Rusya, İsrail’in hava saldırılarından kaçınmaları için İranlı milislerin Hama ve Tartus yakınlarındaki askeri karargahları boşaltmasını istedi

İsrail yanlısı sosyal medya hesaplarında paylaşılan, Perşembe günü Masyaf’taki İran noktalarını hedef alan saldırıya ilişkin bir görüntü
İsrail yanlısı sosyal medya hesaplarında paylaşılan, Perşembe günü Masyaf’taki İran noktalarını hedef alan saldırıya ilişkin bir görüntü
TT

Rusya, İsrail’in hava saldırılarından kaçınmaları için İranlı milislerin Hama ve Tartus yakınlarındaki askeri karargahları boşaltmasını istedi

İsrail yanlısı sosyal medya hesaplarında paylaşılan, Perşembe günü Masyaf’taki İran noktalarını hedef alan saldırıya ilişkin bir görüntü
İsrail yanlısı sosyal medya hesaplarında paylaşılan, Perşembe günü Masyaf’taki İran noktalarını hedef alan saldırıya ilişkin bir görüntü

Suriye rejimine yakın bir kaynağa göre, Rusya son birkaç gündür sıklığı artan İsrail’in hava saldırılarından kaçınmaları için İranlı milislerin Hama'nın batısı ve Tartus kenti yakınlarındaki önemli bir askeri bölgeyi terk etmelerini talep etti.
Suriye rejimine yakın olanlar, Rusya’yı, İsrail’in Suriye’ye yönelik tekrarlanan saldırılarına karşı en ufak bir yanıt veya uyarı olmaksızın sessiz kalması nedeniyle ‘zayıf bir müttefik’ olarak nitelendirdi.
Şarku’l Avsat’a özel açıklama yapan söz konusu kaynak şu ifadeleri kullandı:
“3 Rus subayı ve İranlı mevkidaşlarının katıldığı bir toplantı, Çarşamba günü Suriye’nin merkezindeki Hama Askeri Havalimanı’nda gerçekleşti. Rus subayları, İran tarafına, Suriye rejim güçlerine bağlı, 49. Alay’ın yakınlarındaki İran askeri karargahını boşaltmaları gerektiğini bildirdi. Burası S-200 ve diğer Rus yapımı askeri teçhizatın yanı sıra uzun menzilli füzeler içerdiği için Batı Hama’daki en önemli askeri alanlardan biri olarak kabul ediliyor. Rus subayları ayrıca, İsrail’in hava saldırılarından kaçınmak, Suriye’nin batı kesiminin istikrarını korumak ve İran varlığı Suriye’nin bu önemli bölümünde kalırken, İsraillilere hava saldırılarına devam etmeleri için bir bahane vermemek için Tartus’un güneyindeki Hamidiye bölgesinde bulunan ikinci bir İran askeri bölgesinin en kısa sürede tahliye edilmesini istedi.”
Rusya’nın bu adımı, İsrail’in Hama, Humus ve Halep’teki İran noktalarına düzenlediği hava saldırılarındaki artış nedeniyle atıldı.
İsrail’in son saldırısı, Hama’nın 40 kilometre batısındaki Masyaf kenti yakınlarındaki Askeri Bilimsel Araştırma Merkezi ve diğer kamplara düzenlediği şiddetli hava saldırıları oldu. Saldırılar büyük tahribata ve merkezin içinde saatlerce süren büyük patlamaların meydana gelmesine yol açtı, bu da merkezde çok sayıda yeni üretilmiş silah ve füzenin varlığını gösteriyor.
Masyaf Dağı bölgesinde geniş alanlarda yangına sebep olurken, yerleşim yerlerine şarapnellerin düşmesi sonucu siviller arasında ölen ve yaralananlar oldu.
Suriye rejimi yanlıları, İsrail’in yıllarca tekrarlanan hava saldırılarına karşı sessiz kalması ve bunu engelleyecek herhangi bir eylemde bulunmaması nedeniyle ülkenin en önemli müttefiki olarak görülen Rusya’ya yönelik memnuniyetsizlik ve öfkelerini dile getirdi.
Halep Sanayi Odası Başkanı Fares Şihabi sosyal medya hesabında şunları yazdı:
“İran-Rus ilişkileri en tuhaflarından biri! Doğalgaz ve petrol anlaşmaları var ve aynı zamanda Rusya, İsrail’in Suriye’de İran’ı hedef almasına izin veriyor! Değişmeyen tek şey, Rusya’nın kimsenin İsrail’i rahatsız etmesine izin vermemesi!”
Tartus sakinlerinden Ali el-Ali ise, “Rusya zayıf ve boş bir müttefik. Neredeyse her gün tekrarlanan İsrail hava saldırılarından Suriye’yi koruyamıyor” dedi.
Halep Uluslararası Havalimanı'nın önemli kısımlarının yanı sıra Suriye rejimi ve İran’a bağlı milislere ait askeri noktalar olan Şam kırsalındaki Birinci Tümen karargahı Çarşamba günü İsrail’in bombardımanına maruz kaldı.
ABD ordusu ise geçtiğimiz hafta Suriye’nin doğusunda düzenlediği hava saldırılarında, Şii milislerden oluşan Afgan Fatimiyyun grubunun yönettiği Ayaş Kampı’nı hedef aldı. Saldırı sonucu 80 kişi öldü veya yaralandı.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.