iki devletli çözümün desteklenmesi, Kızıldeniz'in güvenliği, deniz taşımacılığı ve uluslararası ticaret gibi başlıklarda ortak noktada buluştuğunu belirten bin Sakr, bununla birlikte bazı anlaşmazlıkların daha açık biçimde ele alınması gerektiğini söyledi. Bu konuların başında Rusya-İran ilişkilerinin geldiğini ifade eden bin Sakr, Moskova'nın Tahran üzerindeki nüfuzunu İran'ı bölge ülkelerinin egemenliğine saygı göstermeye ve sorumlu bir devlet gibi davranmaya teşvik etmek için kullanmasını umduğunu dile getirdi.
Ekonomik ilişkiler alanında iki ülke arasındaki ticaret hacminin mevcut potansiyelin gerisinde kaldığını belirten bin Sakr, resmî verilere göre Suudi Arabistan'ın Rusya'dan ithalatının 12 milyar riyali aştığını, buna karşılık Rusya'ya ihracatının ise 274 milyon riyali geçmediğini bildirdi.
Bin Sakr, enerji, yatırım, sanayi, madencilik, gıda güvenliği ve turizm alanlarında önemli işbirliği fırsatları bulunduğunu belirterek mevcut mutabakatların somut projelere dönüştürülmesi ve ticarette daha dengeli bir yapının oluşturulması çağrısında bulundu.
Suudi Arabistan'ın Rusya Büyükelçisi Sami es-Sadhan ise 1926 yılında Kerim Hakimov'un Kral Abdülaziz'e tanıma belgesini sunmasının, iki ülke ilişkilerinde tarihî bir başlangıç olduğunu söyledi. Sovyetler Birliği'nin Suudi Arabistan'ı tanıyan ilk ülke olduğunu hatırlatan es-Sadhan, ilişkilerin tarihinde önemli dönüm noktaları yaşandığını belirtti. Bunların başında, Kral Selman bin Abdülaziz ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın 2017 yılında Rusya'ya gerçekleştirdiği üst düzey ziyaretlerin geldiğini kaydetti.
Es-Sadhan, söz konusu ziyaretlerde OPEC+ kapsamındaki işbirliğinin yanı sıra teknoloji, yatırım ve kültürel değişim alanlarında ortaklığın derinleştirilmesine odaklanıldığını ifade etti. İlişkilerin birçok sektörde geliştiğine, doğrudan uçuşların başlatıldığına ve karşılıklı vize muafiyeti anlaşmasının 11 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdiğine dikkat çekti.
Son bir yüzyılda elde edilen kazanımların, karşılıklı güvenin güçlendirilmesi ve gelecek yüzyılda daha geniş işbirliği imkânlarının önünün açılması için sağlam bir temel oluşturduğunu söyledi.
Rusya'nın Riyad Büyükelçiliği Müsteşarı Aslan Aziyev de iki ülke liderlerinin başlattığı siyasi diyaloğun ortaklık planının temelini oluşturduğunu belirtti. Suudi Arabistan ve Rusya'nın, önde gelen petrol üreticileri ve OPEC+ bünyesinde belirleyici konuma sahip ülkeler olarak petrol piyasasının ve enerji sektörünün istikrarına katkı sağladığını ifade etti.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı ile Rus mevkidaşı, ABD'de düzenlenen G20 toplantıları kapsamında bir araya gelirken (SPA)
İki ülke arasındaki temasların sanayi, tarım, yatırım, dijitalleşme ve ticaret alanlarına da yayıldığını kaydeden Aziyev, 2026 yılında Riyad'da düzenlenen sanayi fuarına 70 Rus ve 170 Suudi şirketinin katıldığını, Suudi Arabistan'ın ise St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu'nda onur konuğu olarak yer aldığını hatırlattı.
Bölgesel meseleler konusunda Moskova ile Riyad'ın güvenlik ve istikrar başlıklarında temaslarını sürdürdüğünü belirten Aziyev, Körfez bölgesinin Rus dış politikasında öncelikli bir yere sahip olduğunu söyledi. Aziyev, görüş ayrılıklarına rağmen diyaloğun ve karşılıklı saygının sürdürülmesinin iki ülke arasındaki güveni güçlendirdiğini ifade etti.
Suudi Arabistan'ın eski büyükelçi ve bakanlarından Abdülaziz Hoca da Moskova'daki diplomatik görevine ilişkin deneyimlerini paylaştı. Hoca, onlarca yıllık kesintinin ardından Sovyetler Birliği nezdinde Suudi Arabistan'ın ilk büyükelçisi olarak atandığını söyledi.
Sovyetler Birliği'nin dağılma sürecinde Moskova'ya ulaştığını belirten Hoca, dönemin Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin'in kendisini sıcak karşıladığını, büyükelçiliğin açılışının kolaylaştırılması ve çalışanların ihtiyaçlarının karşılanması için talimat verdiğini aktardı.
Hoca, o dönemde ikili ilişkilerin yeniden canlandırılmasının, Rusya tarihinin zorlu bir döneminde büyük bir sorumluluk anlamına geldiğini ifade etti.
Suudi Arabistan, Doğrudan Hac hizmetlerini 133 ülkeye genişletiyorhttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5339179-suudi-arabistan-do%C4%9Frudan-hac-hizmetlerini-133-%C3%BClkeye-geni%C5%9Fletiyor
Suudi Arabistan, Doğrudan Hac hizmetlerini 133 ülkeye genişletiyor
Mekke Bölgesi Vali Yardımcısı, Cidde’de düzenlenen 6. Hac Konferansı ve Fuarı’nın açılışında, 8 Kasım 2026 (SPA)
Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz, ülkesinin Mescid-i Haram ile Mescid-i Nebevi’ye, ayrıca hacı adaylarına hizmet etme çabalarını sürdüreceğini ve bunu öncelikli konularının başında tuttuğunu vurguladı. Bu arada Suudi Arabistan, ‘Doğrudan Hac’ programından yararlanan ülke sayısını 133’e çıkardı.
Kral Selman’ın konuşması, Mekke Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Suud bin Mişal bin Abdulaziz tarafından dün Cidde’de düzenlenen 6. Hac Konferansı ve Fuarı’nın açılışında okundu. Yaklaşık 520 kurumun katıldığı etkinlikte 150’den fazla ülke temsil edildi.
Kral Selman, Suudi Arabistan’ın hac sistemini geliştirmeye, hizmet kalitesini yükseltmeye, en yeni teknolojilerden yararlanmaya ve devlet kurumları arasındaki koordinasyonu güçlendirmeye önem verdiğini belirtti. Bu çalışmaların, hacı adaylarının ülkelerinden ayrıldıkları andan sağ salim geri dönmelerine kadar süren yolculuklarını kolaylaştırmayı amaçladığını ifade etti.
Kral Selman, “Hac sezonlarının art arda elde ettiği başarılar, sistemin hazırlık düzeyini ve yüksek verimliliğini ortaya koymuştur” dedi. Konferans ve fuarın da bu başarının temel unsurlarından biri olduğunu belirten Kral, etkinliğin iş birliği ve koordinasyonun güçlendirilmesine, anlaşmalar imzalanmasına ve gelecek hac sezonuna yönelik hazırlık seviyesinin yükseltilmesine katkı sağladığını kaydetti.
Öte yandan Hac ve Umre Bakanı Tevfik er-Rabia, Vizyon 2030’un hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik programlardan biri olan Hacılara Hizmet Programı’nın 2019’da başlatılmasından bu yana hac ve umre sisteminde yaşanan yedi büyük dönüşümü anlattı. Bu dönüşümlerin hizmet sektörünün geliştirilmesi, rekabetin artırılması, sezonlara erken hazırlık yapılması, kutsal mekânların ve ulaşım sisteminin iyileştirilmesi, dijital dönüşüm, seyahatin kolaylaştırılması ve hacı adayları ile umre ziyaretçilerinin deneyimlerinin zenginleştirilmesini kapsadığını belirtti.
Bakan, yurt dışındaki hacı kafilelerinin hizmet sağlayıcı şirketler arasından seçim yapma imkânının önemli ölçüde genişlediğini açıkladı. Daha önce yalnızca bir iki şirket arasından seçim yapabilen kafileler artık 34 şirket arasından tercih yapabiliyor. Bu adımla rekabetin artırılması, hizmet kalitesinin yükseltilmesi ve fiyatların iyileştirilmesi hedefleniyor.
Er-Rabia, Hac ve Umre Bakanlığı’nın hac ofisi bulunmayan 58 ülkede doğrudan sözleşme sistemini güçlendirdiğini, bu ülkelerdeki hacı adaylarına daha önce seyahat acenteleri aracılığıyla hizmet verildiğini söyledi. Ayrıca Doğrudan Hac programına 75 ülkenin daha dahil edildiğini ve böylece programdan yararlanan toplam ülke sayısının 133’e yükseldiğini açıkladı.
Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanı Tevfik er-Rabia, 2019 yılından bu yana Hac ve Umre sisteminde yaşanan yedi büyük dönüşümü ele aldı. (Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı)
Erken hazırlık çalışmaları kapsamında ise er-Rabia, bir sonraki hac sezonuna yönelik planlamaların zilhicce ayının 12. gününden itibaren başladığını ve sürecin tüm aşamalarını kapsayan ayrıntılı bir program yürütüldüğünü belirtti. Bu çerçevede 78 ülkedeki hac işleri ofislerine ön hazırlık belgelerinin teslim edildiğini, farklı dillerde eğitim ve bilinçlendirme programlarının geliştirildiğini kaydeden er-Rabia, hazırlık düzeyini ve hizmet kalitesini güvence altına almak amacıyla sözleşmelerin hac sezonundan dört ay önce tamamlanması için çalışıldığını ifade etti.
Dijital dönüşüm alanında ise er-Rabia, Nusuk uygulamasının dünya genelinde 70 milyondan fazla Müslüman tarafından kullanıldığını açıkladı. Platformun dijital altyapısının yılda 4,4 milyardan fazla işlemi gerçekleştirdiğini belirten er-Rabia, uygulamanın hacı adaylarının tavaf ve say turlarını takip etmelerine, dua ve zikirleri görüntülemelerine yardımcı olan hizmetler sunduğunu söyledi.
Er-Rabia, ‘Çantasız Hac’ girişiminin geçen hac sezonunda 2,9 milyon bagajı işleme aldığını, havalimanlarında seyahat işlemlerinin tamamlanma süresinin ise iki saatten 15 dakikaya indirildiğini belirtti. Bu uygulamaların, yolcuların ayrılış işlemlerini kolaylaştırmak ve hacıların deneyimini iyileştirmek amacıyla hayata geçirildiğini kaydetti.
Er-Rabia ayrıca, Mekke ve Kutsal Mekânlar Kraliyet Komisyonu ile ortaklarının yürüttüğü kutsal mekânların ve ulaşım altyapısının geliştirilmesine yönelik projelere değindi. Söz konusu projelerin, kutsal mekânlar arasındaki ulaşım süresini kısaltmayı hedeflediğini belirten er-Rabia, Mekke ve Medine’deki tarihî ve kültürel miras alanlarının geliştirilmesine yönelik çalışmaların da genişletildiğini ifade etti. Bu kapsamda söz konusu alanların sayısının 2022’de 15 iken 2026’da 102’ye yükseldiğini bildirdi.
Hacı adaylarının dijital yolculuğu ve girişimcilik fırsatları, Hac Konferansı ve Fuarı’ndaki atölye çalışmalarının konuları arasında yer alıyor. (SPA)
Er-Rabia, Ravza-i Mutahhara’yı ziyaret edenlerin sayısının 2022’de yaklaşık 6 milyondan 2025’te yaklaşık 16 milyona yükseldiğini belirtti. Hac Projeleri Ofisi’nin ise 60’tan fazla kamu kurumu ve operasyonel kuruluşu bünyesinde barındırdığını kaydeden er-Rabia, ofisin hac sezonunun organizasyonunda yer alan kurumlar arasındaki koordinasyonu güçlendirmek amacıyla ortak ve bütünleşik bir çerçevede yaklaşık 600 planın uygulanmasını denetlediğini ifade etti.
Er-Rabia, Kamu Kurumlarının Performansını Ölçme Merkezi tarafından yapılan ölçümlere göre hacıların memnuniyet oranının da yükseldiğine dikkat çekti. Buna göre memnuniyet oranı 1443 hicri yılında yüzde 74’ten bir sonraki yıl yüzde 78’e, 1445 yılında yüzde 81’e yükseldi. Oran, 1446 yılında yüzde 91’e, 1447 hicri yılındaki hac sezonunda ise yüzde 93’e ulaşarak söz konusu dönemde kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı.
Bakan Yardımcısı Dr. Abdulfettah Meşat ise konferansa uluslararası katılımı ‘büyük ve olağanüstü’ olarak nitelendirdi. 150’den fazla ülkenin temsil edilmesinin, hac sisteminin geliştirilmesi için yürütülen çalışmaların boyutunu ve hacı adaylarına sunulan hizmetlere gösterilen ilgi ve özeni yansıttığını vurguladı.
Meşat, hac ibadetlerinin yalnızca birkaç gün sürmesine rağmen sezon hazırlıklarının yıl boyunca devam ettiğini belirterek bunun hizmet kalitesini güvence altına almak ve farklı kurumlar arasında koordinasyonu sağlamak amacıyla yürütüldüğünü söyledi. Hac sisteminde yaşanan gelişmelerin, hac organizasyonunda ve hacı adaylarına hizmet sunulmasında görev alan sektörlerin ortak çalışmalarının sonucu olduğunu kaydetti.
Cidde’de düzenlenen 6. Hac Konferansı ve Fuarı’nda yatırım fırsatları ve dijital çözümler ele alındı. (SPA)
Hac ve Umre Bakanlığı tarafından Hacılara Hizmet Programı iş birliğiyle düzenlenen konferans, ‘Mekke’den Dünyaya’ sloganıyla gelecek çarşamba gününe kadar devam edecek. 67 bin metrekareyi aşkın alanda gerçekleştirilen etkinlikte, ilk kez düzenlenen Farkındalık ve Eğitim Forumu’nun yanı sıra inovasyon alanı ve girişimlere yönelik programların da bulunduğu 15’ten fazla ana bölüm ve program yer alıyor.
Konferansın altıncı edisyonu, önceki beş organizasyonun devamı niteliğini taşıyor. Önceki etkinliklerde 1850’den fazla anlaşma imzalanırken 310’dan fazla oturum ve 250 çalıştay düzenlendi, 570 bini aşkın ziyaretçi ağırlandı. Bu yılki konferansın çıktılarıyla ortaklıkların güçlendirilmesi, sözleşmelerin erken aşamada tamamlanması ve girişimlerle yenilikçi fikirlerin, gelecek hac sezonlarında sistemin hazırlık düzeyini destekleyecek somut çözümlere dönüştürülmesi hedefleniyor.
Büyük projeler, Suudi Arabistan’daki KOBİ’lere büyüme imkânları sunuyorhttps://turkish.aawsat.com/k%C3%B6rfez/suudi-arabistan/5338971-b%C3%BCy%C3%BCk-projeler-suudi-arabistan%E2%80%99daki-kobi%CC%87%E2%80%99lere-b%C3%BCy%C3%BCme-imk%C3%A2nlar%C4%B1
Büyük projeler, Suudi Arabistan’daki KOBİ’lere büyüme imkânları sunuyor
Riyad Sanayi Şehri (MODON)
Suudi Arabistan’daki mega projeler, küçük ve orta büyüklükteki işletmelere (KOBİ) işlerini büyütme ve yerel tedarik zincirlerine dahil olma konusunda giderek artan fırsatlar sunuyor. Bu durum; nakliye, depolama, bakım ve mühendislik hizmetleri dahil olmak üzere sanayi ürünleri ve destekleyici hizmetlere yönelik talebi de beraberinde getiriyor. Söz konusu talep, yerel üretim tabanını genişletebileceği gibi işletmelerin, rollerini sadece mevcut pazar ihtiyaçlarını karşılamakla sınırlamak yerine, kapasitelerini artırmalarına ve ürünlerini geliştirmelerine olanak tanıyor.
Ancak bu fırsatlardan yararlanabilmek; işletmelerin finansman ve likidite zorluklarının üstesinden gelme, büyük şirketler nezdinde akredite olma, miktar, spesifikasyon ve teslimat süresi gerekliliklerini karşılama becerisine bağlı olmaya devam ediyor. Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, küçük ve orta ölçekli sanayi kuruluşlarının tedarik zincirlerine girmesinin; kapasitelerine uygun fırsatların hazırlanmasını, sözleşmeleri yürütmelerine yardımcı olacak finansal çözümlerin geliştirilmesini ve daha büyük siparişlerle rekabet etmelerini sağlayacak bir iş geçmişi oluşturmalarına imkân tanınmasını gerektirdiğini ifade ediyor.
Büyük projeler, yerel talep tabanını genişletiyor
Bu bağlamda değerlendirmelerde bulunan İmam Muhammed bin Suud İslam Üniversitesi Finans Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Abdullah es-Sellum, KOBİ’lerin dünya genelindeki şirketlerin yaklaşık yüzde 90’ını oluşturduğunu, istihdamın yüzde 60 ila yüzde 70’ini sağladığını ve küresel gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yaklaşık yüzde 50’sine katkıda bulunduğunu belirtti. Es-Sellum, bu tablonun KOBİ’lerin sanayi faaliyetlerindeki rolünün artırılmasının temel kalkınma hedeflerinden biri olarak önemini ortaya koyduğunu vurguladı.
Suudi Arabistan’da 2025 yılında gerçekleşen fuarlardan biri (Made in Saudi)
Es-Sellum, Suudi Arabistan’ın, mevzuat altyapısı ile ulusal sanayi stratejilerini geliştirmek, lojistik hizmetleri iyileştirmek, yatırım risklerini azaltmak ve mega projeler, değer zincirleri, satın almalar ile yerel içerik programları aracılığıyla yerli ürünlere olan talebi teşvik etmek suretiyle bu işletmelerin katkısını genişletmek için çalıştığını ifade etti.
Sanayi ekosisteminin yerli ürünlere yönelik talep garantileri ve finansman çözümlerinin yanı sıra akreditasyon ve operasyonel destek programları sunduğunu ekleyen es-Sellum, Kamu Yatırım Fonu’na (PIF) bağlı sanayi iş hızlandırıcısının geçen yıl 350 başvuru aldığını örnek gösterdi. Bu girişimlerin, yerli sanayinin iç pazardaki varlığını güçlendirmesine ve buradan bölgesel ile uluslararası pazarlara açılmasına imkân tanıdığına dikkat çekti.
KOBİ’lerin mega projelerin tedarik zincirlerine katılımının yalnızca mal üreten fabrikalarla sınırlı kalmadığını belirten es-Sellum, nakliye, depolama, bakım ve mühendislik hizmetleri gibi destekleyici faaliyet ve hizmetlere de uzandığını, böylece yatırım harcamalarından yararlanan kesimin kapsamının genişlediğini kaydetti. Yerli sanayinin bu projelerin ihtiyaçlarını karşılama kapasitesi arttıkça, ülke ekonomisi içinde kalan harcama payının da yükseldiğini ifade etti.
PIF Başkanı Yasir er-Rumeyyan tarafından açıklanan verilere atıfta bulunan es-Sellum, fon ve iştiraklerinin 2024 yılında yerel içeriğe yaptığı harcamanın 207 milyar riyale (55,2 milyar dolar) ulaştığını örnek olarak gösterdi. Bu rakamın yalnızca KOBİ’leri veya fabrikaları kapsamadığını, ancak yerel fabrikaların işlerini büyütmek ve ürünlerini geliştirmek için yararlanabileceği talebin büyüklüğünü yansıttığını açıkladı.
Siparişlerin süreklilik kazanmasının fabrikaların üretim kapasitesi kullanım oranlarını artırmasına ve sabit maliyetleri daha fazla birime yaymasına yardımcı olduğunu belirten es-Sellum, bunun da verimliliği iyileştirerek ekipman, teknoloji ve iş gücü eğitimine yatırım yapılmasına olanak sağladığını dile getirdi. Bu durumun ayrıca fabrikalara, Suudi Arabistan içinde ve dışında yeni müşteriler kazanmada temel alabilecekleri bir tedarik geçmişi ve pratik deneyim kazandırdığını belirtti.
Suudi Arabistan’daki fabrikalardan biri (Vizyon 2030’un resmi internet sitesi)
İthalata olan bağımlılığın azaltılmasının, yerli sanayinin daha önce ithal edilen daha geniş bir mal, bileşen ve hizmet yelpazesini üretebilme kapasitesine bağlı olduğunu belirten es-Sellum, sanayilerin gelişiminin ilk aşamalarında bazı ithalat ihtiyaçlarının devam edeceğini kabul etmekle birlikte, bu durumun yerel katma değeri artırdığına dikkat çekti.
Yerli üretimin genişlemesinin teknisyenler, mühendisler, kalite, operasyon ve bakım çalışanları dahil olmak üzere çeşitli alanlarda istihdam yarattığını ekleyen es-Sellum, bu istihdamın sürdürülebilirliğinin ise fabrikaların müşteri portföylerini çeşitlendirmelerine ve tek bir projeye veya kuruma bağımlı kalmamalarına bağlı olduğunu vurguladı.
Likidite ve talebin sürekliliği, fabrikalar için iki büyük zorluk
Öte yandan, A&BC Güvenlik Ekipmanları ve Malzemeleri Üretim Şirketi CEO’su Mühendis Abdulaziz Eba er-Rus, Suudi sanayi sektörünün yatırımlara olan güveni artıran ve büyümeyi teşvik eden hükümet desteği ile teşviklerinden yararlandığını; ancak fabrikaların likidite ve talebin sürekliliği konusunda günlük zorluklarla karşılaşmaya devam ettiğini söyledi.
Büyük bir siparişin yerine getirilmesinin, alacakların tahsil edilmesinden önce fabrikanın ham madde satın almasını, maaşları ve üretim maliyetlerini ödemesini gerektirdiğini açıklayan Eba er-Rus, bu durumun üretimin başlaması ile teslimat bedelinin alınması arasında finansman açığı oluşturduğunu belirtti. Üretim kapasitesini artırmanın ise sürekli operasyonel yükümlülüklerin üstlenilmesinin yanı sıra ekipman yatırımını ve nitelikli teknik personelin istihdam edilmesini gerektirdiğini ekledi.
Gelecekteki talebin öngörülebilirliği, uzun vadeli sözleşmelerin varlığı ve alacak ödemelerinin düzenli yapılmasının; üretim ve yatırım ihtiyaçlarını belirlemeyi zorlaştıran kesintili siparişlerle çalışmak yerine, işletmelerin planlama yapmalarına, büyümelerine ve mevcut destek ile teşviklerden yararlanmalarına yardımcı olan faktörler olduğuna dikkat çekti.
Eba er-Rus, küçük ve orta ölçekli fabrikaların mega projelerin tedarik zincirlerine girme fırsatlarının mevcut olduğunu, ancak bu durumun ürünün niteliğine, talep hacmine ve fabrikanın spesifikasyonlara, miktarlara ve teslimat tarihlerine uyma kapasitesine göre değişiklik gösterdiğini ifade etti.
Etimad platformunun işletmelerin kamu ihale süreçlerini takip etmelerine imkân tanıdığını ekleyen Eba er-Rus, yürürlükteki mevzuat doğrultusunda yerli ürüne öncelik verilmesinin de yerel fabrikaların rekabet gücünü artırmaya katkı sağladığını belirtti. Ancak büyük şirketlerle yaşanan zorluğun, çoğu zaman fiili bir tedarik fırsatına ulaşmadan önce, onaylı tedarikçi olarak kaydolma ve akreditasyon aşamasında başladığını vurguladı.
Fabrikaların iyi bir ürüne ve uygun bir üretim kapasitesine sahip olabileceğini, ancak uzun akreditasyon süreçleriyle veya finansal kapasitelerini aşan miktar ve ödeme koşullarını içeren taleplerle karşılaşabildiğini açıklayan Eba er-Rus; KOBİ’lere imkânlarına uygun ilk siparişlerin verilmesinin, ardından uygulama kalitesi ve teslimat taahhütlerine bağlı olarak iş hacminin artırılmasının önemine değindi. Eba er-Rus, bu yaklaşımın fabrikanın kapasitesini kanıtlamasına ve alıcının fiili performansı değerlendirmesine olanak tanıyacağını sözlerine ekledi.
Yeterlilik ve finansman koşulları, genişleme fırsatlarını belirliyor
Fabrikaların tedarik sözleşmelerine girmesini engelleyen aksaklıklara değinen es-Sellum; finansman, üretim kapasitesi, akreditasyon gereklilikleri ve tedarik sözleşmelerine erişim gibi zorlukların birbiriyle bağlantılı olduğunu belirtti. Es-Sellum, bir fabrikanın iyi bir ürüne sahip olabileceğini ancak tedarikçi olarak onaylanmak için gerekli deneyimden yoksun kalabileceğini veya bir sözleşme üstlense bile bunu uygulamak için yeterli likiditeye sahip olamayabileceğini ifade etti.
PIF’ın Eylül 2026’da, onaylı faturalar karşılığında erken ödeme de dahil olmak üzere tedarik zincirlerine finansman ürünleri sunmak amacıyla Tawreed şirketini kurduğunu duyurduğuna dikkat çeken es-Sellum; bu çözümlerin fabrikaların nakit akışını iyileştirebileceğini, ancak işletmenin ham madde satın alabilmesi ve üretime başlayabilmesi için fatura kesilmeden önceki finansman ihtiyacını ortadan kaldırmadığını açıkladı.
Medine Sanayi Şehri’ndeki fabrikalardan biri (SPA)
Kalite, güvenlik ve uyum gerekliliklerinin zorunlu olduğunu vurgulayan es-Sellum, ancak deneyim, finansal yeterlilik ve teminat şartlarının sözleşmenin büyüklüğü ve risk yapısıyla orantılı olması gerektiğini, böylece akreditasyon koşullarının daha küçük fabrikalar için bir engel oluşturmayacağını ifade etti. Ayrıca bu işletmelere, daha büyük sözleşmelere geçmeden önce daha küçük siparişler aracılığıyla yeteneklerini kanıtlamaları için fırsat verilmesi çağrısında bulundu.
Kendi adına değerlendirmelerde bulunan Eba er-Rus ise, küçük ve orta ölçekli fabrikaların mega projelere; metal ürünler, elektrikli bileşenler, ambalaj malzemeleri ve güvenlik ekipmanlarının yanı sıra bakım hizmetleri ve özel imalat dahil olmak üzere çok çeşitli ürün ve hizmet sunabilecek kapasitede olduğunu belirtti.
Şirketinin endüstriyel güvenlik ekipmanları alanında faaliyet gösterdiğini kaydeden Eba er-Rus; ürünleri arasında, sanayi sektörlerindeki çalışanlar için risk türü ve kullanım gereksinimlerine göre spesifikasyonları belirlenen alev ve ısıya dayanıklı giysiler ile kesilmeye dayanıklı eldivenler gibi kişisel koruyucu donanımların yer aldığını ifade etti.
Yerel fabrikaların müşterilere olan yakınlığının; müşteri ihtiyaçlarını takip etme, miktar ile ölçü değişikliklerini yönetme ve talep edilen revizyonlara hızlı yanıt verme noktasında, bazı durumlarda daha uzun zaman alabilen doğrudan ithalata kıyasla büyük bir avantaj sağladığını ekledi. Bu yakınlığın ürün geliştirmeye ve müşterilerle sürdürülebilir tedarik ilişkileri kurmaya yardımcı olduğunu belirtti.
Es-Sellum, mega projelere veya hükümet girişimlerine aşırı bağımlılığın işletmeleri tek bir müşteride yoğunlaşma riskine maruz bırakabileceğini vurgulayarak; verimliliğin artırılması, maliyet kontrolü ve müşteri tabanının çeşitlendirilmesinin fabrikaların geleceğini belirli sözleşmelere veya tek bir kuruma bağlamadan iş sürdürülebilirliğini sağlamak adına zorunlu olduğunu ifade etti.
Es-Sellum, küçük ve orta ölçekli fabrikaların bu projelere katılımının sağladığı en önemli kalkınma etkisinin; projeler tamamlandıktan sonra da yerel sanayinin varlığını sürdürmesine ve büyümesine imkân tanıyacak şekilde daha üretken işletmeler inşa etmeye, çalışanların becerilerini geliştirmeye ve rekabet gücü yüksek ulusal ürün tabanı oluşturmaya dayandığını ekledi.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
