Gazze’de ve Batı Şeria’da çatışmalar şiddetlendi

Batı Şeria’da İsrail’in attığı gaz bombasından kaçan bir Filistinli
Batı Şeria’da İsrail’in attığı gaz bombasından kaçan bir Filistinli
TT

Gazze’de ve Batı Şeria’da çatışmalar şiddetlendi

Batı Şeria’da İsrail’in attığı gaz bombasından kaçan bir Filistinli
Batı Şeria’da İsrail’in attığı gaz bombasından kaçan bir Filistinli

İsrail, Ramallah yakınlarında öldürülün iki İsrail askerinin failini bulma bahanesiyle iki gün boyunca yaptığı kuşatma sırasında bir Filistinliyi öldürdü.
Filistin Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada midesine kurşun isabet eden vatandaşın öldüğü duyuruldu.
İsrail’in bölgeye ek kuvvet göndermesinin ardından eyleme geçen göstericiler, Ramallah’ın girişinde, merkezinde ve Batı Şeria’nın çeşitli bölgelerinde İsrail askerleriyle çatıştı. İsrail, şehrin kritik noktalarına daha fazla barikat kurdu, eylemciler bulunana kadar operasyonun süreceğini duyurdu.
Ordudan yapılan açıklamada yerleşimcileri korumak amacıyla 120 beton kalıp kullanıldığı belirtildi. Operasyonun başlangıcı iki İsrail askerinin öldürülmesiyle oldu. Taraflar arasında gerilim, el- Halil’de üç yerleşimcinin kaçırılmasıyla meydana gelen 2014 olaylarından bu yana hiç bu kadar yükselmemişti.
İsrail’den yapılan açıklamada, saldırganın olay yerinden kaçmadan önce Ramallah yakınlarında bir İsrail askerini bıçakla ciddi şekilde yaraladıktan başına taşla vurduğu belirtildi. Açıklamada, perşembe günü yerleşimcilerin bulunduğu bölgeye ateş açan şahsın bulunması için yapılan operasyonda iki kişi arasında kavga çıktığı ve Filistinlinin iki İsrail askeri niöldürdüğü, iki askeri ve bir yerleşimciyi de yaraladığı vurgulandı.
Açıklamada, “Kavga sırasında terörist karşısındakini bıçakladı ve yakın mesafeden kafasına taşla vurdu. Filistinli ağır yaralı olan 21 yaşındaki askerin silahını almayı başardı” ifadelerine yer verildi.
İsrail ordusu, geçen pazar günü gerçekleşen Ofra yerleşim bölgesi saldırısının şüphelileri ve perşembe günü Giv'at Asaf'a saldırı düzenleyen eylemciyi aramak için yeni operasyonlar başlattı.
İsrail, arama operasyonlarını genişletti ve cuma günü şafak vakti 46 Filistinliyi tutukladı. Tutukluların sayısı iki gün içinde 100'e çıktı. İsrail ordusu tutuklananların 37'sinin Hamas üyesi olduğunu duyurdu.
Tutuklamalar ve baskınlar
Filistinli Mahkumlar Kulübü, iki günden bu yana işgal güçlerinin yaptığı aramalarda evlere baskın düzenlendiği, çocukların korkutulduğu ve Batı Şeria’nın mahallelerinde yaklaşık 100 kişinin tutuklandığını açıkladı.
İsrail, perşembe ve cuma günü yaptığı operasyonlarda aralarında gazetecilerin ve Filistin yönetiminden iki milletvekilinin ve bir kadının da bulunduğu birçok kişiyi gözaltına aldı.
Mahkumlar Kulübü, tutuklananların çoğunun uzun yıllar İsrail hapishanelerinde kaldıktan sonra serbest bırakılan mahkumlardan oluştuğuna dikkat çekti. İsrail Ofra ve Givat Asaf eyleminin Hamas’a bağlı bir hücre tarafından gerçekleştirildiğine inanıyor. Bir ordu yetkilisi, Şabak ve İsrail ordusunun eylemciyi bulmak için zamanla yarıştıklarını, aynı zamanda yeni saldırıları engellemek için de çalıştıklarını söyledi.
Saldırıda bir çocuk öldü
İsrail ordusu, el- Bireh yakınlarında bir mülteci kampının girişinde çıkan çatışmada 16 yaşındaki Mahmud Yusuf’u öldürdü. Sağlık Bakanlığı, çocuğun Ramallah’taki kliniğe geldiğinde durumunun çok kritik olduğunu söylemiş ve çok geçmeden de öldüğünü duyurmuştu.
Nablus’ta çıkan çatışmalarda da 20 kişi çeşitli yerlerinden yaralandı. Çatışmalarda 17 yaşındaki bir çocuk yüzüne gelen plastik mermiyle yaralandı.
Gazze’de Batı Şeria’yla yapılan dayanışma eylemlerinde de 60 kişi yaralandı. Yaralananlar arasında ambulans görevlisi ve doktor da var.
Göstericiler, cuma günü için yapılan “Meşru Direniş Cuması” çağrısı kapsamında sınıra geldi. Gerilim oldukça yüksek. Batı Şeria’nın ana caddelerinden birinde yerleşimciler Filistinlilere saldırdı. Batı Şeria’da yerleşimcilerden sorumlu isim olan Gassan Daglıs, “Yerleşimciler Nablus’un batısındaki ana caddeyi kapatarak Filistinlilerin arabalarını taşladı” açıklamasında bulundu. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın idam edilmesini isteyen pankartlar taşıyan yerleşimciler Filistinlilere saldırdı.
Filistin Güvenlik Güçleri, Hamas’ın 31’inci kuruluş yıldönümü için yapılan iki ayrı gösteriye müdahale etti. Yayınlanan görüntülerde gösterinin yapılmasının engellendiği görülüyor. Hamas yayınladığı kınama açıklamasında müdahaleyi “barbarca” diye niteledi.
Hamas hareketi sözcüsü Fevzi Berhum yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Bu acımasız saldırı, şehitlerin kanının ve hem işgal askerleri hem de yerleşimcilerden muzdarip Batı Şeria sakinlerinin ıstırabının göz ardı edildiğinin bir işaretidir” dedi.
FKÖ tarafından yapılan açıklamada ise Hamas üyelerinin yalnızca yeşil bayraklarıyla yürüyüşe katılmalarına şaşırdıklarını, onları Filistin bayrağı altında yürüyüşe davet etmelerine rağmen bunu reddettikleri belirtildi. Söz konusu provokasyonla olayların hızla kontrolden çıktığına dikkat çekildi. Açıklamada Filistin birliğine ihtiyaç duyulan bir dönemdeki bu yaklaşımın kınandığı vurgulandı.



Deneme bölgesi, Hizbullah'ın Litani Nehri'nin güneyinden çekilme taahhüdünü test ediyor

Lübnan sınırındaki Metula bölgesinde zırhlı bir aracın üzerinde İsrail askerleri (Arşiv - Reuters)
Lübnan sınırındaki Metula bölgesinde zırhlı bir aracın üzerinde İsrail askerleri (Arşiv - Reuters)
TT

Deneme bölgesi, Hizbullah'ın Litani Nehri'nin güneyinden çekilme taahhüdünü test ediyor

Lübnan sınırındaki Metula bölgesinde zırhlı bir aracın üzerinde İsrail askerleri (Arşiv - Reuters)
Lübnan sınırındaki Metula bölgesinde zırhlı bir aracın üzerinde İsrail askerleri (Arşiv - Reuters)

Lübnan'ın güneyinde belirlenecek deneme bölgesine ilişkin öneri, altı köy olarak netleşti. Bu köylerden birinin bazı bölümleri İsrail’in işgali altındayken, diğer beşi İsrail’in ateş menzilinde yer alıyor. Bunlar da biri Litani Nehri'nin kuzeyinde bulunan Zavtar eş-Şarkiye, diğeri ise Litani Nehri’nin güneyinde olmak üzere iki bölgeye ayrılıyor.

Salı ve çarşamba günleri İtalya'nın başkenti Roma'da düzenlenen Lübnan-İsrail müzakerelerinin altıncı turunda önerilen deneme bölgesi, Zavtar el-Garbiye, Farun, El-Ganduriye, Kefer Kila (Kalaviye), Burc Kalaviye ve Sarifa beldelerini kapsıyor. Sarifa'nın, İsrail güçlerinin sahada bulunduğu en yakın noktaya, Vadi el-Hucayr'a yaklaşık beş kilometre uzaklıkta olduğu ve İsrail güçlerinin 1985 yılında Lübnan'ın güneyindeki sınır kuşağına çekilmesinden bu yana, 2000 yılındaki tam çekilmeden önce de dahil olmak üzere bu köye hiçbir zaman girmediği belirtiliyor.

ds8o9p
Geçtiğimiz mayıs ayında Lübnan'ın güneyindeki sınır bölgesini hedef alan İsrail topları (arşiv - Reuters)

Görüşmeleri yakından takip eden Lübnanlı kaynaklara göre deneme bölgesi hâlâ önerilen bir bölge niteliğinde. Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, Lübnan ordusunun ‘müzakere turunun sonuçlarından henüz haberdar edilmediğini, zira temsilcilerinden hiçbirinin müzakere masasında bulunmadığını’ belirtti.

Çekilme karşılığında çekilme

Müzakereler, bölgeleri biri eteklerinde İsrail'in bulunduğu, diğeri ise Hizbullah'ın bulunduğu bölgeler olmak üzere iki kısma ayırmış gibi görünüyor. Bu doğrultuda önerilen deneme bölgesi haritası, ‘çekilme karşılığında çekilme’ ilkesini dayatıyor. Buna göre, iki bölge İsrail ordusundan ve Hizbullah savaşçılarından boşaldıktan sonra Lübnan ordusu her iki bölgeye eş zamanlı olarak girecek.

Litani Nehri, Zavtar, Farun ve Sarifa'nın eteklerinden geçiyor. İsrail ordusu, birbirine bağlı bu derin vadilerin Hizbullah'ın füze mevzilerini barındırdığına inanıyor. Ne var ki son savaş sırasında bu bölgeleri yoğun şekilde hedef aldığı ve geçtiğimiz ay kara birliklerinin Farun’a sızma girişimleri gerçekleştirdiği bu görüşü destekliyor. El-Ganduriye, Kefer Kila ve Burc Kalaviye beldeleri ise, yüksek kesimlerinin Vadi el-Hucayr'ın doğusunda yer alan ve İsrail ordusu tarafından işgal edilen köylere hakim olması nedeniyle stratejik bir coğrafi konuma sahip; bu köyler Lübnan'ın İsrail ile sınırından on kilometreden daha uzak bir mesafede bulunuyor.

Hizbullah tarafından anlaşmanın sonuçlarına ilişkin yeni bir açıklama gelmedi. Örgütün Genel Sekreteri Naim Kasım, geçen ay, ‘egemenlik çıtasının, yalnızca Litani Nehri'nin güneyi ilkesi üzerine kurulu 27 Kasım 2024 anlaşmasının sonuçları çerçevesinde kalınarak sağlanabileceğini’ vurgulamış, İsrail'in ‘kayıtsız ve şartsız’ çekilmesi çağrısında bulunmuş ve ‘İsrail'in çekilmesinin ardından gelecek dönem için kapsamlı bir ulusal güvenlik stratejisinin incelenmesi’ gerektiğini belirtmişti.

Lübnan ordusunun sahadaki adımları

ABD’nin arabuluculuğu ve kolaylaştırıcılığında Lübnan ve İsrail orduları arasında cuma günü düzenlenmesi öngörülen, İsrail ordusunun çekilmesi ve Lübnan ordusunun bölgeye konuşlanması gibi anlaşmanın uygulama mekanizmalarının ele alınacağı teknik görüşmeler öncesinde, Lübnan ordusu deneme bölgesi kapsamındaki köylerden birinde sahadaki adımlarına başladı. Yerel medya organları, ordunun Sarifa beldesinin Deyr Kifa köyüne açılan kavşağında büyük bir kontrol noktası kurduğunu ve kasabaya geçiş yapan araç ve motosikletlerin sıkı bir şekilde denetlendiğini bildirdi.

kı
Lübnan'ın güneyindeki batı kesimde İsrail'in işgal ettiği tepelerin arka planda göründüğü, Sur kentinin sahilindeki Lübnan bayrakları (DPA)

Öte yandan İsrail ordusu, Beyt Yahun, Bint Cubeyl, El-Hıyam ve Kunine beldelerinde imha operasyonları gerçekleştirdi ve Bint Cubeyl'den sınır kasabası Marun er-Ras'a uzanan yolları düzleştirdi. İsrail askerleri ayrıca, Mecdel Zun ve El-Mansuri beldeleri yakınlarındaki bahçeleri kontrol etmeye çalışan bazı sakinlerin üzerine ateş açtı. Bir İsrail dronu Tel Debin'e, başka bir dron ise El-Mansuri'ye ses bombası attı. Bunun yanı sıra İsrail güçleri, Zavtar beldesine doğru makineli tüfeklerle ateş açtı. Ayrıca zırhlı bir birlik, Haddasa beldesinin Hariss beldesine bakan eteklerine doğru sızma girişiminde bulundu.


Lübnan ile İsrail arasında "verimli" müzakereler

Lübnan'ın güneyinde hasar görmüş bir evin önünde duran İsrail askerleri (Reuters)
Lübnan'ın güneyinde hasar görmüş bir evin önünde duran İsrail askerleri (Reuters)
TT

Lübnan ile İsrail arasında "verimli" müzakereler

Lübnan'ın güneyinde hasar görmüş bir evin önünde duran İsrail askerleri (Reuters)
Lübnan'ın güneyinde hasar görmüş bir evin önünde duran İsrail askerleri (Reuters)

Lübnan ile İsrail arasında ABD arabuluculuğunda İtalya'nın başkenti Roma'da düzenlenen müzakerelerin altıncı turu, imzalanan çerçeve anlaşmanın uygulama mekanizmalarının, özellikle de ilk aşama ile İsrail'in ‘deneme bölgeleri’ olarak adlandırılan bölgelerden çekilmesine ilişkin hususların ele alınmasıyla verimli sonuçlarla tamamlandı. Uygulamanın birkaç gün içinde başlaması bekleniyor.

ABD'nin Beyrut Büyükelçiliği, Roma müzakerelerini ‘verimli ve olumlu’ olarak nitelendirerek, ‘katılımcıların deneme bölgesinin yapısı ve çalışma yönergeleri konusunda mutabık kaldıklarını, nihai prosedürlerin tamamlanarak önümüzdeki günlerde uygulamaya geçileceğini’ açıkladı. Büyükelçilik ayrıca, ‘önümüzdeki aşamada, Lübnan ile İsrail arasında kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmak amacıyla üçlü çerçevenin tüm maddelerinin uygulanmasına odaklanan geniş kapsamlı teknik görüşmelerin başlayacağını’ belirtti. ABD Başkanı Donald Trump ise, ‘İsrail'in, büyük mesele olan İran'a odaklanmak için Lübnan'da yeniden konuşlanmasının iyi olacağını’ söyledi.

Deneme bölgesinin başarısı, Hizbullah üyelerini Litani Nehri'nin güneyinden kuzeyine çekme taahhüdüne bağlı bir sınav niteliği taşıyor. Bu bölge, biri işgal altında diğeri İsrail ateş kontrolü altında bulunan altı beldeyi kapsıyor. Bu altı beldeden dördü Litani Nehri'nin güneyindeki bölgede yer alıyor.


Trump'ın Süleymani sorusu Irak’ta tartışma yarattı

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü, Beyaz Saray'da Irak Başbakanı Ali Zeydi'yi kabul ederken (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, salı günü, Beyaz Saray'da Irak Başbakanı Ali Zeydi'yi kabul ederken (AP)
TT

Trump'ın Süleymani sorusu Irak’ta tartışma yarattı

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü, Beyaz Saray'da Irak Başbakanı Ali Zeydi'yi kabul ederken (AP)
ABD Başkanı Donald Trump, salı günü, Beyaz Saray'da Irak Başbakanı Ali Zeydi'yi kabul ederken (AP)

Irak'ta dün bir tartışma patlak verdi. Tartışmanın fitilini, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Washington'da Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile gerçekleştirdiği görüşme sırasında, İran Devrim Muhafızlaır Ordusu’nun (DMO) yurtdışı kolu Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani ile eski Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi) Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Mühendis'in öldürülmesine ilişkin yönelttiği bir soru ateşledi.

Trump, Zeydi'yi övdükten sonra Süleymani ve Mühendis’e yönelik suikastla övünerek, söz konusu operasyonun 2020 yılının ocak ayında gerçekleştirilmesi emrini vermesinin Irak'a bir iyilik olup olmadığını sordu. Zeydi ise, o dönemde siyasetin içinde olmadığını ve ziyaretinin geleceğe yönelik olduğunu belirterek yanıt verdi.

Gözlemciler bu yanıtı, kendisini birçok tarafla yaşanabilecek mahcubiyetten koruyan diplomatik bir cevap olarak değerlendirdi. Öte yandan Mühendis'in ailesi, ‘Zeydi'nin ülkesinin ABD ile geçmişinden kaçma girişimini’ eleştirerek, ‘direnişin dağıtılması ve silahın teslim edilmesi gerektiğine dair öne sürülen görüşler’ konusunda uyardı.

Nucaba Hareketi Genel Sekreteri Ekrem el-Kâbi de Trump'ın açıklamalarını eleştirerek, bu açıklamaların ‘Süleymani ve Mühendis'i hedef aldığını’ belirtti ve onları ‘direnişin simgeleri’ olarak nitelendirdi.