Uzmanlar ve diplomatlar, Suudi Arabistan ile Rusya arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasının 100'üncü yıl dönümünün, ikili ilişkilerin seyrini değerlendirmek, iki ülkenin bölgesel ve uluslararası değişimlere uyum sağlama kapasitesini gözden geçirmek ve ortak fırsatları değerlendirmek açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.
Riyad'daki Körfez Araştırmaları Merkezi tarafından bugün (pazartesi) düzenlenen “Suudi-Rus İlişkileri: Geleceğe Bakış” başlıklı çevrim içi panelde konuşan katılımcılar, Riyad ile Moskova arasındaki koordinasyonun enerji piyasalarının istikrarına katkı sağladığını ve iki ülkenin uluslararası ve bölgesel meselelerde farklı tutumlara sahip olmalarına rağmen ortak çıkarlarını yönetmelerine imkân tanıdığını ifade etti.
Körfez Araştırmaları Merkezi Başkanı Dr. Abdülaziz bin Sakr, 100'üncü yıl dönümünün ikili ilişkilerin geçmişini değerlendirmek, iki ülkenin değişen koşullara uyum sağlama ve ortak fırsatları değerlendirme kapasitesini gözden geçirmek için önemli bir fırsat olduğunu söyledi. Bin Sakr, iki ülke liderleri arasındaki karşılıklı ziyaretlerin ve OPEC+ kapsamındaki işbirliğinin, siyasi ve ekonomik ilişkilerin gelişiminde önemli dönüm noktaları oluşturduğunu kaydetti.
İki ülkenin farklı ittifaklara sahip olmasına rağmen işbirliğinin sürdüğüne dikkat çeken bin Sakr, Ukrayna savaşını örnek gösterdi. Suudi Arabistan'ın, savaşın diyalog yoluyla siyasi bir çözüme kavuşturulması çağrısında ısrarcı olduğunu belirten bin Sakr, enerji alanındaki ortaklığın yalnızca petrol piyasalarının yönetimiyle sınırlı olmadığını, siyasi görüş ayrılıklarına rağmen Riyad ile Moskova'nın ekonomik işbirliğini sürdürebilme kapasitesini de ortaya koyduğunu vurguladı.
Bölgesel meseleler konusunda iki ülkenin iki devletli çözümün desteklenmesi, Kızıldeniz'in güvenliği, deniz taşımacılığı ve uluslararası ticaret gibi başlıklarda ortak noktada buluştuğunu belirten bin Sakr, bununla birlikte bazı anlaşmazlıkların daha açık biçimde ele alınması gerektiğini söyledi. Bu konuların başında Rusya-İran ilişkilerinin geldiğini ifade eden bin Sakr, Moskova'nın Tahran üzerindeki nüfuzunu İran'ı bölge ülkelerinin egemenliğine saygı göstermeye ve sorumlu bir devlet gibi davranmaya teşvik etmek için kullanmasını umduğunu dile getirdi.
Ekonomik ilişkiler alanında iki ülke arasındaki ticaret hacminin mevcut potansiyelin gerisinde kaldığını belirten bin Sakr, resmî verilere göre Suudi Arabistan'ın Rusya'dan ithalatının 12 milyar riyali aştığını, buna karşılık Rusya'ya ihracatının ise 274 milyon riyali geçmediğini bildirdi.
Bin Sakr, enerji, yatırım, sanayi, madencilik, gıda güvenliği ve turizm alanlarında önemli işbirliği fırsatları bulunduğunu belirterek mevcut mutabakatların somut projelere dönüştürülmesi ve ticarette daha dengeli bir yapının oluşturulması çağrısında bulundu.
Suudi Arabistan'ın Rusya Büyükelçisi Sami es-Sadhan ise 1926 yılında Kerim Hakimov'un Kral Abdülaziz'e tanıma belgesini sunmasının, iki ülke ilişkilerinde tarihî bir başlangıç olduğunu söyledi. Sovyetler Birliği'nin Suudi Arabistan'ı tanıyan ilk ülke olduğunu hatırlatan es-Sadhan, ilişkilerin tarihinde önemli dönüm noktaları yaşandığını belirtti. Bunların başında, Kral Selman bin Abdülaziz ile Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın 2017 yılında Rusya'ya gerçekleştirdiği üst düzey ziyaretlerin geldiğini kaydetti.
Es-Sadhan, söz konusu ziyaretlerde OPEC+ kapsamındaki işbirliğinin yanı sıra teknoloji, yatırım ve kültürel değişim alanlarında ortaklığın derinleştirilmesine odaklanıldığını ifade etti. İlişkilerin birçok sektörde geliştiğine, doğrudan uçuşların başlatıldığına ve karşılıklı vize muafiyeti anlaşmasının 11 Mayıs 2026'da yürürlüğe girdiğine dikkat çekti.
Son bir yüzyılda elde edilen kazanımların, karşılıklı güvenin güçlendirilmesi ve gelecek yüzyılda daha geniş işbirliği imkânlarının önünün açılması için sağlam bir temel oluşturduğunu söyledi.
Rusya'nın Riyad Büyükelçiliği Müsteşarı Aslan Aziyev de iki ülke liderlerinin başlattığı siyasi diyaloğun ortaklık planının temelini oluşturduğunu belirtti. Suudi Arabistan ve Rusya'nın, önde gelen petrol üreticileri ve OPEC+ bünyesinde belirleyici konuma sahip ülkeler olarak petrol piyasasının ve enerji sektörünün istikrarına katkı sağladığını ifade etti.
İki ülke arasındaki temasların sanayi, tarım, yatırım, dijitalleşme ve ticaret alanlarına da yayıldığını kaydeden Aziyev, 2026 yılında Riyad'da düzenlenen sanayi fuarına 70 Rus ve 170 Suudi şirketinin katıldığını, Suudi Arabistan'ın ise St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu'nda onur konuğu olarak yer aldığını hatırlattı.
Bölgesel meseleler konusunda Moskova ile Riyad'ın güvenlik ve istikrar başlıklarında temaslarını sürdürdüğünü belirten Aziyev, Körfez bölgesinin Rus dış politikasında öncelikli bir yere sahip olduğunu söyledi. Aziyev, görüş ayrılıklarına rağmen diyaloğun ve karşılıklı saygının sürdürülmesinin iki ülke arasındaki güveni güçlendirdiğini ifade etti.
Suudi Arabistan'ın eski büyükelçi ve bakanlarından Abdülaziz Hoca da Moskova'daki diplomatik görevine ilişkin deneyimlerini paylaştı. Hoca, onlarca yıllık kesintinin ardından Sovyetler Birliği nezdinde Suudi Arabistan'ın ilk büyükelçisi olarak atandığını söyledi.
Sovyetler Birliği'nin dağılma sürecinde Moskova'ya ulaştığını belirten Hoca, dönemin Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin'in kendisini sıcak karşıladığını, büyükelçiliğin açılışının kolaylaştırılması ve çalışanların ihtiyaçlarının karşılanması için talimat verdiğini aktardı.
Hoca, o dönemde ikili ilişkilerin yeniden canlandırılmasının, Rusya tarihinin zorlu bir döneminde büyük bir sorumluluk anlamına geldiğini ifade etti.
