Kuruluş öncesi ve sonrasında Kral Abdülaziz’in gıda güveliği konusundaki endişesi

Gelişmekte olan ülkedeki yerleşim ve tarım projeleri, Amerikalıları ve Fransızları heyecanlandırdı.

1950’de ürünlerini taşıyan Suudi çiftçiler. (George Washington Üniversitesi Kral Abdülaziz Araştırma ve Arşiv Vakfı)
1950’de ürünlerini taşıyan Suudi çiftçiler. (George Washington Üniversitesi Kral Abdülaziz Araştırma ve Arşiv Vakfı)
TT

Kuruluş öncesi ve sonrasında Kral Abdülaziz’in gıda güveliği konusundaki endişesi

1950’de ürünlerini taşıyan Suudi çiftçiler. (George Washington Üniversitesi Kral Abdülaziz Araştırma ve Arşiv Vakfı)
1950’de ürünlerini taşıyan Suudi çiftçiler. (George Washington Üniversitesi Kral Abdülaziz Araştırma ve Arşiv Vakfı)

Gıda güvenliğini sağlamak, babalarımızın ve dedelerimizin krallığını yeniden kurma yolculuğundan bu yana Kral Abdülaziz bin Abdurrahman’ın (Allah rahmet eylesin) başlıca endişelerindendi. Kurucu Kral, birleşip büyük varlığı (Suudi Arabistan Krallığı) kurduğunda, güvenliği yaymanın, yeni ortaya çıkan devlet için idari düzenlemeleri onaylamanın, eğitimi yaymanın, tedavi için acil bir sağlık sistemine kavuşmanın, ölümlere neden olan salgın ve bulaşıcı hastalıklarla mücadele etmenin yanı sıra gıda güvenliğini de öncelikleri arasına koydu.

Araştırmacı, tarihçi ve Kral Abdülaziz’in tarihiyle ilgilenen Dalal bint Zayed Al Maadi, Şarku’l Avsat’a tarım alanının ötesine geçen, kalkınmaya, sosyal, politik, iç ve dış güvenlik hedeflerine yönelik dikkat çekici ve verimli projelerle Kral Abdülaziz’in halkın gıda güvenliğini sağlamak için gösterdiği çabaları belgeledi.

Çölde yerleşim, tarımsal örtülü bir sosyal reform olarak sayılıyor. Al Maadi, Kral Abdülaziz’in hayatının başlangıcında ve İkinci Suudi Devleti’nin sonunda, babasından, büyükanne ve büyükbabasından Birinci Suudi Devleti hakkında sosyal reformun önemini fark ettiğini belirtti. Aktardığına göre Kral Abdülaziz, bilgeliğine dayanarak, hayatları istikrarsızlıkla karakterize edilen ve koşulları ganimetlere bağlı olan göçebe kavimleri yerlerinde seyretti.

Bu bağlamda Kral Abdülaziz, kıl ve yün yerine ‘Hicr’ adı verilen, çamurdan yapılmış yerler oluşturarak çöle yerleşme kararı aldı. Kral Abdülaziz, tembelliğe yol açacak veya yeniden yerleşim projesinin kurulmasının işaretlerini istikrarsızlaştıracak her türlü adımla yüzleşmeye gayret etti. Okul kurma girişiminde bulunduğunda okullarda çok sayıda fakih görevlendirildi, onlara fon sağlandı, halka arpa ve buğday tohumları dağıtıldı.

Fransız yazar J. Benoist Mechin, bu konuya merakla yaklaşırken, “Ülkenin büyük bir kısmı çöl iken, bir ülkenin gücünün ve güvenliğinin tarıma dayanması garip değil mi? Onu sulayacak bir nehir yok ve yılda sadece yedi santimetre yağmur almıyor mu?” diye sormuştu.

Al Maadi şunları söyledi:

“Kral Abdülaziz’in çabaları Hicr’in kuruluşundan sonra da devam etti. Dikkatini çiftçilere hizmet etmeye ve onların koşullarını iyileştirmeye odakladı. 4/4/1347 H. (20/9/1928 M.) tarihinde çiftçilere referans olmak, onların ihtiyaçlarını karşılamak ve aralarında çıkabilecek anlaşmazlıkları çözmek amacıyla Medine’de bir ziraat dairesi kurulmasına dair kraliyet onayı çıkarıldı.”

Başkan olarak Şeyh Abbas Kamkamci, üye olarak Şeyh Salih Şaklabha ve diğerlerinden oluşuyordu. H. 1350/ M. 1931 yılında yeniden teşkilatlandırılarak ve üye sayısı artırılarak daire, Ziraat Müdürü denilen bir başkan ve dönemin Medine Prensi Muhammed bin Abdulaziz Al Suud’a bağlı kıdemli çiftçilerden oluşan dört fahri üye içeriyordu.

Tarım işlerinde erken bakım

Araştırmacı sözlerine şöyle devam etti:

“Daha sonra H. 1351/ M. 1932 yılında Abdullah Süleyman başkanlığındaki Maliye Bakanlığı, tarım makine ve ekipmanlarının ithalatının ve ilerleyen yıllarda bunları taksitle çiftçilere satmanın yanı sıra, örnek çiftliklerin kurulmasıyla ilgili görevleri denetleyerek tarımsal işlerle ilgilendi. Bu adım, ülkedeki tarım hareketini teşvik etmek açısından olumlu bir ivmeydi.”

H. 1358/ M. 1939 yılında Temsilciler Meclisi’nde, çiftçilerin borçlarının ödenmesi ve koşullarının iyileştirilmesi için çalışacak, Maliye Bakanlığı çatısı altında bir tarım idaresi kurulmasının gerekliliği görüşüldü. Ancak teklif, mevcut zamanın böyle bir projenin uygulanmasına elverişli olmaması nedeniyle birkaç görüşmeden sonra reddedildi.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Kraliyet çabalarına uygun olarak hükümet, Maliye Bakanlığı’nın her kabilenin tarımsal mülklerini tescil ettirme talebini onayladı ve her bölgede çiftliklerin yönetimiyle görevlendirilen bir organ görevlendirildi. Bu organ, emirlikten bir üye, belediye veya belediye meclisinden bir üye ya da belediyesi olmayan bölgelerde idari konseyden bir üye, maliyeden bir üye, emniyetten bir üye ve mahkemeden bir üyeden oluşuyordu. Böylece her heyet çalışmasını bitirdiğinde bile, varsa arazinin adı, sınırları, yeri, sahibinin adı, varsa mülkün kontrolünü ele geçirmek için yapılan iddianın tarihi hakkında kapsamlı bilgi veriyordu.

Çiftçilere hizmet veren tarım organları kurulmaya devam etti. H. 1361/ M. 1942 yılında kralın çuval buğdayla temsil edilen yardımını bölüşmek üzere bir komite oluşturuldu ve toplam mali miktar, her çuval buğday için 30 riyal oldu.

H. 1367/ M. 1948 yılında Kral Abdülaziz, tarımın gelişimini denetleyecek ilk organ olarak Tarım Müdürlüğü’nün kurulması emrini verdi. Bunu yöneten ilk kişi, Maliye Bakanı Abdullah Süleyman’ın gözetiminde Muhammed Salih Kazaz oldu.

Devlet destekli özel tarım şirketleri

Al Maadi konuya dair şunları söyledi:

“Suudi halkı da başta H. 1348/ M. 1929’da Taif şehrinde kurulan Hayırsever Tarım Şirketi olmak üzere Suudi hükümetinden büyük destek alan tarım şirketlerinin oluşumuna aktif olarak katkıda bulundu. Taif’teki çiftçileri teşvik etmek için Taif Valisi Prens Faysal, su kaldırma makineleri getirip Şubra kuyusuna yerleştirme girişiminde bulundu.”

Prens Faysal, bu çalışmayla halkın bu durumu iyi izleyip, onları cesaretlendirmeye çalıştı ve böylece halkın o işi taklit etme isteği oluştu. Bu tarım makineleri, Vadi Fatıma çiftçilerinin birçok tarım makinesi getiren bir tarım şirketi kurmasına kadar, halk arasında tarımın canlanmasına katkıda bulundu.

Fotoğraf Altı: Taif’teki tarım hayır kurumu, Hicaz ve Necid Krallığı döneminde tarım şirketlerinin kurulmasına yönelik bir modeldi.
Taif’teki tarım hayır kurumu, Hicaz ve Necid Krallığı döneminde tarım şirketlerinin kurulmasına yönelik bir modeldi.

Tarım şirketlerinin kurulması ve devlet desteğinin devamında, tarım arazilerini canlandırmak ve buralarda kuyu açmak amacıyla bir tarım anonim şirketi olan Al-Wajh Şirketi kuruldu. Şirket, Vecih halkının isteği üzerine Şura Konseyi’nin 8/5/1350 H./ 16/12/1931 M. tarihli ve 510 sayılı kararı ile oluşturuldu.

H. 1352/ M. 1933 yılında Suudi hükümeti, Şeyh Muhammed Surur es-Sabban’ın Hicaz’ın ihracatını birleştirmeyi ve bunların yönetimi ve yeniden canlandırılması üzerinde çalışmayı amaçlayan bir tarım şirketi kurma talebini kabul etti. Hisse sayısı başlangıçta bin adetti ve her birinin fiyatı 5 riyaldi. H. 1355/ M. 1936 yıllında Medine’de artezyen kuyularının kazılmasına başlanması ve yavaş yavaş modern makine ve aletlerin sağlanması amacıyla özel bir şirket kuruldu. Bu şirket, hükümet tarafından onaylanmış, 26 maddeden oluşan özel bir sistem geliştirmiştir. Şirketin toplam hisse sayısı bin 500 olup, her hissenin değeri peşin ödenmiş 2 riyaldi.

Tarım şirketlerinin başarısı sonucunda Krallık’ta, H. 1368/ M. 1948 yılında Abdullah bin Muhammed bin Suveylem’in başkanlığını yaptığı ve geniş tarım arazilerinin yatırımı için çalışan Al-Bukayriyah Şirketi gibi bir başka şirket daha kuruldu. Bu şirket, Maliye Bakanı Abdullah Süleyman’ın övgüsünü kazanınca refah yolundaki adımlarını hızlandırdı. En önemli başarılarından biri de kuyulardan su çekmek için 30’dan fazla makine ithal etmesi ve bunların el-Badai ve el-Bukayriyah kuyularına kurulmasıydı.

Uluslararası El-Harc Tarım Projesi

El-Harc Tarım Projesi, tarım ürünlerini güvence altına almak ve gelişmekte olan ülkelerdeki kalkınma projelerine kapı açmak amacıyla Suudi Arabistan’da düzenlenen önemli bir faaliyet sayılıyor. Bununla ilgili olarak araştırmacı Al Maadi, Kral Abdülaziz’in ürünlerine güvenmek ve yurt dışından ithalatı azaltmak için el-Harc’da tarım projesi kurma fikrini idari adımlarla başlattığına dikkat çekti.

Konuyla ilgili olarak Ahmed Abdul Gafur Attar şu açıklamada bulundu:

 “El-Harc, Kral Abdülaziz’in İbn Süleyman’a sunduğu bir fikirdi ve onu bunu uygulamakla görevlendirdi. İbn Süleyman, onu kralın mührüyle mühürledi, açtı, fikri iyice inceledi. Daha sonra yerleşik öğretilerin rehberliğinde onu hayata geçirmek için çalıştı. Kral, İbn Süleyman’a olan güveninden dolayı onu, H. 1354/ M. 1936 yılında el-Harc’ı geliştirme fikrini hayata geçirmekle sorumlu tuttu. Tarımla ilgili ilk denemeler H. 1358/ M. 1939 yılında başladı. Toplam 30 beygir gücündeki ilk iki küçük pompa, kaburga gözüne yerleştirildi.”

Fotoğraf Altı: M. 1950 yılında Suudi uzman ve tercüman Abdurrahman bin Kasım’ın yetkinliğinde, el-Harc’daki Hafş Dagra çiftliğinin denetçisi sertifikası verildi.
MS. 1950 yılında Suudi uzman ve tercüman Abdurrahman bin Kasım’ın yetkinliğinde, el-Harc’daki Hafş Dagra çiftliğinin denetçisi sertifikası verildi.

Araştırmacı Al Maadi, el-Harc tarım projesinin genel olarak Suudi Arabistan Krallığı’ndaki etkisi hakkında bunun, Krallık’taki kalkınma projelerine kapı açıcı olduğunu belirtti. Bu aynı zamanda Tarım Bakanı ve Tarımsal Proje Direktörü Kenneth Edwards’ın Washington’da projede elde edilen başarılar hakkında yaptığı konuşmadaki sözleriyle de ortaya koyuldu.

El-Harc Tarım Projesi ayrıca, yönetim ve tarımı birleştiren yetkinliklerin yaratılmasına da katkıda bulundu. Proje aynı zamanda, ithal edilenin iki katı tarımsal üretim elde edilmesini sağladı. Bu durum, büyük taşıma araçlarıyla çevredeki bölgelere tedarikte en büyük etkiye sahip olan tarımsal ürünlerin yetiştirilmesinin genişlemesine katkıda bulundu.

Ayrıca proje, el-Harc’ın güneybatısında yer alan ve 700 hektarı aşmayan bir alana sahip olan Kafs Dagra projesi ve ayrıca H. 1369/ M. 1949’da ortaya koyulan el-Hofuf tarım projesi gibi proje fikrinin takip edilmesi açısından da ilgi uyandırdı. Ticari gübre kullanmak için bol hurma mahsulü elde etmek, eski ve modern yerel çiftçilerin topraklarını sürmek için sabanlarla deneyler yapmak ve Hofuf’ta bir tarım enstitüsü kurmak için çalışmak gibi çeşitli denemeler başarılı oldu.

Araştırmacı, projenin Suudi ve ABD hükümetleri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinde önemli bir rol oynadığına dikkat çekti. Öyle ki tarımsal proje, projenin siyasi öneme sahip olması nedeniyle iki ülke arasındaki işbirliğinin bir örneği haline geldi. Aynı zamanda güvenlik ve refahın tesisine de katkıda bulundu. Krallık halkına yiyecek sağladı. Ayrıca Krallık’ta modern bir kalkınma başlangıcı için çeşitli işçilerin eğitilmesine de katkıda bulundu. H. 1370/ M. 1950’de tarım ve hayvancılık üretimi, değerinin işçilik maliyetlerini aştığı noktaya ulaştı. Kenneth Edwards’ın da belirttiği gibi el-Harc çalışanları, dış yardımdan zamanında vazgeçmeye hazırlık amacıyla Suudileri yeni makineleri kullanma konusunda eğitmeye başladı.

El-Harc Tarım Projesi, artan talebin bir sonucu olarak kurulan Barnes Manufacturing’e bağlı bir acente kurarak, pompa ve motorlarının onarımı konusunda eğitim alıp iş fırsatları da elde etti. 65 adet pompa kurulumu yaparak ve kullanıcılarına rehberlik ederek katkı sağladı. Kalitesiyle Suudi hükümetinin memnuniyetini kazandı. Bu da Suudi Arabistan’ın 750 pompa daha sipariş etmesine vesile oldu.

Araştırmacı, el-Harc tarım projesinin H. 19/1/1372’de Riyad’da demiryolunun açılmasına katkıda bulunduğunu vurguladı. Araştırmacıya göre bu durum, daha sonra çöl yollarını canlandırması ve çevre köylerde modern bir tarım kalkınması oluşturması ümidiyle Kral Suud’u Riya, Dammam, Medine, Cidde ve Mekke’yi birbirine bağlayan demiryolu projesinin tamamlanmasının hızlandırılmasının gerekliliği konusunda emirler vermeye teşvik etti.

Ürünleri için örnek çiftlikler ve fabrikalar

Al Maadi, tarım projesinin Maliye Bakanı’nın Mekke ve Cidde arasındaki Hada’da bulunan çiftlik gibi çeşitli sebzelerin üretimiyle öne çıkan çiftlikler kurmaya çalıştığını belirtti. Söz konusu çiftlikte, Al-Shara’i’deki domates suyu fabrikasına sevk edilen domateslerin bir kısmı Mekke ve Cidde’deki pazara, bir kısmı da Cidde’deki yabancı topluluğa dağıtılıyordu. Aynı şekilde bamya, karnabahar ve patlıcan da buradan alınıp pazarda satılıyordu. Çiftlik aynı zamanda, hayvanlara yem olarak kullanılan bol miktarda yonca üretimiyle de öne çıktı. Bu nedenle çiftlikteki keçi sayısı arttı. Bu da bir kısmının satılmak üzere Mekke’ye gönderilmesini sağladı.

Süt inekleri ve yeni doğmuş buzağılara gelince bunlar, her biri 5 galon kapasiteli 4 bin 803 teneke kaplarla Mekke’ye nakledilenler gibi, et ve peynir üretimi için kullanılıyordu. Çiftlikteki işçi sayısı 75 kişiye ulaşırken müdürlük, birçok tarım işinde kullanılmak üzere tüm aksesuarlarıyla birlikte traktör bile ithal etti. Maliye Bakanı ise bunu çiftliğinde kullanmakta hızlı davrandı.

Ayrıca Hamad Süleyman’ın suyun araziye uygun bir şekilde dağıtılacağı, arazinin içine sıkışan çakıl, taş ve kemiklerin temizleneceği, tarım yöntemlerine aşina çiftçilerin ve gurbetçilerin getirileceği, tohum, fide, çelik, pulluk ve su vinci gibi modern tarım makinelerinin sağlanacağı bir teknik planlayarak buranın örnek bir çiftlik haline getirilmesine katkıda bulunduğu Mekke-i Mükerreme’deki Al-Shara'i çiftliği de yıllar içerisinde örnek bir çiftlik haline geldi. Ülkeye hurma, buğday, sebze ve meyve sağladı. Bu çiftlikteki çalışmalar, Süleyman kontrolünde yürütüldü.



Bahreyn ve Kuveyt, İran kaynaklı hava saldırılarını püskürttü

Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
TT

Bahreyn ve Kuveyt, İran kaynaklı hava saldırılarını püskürttü

Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)
Bahreyn'in başkenti Manama (Şarku'l Avsat)

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı yaptığı açıklamada, hava savunma sistemlerinin bugün İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısını engellediğini bildirdi. Açıklamada, İran'ın Bahreyn'i hedef alan saldırılarıyla "sistematik düşmanca tutumunu" sürdürdüğü ifade edildi.

Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı açıklamasında, "Güçlü irade ve yüksek muharebe hazırlığı sayesinde Bahreyn Savunma Kuvvetlerine bağlı hava savunma sistemleri, bugün gerçekleştirilen çok sayıda hain hava saldırısını püskürtmüştür" ifadelerine yer verildi.

Öte yandan Kuveyt ordusu, bugün sabahın erken saatlerinde yaptığı açıklamada, ülkenin hava savunma sistemlerinin düşman insansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlenen saldırıları engellediğini duyurdu.

Kuveyt ordusu, hava savunma sistemlerinin düşman İHA'larına yönelik saldırıları bertaraf ettiğini belirterek, ülkede duyulan patlama seslerinin söz konusu hava araçlarının önlenmesi sırasında meydana geldiğini bildirdi. Ordu, İHA'ların hangi kaynaktan gönderildiğine ilişkin bilgi vermedi.

İran'ın resmî medyası ise İran ordusunun, bugün Kuveyt'teki Ali es-Salim Üssü'nde bulunan ABD'ye ait İHA ve füze tesislerini hedef aldığını belirtti.


Koalisyon, Yemen’in dört vilayetinde Husilere ait 60 askerî hedefin imha edildiğini duyurdu

Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
TT

Koalisyon, Yemen’in dört vilayetinde Husilere ait 60 askerî hedefin imha edildiğini duyurdu

Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)
Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki (Şarku’l Avsat)

Yemen’deki Meşru Hükümeti Destekleme Koalisyonu, bugün yaptığı açıklamada, Yemen’in dört vilayetinde terörist Husi milislerinin askerî kapasitesini hedef alan bir operasyon düzenlediğini ve 60 askerî hedefin imha edildiğini duyurdu.

Koalisyon Güçleri Sözcüsü Turki el-Maliki, yaptığı yazılı açıklamada, operasyonun Sana, Hudeyde, Amran ve Saada vilayetlerindeki noktaları hedef aldığını belirtti. Operasyonun, balistik füze ve insansız hava aracı (İHA) kapasitesini zayıflatmaya ve deniz kaynaklı tehdidi etkisiz hâle getirmeye odaklandığını kaydetti.

El-Maliki ayrıca, balistik füzelerin depolandığı dağlık bölgelerdeki tünellerin yanı sıra İHA montaj ve depolama atölyelerinin de imha edildiğini bildirdi. Ancak hedef alınan noktaların konumlarına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.


Bahreyn'den İran'a: Yargımız inançları değil, eylemleri yargılar

Bahreyn Yüksek Ceza Mahkemesi (BNA)
Bahreyn Yüksek Ceza Mahkemesi (BNA)
TT

Bahreyn'den İran'a: Yargımız inançları değil, eylemleri yargılar

Bahreyn Yüksek Ceza Mahkemesi (BNA)
Bahreyn Yüksek Ceza Mahkemesi (BNA)

Bahreyn, İran Dışişleri Bakanlığının dün Bahreyn yargısının verdiği kararlarla ilgili yayımladığı açıklamayı kesin bir dille reddetti. Manama yönetimi, söz konusu açıklamayı içişlerine müdahale, yargı bağımsızlığına yönelik bir ihlal ve Birleşmiş Milletler Şartı ile iyi komşuluk ilkelerine aykırı bir tutum olarak değerlendirdi.

Bahreyn Dışişleri Bakanlığı, dün yaptığı açıklamada, söz konusu kararların bütün yasal ve anayasal güvenceler gözetilerek bağımsız yargı tarafından hukuk çerçevesinde alındığını belirtti. Açıklamada, yargının inançları değil, kanunen suç teşkil eden eylemleri cezalandırdığı vurgulandı.

İran Dışişleri Bakanlığının, İran lehine casusluk yapmak ve Devrim Muhafızları ile bağlantılı olmakla suçlanan kişileri savunmakta acele etmesinin, Tahran'ın inkâr etmeye çalıştığı ilişkiyi bizzat ortaya koyduğu ifade edildi. Bunun İran'ın Bahreyn'in içişlerine müdahale politikasını sürdürdüğünü gösterdiği kaydedildi.

Bahreyn Dışişleri Bakanlığı ayrıca ülkenin tüm toplumsal kesimlerine dinî vecibelerini yerine getirme özgürlüğü tanıdığını belirtti. Davaya ilişkin adli sürecin Mayıs 2026'ya dayandığına dikkat çekilen açıklamada, bu durumun davayı dışarıdan yapılan açıklama ve tutumlarla ilişkilendirme girişimlerini geçersiz kıldığı savunuldu.

Manama yönetimi, İran Dışişleri Bakanlığının açıklamasını, İran'ın Bahreyn topraklarına yönelik devam eden saldırılarından dikkati başka yöne çekmeye yönelik açık bir girişim olarak nitelendirdi. Söz konusu saldırıların uluslararası alanda geniş çaplı kınamayla karşılandığı belirtildi.

Bahreyn, İran'a içişlerine müdahale etmekten vazgeçme, saldırılarını durdurma ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2817 sayılı kararına uyma çağrısında bulundu.

Bahreyn Yüksek Ceza Mahkemesi, pazartesi günü İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı, anayasa hükümlerini devre dışı bırakmayı ve yönetim sistemini değiştirmeyi amaçlayan terör örgütü kurmak ve yönetmek suçlamasıyla açılan davada kararını açıklamıştı.

Mahkeme, tutuklu ve firari durumdaki tüm sanıkları suçlu buldu. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre sanıklara müebbet hapis ile 15 yıl arasında değişen hapis cezaları verilirken, bazı sanıklara 100 bin dinar para cezası kesildi. Ayrıca 8 milyon dinarı aşan tutardaki mal varlığının hayır işlerinde kullanılmak üzere müsaderesine ve bazı eşyalara da el konulmasına karar verildi.

Körfez ülkelerinden İran'ın mezhep gerilimini körükleme girişimine tepki

Körfez İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi, İran'ın açıklamasında yer alan kabul edilemez iddiaları ve Bahreyn ile kurumlarına yönelik hakaretleri kınadı. El-Budeyvi, söz konusu açıklamanın Bahreyn'in içişlerine açık bir müdahale ve egemenliği ile yargı bağımsızlığına yönelik kabul edilemez bir ihlal olduğunu söyledi.

El-Budeyvi, Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin Bahreyn yargısının dürüstlüğüne ve bağımsızlığına, ayrıca yargılanan kişilere sağlanan hukuki güvencelere tam güven duyduğunu belirtti.

İran'ın mahkûm edilen kişileri savunmakta acele etmesinin, Körfez ülkelerinin içişlerine müdahale etme ve bu ülkelerde mezhep gerilimini körükleme politikasının sürdüğünü gösterdiğini ifade eden El-Budeyvi, bu yaklaşımın kesinlikle kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Genel Sekreter, İran'a Bahreyn'in içişlerine müdahaleyi bırakma ve ülke topraklarına yönelik devam eden saldırılarını durdurma çağrısında bulundu. Bu saldırıların 2026 tarihli 2817 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararının açık ihlali olduğunu belirten El-Budeyvi, bölgenin güvenliğini tehdit eden uygulamalara da son verilmesini istedi.

Devletlerin egemenliğine Birleşmiş Milletler Şartı, uluslararası hukuk kuralları ve iyi komşuluk ilkeleri doğrultusunda saygı gösterilmesinin önemine dikkat çekti.

El-Budeyvi, Körfez ülkelerinin Bahreyn'le tam dayanışma içinde olduğunu ve ülkenin egemenliğinin korunması, güvenlik ve istikrarının sağlanması, vatandaşları ile ülkede yaşayanların güvenliğinin teminat altına alınması konularında Bahreyn'in yanında durduğunu yineledi.

Bir üye devlete yönelik herhangi saldırının, Ortak Savunma Anlaşması uyarınca Konseyin tüm üyelerine yapılmış sayılacağını vurguladı.