Bilim insanları yıldız tozunun kaynağını bulduklarına inanıyor

Güneş sistemimizdeki toz parçacıklarının dörtte birinden fazlası şiddetli yıldız patlamalarından geldi

(NASA/JPL-Caltech/STScI/CXC/SAO Animasyonu)
(NASA/JPL-Caltech/STScI/CXC/SAO Animasyonu)
TT

Bilim insanları yıldız tozunun kaynağını bulduklarına inanıyor

(NASA/JPL-Caltech/STScI/CXC/SAO Animasyonu)
(NASA/JPL-Caltech/STScI/CXC/SAO Animasyonu)

Bilim insanları Güneş Sistemi'mizdeki yıldız tozunun nereden geldiğini bildiklerine inanıyor.
Yıldız tozu genellikle yıldızlardan gelen gazların soğumasından kaynaklanan, rüzgar veya şiddetli bir süpernova yoluyla uzaya püskürtülen toz parçacıkları olarak düşünülür.
The Independent'ın haberine göre, bu süreçte, uçucu olmayan elementlerin büyük bir kısmı yoğunlaşarak yıldız tozuna dönüşür fakat birçoğu tekrar yok olacaktır. Hayatta kalan parçacıklar yaklaşık 4.6 milyar yıl önce Güneş Sistemi'ndeki gezegenlerin bünyesine katıldı.
Bilim insanları, yıllarca Güneş Sistemi'mizdeki yıldız tozunun sadece nispeten az bir kısmının süpernovalardan ve onları doğuran süper dev yıldızlardan geldiğini varsaydı. Fakat yeni araştırmalar, Güneş Sistemi'ndeki yıldız tozunun yüzde 25'inden fazlasının süpernovalardan geldiğini gösteriyor.
Araştırmacılar, "güneş öncesi parçacıklara" veya Güneş Sistemi'mizden önce var olan ve halen bulunabilen yıldız tozuna bakarak bunu keşfetti. Günel öncesi parçacıklar göktaşlarında ya da uzaydan Dünya'ya düşen diğer maddelerde bulunabilir ve sıradışı kimyasal yapılarıyla tanınırlar.
Bilim insanları, güneş öncesi parçacıkları inceleyerek Güneş Sistemi'mize tozlarını bırakan yıldız türlerini belirleyebiliyor. Bu da kimyasal elementlerin nereden geldiğini ve gezegenimizin çevresinin sıfırdan nasıl oluştuğunu daha iyi anlamamızı sağlıyor.
MPI Kimya'da Parçacık Kimyası Bölümü'nde grup lideri ve Nature Astronomy'de yayımlanan makalenin baş yazarı Peter Hoppe, "Yıldız tozunun çok daha büyük bir kısmının süpernova patlamalarından geldiğinin bilinmesi, araştırmacılara yıldızlararası ortamda toz evriminin bilgisayar modellerini oluşturmak için önemli yeni parametreler sağlıyor" dedi.

"Bu durum, süpernova şok dalgaları içlerinden geçerken, özellikle yeni ortaya çıkan süpernova tozunun ve eski yıldızlararası tozun hayatta kalmasını tanımlarken geçerli."
Toz, yıldızlararası moleküler bulutlardaki kimyasal reaksiyonların katalizörü olabileceğinden ve yeni gezegenlerin yapıtaşları olduğundan, yıldız tozunun zamanla uzaya nasıl karıştığını keşfetmek, güneş sistemlerinin nasıl geliştiğine dair yeni bir bakış açısı sağlayabilir.



Elon Musk en büyük süper bilgisayarı yapmak için harekete geçti

Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)
Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)
TT

Elon Musk en büyük süper bilgisayarı yapmak için harekete geçti

Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)
Elon Musk'ın şirketi xAI, misyonunun "evrenin gerçek doğasını anlamak" olduğunu belirtiyor (Reuters)

Elon Musk'ın bugüne kadarki en büyük süper bilgisayarı yapmayı planladığı bildirildi. Milyarder, bilgisayarın yapay zeka sohbet botu Grok'u geliştirmek üzere üretileceğini söyledi. 

Musk'ın yapay zeka şirketi xAI'ın geliştireceği bilgisayarda Nvidia H100 çipleri kullanılacak. 

Teknoloji odaklı yayın yapan Information'ın dün aktardığı üzere Musk, yatırımcılara bu ay yaptığı açıklamada bu çiplerin meydana getirdiği GPU (grafik işlem birimi) kümesinin, mevcut bilgisayarların "en az 4 katı" büyüklüğe sahip olacağını öne sürdü.

Musk geçen ay Grok 2'nin 20 bin adet Nvidia H100 GPU gerektirdiğini ve üçüncü sürümde muhtemelen 100 bin tane kullanılacağını söylemişti. Sohbet botunun halka açık mevcut sürümü Grok 1.5 adını taşıyor.

Yapay zeka alanında OpenAI, Google ve Meta gibi teknoloji devleriyle yarışan xAI'ın, yüksek talepten dolayı bu kadar çipi temin edip edemeyeceği belli değil.

Information, teknoloji milyarderinin yeni süper bilgisayarın 2025'in sonbaharında faaliyete geçmesi için bizzat kolları sıvadığını da aktardı. Bu devasa bilgisayarın yapımında xAI'ın, yazılım şirketi Oracle'la işbirliği kurması bekleniyor.

Elektrikli araç üreticisi Tesla'nın patronu Musk, süper bilgisayarın "bilişimin gigafactory'si" olacağını da söyledi. Bir milyara karşılık gelen ölçüm birimi "giga"dan türeyen gigafactory terimini Musk ortaya atmıştı ve artık büyük ölçekte elektrikli araç bataryası üreten bütün fabrikalar için kullanılıyor.    

Geçen yıl kurulan xAI'ın sohbet botu Grok halihazırda premium X (Twitter) üyeliğine sahip kullanıcılara açık. Ayrıca yapay zeka aracı, Musk'a ait sosyal medya platformundaki verilere erişebiliyor. 

OpenAI'ın ortak kurucularından Musk, 2018'de şirketten ayrılmış ve daha sonra CEO Sam Altman'ın yönetimindeki kurumun kâr odaklı yaklaşımından rahatsız olduğunu dile getirmişti. 

Teknoloji milyarderi, kâr amacı gütmemeye yönelik misyonundan kaydığı suçlamasıyla OpenAI'a bu yıl martta dava açmıştı. ChatGPT'nin yaratıcısı bu iddiaların "kurmaca" olduğunu ve Musk'ın şirketin başarısını "kendisine mal etmek istediğini" öne sürmüştü.

Independent Türkçe, Reuters, France 24, CNN