Filistinli esirlerden İsrail cezaevlerinde 2017’den bu yana ilk açlık grevi

İki bin Filistinli mahkum, bugün Ramazan ayı ile birlikte süresi belirli olmayan toplu açlık grevine başlıyor. İsrail Hapishaneler İdaresi ise cezaevlerinde yeni bir gerilime sebep olması beklenen bu adımı açlık grevine öncülük eden mahkumları engellemeye çalışıyor.
Filistin Esir Hareketi, konuyla ilgili açıklamasında, “Esir Hareketi Acil Durum Yüksek Komitesi üyelerinin tecrit edilmesi aşaması eskisi gibi değil. Özgürlük ya da Şehitlik Volkanı adı altında artık fiilen hareket edeceğiz. Hedeflerimize tam olarak ulaşmadıkça, işgalcinin küstahlığını kırmadıkça bundan geri adım atmayacağız” ifadelerine başvurdu.
Hapishaneler İdaresi, Salı günü, açlık grevine başlayan bazı mahkumları diğer hapishanelere nakletmişti. İsrail’in mahkumların hareketine karşı attığı adımlar hususunda uyarıda bulunan Filistin Esirler ve Serbest Bırakılanlar Komisyonu, mahkumların hayatlarından bizzat İsrail hükümetini sorumlu tuttu.
Komisyon tarafından yapılan açıklamada, İsrail Hapishaneler İdaresi’nin mahkumları başka hapishanelere nakledip hücre hapsine tutarak Esir Hareketi’nin kararlılığını kırmak istediğine, grev hareketini engellemeye çalıştığına dikkat çekildi.
Bugün başlayacak olan açlık grevi, aşırı sağcı radikal hükümetteki Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in 14 Şubat'tan bu yana onayladığı kararlara karşı atılan itaatsizlik adımlarının zirve noktası sayılıyor. Tutsakların yaşam koşullarının değiştirilmesi, hapishaneler arasında nakillerin yapılması, bazı bölümlerin ve fırınların kapatılması, duş süresi ve su miktarının azaltılması, Knesset üyelerinin ziyaretleri hususunda tarafgir değişikliklerin getirilmesi, tedavi olma haklarından mahkum bırakılması gibi maddelerin yer aldığı bu kararlar, bu ayın başlarında İsrail Knesset Genel Kurulu tarafından ön okumada onaylanmıştı. Ayrıca bazı mahkumlara idam cezası verilmişti.
Filistinli esirler, baskın ve teftişlerin artırılması, kendilerine karşı ses bombaları ve polis köpeklerinin kullanılması, hücre hapsine daha fazla maruz kalmaları gibi gelişmelerden muzdarip.
Aşırı sağcı Bakan Ben-Gvir, göreve gelmeden önce yaptığı açıklamada, ‘Filistinli mahkumların refah içerisinde olduğunu ve buna bir son vereceğini’ öne sürmüş, mahkum infaz yasası üzerinde duracağı sözünü vermişti. Karşılığını isyan başlatarak veren Filistinli mahkumlar ise bazı bölümleri kapatıp sözde güvenlik kontrollerini engelleyerek ve Hapishaneler İdaresi’nin kendilerine dayattığı kahverengi üniformaları giymeyi reddederek hapishane düzenine karşı çıkmıştı.
İsrail güvenlik teşkilatı, mahkumların yürüteceği açlık grevinin Ramazan ayında gerilime neden olacağına inanıyor. Filistin Devlet Başkanlığı Sözcüsü Nebil Ebu Rudeyne, dün yaptığı açıklamada, İsrail'in Filistinli tutuklulara karşı aldığı kararların gerilimi artıracağı uyarısında bulundu. İsrail’in diğer ihlallerine ek Filistinlilerin açlık grevinin kimsenin kontrol edemeyeceği bir aşamanın patlak vermesine yol açacağını belirten Rudeyne, şöyle ekledi:
“Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), BM İnsan Hakları Konseyi gibi ilgili bölgesel ve uluslararası kuruluşlar dahil olmak üzere uluslararası platformlar ve uluslararası toplum bu duruma derhal müdahale ederek tutuklularımıza karşı devam eden bu suçları çok geç olmadan durdurmalı. Filistinli esirler konusu, Filistin halkının ve liderliğinin ana meselesidir. Tüm Filistinliler, ırkçı gardiyanlara karşı verdikleri mücadelede bu kahramanları destekliyor.”
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın İsrail'in Filistin’li esirlere yönelik katı adımlarını durdurmak için ilgili tüm uluslararası taraflarla yoğun temas halinde olduğunu vurgulayan Rudeyne, radikal İsrail hükümetini esirler aleyhinde gerilimi körüklemek, gerilimi azaltmayı amaçlayan tüm uluslararası çabaları engellemek, imzalanan anlaşmalar uyarınca yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçınmak ve tüm uluslararası yasal kararları ihlal eden tek taraflı adımlar atmakla suçladı.
Bugün İsrail hapishanelerinde 160’ı çocuk, 29’u kadın, 914’ü idari tutuklu olmak üzere yaklaşık 4 bin 780 tutuklu bulunuyor. Mahkumların İsrail hapishaneleri ve göz altı merkezlerinde daha önce 26 farklı kapsamlı grev gerçekleştirdiği biliniyor. 1970 ve 1976’da Aşkelon, 1980’de Nafha cezaevlerinde açlık grevleri yapılmış, 2000’de ise birden çok cezaevinde benzeri eylemler düzenlenmişti. En son 2017’de Özgürlük ve Haysiyet grevi kaydedilmiş, eylem 42 gün sürmüştü.