عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

ABD, İsrail-Filistin gerginliğinin Ramazan’da artmasından korkuyor

Batı Şeria'da İslami Cihad Hareketi’ne yönelik tutuklama operasyonları sürüyor.

İsrail geçtiğimiz perşembe günü Gazze'yi vurdu. (Reuters)
İsrail geçtiğimiz perşembe günü Gazze'yi vurdu. (Reuters)
TT
TT

ABD, İsrail-Filistin gerginliğinin Ramazan’da artmasından korkuyor

İsrail geçtiğimiz perşembe günü Gazze'yi vurdu. (Reuters)
İsrail geçtiğimiz perşembe günü Gazze'yi vurdu. (Reuters)

İsrail, Batı Şeria'da İslami Cihat Hareketi’nin liderlerini ve kadrolarını tutuklamaya yönelik operasyonuna hız verdi.  Hareketin Genel Sekreteri Ziyad en-Nehhale başkanlığındaki bir heyet Kahire’de, Batı Şeria'da sükûneti sağlamak için Mısırlı yetkililerle yoğun diyaloglar yürütüyor.
İsrail ordusu, Cenin'in Arrabe beldesindan önde gelen İslami Cihad yöneticisi Hıdır Adnan liderliğindeki bir grubun yetkililerini Batı Şeria'nın farklı yerlerinde tutukladı. Adnan daha önce birkaç kez tutuklanmış ve çok sayıda açlık grevi yapmıştı. İsrail ordusu, güçlerinin Batı Şeria'da gece baskınlarında aranan yedi Filistinliyi tutukladığını bildirdi.
Tutuklamalar, Batı Şeria'da gerilimin devam ettiği bir sırada, pazar sabahı erken saatlerde gerçekleşti. İslami Cihad Hareketi, Cenin'de hareketin liderlerini hedef alan tutuklamaların ‘Kudüs ve işgal altındaki Batı Şeria'da halkın ayaklanmasının artması sonucu faşist işgal hükümetinin kafa karışıklığını yansıttığını’ belirtti. İslami Cihad Hareketi, ‘işgal saldırısının ayaklanmanın parıltısını ve direniş alevini söndüremeyeceğini’ vurguladı.
Hareketin İsrail tarafından hedef alınması Batı Şeria'nın gergin olduğu bir dönemde gerçekleşti. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, İsrail'in geçtiğimiz perşembe günü Batı Şeria'nın kuzeyindeki Cenin Kampı’na düzenlediği bir saldırıda 10 Filistinliyi öldürmesine güvenlik koordinasyonunu durdurarak karşılık verdi. Ardından Kudüs'te bir Filistinli İsraillilere silahlı saldırıda bulundu ve yedi kişiyi öldürdü.
ABD ve Mısır, gerilimi yatıştırmak ve güvenlik koordinasyonunu sürdürmek için baskı yapmaya çalıştı. Washington, Filistin özel kuvvetlerinin Batı Şeria'nın kuzeyindeki bölgeleri kontrol etmesi için eğitilmesine dayalı bir güvenlik planı önerdi. Ancak Filistin Devlet Başkanı Abbas bunu reddetti.
ABD’liler ve diğer arabulucular, Ramazan Ayı’nda gelmesiyle gerilimindaha da artmasından korkuyor. ABD Başkanı Joe Biden yönetimi üst üste ikinci yılda da Ramazan Ayı’nda İsrailliler ile Filistinliler arasında yeni şiddet olaylarının artabileceğine yönelik değerlendirmede bulundu. Üst düzey ABD'li yetkililer, bu hassas dönemda daha fazla kan dökülmesini önlemek için harekete geçti. İsrail'i önümüzdeki haftalarda proaktif adımlar atmaya çağırmak amacıyla son iki hafta boyunca bölgeye yaptıkları ziyaretlerden yararlandı.
Ramazan ayı 22 Mart’ta başlayacak. Biden’ın kıdemli yardımcıları, gerilim ABD'yi yakından ilgilendiren bir mesele olduğunu açıkça belirttiler. İsrailli mevkidaşlarına konuyu  nasıl halletmeyi planladıklarını sordular ve büyük ölçüde İsrail'in Mescid-i Aksa’daki mevcut duruma bağlı kalınmasını sağlamaya odaklandılar.
ABD yönetiminin İsrail - Filistin Özel Temsilcisi Hadi Amr ve ABD Dışişleri Bakanlığı Yakın Doğu İşlerinden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Barbara Leaf salı günü, Blinken'in ayrılmasının ardından taraflarla temaslarda bulunmak üzere bölgede kaldılar. İkili, gerginliği azaltmak için önümüzdeki haftalarda uygulanabilecek bir dizi adım belirlemek için çalışıyor.
Diğer yandan Mısır, İsrail ile İslami Cihad ve Hamas görüşmelerine başladı. İslami Cihad Hareketi heyetinin başında bulunan en-Nehhale cumartesi günü Mısır İstihbarat Başkanı Abbas Kamil ile bir araya geldi. Görüşmede İsrail'in Batı Şeria'daki tırmanışını ve İslami Cihad Hareketi liderlerinin ve üyelerinin hedef alınmasını tartıştılar.
Filistinli kaynaklar Şarku’l Avsat'a, İslami Cihad Hareketi’nin Batı Şeria'da üyelerinin öldürülmesine ve tutuklanmasına öfkelendiğini ve Batı Şeria'daki altyapısını hedef alan yoğun bir saldırı olduğunu düşündüğünü aktardı. Kaynaklara göre en-Nehhale, Abbas Kâmil’e, İsrail'in her gün hareketin kadrolarını öldürmeye ve tutuklamaya devam ederken, hareketinin Gazze'de itidal uygulamaya devam edemeyeceğini ve son savaşta önceki vaatleri bozulduktan sonra İsrail'in hiçbir sözüne güvenmediğini söyledi. Mısır, İsrail'in Filistin bölgelerine yönelik saldırılarını azaltmak da dahil olmak üzere Batı Şeria'daki durumu yatıştırmak için diğer taraflarla birlikte çalışırken Kâmil, kendine hâkim olunması ihtiyacına odaklandı ve bunu başarmak için zaman istedi. İslami Cihad Hareketi, iki tarafın başta Cenin olmak üzere Batı Şeria ve Gazze'deki son gelişmeleri, genel olarak siyasi durumu ve özel olarak iç durumu, ikili ilişkileri, Mısır'ın Filistin halkının acılarını hafifletme çabalarını ve Filistin saflarının birliğini yeniden tesis etmenin yollarını ele aldığını aktardı.
Mısır’ın aynı dosyaları Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye başkanlığındaki Hamas Hareketi’nden bir heyet ile görüşmesi bekleniyor. Heyet bu akşam Mısır'ın başkenti Kahire'ye gidecek. Kahire'nin diğer gruplara davetiye gönderip göndermeyeceği ise bilinmiyor. Ancak Hamas ve İslami Cihad'ı ikna etmeye odaklanılıyor.
İki tarafın Batı Şeria'daki gerilimi azaltmak, İsrail'le Batı Şeria'da sükunetin yeniden sağlanmasına ve yeniden başlamasına olanak sağlayacak bir anlaşmaya varılana kadar Gazze'de yeni bir çatışma yaşanmasından kaçınmak için Mısır ile ikili görüşmelerde bir araya gelebileceği belirtliyor.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Sudan ordusu, Mavi Nil eyaletindeki stratejik öneme sahip el-Kili’yi geri aldı

Hartum’un kuzeyindeki Sudanlı askerler, 25 Ocak 2025 (Reuters)
Hartum’un kuzeyindeki Sudanlı askerler, 25 Ocak 2025 (Reuters)
TT
TT

Sudan ordusu, Mavi Nil eyaletindeki stratejik öneme sahip el-Kili’yi geri aldı

Hartum’un kuzeyindeki Sudanlı askerler, 25 Ocak 2025 (Reuters)
Hartum’un kuzeyindeki Sudanlı askerler, 25 Ocak 2025 (Reuters)

Sudan ordusu, Mavi Nil eyaletindeki stratejik öneme sahip el-Kili bölgesinin kontrolünü yeniden ele geçirdiğini açıkladı. Ordu, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) ile yaşanan çatışmalarda can kayıpları ve askeri teçhizat açısından ağır kayıplar verdirildiğini bildirdi.

Ordudan yapılan açıklamada, 4. Piyade Tümeni ile ona bağlı destek güçlerinin, güney ekseninde el-Kurmuk kenti yakınlarında bulunan el-Kili bölgesini, HDK ve Joseph Tuka liderliğindeki diğer isyancı gruplarla girilen çatışmaların ardından geri aldığı belirtildi. Açıklamada, askeri operasyonlar sırasında çok sayıda askeri ekipman ve savaş aracının imha edildiği, isyancı güçlere de ağır kayıplar verdirildiği ifade edildi.

Sudan ordusu, birliklerinin bölge içinde konuşlandığını gösteren görüntüler yayımlarken, askeri operasyonların ‘eyaletin tamamındaki isyanın bastırılması, güvenlik ve istikrarın güçlendirilmesi ile ülke sınırlarının korunması’ hedefiyle sürdürüleceğini duyurdu.

Öte yandan Mavi Nil Eyaleti Valisi Ahmed el-Umde, Facebook üzerinden yaptığı paylaşımda, 4. Piyade Tümeni’nin el-Kili bölgesinde elde ettiği başarının ‘eyaletteki isyanın sonunun başlangıcı’ olduğunu belirtti. El-Umde, ‘tam kurtuluşun işaretlerinin yakında görüleceğini’ ifade etti.

El-Kili bölgesi, Damazin ile Etiyopya sınırına yakın el-Kurmuk kentini birbirine bağlayan ana yol üzerinde bulunması nedeniyle stratejik önem taşıyor. Söz konusu bölge, geçtiğimiz mart ayında HDK ve müttefiki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey’in (SPLM-N) kontrolüne geçmişti. Daha önce bölgeyi ziyaret eden Sudan Genelkurmay Başkanı Yaser el-Ata, HDK’nin kontrolündeki bölgelerin geri alınması amacıyla Mavi Nil eyaletine askeri takviye gönderileceğini açıklamıştı. Buna karşılık HDK, bölgede devam eden çatışmalara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Çatışmaların, Mavi Nil eyaletinin ikinci büyük kenti olan Kaysan’ın çevresinde süren çatışmalarla eş zamanlı olarak devam ettiği bildirildi.

Diğer yandan HDK’nin desteklediği Sudan Kurucu İttifakı’nın ana bileşenlerinden biri olan SPLM-N, el-Kurmuk bölgesine bağlı Dukan, Karn Karn ve Hor el-Hasan kasabalarının kontrolünü ele geçirdiğini duyurdu. SPLM-N ayrıca, güçlerinin Kaysan kentine doğru ilerlediğini açıkladı. SPLM-N’nin resmi Facebook sayfasında yayımlanan açıklamada, güçlerinin Sudan ordusunun bölgedeki savunma hatlarını dağıtmayı başardığı, bunun sonucunda ordu birliklerinin Damazin kentine doğru geri çekildiği ifade edildi.

FVERB
Sudan Genelkurmay Başkanı Yaser el-Ata, Mavi Nil Eyaleti Valisi Ahmed el-Umde ile yaptığı görüşme sırasında (Facebook)

Sahadaki bu gelişmeler, Sudan ile Etiyopya arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde yaşanıyor. Sudan ordusu, Etiyopya hükümetini HDK’ye destek vermekle suçlamayı sürdürüyor. Bu suçlamalar arasında, Etiyopya topraklarının Sudan içinde insansız hava araçlarının (İHA) saldırı düzenlemesi için kullanıldığı iddiası da yer alıyor. Sudan ordusu, son olarak geçen hafta Hartum Uluslararası Havalimanı’nı hedef alan saldırının da bu kapsamda değerlendirildiğini öne sürdü.

Güney Kordofan’daki çatışmalar

Güney Kordofan eyaletinde, Sudan ordusu ve ona destek veren güçlerle HDK arasında şiddetli çatışmalar sürüyor. Çatışmaların, Delenc kenti yakınlarındaki et-Tekme bölgesinde yoğunlaştığı, ancak bölgenin hangi tarafın kontrolünde olduğuna ilişkin çelişkili bilgiler bulunduğu bildirildi.

Öte yandan, HDK tarafından desteklenen Sudan Kurucu İttifakı, dün Güney Kordofan eyaletindeki Ebu Zabad kenti yakınlarında sivil bir nakliye kamyonunu hedef alan İHA saldırısında 15 kişinin hayatını kaybettiğini, onlarca kişinin de yaralandığını açıkladı. İttifak Sözcüsü Alaaddin Avad Nakd, saldırının Sudan ordusu tarafından gerçekleştirildiğini öne sürdü. Nakd, kamyonun Hami kasabasından Ebu Zabad’a doğru ilerlediği sırada hedef alındığını, saldırıda 15 kişinin yaşamını yitirdiğini ve 17’den fazla kişinin çeşitli derecelerde yaralandığını söyledi. Facebook üzerinden yayımlanan açıklamada Nakd, “Silahsız sivillerin kasıtlı şekilde hedef alınması, ülkede korku yaymayı ve savaş ile kaosun alanını genişletmeyi amaçlayan bir girişimdir” ifadesini kullandı. Nakd ayrıca, uluslararası topluma, bu saldırılar karşısında ‘güçlü ve net bir tutum’ alma çağrısı yaptı. Sudan ordusu ise suçlamalara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Birleşmiş Milletler (BM) raporlarına göre, Sudan ordusu ile HDK arasında ocak ayından bu yana karşılıklı İHA saldırıları sonucu yaklaşık 700 sivil hayatını kaybetti.

ARAP DÜNYASI

Suriye Cumhurbaşkanı Şara, ilk kabine değişikliğinde kardeşini Cumhurbaşkanlığı Sekreterliği’nden uzaklaştırdı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (AFP)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (AFP)
TT
TT

Suriye Cumhurbaşkanı Şara, ilk kabine değişikliğinde kardeşini Cumhurbaşkanlığı Sekreterliği’nden uzaklaştırdı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (AFP)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara (AFP)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara dün, aralarında kardeşinin de olduğu çeşitli bakan ve yetkilileri kapsayan bir kabine değişikliğine gitti. Resmi basın kaynaklarından edinilen bilgilere göre gerçekleşen bu değişiklik kamuoyuna duyuruldu.

Suriye resmi haber ajansı SANA tarafından yayımlanan listeye göre eski Humus Valisi Abdurrahman Bedreddin el-A'ma, Cumhurbaşkanı'nın kardeşi Mahir eş-Şara'nın yerine Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri olarak atandı.

Öte yandan İletişim Bakanı Hamza el-Mustafa ile Tarım Bakanı Emced Bedir'in görevlerine son verilirken İletişim Bakanlığına Halid Fevvaz Za'rur, Tarım Bakanlığına ise Basil Hafız es-Suvedan getirildi.

Fransız Haber Ajansı AFP'ye göre kabine değişikliğinin gerekçesi henüz netlik kazanmadı.

Suriye Geçici Hükümeti, eski Devlet Başkanı Beşşar Esed rejiminin 2024 yılı sonlarında devrilmesinin ardından 2025 yılının mart ayında kurulmuştu.

Alman Haber Ajansı DPA'ya göre bu değişiklikler, Cumhurbaşkanı Şara’nın gerçekleştirdiği ilk hükümet değişikliği olma özelliği taşıyor. Suriye kamuoyu ise bu ay sonuna kadar toplanması beklenen Halk Meclisi'nin ilk oturumunun ardından kapsamlı bir hükümet yenilenmesi yapılmasını bekliyor.

Diğer taraftan Cumhurbaeşkanı Şara, Kuneytra, Lazkiye ve Deyrizor dahil olmak üzere çeşitli illere yeni valiler atadı.

ARAP DÜNYASI

Mısırlı kaynak: Kurban Bayramı öncesinde Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin bölgeye girmesine yönelik girişimlerde bulunuluyor

Gazze Şeridi’nin kuzeyinde bulunan Cibaliye’deki yerinden edilmiş Filistinliler, yıkılmış binaların enkazı arasında bir el arabasıyla yük taşıyor. (AFP)
Gazze Şeridi’nin kuzeyinde bulunan Cibaliye’deki yerinden edilmiş Filistinliler, yıkılmış binaların enkazı arasında bir el arabasıyla yük taşıyor. (AFP)
TT
TT

Mısırlı kaynak: Kurban Bayramı öncesinde Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin bölgeye girmesine yönelik girişimlerde bulunuluyor

Gazze Şeridi’nin kuzeyinde bulunan Cibaliye’deki yerinden edilmiş Filistinliler, yıkılmış binaların enkazı arasında bir el arabasıyla yük taşıyor. (AFP)
Gazze Şeridi’nin kuzeyinde bulunan Cibaliye’deki yerinden edilmiş Filistinliler, yıkılmış binaların enkazı arasında bir el arabasıyla yük taşıyor. (AFP)

Mısırlı bir kaynak dün Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, arabulucuların Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi üyelerinin yakında Gazze Şeridi’ne giriş yapması için girişimlerde bulunduğunu söyledi. Kaynak, görüşmeler sırasında söz konusu adımın Kurban Bayramı’ndan önce atılmasının gündeme getirildiğini belirtti. Ayrıca Kahire’nin, mevcut Filistin siyasi sürecini canlandırmak amacıyla yakında Fetih Hareketi’ne yönelik toplantılara ev sahipliği yapacağını ifade etti.

“Hamas liderlerinden Halil el-Hayye’nin oğlunun öldürülmesi nedeniyle müzakereler durmadı ve durmayacak” ifadesini kullanan kaynak, arabulucuların İsrail hükümetinin Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov ile yürütülen temaslara vereceği yanıtı beklediğini kaydetti.

Hamas perşembe günü yaptığı açıklamada, Halil el-Hayye’nin oğlu Azzam el-Hayye’nin çarşamba akşamı Gazze kentinde düzenlenen İsrail saldırısında yaralandıktan sonra hayatını kaybettiğini duyurdu. Saldırıda ayrıca, Hamas’ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları bünyesindeki özel birlik komutanlarından Hamza eş-Şarbasi’nin de yaşamını yitirdiği belirtildi.

dfvfdv
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, geçtiğimiz ocak ayında Kudüs’te Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov ile bir araya geldi. (EPA)

Suikasttan iki gün önce Mladenov, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, “İsrail Başbakanı ile gelecekte izlenecek yol konusunda olumlu ve kapsamlı bir görüşme gerçekleştirdik. Bu taahhüdü somut adımlara dönüştürmek için tüm taraflarla çalışıyoruz. Bu ise ilerleme sağlanması adına bazı kararların alınmasını gerektiriyor” ifadelerini kullandı. Ancak Mladenov, söz konusu kararların içeriğine ilişkin ayrıntı vermedi.

Mısırlı kaynak ise Mladenov ile Netanyahu arasında gerçekleşen görüşmenin ‘başarılı olmadığını’ belirterek, İsrail Başbakanı’na önümüzdeki dönemde izlenecek yeni hareket planlarını içeren bir çalışma belgesi sunulduğunu, ancak görüşmenin herhangi bir ilerleme sağlamadığını ve olumlu geçmediğini söyledi.

Kaynak, Mladenov’un sunduğu belgede öne çıkan iki maddeyi de açıkladı. Buna göre ilk madde, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi üyelerinin Gazze Şeridi’ne girişine izin verilmesini içeriyor. Bu adımın önümüzdeki dönemde, özellikle Kurban Bayramı’ndan önce hayata geçirilmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtildi. İkinci madde ise bölgeye giren insani yardımların artırılması oldu.

Mısırlı kaynak Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada ayrıca, Kahire’nin önümüzdeki süreçte Fetih Hareketi’nin farklı kanatlarından liderleri ağırlayacağını duyurdu. Kaynak, 14 Mayıs’ta yapılması planlanan kongre öncesinde gerçekleştirilecek toplantıların, Kahire’nin Filistin önceliklerini yeniden düzenleme çabalarına destek amacı taşıdığını ifade etti. Ayrıca Gazze Şeridi’ndeki Deyr el-Balah kentinin de katılımıyla belediye seçimlerinin başarıyla gerçekleştirilmesinin ardından, Gazze içinde mevcut tabloyu hareketlendirmeyi hedefleyen ek adımların gündemde olduğunu söyledi.

evvf
Gazze şehrindeki Filistinliler, çarşamba günü gerçekleşen İsrail saldırısında hayatını kaybeden Hamas’ın baş müzakerecisinin oğlu Azzam el-Hayye’nin cenaze törenine katıldı. (Reuters)

Mısırlı kaynak, ateşkes anlaşmasının uygulanmasının tamamlanmasına yönelik temasların kesintisiz sürdüğünü belirterek, Kahire’nin mevcut sürecin başarıya ulaşması, sürecin yeniden rayına oturtulması ve şimdiye kadar elde edilen kazanımların korunması konusunda kararlı olduğunu söyledi. Kaynak ayrıca, ‘İsrail tarafına varılan anlaşmalardan geri adım atma fırsatı verilmemesi’ yönünde tutum sergilendiğini ifade etti. Aynı kaynak, Gazze anlaşmasının ilerletilmesi amacıyla Türkiye ve Katar ile sürekli temasların sürdüğünü, bunun yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) de sürece katkı sunduğunu aktardı.

Kaynak, tarafların şu anda İsrail’in uluslararası ve bölgesel baskılara ne ölçüde yanıt vereceğini gözlemleme aşamasında olduğunu ifade etti. Ayrıca, Netanyahu üzerinde daha fazla baskı kurulması amacıyla ABD tarafıyla temasların yoğunlaştırıldığını belirtti. Netanyahu’nun, silah dosyasında ilerleme sağlanamadığı ve Hamas’ın yeterli yanıt vermediği gerekçelerini öne sürdüğü kaydedildi. Buna karşın Hamas’ın, gerekli güvencelerin sağlanması halinde aşamaların birleştirilmesi fikrine olumlu yaklaştığı ifade edildi.

Mısırlı kaynak, Kahire’nin zaman faktörünün öneminin farkında olduğunu vurgulayarak, özellikle yaklaşan İsrail parlamento seçimleri öncesinde Netanyahu’ya daha fazla manevra alanı bırakılmamasının hedeflendiğini söyledi. Kaynak, önümüzdeki dönemde Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi üyelerinden bazılarının Gazze Şeridi’ne giriş yapmasıyla somut gelişmeler yaşanabileceğini dile getirdi.

İsrail’in Haaretz gazetesi, geçtiğimiz ocak ayında Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin kurulmasının ardından kaynaklara dayandırdığı haberinde, Netanyahu hükümetinin komite üyelerinin Gazze Şeridi’ne girişine izin vermeyi reddettiğini aktarmıştı. Haberde, komite üyelerinin toplantılarını Kahire’de sürdürdüğü ve özellikle Mısır olmak üzere arabulucu temsilcilerin, komitenin Gazze Şeridi’ne girişine onay verilmesi için ABD ile temas yürüttüğü belirtilmişti.