عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
KÖRFEZ Suudi Arabistan

El-Mecelle, mirasını gelişmiş dijital platformlarla birleştiriyor

SRMG CEO'su Cumana er-Raşid: El-Mecelle’nin mirası bize onu koruma ve etkisini sürdürme sorumluluğu yüklüyor.

El-Mecelle’nin Arapça yayın yapan internet sitesi. (Şarku’l Avsat)
El-Mecelle’nin Arapça yayın yapan internet sitesi. (Şarku’l Avsat)
TT
TT

El-Mecelle, mirasını gelişmiş dijital platformlarla birleştiriyor

El-Mecelle’nin Arapça yayın yapan internet sitesi. (Şarku’l Avsat)
El-Mecelle’nin Arapça yayın yapan internet sitesi. (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan Araştırma ve Pazarlama Grubu'na (SRMG) ait platformlarda El-Mecelle, kalkınma stratejisinin uygulanmasının ardından yolculuğunun yeni bir aşamasını başlatıyor. Strateji kapsamında, el-Mecelle’nin basılı Arapça versiyonun ve hem Arapça hem de İngilizce olarak yenilikçi interaktif dijital platformların yeniden lansmanı da dahil olmak üzere editoryal, sanatsal ve teknik çalışmaların tüm yönleri ele alındı.
El-Mecelle’nin lansmanı dün yapıldı. Geliştirme planı ise, platformun yeni stratejisi doğrultusunda ve yenilenen dağıtım ve yayım sistemlerini tamamlayacak şekilde sürekli güncellenerek devam edecek.
El-Mecelle okuma zevkini, bilgi derinliğini ve bilgilerin doğruluğunu birleştirerek uluslararası çapta en iyi uygulamalar doğrultusunda değerli içerik sağlamak için internet sitesini kapsamlı bir şekilde geliştirdi. Platform ayrıca görsel alanında özel bir bölüm geliştirmek ve yakında piyasaya sürülecek olan ses çalışmaları için de ayrı bir bölüm oluşturmak gibi basın alanında yenilikçi şablonlarla sunacak yeni ürünler geliştirdi.
Geliştirme stratejisi, El-Mecelle’nin kırk yıllık mirası dikkate alınarak yapıldı. Bu süre zarfında platform yerel, bölgesel ve uluslararası düzeyde başlıca yazarların, düşünürlerin, politikacıların ve karar merkezlerinin bazılarının manşetleri ve röportajları ile analizlerinin yanı sıra önemli bazı başlıklara da yer ayırdı. Platform bunu, ileriye dönük araştırma raporları hazırlayarak ve siyaset, ekonomi, kültür alanlarındaki seçkin kişiler ve toplumun ileri gelenleriyle özel röportajlar gerçekleştirerek sağladı. Derginin arşivi, eski İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher, eski ABD Başkanı Ronald Reagan, eski Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek, boksör Muhammed Ali ve şair Nizar Kabbani gibi önemli isimlerle yapılan seçkin ve özel röportajlar da yer alıyor.

El-Mecelle’nin güncellenmiş baskısının ilk sayısının kapağı İran dosyasına ayrıldı.
El-Mecelle, derginin zengin tarihinin devamı olarak önde gelen isimlerden oluşan bir grup tarafından yönetilen üst düzey editör ekipleri ile bölgeden ve dünyadan seçkin yazar, düşünür ve uzmanları kendine çekerek liderliğini sürdürmeyi amaçlıyor. Bu üst düzey editör ekip arasında, Osman Umeyr, Abdurrahman Raşid ve Adil et-Tarafi yer alıyor. El-Mecelle’de, gazeteciler entelektüeller ve Mısırlı romancı Necip Mahfuz gibi önde gelen yazarlar, ortaya çıkan yenilikleri geliştirmek için yürütülen çalışmalar da bulunuyor.
El-Mecelle, yeni görünümüyle okuyucular, araştırmacılar ve ilgililer için bir referans kaynağı olmak üzere güvenilir sunumu ve özel röportajları ile inandırıcılığa dayalı ölçülü bir gazetecilik çalışmasını esas alacak. Platform ayrıca, olayların tüm yönleriyle derinlemesine analizine, verilerle ve ileriye dönük analitikle desteklenen raporlara da ter verecek.
El-Mecelle, ürettiği içeriği başta Arap dünyası olmak üzere uluslararası alandan aydınları, düşünürleri, siyasetçileri, kadınları, iş inanlarını, araştırmacıları ve karar mercilerini okurlarının beğenisine sunuyor. El-Mecelle, Körfez ve Ortadoğu'nun ötesindeki kitlelere ve küresel öneme sahip bölgelere odaklanmakla birlikte büyük başkentlere de ulaşmayı amaçlıyor.
SRMG CEO'su Cumana er-Raşid konuyla ilgili şu açıklamada bulundu:
“Modern gazeteciliğin temel direkleri, modern platformlar veya uygulamalar geliştirmekten ibaret değil. Hedeflenen sektör ve alanları belirlemek, platformun takipçilerini ve ona ilgi duyanları araştırmak ve editoryal çalışma ilkelerini modern gereksinimler doğrultusunda geliştirmek için ayrıntılı bir çalışmanın da yapılması gerekir. Böyle bir çalışma basın materyallerinin hazırlanma mekanizması, bunların sunulma yöntemi ile yazılı, görsel ve işitsel yayın kanallarının belirlenmesinden başlamalı. Bu materyalleri değerlendirmek, geliştirmeye ve güncellemeye devam etmek ile son bulmalı. Bu, organizasyon yapılarının, prosedürel politikaların, değişen düzenlemelerin ve editoryal programların geliştirilmesi ve gazetecilik ve medya yeteneklerini iyileştirilmesi gerekti. Tüm bunlar, El-Mecelle’nin uzun süredir devam eden mirasına ve sağlam temellerine halel getirmeksizin yapılıyor. El-Mecelle’nin mirası bize onu koruma ve etkisini sürdürme sorumluluğu yüklüyor. El-Mecelle dergisi son kırk yılda, güvenilir bir medya ve bilgi kaynağı oldu. Platform, güvenilirlik ve doğruluğa dayalı yaklaşımı sayesinde Arap Körfezi ve Ortadoğu bölgesi için bir medya referansı haline gelene kadar siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel farkındalıkta etkili bir faktör konumunda. Bugün, dünyanın dört bir yanındaki okuyucular tarafından takip edilmesi ve beklentileri karşılaması umuduyla El-Mecelle’nin ilk sayısını yeni versiyonuyla sunuyoruz.”
El-Mecelle, güncellenmiş baskısının ilk sayısının kapak hikayesini İran dosyasına, Tahran'daki değişime ve bunun bölge üzerindeki yansımalarına ayırıyor. Bu ilk sayıda aynı zamanda Arap ve uluslararası kanaat önderleri ve aydınlarla yapılan özel röportajlar, ekonomi ve teknolojideki son gelişmeleri ele alan tarihi resmi belgeler ve raporlar da sunuluyor. Ayrıca Arap bölgesinden ve dünyadan kültürel makalelere de bu sayıda yer veriliyor.
SRMG platformları, El-Mecelle ile birlikte, çatısı altında 30'dan fazla medya platformunu içeriyor. Söz konusu medya platformlarından bazıları araında Şarku’l Avsat, Asharq News, Arab News, Independent Arabia, Sayidaty, El-İktisadiye ve Er-Riyadiyye bulunuyor. SRMG ayrıca en önde gelen küresel medya platformları ile yenilikçi ve uzun vadeli medya ortaklıklarına da yatırım yapıyor.

Daha fazlasını oku

 
 
KÖRFEZ Suudi Arabistan

El-Cedan: Savaşlar ve tedarik kesintileri, küresel ekonomi üzerindeki riskleri artırıyor

Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası’nın yıllık toplantıları sırasında düzenlenen oturumlardan birine katıldı. (X)
Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası’nın yıllık toplantıları sırasında düzenlenen oturumlardan birine katıldı. (X)
TT
TT

El-Cedan: Savaşlar ve tedarik kesintileri, küresel ekonomi üzerindeki riskleri artırıyor

Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası’nın yıllık toplantıları sırasında düzenlenen oturumlardan birine katıldı. (X)
Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası’nın yıllık toplantıları sırasında düzenlenen oturumlardan birine katıldı. (X)

Suudi Arabistan Maliye Bakanı ve Uluslararası Para ve Finans Komitesi (IMFC) Başkanı Muhammed el-Cedan, devam eden savaşların, çatışmaların ve tedarik zincirindeki aksamaların dünya geneline ağır insani ve ekonomik bedeller yüklediğini belirterek, bu durumun özellikle en yoksul ve en kırılgan ülkelerde fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdığını vurguladı. El-Cedan, sürdürülebilir büyüme ve uzun vadeli istikrarın sağlanması için ekonomik ve finansal istikrarın güçlendirilmesinin, uluslararası iş birliğinin artırılmasının ve çatışmaların sonlandırılmasının önemine dikkat çekti.

IMFC’nin bugün Bangkok’ta yayımlanan 54. Toplantı Başkanlığı Bildirisi’nde, küresel ekonominin son şok dalgalarını beklenenden daha iyi bir performansla geride bıraktığı, ancak koruyucu tamponların yıpranması nedeniyle bu direncin devamlılığının garanti edilemeyeceği ifade edildi. Bildiride; tırmanan çatışmaların, ticari gerilimlerin, yükselen kamu borcunun ve yeniden finansman maliyetlerinin ekonomik hassasiyetleri artırabileceği uyarısında bulunulurken, teknolojik gelişmeler, demografik değişimler ve iklim riskleri sebebiyle ekonomilerin hızlı bir yapısal dönüşüm sürecinden geçtiği kaydedildi.

IMFC, kamu maliyesindeki kırılganlıkların giderilmesi, borç sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi, hassas grupların korunması ile üretkenliği ve büyümeyi destekleyen yatırımların güvence altına alınması gerektiğinin altını çizdi. Ayrıca merkez bankalarının bağımsızlığının, enerji akışının güvenliğinin, seyrüsefer serbestisinin ve finansal zorluklar karşısında uluslararası iş birliğinin geliştirilmesinin önemi vurgulandı.

Öte yandan IMFC, Suudi Arabistan’ın üstlendiği liderliği takdir ederek, el-Cedan’ın komite başkanlığı görevinin bir yıl süreyle uzatılmasını memnuniyetle karşıladı.

Küresel ekonominin son dönemdeki şokları beklenenden daha iyi atlattığını bildiren IMFC, ekonominin dayanıklılığını pekiştiren tampon mekanizmaların zayıfladığı konusunda uyarıda bulunarak, bu dirençli yapının sürdürülebilirliğinin artık kesin olmadığını kaydetti.

fvgbhn
Suudi Arabistan Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası’nın yıllık toplantıları sırasında düzenlenen oturumlardan birine katıldı. (X)

Savaşlar ve çatışmalar ağır insani yükler ve büyük ekonomik maliyetler yaratmaya devam ederken; tedarik zincirindeki aksamalar ve ticari gerilimler, belirsizliği ve fiyatlar üzerindeki baskıyı artırıyor.

Buna karşın, gelişmiş yapay zekâ teknolojilerindeki hızlı ilerleme; verimliliği artırma potansiyeliyle birlikte yatırım ve ticareti desteklemeye katkı sağladı. IMFC, bu gelişmelerin eşliğinde küresel büyümenin genel olarak istikrarlı bir seyir izlediğini, ancak ekonomik kazanımların halen dengesiz dağıldığını belirtti. Düşük gelirli ve kırılgan ülkelerin ise diğer ekonomilerle aralarındaki farkın açılması riskiyle karşı karşıya olduğu vurgulandı.

Risklerin olumsuz yöne kaydığı uyarısında bulunan IMFC; çatışmaların ve ticari gerilimlerin tırmanmasının hayati ticaret rotalarını aksatabileceğine, işlenmiş enerji ürünleri de dahil olmak üzere temel emtia fiyatları üzerindeki baskıyı artırabileceğine ve enerji ile gıda arz güvenliği risklerini derinleştirebileceğine dikkat çekti.

Ayrıca, sistemik öneme sahip ekonomilerdeki egemen tahvil getirilerinin yükselmesinin, özellikle birçok ülkedeki yüksek kamu borcu seviyeleri ve yeniden finansman ihtiyaçları göz önüne alındığında, küresel finansal koşullara olumsuz yansıyabileceği ikazında bulunuldu. Bu baskıların, gelişmiş yapay zekâ teknolojilerinin ekonomi ve finans sektörü üzerindeki etkilerine ilişkin belirsizliklerle birleşerek ekonomik ve finansal hassasiyetleri artırabileceği ifade edildi.

Teknolojik dönüşümlerin hızlanması, demografik değişimler, aşırı hava olayları ile doğal afetlerin artması ve jeoekonomik bölünmenin, politika yapıcıların karşı karşıya olduğu seçenekleri ve dengeleri daha da karmaşık hale getirdiği kaydedildi.

Kamu maliyesinin düzenlenmesi

IMFC, ekonomik ve finansal istikrarın güçlendirilmesinin; güçlü ve geniş tabanlı bir büyümeyi destekleyecek tutarlı, sağlam makroekonomik politikalar ile çok taraflı iş birliğinden geçtiğini vurguladı.

Kamu maliyesindeki kırılganlıkların acilen giderilmesi gerektiğini belirten IMFC, her ülkenin kendi koşullarına uygun olarak güvenilir orta vadeli mali çerçeveler desteğiyle harcama ve gelir düzenleme çalışmalarının sürdürülmesi çağrısında bulundu. Bu adımın; kamu maliyesi ve borç sürdürülebilirliğini sağlamak, tampon mekanizmalarını yeniden inşa etmek, aynı zamanda en kırılgan grupları korumak ve verimlilik ile büyümeyi artıran öncelikli yatırımları güvenceye almak için elzem olduğu ifade edildi.

Para politikası tarafında IMFC, merkez bankalarının kendilerine verilen görevler doğrultusunda fiyat istikrarını sağlama taahhütlerini yineledi. Politikaların verilere dayalı olarak ayarlanmaya devam edeceği ve kararların açık bir şekilde iletileceği kaydedilirken, merkez bankalarının bağımsızlığının politika güvenilirliği ve enflasyon beklentilerinin sabit kalması için temel bir sütun olduğu vurgulandı.

Uluslararası standartlara uyulmasının ve finansal istikrarı tehdit eden risk ile kırılganlıkların yakından izlenip giderilmesinin önemine dikkat çekildi. Bu kapsamda IMFC, dijital finansmanla ilgili güvenceleri artırmayı, siber saldırılara karşı direnci yükseltmeyi ve dijital dolandırıcılıkla mücadeleye yönelik uluslararası çabaları geliştirmeyi hedefleyen Bangkok Planı’nı memnuniyetle karşıladı.

Büyüme ve verimlilik başlığında ise özel sektörün rolünü güçlendirecek reformların sürdürülmesi, gelişmiş yapay zekâ teknolojilerinden ve dijital dönüşümden yararlanılarak verimliliğin artırılması istendi. Bu teknolojilerle bağlantılı risklerin giderilmesi ve sağladığı faydaların geniş kitlelere yayılması gerektiği belirtildi.

Uluslararası iş birliğinin küresel zorluklarla mücadele, uluslararası para sisteminin istikrarı ile etkinliğinin sağlanması ve aşırı küresel dengesizlikler ile ticari gerilimlerin giderilmesi açısından zaruri olduğu vurgulandı. Adil ve açık bir küresel ekonomiyi desteklemek amacıyla saptırıcı politikalardan kaçınılması ve tedarik zincirlerinin esnekliğinin artırılması gerektiği ifade edildi.

Enerji alanında IMFC, güvenli ve kesintisiz enerji akışının sağlanması ile seyrüsefer serbestisi ilkesine bağlı kalınmasının küresel ekonomik istikrarın temel unsurları olduğunu bildirdi. Ayrıca, Nisan 2021 mutabakatında yer alan döviz kurlarına ilişkin taahhütlere bağlılığın sürdürüleceği teyit edildi.

Borç yükü altındaki ülkelere destek

IMFC ayrıca, sağlam makroekonomik politikalar, yerel kaynakların harekete geçirilmesi ve yönetişimin iyileştirilmesi yoluyla ülkelerin reformları uygulamasını ve borçla ilgili kırılganlıklarını gidermesini desteklemenin önemini vurguladı.

Düşük gelirli ülkeler ile çatışmalardan etkilenen ve kırılgan durumdaki orta gelirli ülkeler ve küçük gelişmekte olan devletler dahil olmak üzere en hassas ekonomilerin karşı karşıya olduğu zorluklara özel bir önem atfedildi.

Ayrıca özel sektör alacaklıları da dahil olmak üzere tüm ilgili taraflara borç şeffaflığını artırma çağrısında bulunuldu.

IMFC, borç yapısı sürdürülebilir olan, güçlü reform ve büyüme planlarına sahip ancak kısa vadeli finansman zorluklarıyla karşılaşan ülkelere sağlanan desteğin artırılmasını teşvik etti. Bu desteğin, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası Grubu’nun üç sütunlu yaklaşımının uygulanmasının hızlandırılması yoluyla verilmesi gerektiği ifade edildi.

Son olarak IMFC, Yoksulluğu Azaltma ve Büyüme Mütevelli Fonu’nun (PRGT) kendi kendine yeten sürdürülebilir kredi kapasitesini desteklemek için gerekli güvenceleri sağlayan üyelerine teşekkür ederken, diğer üyelerin de gerekli güvenceleri hızla sunmasını beklediğini bildirdi.

IMF reformları

IMFC, IMF Başkanı’nın küresel politika gündemini ve yakın zamanda onaylanan; ekonomik gözetimi, borç analizini, kredilendirmeyi ve kapasite geliştirmeyi güçlendirmeyi hedefleyen kapsamlı politika revizyon paketini memnuniyetle karşıladı.

Söz konusu reformların hızlı ve etkin bir şekilde uygulanması çağrısında bulunan IMFC, bu adımların üyeler arasında adil ve tutarlı bir biçimde hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca kapasite geliştirme, ekonomik gözetim ve kredilendirme süreçleri arasındaki entegrasyonun güçlendirilmesine destek verildi.

cd
Georgieva, Bangkok'ta düzenlenen Uluslararası Para ve Maliye Komitesi toplantısının ardından el-Cedan ile birlikte düzenlediği ortak basın toplantısında konuşuyor (AP).

Bu değişikliklerin, ülkelerin riskleri belirlemelerine, belirsizlikleri yönetmelerine, sağlam politikalar ile güvenilir çerçeveler uygulamalarına yardımcı olacağı; bunun da dayanıklılığı artırarak büyümeyi destekleyeceği belirtildi.

Ayrıca IMFC, IMF’nin gelişmiş yapay zekâ teknolojilerinin makroekonomik ve politika yönlü etkilerine ilişkin yürüttüğü çalışmaları takdirle karşılayarak, kurumun yetki alanı dahilinde bu alanda daha fazla analiz ve danışmanlık sunulmasını beklediğini ifade etti.

IMF’nin kaynaklarının artırılması

IMFC, küresel finansal güvenlik ağındaki merkezi rolünün sürdürülmesini sağlamak adına IMF’nin kotalara dayalı, güçlü ve yeterli kaynaklara sahip bir yapıda olmasının önemini bir kez daha yineledi.

16. Genel Kota Gözden Geçirmesi kapsamındaki kota artışının onaylanması için gerekli yerel onay süreçlerinin daha fazla gecikmeksizin tamamlanması çağrısında bulunuldu.

Ayrıca Diriye İlkeleri’nin, 17. Genel Kota Gözden Geçirmesi de dahil olmak üzere gelecekteki kota ve yönetişim reformlarına ilişkin görüşmeler için temel teşkil edeceği belirtildi.

IMF’nin işleyişini güncellemek ve kadınların temsilini güçlendirmek

IMFC, IMF’nin kurumsal risk yönetimini geliştirmek, insan kaynağına yatırım yapmak ve gelişmiş yapay zekâ teknolojilerinin kurum içi bilinçli kullanımı da dahil olmak üzere esnek, dinamik ve geleceğe hazır yapısını korumak amacıyla operasyonlarını modernleştirme çabalarını destekledi.

Liyakat esasına dayalı sistem çerçevesinde IMF personelinin yürüttüğü çalışmaları takdir eden IMFC, kurum bünyesindeki görevlerde kadınların ve farklı bölgelerin temsil niteliğinin artırılması çağrısını yineledi.

IMF’nin liderlik kademelerinde kadın temsilinin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekilerek, bu alanda benimsenen gönüllü hedeflere ulaşılması için gerekli adımların atılması gerektiği vurgulandı.

Tüm adayların seçiminde her üye ülkenin esas aldığı liyakat kriterlerinin belirleyici olması gerektiği kaydedildi.

Son olarak IMFC, bir sonraki toplantının Nisan 2027’de Washington D.C.’de yapılmasının öngörüldüğünü bildirdi.

KÖRFEZ Suudi Arabistan

Suudi hava savunmasının etkinliği Cruise tehditlerini engelliyor

Suudi Kraliyet Hava Savunma Kuvvetleri, seyir füzelerinin oluşturduğu tehditlere karşı yüksek etkinlikle müdahale ediyor (Savunma Bakanlığı)
Suudi Kraliyet Hava Savunma Kuvvetleri, seyir füzelerinin oluşturduğu tehditlere karşı yüksek etkinlikle müdahale ediyor (Savunma Bakanlığı)
TT
TT

Suudi hava savunmasının etkinliği Cruise tehditlerini engelliyor

Suudi Kraliyet Hava Savunma Kuvvetleri, seyir füzelerinin oluşturduğu tehditlere karşı yüksek etkinlikle müdahale ediyor (Savunma Bakanlığı)
Suudi Kraliyet Hava Savunma Kuvvetleri, seyir füzelerinin oluşturduğu tehditlere karşı yüksek etkinlikle müdahale ediyor (Savunma Bakanlığı)

Suudi hava savunma kuvvetleri, başta seyir füzeleri olmak üzere çeşitli hava saldırılarını hedef alınan birçok bölgede başarıyla önledi. Bu durum, Suudi Arabistan’ın yüksek muharebe hazırlığını ve ülkenin güvenliğini koruma konusundaki üstün kapasitesini ortaya koyarken sivil hedefleri ve kritik altyapıyı sınır ötesinden gelen tehditlere karşı koruyan kapsamlı bir güvenlik sistemi oluşturduğunu gösterdi.

Son dönemde çok sayıda seyir füzesi havada imha edildi. Bunların sonuncusu perşembe günü Medine semalarında engellenirken, bir başka füze El-Harç vilayeti üzerinde etkisiz hale getirildi. Ayrıca başkent Riyad’ı hedef alan 5 füze de önlendi. Bunlardan biri Kral Halid Uluslararası Havalimanı çevresini hedef aldı.

Yerleşim bölgeleri üzerinde gerçekleştirilen başarılı önleme operasyonları sırasında füze parçaları ve enkazın düşmesi sonucu yaklaşık 15 evde sınırlı maddi hasar meydana geldi ve bazı siviller hafif şekilde yaralandı. Ancak hava savunma sistemlerinin yüksek muharebe hazırlığı sayesinde bu tehditler hedefledikleri yıkımı gerçekleştiremedi.

Gelişmiş kapasite ve entegre savunma

Suudi Kraliyet Hava Savunma Kuvvetleri, seyir füzeleri ve alçak irtifadan gelen hava tehditlerinin oluşturduğu zorluklarla yüksek etkinlikle mücadele ediyor. Bu kapasite, bölgenin en güçlü ve en modern hava savunma ağlarından biri olarak nitelendirilen entegre ve birbirine bağlı bir savunma ağına dayanıyor.

rtnyj6
Riyad’da iki seyir füzesinin önlenmesi sonucu şarapnel parçaları düştü (SPA)

Suudi Arabistan, söz konusu tehditlere karşı koymak için yıllar içinde geliştirdiği çok katmanlı kapasitelere sahip. Sistem, gizli tehditleri tespit eden erken uyarı ve gözetleme katmanlarından başlayarak seyir füzeleri ile insansız hava araçlarını yüksek hassasiyetle takip ve önleme kabiliyetine sahip gelişmiş önleme sistemlerine, oradan da kritik tesisleri, havalimanlarını ve kent merkezlerini olası sızmalara karşı koruyan kısa ve orta menzilli hava savunma sistemlerine uzanıyor.

Tehdidin niteliği ve teknik takipteki zorluklar

Seyir füzesi, yapısal açıdan küçük savaş uçaklarını andıran, tek yönlü saldırı amacıyla kullanılan bir insansız hava aracı olarak tanımlanıyor. Jet motoruyla, yani turbofan veya turbojet motorla çalışan bu füzeler uzun mesafeler kat edebiliyor ve binlerce kilometre uçabiliyor.

Seyir füzeleri, küçük radar izleri ve çok alçak irtifalarda uçabilmeleri nedeniyle hava savunma ağları açısından karmaşık bir güvenlik tehdidi oluşturuyor. Bu özellikleri, füzelerin geleneksel radar ufkunun altında kalmasına ve uçuş güzergâhlarının son aşamalarına kadar tespit edilememesine yol açabiliyor.

Askeri analist ve uzman Tuğgeneral Hasan eş-Şehri, seyir füzesinin atmosfer içinde uçan, jet motoru ve kanatları bulunan güdümlü bir füze olduğunu belirterek bunun tek yönlü saldırı amacıyla kullanılan bir insansız hava aracına benzediğini söyledi. Eş-Şehri, füzenin radarlar tarafından tespit edilmesini zorlaştıracak şekilde çok alçak irtifada uçtuğunu ifade etti.

Eş-Şehri, “Seyir füzesinin güçlü yönleri arasında yüksek isabet hassasiyeti, savunma sistemlerinin etrafından dolaşacak bir güzergâh programlama kabiliyeti ve küçük radar izi bulunuyor” dedi. Uzman, farklı ülkelerin çeşitli seyir füzesi aileleri ürettiğini belirterek bunların başında ABD, Çin, Fransa ve İngiltere’nin geldiğini kaydetti.

Seyir füzelerine karşı koyabilen başlıca hava savunma sistemlerine ilişkin değerlendirmesinde eş-Şehri, Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkelerinde bulunan Patriot sistemine işaret etti. Patriot’un uçakları, alçaktan uçan seyir füzelerini ve taktik balistik füzeleri önlemek üzere tasarlanmış mobil bir sistem olduğunu belirten eş-Şehri, bunun yanı sıra başka hava savunma sistemlerinin de bulunduğunu söyledi.

ghyju
Husilerin Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na yönelik terör saldırısında kullandığı seyir füzesine ait parçalar (Şarku’l Avsat)

Eş-Şehri, “Sistemden daha önemli olan, havadan taşınan erken uyarı uçaklarıdır. Bunlar da Suudi Arabistan’da bulunuyor. Ayrıca alçak irtifada, karadaki radarların radar ufkunun altında uçan seyir füzeleriyle mücadele eden savaş uçakları var. Böyle bir füzenin erken tespit edilmesi için hava radarı gerekiyor” diye konuştu.

Tuğgeneral eş-Şehri, Suudi hava savunmasının bu tür füzelere karşı yüksek kapasiteye sahip olduğuna dikkat çekti. Suudi Arabistan’ın farklı tehdit türleriyle mücadele edebilen çok katmanlı bir hava savunma sistemine sahip olduğunu belirten eş-Şehri, savaş uçakları ve erken uyarı uçaklarının yanı sıra Suudi hava savunmasının zaman içinde kazandığı muharebe tecrübesinin de önemli rol oynadığını söyledi.

Eş-Şehri, söz konusu tecrübelerin büyük bölümünün Husiler, İran ve Irak’tan gelen tehditlerin önlenmesinde başarıyla kullanıldığını belirtti.

Husilerin yerli üretim iddiası

Tuğgeneral Hasan eş-Şehri, sahadaki verilerin ve göstergelerin Husilerin bu silahları Yemen’de ürettiği yönündeki iddialarının gerçeği yansıtmadığını ortaya koyduğunu savundu.

Eş-Şehri, Birleşmiş Milletler uzmanlar ekibinin 2020’den bu yana sunduğu kanıtların, “Kudüs-1” füzesinin bazı parçalarının lisanssız bir Çek yapımı küçük jet motorunun kopyasına dayandığını gösterdiğini belirtti. Füzenin gelişiminde gelişmiş Çin teknolojilerinin kullanıldığına ilişkin bilgilerin de bulunduğunu aktaran eş-Şehri, “Kudüs-1”in şekil ve tasarım bakımından tamamen aynı olması nedeniyle Husilerin İran yapımı “Paveh” füzesine verdiği isimden ibaret olduğuna ilişkin değerlendirmelere dikkat çekti.

Eş-Şehri, bu füzelerin yüksek üretim kalitesinin tamamının Yemen dışında üretildiklerine işaret ettiğini söyledi. Motorlar ve güdüm sistemleri gibi kritik tasarım ve bileşenlerin başta İran, Çin ve Rusya olmak üzere farklı kaynaklara dayandığını belirtti.

Askeri uzman, Husilerin bu derece karmaşık üretim kapasitesinden tamamen yoksun olduğunu savunarak fiili işletme ve fırlatma süreçlerinin İran Devrim Muhafızları ve Lübnan Hizbullahı mensupları tarafından yürütüldüğünü söyledi. Eş-Şehri, daha önce İran ve Lübnan’ın güneyinde yoğun eğitimlerden geçirilen bazı Husi unsurların da bu süreçlerde kullanıldığını belirtti.

Silahların Yemen’e ulaştırılması

Bu silahların Yemen’e nasıl ulaştığı konusunda ise Tuğgeneral eş-Şehri, sürecin organize kaçakçılık ve finansman ağlarına dayandığını söyledi.

Eş-Şehri, füzelerin yurt dışında üretildikten sonra parça ve bileşenler halinde Yemen’e sevk edildiğini, ardından gizli atölye ve özel bölgelerde bir araya getirildiğini belirtti. Bu yöntemin bazı Husi unsurlarına montaj ve birleştirme teknikleri konusunda pratik deneyim kazandırdığını, ancak bu kişilerin kapasitesinin fırlatma operasyonlarına kıyasla sınırlı kaldığını ifade etti.

Askeri analist, açıklamalarının sonunda Husilerin son dönemde ağır insan ve teknik kayıplara uğradığını söyledi. Bu kayıplar arasında söz konusu sistemleri yöneten bazı İranlı uzmanların öldürülmesinin de bulunduğunu belirten eş-Şehri, bunun Husilerin sahadaki kapasitesine doğrudan yansıdığını kaydetti.

Eş-Şehri, yalnızca geçen hafta içerisinde 4’ten fazla füzenin başarısız şekilde fırlatıldığını ve rotasından saparak Yemen toprakları içine düştüğünü belirtti.

KÖRFEZ Suudi Arabistan

Suudi Arabistan’ın önlediği balistik füzenin parçaları Riyad’da bir kişiyi yaraladı

Suudi hava savunmasının önlediği balistik füzenin parçalarının düşmesi sonucu Riyad’da bir konutta meydana gelen hasar (SPA)
Suudi hava savunmasının önlediği balistik füzenin parçalarının düşmesi sonucu Riyad’da bir konutta meydana gelen hasar (SPA)
TT
TT

Suudi Arabistan’ın önlediği balistik füzenin parçaları Riyad’da bir kişiyi yaraladı

Suudi hava savunmasının önlediği balistik füzenin parçalarının düşmesi sonucu Riyad’da bir konutta meydana gelen hasar (SPA)
Suudi hava savunmasının önlediği balistik füzenin parçalarının düşmesi sonucu Riyad’da bir konutta meydana gelen hasar (SPA)

Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Husiler tarafından fırlatılan ve Suudi hava savunma sistemlerince önlenerek imha edilen balistik füzenin parçalarının Riyad’da bir konuta ve araca düşmesi sonucu Arap uyruklu bir kişinin yaralandığını ve sınırlı maddi hasar meydana geldiğini bildirdi.

Sivil Savunma Müdürlüğü Sözcüsü, yaptığı açıklamada uzman ekiplerin olay yerine müdahale ettiğini ve bu tür durumlarda uygulanan prosedürleri yerine getirdiğini belirtti.

dfvgthyju
Suudi hava savunma sistemlerince önlenen balistik füzenin parçalarının düşmesi sonucu Riyad’da bir konutta meydana gelen hasar (SPA)

Yemen’de meşru yönetimi destekleyen koalisyon, çarşamba günü daha önce yaptığı açıklamada, Husiler tarafından Riyad’a doğru fırlatılan bir balistik füzenin önlenerek imha edildiğini duyurmuştu.

Bunun öncesinde Sivil Savunma Müdürlüğü, Riyad ve Harc vilayeti sakinlerini olası bir tehlikeye karşı uyarmak amacıyla Ulusal Acil Durum Erken Uyarı Platformu üzerinden alarm vermişti. Tehlikenin ortadan kalktığının duyurulmasının ardından halka güvenlik talimatlarına uymayı sürdürmeleri çağrısında bulunulmuştu.

cdf
Suudi hava savunma sistemlerinin önlediği balistik füzenin parçalarının düşmesi sonucu Riyad’da bir konutta meydana gelen hasar (SPA)

Olay, Suudi Arabistan’ın çeşitli bölgelerinin balistik ve seyir füzeleri ile insansız hava araçlarıyla hedef alındığı saldırıların tırmandığı bir dönemde yaşandı. Sivil Savunma Müdürlüğü, salı günü Riyad’da iki seyir füzesinin önlenmesi sırasında düşen parçalar nedeniyle 4 kişinin yaralandığını ve 15 konutta sınırlı maddi hasar meydana geldiğini açıklamıştı.

Erken uyarı mesajlarında halka en yakın güvenli alana geçerek tehlikenin ortadan kalktığı duyurulana kadar burada kalmaları, pencerelerden ve açık alanlardan uzak durmaları ve resmî kanallardan yayımlanan talimatları takip etmeleri tavsiye ediliyor.

dfgthy
Suudi hava savunma sistemlerince önlenen balistik füzenin parçalarının düşmesi sonucu Riyad’da bir konutta meydana gelen hasar (SPA)