Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı: Rusya ile Ukrayna arasındaki diyalog fırsatlarını geliştirmeye hazırız

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan ve Rus mevkidaşı Sergey Lavrov bugün Moskova'da (Reuters)
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan ve Rus mevkidaşı Sergey Lavrov bugün Moskova'da (Reuters)
TT

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı: Rusya ile Ukrayna arasındaki diyalog fırsatlarını geliştirmeye hazırız

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan ve Rus mevkidaşı Sergey Lavrov bugün Moskova'da (Reuters)
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan ve Rus mevkidaşı Sergey Lavrov bugün Moskova'da (Reuters)

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan'ın bugün (Perşembe) gerçekleşen Moskova ziyareti, Ukrayna savaşına barışçıl çözüm arayışları çerçevesinde ‘aktif Suudi eylemlerinin devamı ve ülkelerle koordinasyon ve diyalog mekanizmalarını güçlendirme’ adımı olarak yorumlandı. Bakan Ferhan, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile iki ülke arasındaki ikili ilişkileri ve Ukrayna krizi başta olmak üzere bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ele aldı.
Toplantının başında Suudi Dışişleri Bakanı, ülkesinin ‘Rusya ile her düzeyde ilişkileri güçlendirmeye ve geliştirmeye çalıştığını’ söyledi. Lavrov ile ‘vizyonları birleştirmeye ve ikili ilişkileri desteklemeye’ katkıda bulunacak görüşmelerini dört gözle beklediğini de sözlerine ekledi.
Prens Faysal, Rus mevkidaşı ile yaptığı görüşmenin sonunda, ‘dünyayı etkileyen zorlukları tartıştıklarını ve uluslararası krizler konusunda da görüş alışverişinde bulunduklarını’ açıkladı. “İki dost ülke arasındaki her düzeyde güçlendirmeye ve geliştirmeye çalıştığımız ilişkilerde her zaman yeni bir şeyler vardır” diyen Prens Faysal, uluslararası zorluklarla yüzleşmek için ortak ilişkiler ve koordinasyon geliştirme konusunda iki ülke arasında çeşitli alanlarda mevcut çalışmalara övgüde bulundu.
Suudi Dışişleri Bakanı, Krallığın Ukrayna'daki ihtilafı çözmek için ne gerekiyorsa yapmaya hazır olduğunu açıkladı ve "Rusya ile Ukrayna arasındaki diyaloğu kolaylaştırmaya hazırız" dedi.
Suudi Bakan, "Bu krizi çözmek için her zaman destek sağlamaya çalışıyoruz ve barışçıl bir çözüm bulmak için tüm taraflarla birlikte çalışmaya hazırız. Geçmişte de bazı girişimlerde bulunduk. Veliaht Prens Muhammed bin Selman himayesinde esir takası gerçekleştirildi. Bu konudaki çabalarından ötürü Rus tarafına minnettarız ve taraflar arasındaki diyaloğu kolaylaştırmak için daha fazla fırsatı tartışmaya devam edeceğiz” dedi.
Lavrov ise ülkesinin Suudi Arabistan'ın yalnızca bölgesel sorunların değil, aynı zamanda uluslararası sorunların çözümüne olan ilgisinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Rus Bakan, iki ülke arasında bakanlıklar ve devlet kurumları düzeyinde ve Riyad ile Moskova arasında ticaret, ekonomi ve yatırım alanlarında ‘kalıcı ve karşılıklı’ koordinasyonu önemli gördüğünü söyledi. Lavrov, "Rusya ile Suudi Arabistan arasındaki işbirliğini geliştirmek için gerekli adımlar konusunda her zaman mutabık kaldık" dedi. Rus bakan, petrol piyasalarının istikrarını desteklemek için Moskova ile Riyad arasındaki iletişim düzeyine övgüde bulundu ve iki ülkenin OPEC + içindeki koordinasyonunun devam ettiğini söyledi.
Lavrov, "OPEC çerçevesinde eylemleri koordine etmeye karşılıklı olarak hazır olduğumuzu yeniden teyit ettik... Bu gruba katılan tüm ülkeler, küresel enerji piyasasında uygun denge ve istikrarı sağlamak için yükümlülüklerini yerine getiriyor" dedi.
Riyad'ın Ukrayna-Rusya krizine barışçıl bir çözüm bulma girişimlerini değerlendiren Lavrov, "Rusya, Riyad'ın Ukrayna'daki çatışmanın çözümündeki rolünü memnuniyetle karşılıyor. Suudi Arabistan'ın Ukrayna krizindeki pozisyonu mahkum değişimiyle sınırlı değil. Burada asıl sorun herhangi bir diyaloğu reddeden (Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir) Zelenskiy'dir" dedi.
Birleşmiş Milletler himayesinde imzalanan tahıl anlaşmasına da değinen Rus Bakan, Rusya'nın tahıl anlaşması kapsamındaki tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini söyledi. Lavrov ancak Batı'nın anlaşmanın ikinci bölümünü uygulamayı reddetmesinin anlaşmanın geçerlilik süresinin uzatılmasına engel teşkil ettiğine dikkati çekti.
Lavrov, "Birinci kısım, Ukrayna tahılının Ukrayna limanlarından Karadeniz yoluyla güvenli bir şekilde ihraç edilmesi, ikinci kısım ise, Rus tahılı ve Rus gübresinin ihracatının önündeki tüm engellerin kaldırılması gereğidir. İlk kısım yerine getiriliyor ve tahıl anlaşmasının sadece yarısının tamamlandığı göz önüne alındığında, uzatmak zor bir konu” dedi.
Prens Faysal’ın Moskova ziyareti, geçtiğimiz Pazar günü Ukrayna'ya yaptığı ziyaretin ardından geldi. Suudi Bakan Kiev'de, ülkesinin, Ukrayna-Rusya krizini siyasi olarak çözmeyi amaçlayan uluslararası çabalara desteğini ve ortaya çıkan insani etkilerin hafifletilmesine katkıda bulunma çabalarını sürdürdüğünü duyurdu. Prens Faysal, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ile başkanlık konutunda bir dizi bölgesel ve uluslararası gelişmeyi tartıştığı toplantıda ayrıca, iki ülke arasındaki ikili ilişkileri ve bunları geliştirme fırsatlarını gözden geçirdi.
Prens Faysal, Zelenskiy'e Kral Selman bin Abdulaziz ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın selamlarını iletti. Ardından Ukraynalı mevkidaşı Dmitro Kuleba ile bir araya gelen Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı, görüşmede, Veliaht Prens’in Ukrayna Devlet Başkanı ile yaptığı telefon görüşmesinde ele alınan Suudi yardım paketinin duyurusunu yaptı. Söz konusu yardım paketi, Suudi Arabistan'dan Ukrayna ile işbirliği programı çerçevesinde 400 milyon doları içeriyordu.



Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Hamaney'e Kral Selman bin Abdülaziz'in yazılı mesajını iletti

TT

Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Hamaney'e Kral Selman bin Abdülaziz'in yazılı mesajını iletti

Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, Hamaney'e Kral Selman bin Abdülaziz'in yazılı mesajını iletti

Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman, İran'a gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında Perşembe günü Tahran'da İran Lideri Ali Hamaney ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile bir araya geldi.

Suudi yönetiminin direktifleri doğrultusunda Hamaney ile görüştüğünü ve kendisine İki Kutsal Caminin Hamisi Kral Selman bin Abdülaziz'in yazılı mesajını ilettiğini belirten Suudi Savunma Bakanı, “X” platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda liderle ortak ilgi alanlarına giren konuları ele aldıklarını ve iki ülke arasındaki ikili ilişkileri gözden geçirdiklerini ifade etti.

İran'ın Tasnim haber ajansı Hamaney'in görüşme sırasında “Suudi Arabistan ile ilişkilerimiz her iki ülke için de faydalı ve birbirimizi tamamlayabiliriz” dediğini aktardı.

Ajans, Hamaney ile yapılan görüşmeye İranGenelkurmay Başkanı General Muhammed Bakıri'nin de katıldığını belirtti.

Dün Tahran'da General Bakıri ile bir araya gelen Prens Halid bin Selman, İran haber ajanslarının aktardığına göre Pekin Anlaşması'nın imzalanmasından bu yana Suudi Arabistan'la ilişkilerin giderek güçlendiğini ve geliştiğini söyledi. Bakıri, Tahran ve Riyad'ın bölgesel güvenliğin sağlanmasında önemli bir rol oynayabileceğini belirterek ülkesinin Suudi Arabistan'la savunma ilişkilerini geliştirmeye hazır olduğunu ifade etti. Tasnim'e göre İran, Suudi Arabistan'ın Gazze ve Filistin konusundaki tutumunu memnuniyetle karşılıyor.

sdfgrthyu
Prens Halid bin Selman Perşembe günü İran Genelkurmay Başkanı Muhammed Bakıri ile görüşmek üzere Tahran'a vardığında İran tarafından resmi törenle karşılandı (AP)

Ziyareti değerlendiren siyasi çevrelere göre Suudi bakanın ziyareti her iki ülkeyi de ilgilendiren bölgesel ve uluslararası gelişmelerin yaşandığı bir döneme denk geliyor.

Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada Prens Halid bin Selman'ın resmi bir ziyaret için geldiği ve bu ziyaret sırasında iki ülke arasındaki ikili ilişkiler ve ortak ilgi alanlarına giren konuların ele alınacağı bir dizi görüşme gerçekleştireceği belirtildi.

Suudi siyasi analist Abdüllatif el-Melhem, Suudi Savunma Bakanının İran ziyaretinin, Suudi yönetiminin Pekin anlaşmasına bağlılık çerçevesinde iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendirme ve geliştirme, ortak çıkarlarını gerçekleştirmek ve iki ülke arasındaki ikili ilişkilerin pekiştirilmesine katkıda bulunmak amacıyla Riyad ve Tahran arasındaki koordinasyon ve işbirliği düzeyini yükseltme isteğini yansıttığını düşünüyor.

sxcdfrgt
Prens Halid bin Salman dün (Perşembe) Tahran'da İran Cumhurbaşkanı ile bir araya geldi. (EPA)

Suudi liderliğinin bölgede barış ve refahı sağlamayı ve bölgeyi çatışmalar aşamasından istikrar ve güvenlik aşamasına taşımayı ve bölge halklarının daha iyi bir refah, zenginlik ve ekonomik entegrasyon geleceğine yönelik özlemlerini gerçekleştirmeye odaklanmayı amaçladığını belirten Melhem, Suudi Arabistan ile İran arasındaki ikili ilişkilerin geliştirilmesinin, Suudi Veliaht Prensi'nin “bölgede barış, güvenlik, istikrar ve refahı sağlama ve halklarının özlemlerini karşılama” çabalarının meyvelerinden biri olduğunu kaydetti. Melhem, ziyaretin Suudi Arabistan ile İran arasındaki ikili ilişkileri güçlendirmeye yönelik devam eden diplomatik çabaların bir parçası olduğunu belirtti.

Bir dizi toplantı

Ziyaret, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman ile bölgedeki gelişmeleri ele aldıkları ve ortak ilgi alanlarına giren bir dizi konuyu gözden geçirdikleri bir telefon görüşmesi gerçekleştirmesinin üzerinden iki haftadan kısa bir süre geçmesinin yanı sıra Suudi Dışişleri Bakanı'nın Pazartesi günü İranlı mevkidaşıyla yaptığı telefon görüşmesinde bölgedeki gelişmeleri ve sarf edilen çabaları gözden geçirdikleri ikili istişarelerin ardından gerçekleşti.

dfgthy
Suudi Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Aref arasında Kasım 2024'te düzenlenecek Arap-İslam Zirvesi çerçevesinde gerçekleşen görüşme (SPA)

Suudi Savunma Bakanı'nın Tahran ziyaretinde bölgedeki son gelişmelerin ele alınması ve bölgesel ve uluslararası gelişmelerle ilgili görüş alışverişinde bulunulması bekleniyor. Resmi haber ajansı IRNA'ya göre ziyaret öncesinde, geçtiğimiz Cumartesi günü Umman'ın başkenti Muskat'ta gerçekleştirilen ABD-İran görüşmelerinin ilk turu ve 48 saat önce yine Cumartesi günü Muskat'ta yapılacak bir sonraki turun yanı sıra Suudi ve ABD taraflarının geçtiğimiz hafta beş istasyonda gerçekleştirdikleri bir dizi siyasi ve güvenlik istişaresi gibi bir dizi gelişme yaşandı.

Ziyaret, merhum Prens Sultan bin Abdülaziz'in Mayıs 1999 başında Tahran'a yaptığı ve dört gün süren ve üst düzey İranlı yetkililerle bir araya geldiği ilk ziyaretin ardından, 1979'dan bu yana bir Suudi savunma bakanının İran'a yaptığı ikinci ziyaret olması bakımından tarihi bir önem taşıyor.

Suudi Savunma Bakanı, “Pekin Anlaşması” ve 10 Mart'ta iki ülke arasındaki tarihi uzlaşı ve ilişkilerin Çin himayesinde yeniden başlatılmasının duyurulmasının ardından İran'ı ziyaret eden en önemli Suudi yetkililerden biri.

dfgt
Prens Halid bin Selman Perşembe günü Tahran'da General Bakıri ile bir araya geldi (AP)

Suudi Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Tahran'a ilk ziyaretini Haziran 2023'te gerçekleştirmiş ve bu ziyaret sırasında iki ülke arasındaki ilişkilerin normal olduğunu ve iki ülkenin İslami kardeşlik ve iyi komşuluk bağlarıyla birleşmiş, bölgenin önemli ülkeleri olduğunu vurgulayarak bağımsızlık ve egemenliğe tam ve karşılıklı saygı, içişlerine karışmama, uluslararası hukuk ilkeleri, Birleşmiş Milletler Şartı ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi açık bir temele dayandığını belirtmiştir.

Eski Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, dönemin Dışişleri Bakanı adayı Ali Bakıri Kani ve şimdiki Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin yanı sıra Kasım 2023'teki Ortak Arap-İslam Zirvesi'ne katılmak üzere eski İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve 2024 Ortak Arap-İslam Takip Zirvesi'ne katılmak üzere Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Aref de dâhil olmak üzere bir dizi İranlı yetkili Pekin Anlaşması'nın ardından Suudi Arabistan'a benzer ziyaretlerde bulundu.

“Pekin Anlaşması” Taahhütleri

Pekin Anlaşmasını takip etmek üzere kurulan Suudi-Çin-İran Üçlü Ortak Komitesi, ilki Aralık 2023'te Çin'in başkenti Pekin'de, diğeri ise Kasım 2024'te Riyad'da olmak üzere iki toplantı gerçekleştirmiş ve bu toplantılarda iki ülke Pekin Anlaşmasını tüm maddeleriyle uygulama kararlılıklarını ve Birleşmiş Milletler Şartı, İİT Şartı ve devletlerin egemenliği, bağımsızlığı ve güvenliğine saygı da dâhil olmak üzere uluslararası hukuka bağlılık yoluyla ülkeleri arasında iyi komşuluk ilişkilerini teşvik etme çabalarını sürdürdüklerini vurgularken, Çin de Suudi Arabistan ve İran'ın Pekin Anlaşmasını geliştirme yönünde attıkları adımları desteklemeye ve teşvik etmeye devam etmeye hazır olduğunu açıklamıştır.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi Şarku'l Avsat'a verdiği demeçte İran ve Suudi Arabistan'ın büyüyen ve istikrarlı bir bölgede barış ve huzuru tesis etme niyetinde olduğunu, bunun da “mevcut tehditlerin üstesinden gelmeyi amaçlayan ikili ve bölgesel işbirliğinin sürdürülmesini ve geliştirilmesini” gerektirdiğini belirterek “İran-Suudi eylemlerinin kalkınma, barış, bölgesel ve uluslararası güvenlik çerçevesinde başarılı bir uluslararası ikili ve çok taraflı işbirliği modelini taçlandırdığını” ve iki tarafın tarihi bağlara dayanarak çeşitli siyasi, güvenlik, ekonomik, ticari ve konsolosluk alanlarında işbirliğini geliştirmeye devam ettiğini söyledi.