BM Ortadoğu Barış Süreci Özel Koordinatörü: İki devletli çözüm de dahil Oslo Anlaşmaları’nın dayandığı ilkeler yok oluyor

BM Ortadoğu Barış Süreci Özel Koordinatörü: İsrailliler ve Filistinliler arasındaki çatışma ‘kaynama noktasına’ ulaştı

BM Orta Doğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Tor Wennesland (BM)

Birleşmiş Milletler (BM) Ortadoğu Barış Süreci Özel Koordinatörü Tor Wennesland, onlarca yıldır devam eden şiddet, yasadışı yerleşim birimlerinin genişlemesi, müzakerelerin durması ve derinleşen işgalin ardından İsrailliler ve Filistinliler arasındaki çatışmanın yeniden ‘kaynama noktasına’ ulaştığını söyledi.
Wennesland dün New York’ta toplanan BM Güvenlik Konseyi (BMGK) üyelerine hitaben yaptığı konuşmada, mevcut durumun iki devletli çözüm de dahil olmak üzere Oslo Anlaşmaları’nın dayandığı ilkelerin yok olmasına yol açtığı konusunda uyardı.
Son aylarda işgal altındaki Batı Şeria ve İsrail’de yaşanan yoğun şiddet olaylarının ciddi acılara yol açtığını dile getiren Wennesland, “Bu, her iki taraftan da sivillere yönelik saldırıları, artan silah kullanımını ve yerleşimcilerle ilgili şiddeti içeriyor” dedi.
Geçtiğimiz hafta Kudüs’te iki İsraillinin ölümüne neden olan bombalı saldırıları ve İsrailli yerleşimcilerin El Halil’de Filistinlilere saldırmasını kınayan Wennesland, sivilleri hedef almanın asla haklı gösterilemeyeceğini ve durdurulması gerektiğini yineledi.
Gazze’deki ‘kırılgan sukunetin’ geçtiğimiz günlerde Filistinli militanların İsrail’e dört roket fırlatması ve İsrail güçlerinin Hamas hedeflerine hava saldırılarına başlamasıyla kesintiye uğradığını vurgulayan Wennesland, “Bir kez daha, militan faaliyetler, kapatmalar, meşru Filistin hükümetinin yokluğu ve umutsuzluğun karışımının her zaman var olan bir tırmanma riski yarattığını hatırlatıyoruz” diye konuştu. 
Çatışmadaki tehlikeli dinamikleri ele almak için kendisi ve ekibinin Filistinli ve İsrailli yetkililerin yanı sıra uluslararası ve bölgesel aktörlerle görüşmeleri sürdürdüğünü ifade eden Wennesland şöyle devam etti;
“Şiddet arttıkça, yerleşim alanlarının genişletilmesi ve kısıtlamalar, yaşayabilir bir Filistin devletinin gelişimi için ekonomi ve fiziksel alan üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Birkaç yıl içinde, Batı Şeria ve Gazze Şeridi’ndeki muazzam nüfus artışı, ekonomik, siyasi ve güvenlik durumunu yönetmeyi imkansız hale getirmese de, giderek zorlaştıracak.”
Filistinliler ve İsrailliler arasında hala büyük desteğe sahip olan iki devletli çözüme yönelik acil adımlar atılması çağrısında bulunan Wennesland, “İki taraf arasında kademeli ama somut adımlarla, şu anda bulunduğumuz yer ile çatışmanın BM kararları, uluslararası hukuk ve önceki anlaşmalar temelinde barışçıl bir şekilde çözülmesi için gerekli koşullar arasında bir köprü kurabiliriz” dedi.
Her iki tarafı da, Ürdün’ün özel ve tarihi rolü kapsamında kutsal yerlerde statükonun korunması da dahil yerleşim birimlerinin genişletilmesi veya yasallaştırılması, yıkımlar ve transferler dahil olmak üzere barışı baltalayan tek taraflı adımları durdurmaya çağırdı.
Wennesland, tüm tarafları ve uluslararası toplumu Filistin halkının kurumlarını güçlendirmeye, yönetimi iyileştirmeye ve Filistin Yönetimi’nin mali durumunu desteklemeye çağırdı.
Wennesland, 1967 hatlarının doğusundaki yerleşim yerlerinin hızla genişlemesinin sürtüşme noktalarının artmasına ve çatışmaların şiddetlenmesine yol açtığının altını çizerek, sahayı yeniden şekillendiren coğrafik ve demografik gerçeklerinden uzaklaşmanın mümkün olmadığını vurguladı.