Müslümanlar Kurban Bayramı’nı kutluyor… Hacılar bugün Akabe cemresine taş atıyor

Arafat vakfesi sağlık protokollerine bağlı kalınarak başarıyla tamamlandı

Dün Arafat’taki Cebellürrahme’ye (Rahman Dağı) ulaşan hacılar (AP)
Dün Arafat’taki Cebellürrahme’ye (Rahman Dağı) ulaşan hacılar (AP)
TT

Müslümanlar Kurban Bayramı’nı kutluyor… Hacılar bugün Akabe cemresine taş atıyor

Dün Arafat’taki Cebellürrahme’ye (Rahman Dağı) ulaşan hacılar (AP)
Dün Arafat’taki Cebellürrahme’ye (Rahman Dağı) ulaşan hacılar (AP)

Müslümanlar bugün Kurban Bayramı’nı kutlarken hacılar da Mina’da büyük cemre yani Akabe cemresine 7 tane taş atacak. Bu, dün hacıların Arafat’a çıkıp haccın en büyük rükunlarından birini eda ettikten ve geceyi Müzdelife’de geçirdikten sonra yapılıyor.
Rahman’ın misafirlerinin hac ibadetinin yapıldığı yerler arasında yolculuk yaparken grup grup ayrılmalarını esas alan plana göre seyirleri gerçekleşti.
Bunun ışığında Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz’in Müsteşarı, Mekke Emiri ve Merkezi Hac Komitesi Başkanı Prens Halid el-Faysal yaptığı açıklamada sınırlı sayıda hacı olmasına rağmen bu yılki “olağanüstü” hacda her türlü sektörden işçi gücünün 60 bin kişiye ulaştığını duyurdu.
Prens Halid el-Faysal açıklamasının devamında Mekke’deki Faysaliye’de yeni Hac ve Umre Havaalanı projesinin özellikle hac ve umre için Arafat yakınında hayata geçirileceğini ve Cidde’deki Kral Abdulaziz Havaalanı’na bağlı olacağını belirtti.
El-Faysal iki gün önce MBC kanalında yayınlanan açıklamasında kutsal yerlerdeki yeni planlara ve projelere dikkat çekerek “Mina’daki planın bir kısmının bu yıl ve önümüzdeki yıl hayata geçirileceğini, 40 bin hacı için hazır olacağını ve Mina’da konutun nasıl görüneceğine dair bir deneme olacağını” vurguladı.
Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanı Dr. Muhammed Benten, Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanan koruma protokollerine göre Beytullah hacılarının Arafat dağına tırmanışının başarıyla gerçekleştiğini duyurdu. Bakan hacıların öğle ve ikindi namazını birlikte kılmak ve Arafat hutbesine katılmak için belirlenen zamanda Mescid-i Nemire’ye ulaştığını açıkladı. Bakan Arafat’ta erken saatlerde tüm hizmetler ile donatılmış çok sayıda çadırın kurulduğunu belirtti. Bu da hac ibadetlerinin sağlık tedbirlerine ve sosyal mesafeye uygun bir şekilde kolay ve güvenli bir şekilde gerçekleşmesine yardımcı oldu.

Kutsal yerlere sağanak sağanak yağan yağmur ile birlikte oluşan ılıman bir ortamda, bu yılki hac ibadetini olağanüstü şartlar altında gerçekleştiren hacılar dün Arafat vakfesini başarıyla gerçekleştirdi.
Hacılar bir dizi sağlık protokolü, koruyucu önlemler ve entegre hizmetler çerçevesinde hep birlikte öğle ve ikindi namazını cemederek kılmak üzere erken saatlerde Arafat’taki Mescid-i Nemire’ye doğru akın etti.  Rahman’ın misafirleri sosyal mesafe kuralını göz önünde bulundurarak camide yerlerini aldılar.
Yüksek Alimler Konseyi üyesi ve Kraliyet Divanı Danışmanı Şeyh Abdullah bin Süleyman el-Manie Arafat hutbesi sırasında, Suudi Arabistan yönetiminin bu yılki haccı, Krallığın içerisinde ikamet eden farklı uyruklu kişilerden oluşacak şekilde sınırlı sayıda kişinin katılımıyla gerçekleştirmeye yönelik kararının, insanın güvenliğini sağlamak ve onu salgının oluşmasına sebep olan etkenlerden korumak ve şeriattaki insan hayatını koruma hükümlerini yerine getirmek için koruma ve sosyal mesafe gereksinimlerine göre gerçekleştirme isteğinden hareketle alındığını belirtti. Şeyh Abdullah “Tüm Müslümanlara, Mekke ve Medine’nin korunmasını sağlayan önlemler alan hükümetin, kendilerini bu salgından korumak için aldığı önlemleri dikkate alma konusunda gösterdikleri olumlu tutumdan dolayı teşekkür ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Rahman’ın misafirleri dün güneş battıktan sonra Müzdelife’ye doğru hareket etti ve burada geceyi geçirdikten sonra bugün “Büyük cemreye” yani Akabe cemresine başlıyor. Akabe cemresinin ardından ziyaret tavafı yapılacak. Bunun ardından hacılar Allah’a yakınlaşmak için kurbanlarını kesecek ve yarın ise üç gün süren teşrik günleri başlayacak.
Haccın gereklilikleri içerisinde büyük Akabe cemresi vacip bir ibadet sayılıyor. Aynı zamanda bunun Zilhiccenin 10. gününde güneşin doğuşu ile batışı arasında yapılması müstehaptır.
Hacılar düzgün ve uyumlu bir şekilde kaldıkları yerlere dönmeden önce daha önceden hazırlanan düzenlemelere göre gruplar halinde aşamalı ve güvenli bir şekilde Cemerat Köprüsü’ne ve çevredeki meydanlara doğru hareket etti.
Hacıları tavaf alanına taşımak için sistemli bir program oluşturuldu. Söz konusu program içerisinde hacıların hareket rotasını güvenli ve sağlıklı bir şekilde belirleyebilmek için bariyerler konarak ve yerlere kağıtlar yapıştırılarak herkes arasında sosyal mesafe kuralına uyulmasının sağlanması, bunun gözetmenler tarafından denetime tabi tutulması ve bir grup hacıdan önce ve sonra tavaf ve sa’y alanlarının dezenfekte edilmesi yer alıyor.
Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Dr. Muhammed el-Abdulali dün basın mensupları önünde verdiği brifingde hacıların sağlık durumlarının iyi olduğunu ve herhangi bir koronavirüs (Kovid-19) vakası veya halk sağlığı durumunu etkileyen bir hastalığın görülmediğini belirterek hala en üst düzeyde teyakkuzda olduklarına dikkati çekti.
Diğer taraftan Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığı Güvenlik Sözcüsü Talal eş-Şelhub yaptığı açıklamada kutsal yerlere giriş izni olmayan kişilerin bu alanlara girmesini engellemek için güvenlik güçlerinin görevlerini yerine getirmeye devam ettiğini söyleyerek hacıların Arafat ve Müzdelife vakfesinden sonra Mina’ya kolay ve güvenli bir şekilde geçtiğini duyurdu.
Bu sırada Hac ve Umre Bakanlığı Müsteşarı Dr. Hüseyin eş-Şerif hacıların kutsal yerler arasındaki yolculukları sırasında sağlık “protokollerinin” hepsinin dikkate alındığını belirterek hacıların dün Müzdelife’ye vardıklarını ve orada akşam ile yatsı namazlarını kıldıklarını söyledi.



Suudi Arabistan, HDK'nin Kordofan'daki saldırılarını şiddetle kınadı

 Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
TT

Suudi Arabistan, HDK'nin Kordofan'daki saldırılarını şiddetle kınadı

 Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)

Suudi Arabistan, Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) el-Kuvek Askeri Hastanesi'ne, Dünya Gıda Programı'na (WFP) ait bir yardım konvoyuna ve yerinden edilmiş sivilleri taşıyan bir otobüse yönelik gerçekleştirdiği suç teşkil eden saldırıları şiddetle kınadı. Bu saldırılar, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu onlarca silahsız sivilin ölümüne ve Sudan'ın Kuzey ve Güney Kordofan eyaletlerindeki yardım tesislerine ve konvoylarına zarar verilmesine yol açtı.

Suudi Arabistan, Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yayınlanan açıklamada, bu eylemlerin tamamen haksız ve tüm insani normların ve ilgili uluslararası anlaşmaların açık bir ihlali olduğunu teyit etti. Krallık, HDK'nin bu ihlallere derhal son vermesini ve uluslararası insani hukuk ve 11 Mayıs 2023'te imzalanan Cidde Deklarasyonu (Sudan'daki Sivillerin Korunmasına İlişkin Taahhüt) uyarınca, ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırılmasını sağlama konusundaki ahlaki ve insani yükümlülüğüne uymasını talep etti.

Suudi Arabistan, Sudan'ın birliğini, güvenliğini ve istikrarını, meşru kurumlarının korunmasını ve yabancı müdahaleyi reddettiğini yineledi. Ayrıca, siyasi bir çözümü desteklediklerini iddia etmelerine rağmen, bazı tarafların yasadışı silah, paralı asker ve yabancı savaşçıların sürekli akışını kınadı. Bu davranış, çatışmayı uzatmanın ve Sudan halkının acılarını artırmanın önemli bir faktörüdür.

Sudan Doktorlar Ağı'na göre, HDK'nin Dubeyker bölgesinden Kuzey Kordofan Eyaleti'ndeki el-Rahad şehrine yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırması sonucu, aralarında sekiz çocuk ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi öldü.


Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
TT

Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Ljubljana'da dün yapılan Arap-Sloven görüşmelerinde, ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatılan barış planının ilerletilmesi ve 1967 sınırları içinde, Doğu Kudüs'ün başkenti olduğu, iki devletli çözüme dayalı bağımsız ve egemen Filistin devletini içeren net bir siyasi ufka doğru ilerleme çabaları ele alındı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdulati, Bahreynli mevkidaşı Abdullatif el-Zayani, Ürdün Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ayman Safadi ve Katar Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Sultan Al-Muraikhi ile birlikte Slovenya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanı Tanja Fajon ile kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdi.

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar, bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarı, özellikle de Gazze'deki durumu iyileştirmenin yollarını görüştüler. Ateşkes anlaşmasına uyulması ve hükümlerinin tam olarak uygulanmasının yanı sıra Gazze Şeridi'ne yeterli ve sürekli insani yardımın ulaştırılmasının sağlanmasının gerekliliğini vurguladılar.

Bakanlar ayrıca işgal altında bulunan Batı Şeridi'ndeki durumu da ele aldılar; İsrail'in oradaki yasadışı tek taraflı önlemlerinin ve işgal altındaki Kudüs'te İslami ve Hristiyan kutsal yerlerine yönelik ihlallerinin durdurulmasının gerekliliğini vurguladılar; bu ihlaller gerilimi artırdığını ve gerilimi azaltma çabalarını baltaladığını belirttiler.

Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar ayrıca Slovenya'nın Filistin halkının meşru haklarına verdiği desteği ve iki devletli çözüm temelinde Filistin Devleti'ni tanımasını da takdir ettiler.

Görüşmelerde bölgedeki gelişmeler, müzakere ve diyalog yoluyla gerilimlerin azaltılması yolları ve Rusya-Ukrayna krizinin çözümüne yönelik çabalar da ele alındı.


Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir ivme sağladı ve ticaret, enerji ile ortak yatırımlar alanlarında yeni iş birliği ufukları açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çarşamba günü Riyad’a yaptığı ziyaretin ardından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ortaklıklarını ileriye taşıma konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Bildiride, Riyad’ın Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Ankara’nın Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun sunduğu fırsatlardan yararlanarak ekonomik ve yatırım ortaklığını derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çerçevede, petrol dışı ticaretin geliştirilmesi, özel sektörün rolünün güçlendirilmesi ve Suudi-Türk İş Konseyi’nin etkinleştirilmesi öncelikler arasında yer aldı.

Enerji alanında iş birliği

Enerji alanı, iki tarafın da özel önem verdiği başlıklar arasında öne çıktı. Ortak bildiride; petrol, petrokimya ve yenilenebilir enerji alanlarında iş birliğinin yanı sıra elektrik enterkoneksiyonu, temiz hidrojen ve enerji tedarik zincirleri konularının ele alındığı, bunun enerji güvenliği ve sürdürülebilirliğini güçlendireceği vurgulandı.

xdfvgthy
Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Riyad’da yenilenebilir enerji alanında iş birliği anlaşmasının imzalanması sırasında Suudi Arabistan ve Türkiye enerji bakanları (Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’nın X hesabından)

Taraflar ayrıca, küresel enerji dönüşümünü desteklemek amacıyla madencilik ve kritik mineraller alanında iş birliğini teyit etti. Ziyaret kapsamında toplanan Suudi-Türk Koordinasyon Konseyi toplantısında enerji, adalet, uzay ile araştırma-geliştirme alanlarını kapsayan çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.

Bu çerçevede, enerji alanındaki stratejik iş birliğini somutlaştırmak amacıyla Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar arasında, 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımlarını kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, yenilenebilir enerji santrali projelerinde iş birliğini öngörüyor.

Anlaşmanın; yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi, yüksek kaliteli projelerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini desteklemeyi, enerji arz güvenliğini artırmayı ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı hedeflediği belirtildi.

dfgthy
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’da Suudi ve Türk heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı toplantıda (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Bu kapsamda, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali projelerinin iki aşamada geliştirilmesi planlanıyor. İlk aşamada Sivas ve Karaman illerinde toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali kurulacak. İkinci aşamada ise taraflar arasında belirlenecek çerçeve doğrultusunda 3 bin megavat ilave kapasite hayata geçirilecek.

İlk aşama projelerinin, Türkiye’deki diğer yenilenebilir enerji santrallerine kıyasla son derece rekabetçi elektrik satış fiyatları sunacağı belirtilirken, yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilecek bu santrallerin 2 milyondan fazla Türk hanesine elektrik sağlayacağı ifade edildi. Üretilen elektriğin, devlete ait bir Türk şirketi tarafından 30 yıl süreyle satın alınacağı, projelerin uygulanması sırasında yerli ekipman ve hizmetlerden azami ölçüde yararlanılacağı kaydedildi.

Türkiye’ye doğrudan yatırımlar ivme kazandı

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmanın imzalanmasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırım akışına önemli bir katkı olduğunu söyledi.

Şimşek, çarşamba günü X platformundaki paylaşımında, Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızlandığını ve bunun uygulanan ekonomik programa duyulan güveni yansıttığını belirtti. Suudi Arabistan ile imzalanan anlaşma kapsamında yenilenebilir enerji projelerine yönlendirilecek 2 milyar dolarlık yatırımın, yeşil dönüşümü hızlandıracağını, enerji güvenliğini güçlendireceğini ve enerji ithalatına olan yapısal bağımlılığı azaltacağını vurguladı.

Şimşek, 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların 12,4 milyar dolara ulaştığını, bunun 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 28 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Son iki yılda Suudi Arabistan-Türkiye ekonomik ilişkilerinde kaydedilen hızlı gelişme, ticaret hacmine de yansıdı. Türkiye’nin bu ilişkilere verdiği önemin bir göstergesi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad ziyaretine, Suudi Arabistan ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmekle ilgilenen yaklaşık 200 şirket temsilcisinden oluşan geniş bir iş heyetiyle katıldı.

Özel sektörün iki ülke arasındaki ortaklıkta kilit rol oynadığı vurgulanırken, Erdoğan’ın ziyareti kapsamında toplanan Suudi-Türk Ekonomi Forumu Konseyi’nde, ortak projelerin uygulanmasında yeni bir aşamaya geçilmesi hedefi dile getirildi.

Ticarette hızlanan büyüme

Türk şirketlerinin Suudi Arabistan’daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırımlar; imalat, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ticaret gibi çeşitli sektörlere yayılıyor.

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Suudi Arabistan ile ticaretin hızla büyüdüğünü belirterek, yurt dışında Türk müteahhitlik şirketlerinin faaliyetlerinde bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen, Suudi Arabistan’da hâlen çok önemli projeler yürütüldüğünü söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Suudi Arabistan’ın resmi kurumlarından aktardığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bir yıl içinde yüzde 14 büyüme kaydetti. Geçen yılın sonuna kadar Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri için 1473 yatırım kaydı düzenlendi.

fgt
3 Şubat’ta Riyad’da gerçekleştirilen Suudi-Türk Yatırım İş Birliği Forumu’ndan bir kare (Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın X hesabından)

Suudi Arabistan, Türkiye’ye ham petrol ve petrokimya ürünleri ihraç ederken; Türkiye’den halı, inşaat amaçlı işlenmiş taşlar, tütün ürünleri, gıda ve mobilya gibi çeşitli ürünler ithal ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2015’te 5,59 milyar dolar, 2016’da 5,007 milyar dolar, 2017’de 4,845 milyar dolar, 2018’de 4,954 milyar dolar ve 2019’da 5,107 milyar dolar oldu.

Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de yaşanan düşüşün ardından ticaret yeniden yükselişe geçti; 2022’de 6,493 milyar dolar, 2023’te 6,825 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2024’te 7 milyar doların üzerine çıktı.

2025’te Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatı 3 milyar 149,6 milyon dolara ulaştı; toplam ticaret hacmi ise yaklaşık 8 milyar dolar olarak kaydedildi.