Sisi: Mısır, iklim değişikliğinin etkilerine en çok maruz kalan ülkelerden biri

İklim değişikliğine adapte olma çabalarına yönelik finansmanının yetersiz olduğunu söyledi.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi (AP)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi (AP)
TT

Sisi: Mısır, iklim değişikliğinin etkilerine en çok maruz kalan ülkelerden biri

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi (AP)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi (AP)

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, ülkesinin iklim değişikliğinin etkilerine en çok maruz kalan ülkelerden biri olduğunu, ancak Mısır’ın ve birçok Afrika ülkesinin iklim değişikliğine neden olan sera gazı emisyonlarında en az katkıya sahip olduğunu söyledi. Ayrıca iklim değişikliğine adapte olma çabalarının finansman eksikliği çektiğini vurguladı.
Sisi, dün (Çarşamba) ülkesinin Kasım ayında Şarm eş-Şeyh’te düzenlenecek 27. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı’na (COP27) ev sahipliği yapma hazırlıkları kapsamında yeni idari başkentte Mısır Uluslararası İşbirliği ve Kalkınma Finansmanı Forumu’nun açılışını yaptı.
Mısır Cumhurbaşkanı açılış konuşmasında, dünya düşüncesinde insani kalkınma gündeminin birinci önceliği olan iklim sorununun önemini vurgulayarak “İklim değişikliğinin etkilerinin yüzde 80’inden 20 ülke sorumlu, dolayısıyla adil olan, bu ülkelerin iklim değişikliğine uyum çabalarına katkısının daha fazla olmasıdır” dedi.
Sisi, iklim değişikliklerinden en çok etkilenen olmasına rağmen bunlardan en az sorumlu olan Afrika’nın iklim değişikliklerine adapte olma çabalarının desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca “İklim değişikliği karşısında Afrika ülkelerini desteklemek için kapsamlı bir vizyona ihtiyacımız var. İklim değişikliğinin yansımalarıyla yüzleşmek için 2025 yılına kadar 800 milyar dolar gerekiyor” dedi.
Cumhurbaşkanı, Mısır’ın yaklaşık 60 milyon vatandaşın yaşam koşullarını iyileştirmeyi amaçlayan ve sanitasyon, su arıtma, iletişim, yol ve diğer alanlar dahil olmak üzere birçok alanı kapsayan “İnsana Yakışır Yaşam” girişimine dikkat çekti. Girişimle ilgili olarak, Mısır’ın, suyun her damlasından yararlanmak için gelişmiş bir üçlü müdahale uyguladığını belirtti. Sisi, ülkesinin su arıtmada, her damla sudan yararlanmaya yönelik büyük ulusal programı tamamlamasının ardından dünyanın bir numaralı ülkesi olma yolunda ilerleyeceğini vurguladı. Mısır’daki yeşil yatırımların, toplam kamu yatırımlarının yaklaşık yüzde 40’ını oluşturduğunu da belirtti.
Sisi, Mısır’ın iklim değişikliğinin etkilerine en çok maruz kalan ülkelerden biri olduğunu açıklarken, rüzgar ve güneş enerjisi gibi yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesine yönelik programlar uyguladığını ayrıca gerek alternatif enerji gerekse yeşil hidrojen açısından dünyada temiz enerji sağlanmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
Birleşmiş Milletler’in iklim değişikliğinden etkilenen Afrika ülkelerine hibe sağlama çabalarının önemini vurguladı. Cumhurbaşkanı, Mısır Uluslararası İşbirliği ve Kalkınma Finansmanı Forumu’nun Kasım ayındaki Şarm Eş-Şeyh konferansına hazırlıkta artan bir ivmeyi temsil ettiğini belirtti.
2025 yılına kadar iklim değişikliğinin etkilerini azaltmanın yıllık maliyetinin yaklaşık 800 milyar dolar olacağına vurgulayan Sisi, “Dünyada sadece 20 ülke iklim değişikliğinin etkilerinin yaklaşık yüzde 80’inden sorumlular. Dolayısıyla bu ülkelerin, gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele çabalarını desteklemeye katkıda bulunmaları adil ve nesnel bir durum” ifadelerini kullandı.
Sisi, Afrika ülkelerinin iklim değişikliğine adapte olma imkanlarını artırmalarını desteklemek için kapsamlı bir vizyon üzerinde anlaşılması gerektiğini belirtti. Cumhurbaşkanı “İklim değişikliğinin etkilerine en az katkıda bulunan ülkeleri içermesine rağmen, Afrika bu koşullardan en çok etkilenen kıta” ifadelerini de sözlerine ekledi.
Emisyonsuz bir dünya oluşturmaya katkıda bulunmak için teknolojik teknolojileri geliştirmenin ve yeniliği teşvik etmenin önemini vurgularken “Mısır’da yeni ve yenilenebilir enerji için geniş kapsamlı programlarımız var. Böylece her türden fosil enerjiye bağımlı olan istasyonların kullanımını azaltıyoruz” dedi. Cumhurbaşkanı ayrıca şu ifadelere de yer verdi:
“Bu alanda, gerek rüzgar enerjisi gerekse güneş enerjisi ile on binlerce megavat üretme imkanımız var ayrıca elektrik enerjisi ya da çok yol kat ettiğimiz yeşil hidrojen üretimi ile temiz enerji sağlamaya ciddi şekilde katkıda bulunabilecek imkanlarımız var.”
Sisi, yeni bir Mısır başkenti inşa edilmesini savunarak, bunun emisyonları tamamen azaltan akıllı 4. nesil şehirlere yönelik büyük bir programın parçası olduğunu belirtti. Mısır’ın da bu çerçevede inşa ettiği 20’den fazla şehri olduğunu söyleyen Cumhurbaşkanı “Gerek Kovid-19 pandemisi, gerekse Rusya-Ukrayna krizi sonucu olarak, son üç yılda dünyada meydana gelen koşulların gölgesinde ekonomik olarak bize baskı oluştursa da bu seçeneği benimsedik. Ülkemize ve çok ciddi seviyedeki iklim değişikliği sorununa bakış açımız ve sorumluluğumuz çerçevesinde ekonomik yüklerine rağmen bu programa devam ettik” ifadelerini kullandı. 
Cumhurbaşkanı Sisi, Mısır’daki yeşil yatırımların toplam kamu yatırımlarının yüzde 40’ına ulaştığını ve 2024-2025 döneminde bu oranın ülkedeki toplam kamu yatırımlarının yüzde 50’sine ulaşacağını belirtti.



Eş-Şara yarın Moskova'da Putin ile görüşecek

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)
TT

Eş-Şara yarın Moskova'da Putin ile görüşecek

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'daki Kremlin'de Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi (Arşiv- DPA)

Syria Today TV dün, Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara'nın yarın Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşeceğini bildirdi.


İsim tartışmasının gölgesinde bir kentin tarihi: Ayn el-Arab mı Kobani mi?

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)
TT

İsim tartışmasının gölgesinde bir kentin tarihi: Ayn el-Arab mı Kobani mi?

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)
Suriye Demokratik Güçleri (SDG) mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)

Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) ağırlıklı olarak Kürt nüfusun yaşadığı Haseke’nin kuzeyine, ardından Halep’in kuzeydoğusunda Türkiye sınırına yakın konumdaki Ayn el-Arab (Kobani) bölgesine doğru çekilmesiyle birlikte gözler bu bölgeye çevrildi. Kürt güçlerinin diğer bölgelerinden fiilen izole kalan Ayn el-Arab çevresinde, Suriye ordusunun kentin eteklerine kadar ilerlemesi ve ateşkesin ihlal edildiğine dair karşılıklı suçlamalar gündemde. SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin “Kürt bölgeleri kırmızı çizgidir” açıklaması da bu gerilimi daha görünür kıldı.

Kaynaklara göre Ayn el-Arab (Kobani), görece yeni bir yerleşim olup kuruluşu 20. yüzyılın başlarında Osmanlı topraklarında Alman bir şirket tarafından yürütülen Bağdat Demiryolu Projesi ile bağlantılıdır. Proje, Berlin’i Bağdat’a bağlamayı amaçlayan ve İstanbul’dan başlayarak Anadolu, Kuzey Suriye ve Irak üzerinden uzanan bir demiryolu hattını öngörüyordu.

İngiliz arkeolog Leonard Woolley, 20. yüzyılın başlarında bugünkü Ayn el-Arab ve çevresini ziyaret etmiş; bölgeyi, yarı göçebe yarı yerleşik yaşam süren Kürt aşiretlerinin yaşadığı, vadiler arasında dağılmış küçük köylerin bulunduğu bir alan olarak tanımlamıştı. Woolley ayrıca, Fırat Nehri’ne doğru batı kesimlerde bazı Arap aşiretlerinin de yaşadığını aktarmıştı.

Ayn el-Arab (Kobani), Kürtler açısından özel bir öneme sahip. Kent, PKK’nın önemli merkezlerinden biri olarak da görülüyor. PKK’nin kurucusu Abdullah Öcalan’ın 1979’da kenti ziyareti, özellikle 1925’te siyasi nedenlerle Türkiye’den göç etmiş Kürtlerin oluşturduğu aşiret yapısında ciddi toplumsal dönüşümlere yol açtı.

zscdfgrt
SDG destekçilerine ait; SDG bayrağı ile Türkiye’de tutuklu bulunan PKK lideri Abdullah Öcalan’ın fotoğrafının yer aldığı bir duvar resminin önünden geçen bir adam (AFP)

Kent, Suriye’de 2011’de başlayan protestoların ardından, 19 Temmuz 2012’de Esad yönetiminin çekildiği ilk bölgelerden biri oldu. Daha sonra PKK’nin Suriye kolu olan Demokratik Birlik Partisi (PYD) kontrolü ele geçirdi. 2014 başında, DEAŞ’ın  kente bağlı onlarca köyü ele geçirmesi ve binlerce Kürdün Türkiye’ye göç etmek zorunda kalmasına yol açan saldırıların ardından, bölge “özerk yönetim” ilan edildi. Bu süreçte Kürt Halk Savunma Birlikleri (YPG), DEAŞ’e  karşı direnişiyle öne çıktı.

Ayn el-Arab’ın kuruluşu, Osmanlı döneminde 1912 yılında Bağdat Demiryolu’nun inşasıyla doğrudan ilişkilidir. Demiryolu hattı üzerindeki bir istasyon etrafında gelişen kent, Kürt çoğunluğun yanı sıra Arap, Ermeni ve Türkmen azınlıklara da ev sahipliği yaptı.

Suriye-Türkiye sınırlarının çizilmesiyle bölge ikiye ayrıldı. Suriye tarafındaki kesime, Osmanlı dönemindeki adından esinle “Arap Pınarı” (Ayn el-Arab) adı verildi. Türkiye tarafındaki yerleşim ise idari binaların bulunması nedeniyle “Mürşitpınar” olarak adlandırıldı. Suriye tarafındaki Arap Pınarı, 1915 olayları sırasında Ermeniler için de bir sığınak oldu.

Kentin eski adı olan “Ayn el-Arab”, Osmanlıca “Arab Pınar” ifadesinden geliyor ve bölgeden geçen Arap bedevi çobanların hayvanlarını suladığı su kaynağına atıfta bulunuyor.

“Kobani” adı ise Alman şirketinin adı olan Company/Kompanie kelimesinin yerel telaffuzundan türedi; demiryolu istasyonu ve şirketin geçici merkezinin bulunduğu alan bu adla anılmaya başlandı.

Kent adı, Kürt nüfus ile Suriye devleti arasında uzun yıllar boyunca tartışma konusu oldu. Baas yönetiminin onlarca yıl süren Kürt karşıtı politikaları; Kürt kimliğinin, dilinin ve kültürel unsurlarının yasaklanması ve yüz binlerce Kürdün vatandaşlıktan çıkarılması bu gerilimi daha da derinleştirdi.

fvghyj
SDG mensubu savaşçılar, 23 Ocak 2026’da Ayn el-Arab – Kobani’ye ulaşırken (AFP)

Ayn el-Arab (Kobani), uzun yıllar boyunca ihmal ve hizmet yoksunluğuyla karşı karşıya kaldı. Buna rağmen bölgede Kürt haklarını savunan siyasi partiler ve hareketler ortaya çıktı. SDG’nin  verilerine göre yaklaşık 440 köyü kapsayan Ayn el-Arab bölgesinde 300 bini aşkın kişi yaşıyor; nüfusun büyük çoğunluğunu Sünni Kürtler oluşturuyor. Bölge, Haseke ve Kamışlı ile birlikte Suriye’nin başlıca Kürt yerleşim alanlarından biri olmayı sürdürüyor.


Kaynaklar: Rusya, Suriye’nin kuzeydoğusundaki Kamışlı Havalimanı’ndan çekilmeye başladı

Rus güçleri, Suriye’nin doğusundaki Kamışlı kentindeki mevzilerini boşaltmaya hazırlanıyor – 12 Aralık 2024 (AFP)
Rus güçleri, Suriye’nin doğusundaki Kamışlı kentindeki mevzilerini boşaltmaya hazırlanıyor – 12 Aralık 2024 (AFP)
TT

Kaynaklar: Rusya, Suriye’nin kuzeydoğusundaki Kamışlı Havalimanı’ndan çekilmeye başladı

Rus güçleri, Suriye’nin doğusundaki Kamışlı kentindeki mevzilerini boşaltmaya hazırlanıyor – 12 Aralık 2024 (AFP)
Rus güçleri, Suriye’nin doğusundaki Kamışlı kentindeki mevzilerini boşaltmaya hazırlanıyor – 12 Aralık 2024 (AFP)

Suriyeli kaynaklar, Rusya’nın Suriye’nin kuzeydoğusunda bulunan Kamışlı Havalimanı’ndaki askeri varlığını sonlandırma yönünde adımlar attığını söyledi. Çekilmenin, Şam yönetiminin Kürt güçlerin kontrolündeki bölgelerde yeniden hâkimiyet kurma çabalarıyla bağlantılı olduğu belirtildi.

Rusya, 2019’dan bu yana Kamışlı Havalimanı’nda sınırlı sayıda asker konuşlandırıyor. Bu varlık, Moskova’nın Suriye’nin Akdeniz kıyısındaki Hmeymim Hava Üssü ve Tartus’taki deniz tesisleriyle kıyaslandığında oldukça sınırlı düzeyde bulunuyor. Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığı habere göre kaynaklar, Rusya’nın ana askeri varlığını bu iki üsse yoğunlaştırmasının beklendiğini belirtti.

dfrgt
Kamışlı Havalimanı’nda Rus uçakları (Arşiv – X/Twitter)

Şam’a bağlı güçler, Suriye’nin kuzeyi ve doğusundaki geniş alanlarda Kürtlerin öncülüğündeki Suriye Demokratik Güçleri’ni (SDG) geri püskürttü. Taraflar arasında yürürlükte olan kırılgan ateşkes, cumartesi günü 15 gün süreyle uzatıldı.

Kaynaklar, Rus birliklerinin geçen hafta Kamışlı Havalimanı’ndan kademeli olarak çekilmeye başladığını belirtti. Hmeymim’de konuşlu Rus hava üssünde görev yapan bir kaynak, askerlerin bir bölümünün Suriye’nin batısına kaydırılacağını, bir kısmının ise Rusya’ya döneceğini söyledi.

Suriye’nin batı kıyısında görev yapan bir güvenlik kaynağı da, Rus askeri araçları ve ağır silahların son iki gün içinde Kamışlı’dan Hmeymim’e nakledildiğini aktardı.

frg
SDG’ye bağlı güçler, Suriye’nin kuzeydoğusunda Haseke bölgesine çekilmeyi tamamladı (Reuters)

Rusya Savunma Bakanlığı konuyla ilgili henüz bir açıklama yapmadı. Rus gazetesi Kommersant, geçen hafta kimliği açıklanmayan Suriyeli bir kaynağa dayandırdığı haberinde, SDG güçlerin bölgeden tamamen çıkarılmasının ardından Şam yönetiminin Rusya’dan Kamışlı’daki askeri varlığını sonlandırmasını isteyebileceğini, zira bu varlığın artık gerekli görülmediğini yazdı.

Reuters muhabiri, pazartesi günü Kamışlı Havalimanı’nda Rus bayraklarının hâlâ dalgalandığını ve pistte Rus işaretleri taşıyan iki uçağın bulunduğunu bildirdi.

Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi uzmanlarından Anton Mardasov, 23 Ocak’ta Meduza’ya yaptığı değerlendirmede, bölgesel rekabetin artması ve Şam yönetiminin SDG  üzerindeki baskısının yoğunlaşmasıyla birlikte Moskova’nın arabulucu rolü üstlenmesinin giderek zorlaştığını, bu nedenle Rus askeri varlığının zaman içinde tamamen sona ermesinin “mantıklı” olduğunu ifade etti.

Son dönemde Kamışlı Havalimanı’ndaki Rus faaliyetlerinin kademeli olarak azaldığına dair haberler artmıştı. Rusya, havalimanını 2019’da kullanmaya başlamış, Suriye’deki yönetim değişikliğinin ardından da buradaki varlığını sürdürmüş, hatta Suriye medyasına göre 2025 yazında askeri mevcudiyetini artırmıştı.

Ancak Suriye televizyonu, ocak ayında uydu görüntülerine dayanarak Rusya’nın Kamışlı’daki bazı askeri teçhizatını, gerekçesi açıklanmaksızın kısmen geri çektiğini bildirmişti. Uzmanlara göre Beşşar Esad’ın iktidardan düşmesinin ardından üs fiilen askeri önemini yitirdi. Moskova’nın da Washington’un da SDG’yi ve bölgedeki petrol sahalarını korumaya yönelik bir politika izlemediği; Kamışlı’nın, Hmeymim ve Tartus’un aksine, başka cepheler için lojistik merkez olarak kullanılmadığı ve öneminin DEAŞ’e karşı yürütülen operasyonlar sırasında zirve yaptığı belirtiliyor.

Rusya, devrik Devlet Başkanı Beşşar Esad’ın yakın müttefiki olmasına rağmen, yaklaşık 14 ay önce göreve gelen Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile ilişkilerini sürdürdü. Şara’nın geçen yıl Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e, Şam ile Moskova arasında daha önce imzalanan tüm anlaşmalara bağlı kalacağını ilettiği kaydedildi.