Tunus'ta hükümet kurma görevi ilk kez bir kadına verildi

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said dün Necla Buden Ramzan’ı hükümeti kurmakla görevlendirmek üzere Kartaca Sarayı’nda kabul etti. (EPA)

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said, ülkede haftalardır süren spekülasyonların ardından dün Jeoloji Profesörü Necla Buden Ramazan’ı hükümeti kurmakla görevlendirdi. Siyasi sahneyi saran belirsizliği sona erdirmek için 25 Temmuz’da görevden alınan Hişam el Meşişi’nin yerine getirilen Ramazan, Tunus’un 1956’daki bağımsızlığından bu yana hükümeti kurmakla görevlendirilen ilk kadın oldu.
Siyasi arenanın bilinen simalarından olmayan Ramazan’ın ekonomik dosyalara yabancı olduğu ve herhangi bir siyasi partide görev yapmadığı belirtiliyor. Bu atama bazı kesimlerde şaşkınlığa neden oldu. İlk tepkilerden biri Tunus Genel İşçi Sendikası Sözcüsü Sami Tahiri’den geldi. Tahiri açıklamasında “Bu önemi bir adım. Yeni görevelendirilen bir isim yargılanamaz. Ancak karar sizin belirleyeceğiniz hükümet ekibinin performansına ve atacağı adımlara göre olacak” ifadelerini kullandı. Atamanın belirsizliklerle dolu olduğunu çünkü başbakan adayının geçmişte hükümet pozisyonlarında yer almadığını vurguladı.
Nahda Hareketi’nden istifa eden milletvekili Semir Dilo, bir kadının hükümeti kurmakla görevlendirilmesinin övgüye değer bir karar olduğunu ancak uluslararası kurumlarla ilgili olarak parlamentonun onayını almadan, sadece Cumhurbaşkanı'nın huzurunda anayasal yemin etmenin birçok sorun doğurabileceğini kaydetti.
Görevlendirmeyle ilgili belirsizlikler olduğuna dikkat çeken Dilo, Cumhurbaşkanı Said’in 22 Eylül’de yayınlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesine göre hükümetin unsurlarını seçerek ekonomik, sosyal, mali ve sağlık düzeylerde de kararlar alacağını kaydetti.
Daha önce hükümeti kurmakla görevlendirilecek adaylar arasında Merkez Bankası Başkanı Mervan Abbasi, Eski Ekonomi ve Maliye Bakanı Hakim bin Hammude ve Fadıl Abdulkafi gibi ekonomi ve finans alanında uzmanların isimleri geçiyordu. Ardından liste, Said’e yakın oldukları için Tunus Cumhurbaşkanlığı İletişim Ofisi Direktörü Nadia Okasha ve eski İçişleri Bakanı Tevfik Şerefuddin’i de kapsayacak şekilde genişletildi.
Ramazan ile Kartaca Sarayı’nda yaptığı görüşmede Tunus’taki olağanüstü hal tedbirlerine işaret eden Said şu ifadeleri kullandı:
“Sizi yeni bir hükümet kurmakla görevlendirmeye karar verdim. Bu Tunus tarihinde bir ilk olacak. İlk kez bir kadın, alınan tedbirlerin sonuna kadar hükümete başkanlık edecek.”
Said dün akşam cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlanan bir video kaydında da şunları söyledi:
“Devletin çeşitli kurumlarına nüfuz etmiş olan yolsuzluğu ve kaosu ortadan kaldırmak için bundan sonra da kararlı bir iradeyle çalışacağız. Gece gündüz çalışan namuslu erkekler ve kadınlar var. Ancak devleti yıkmak için çalışanlar da bulunuyor. İnşallah önümüzdeki günlerde hükümet üyeleri önerilecektir. Çok zaman kaybettiğimiz için hızlı çalışmamız gerekiyor.”
Başbakan adayına her kesimden isimleri kapsayan bir ekip kurmasını öneren Said, yolsuzlukla mücadele edilmesi ve Tunusluların ulaşım, sağlık ve eğitim gibi doğal haklarına ilişkin taleplerine yanıt verilmesi gerektiğini kaydetti. Said kadınların eşit başarı ve net bir vizyonla liderlik etme yeteneğine sahip olduğunu belirttiği açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Bugün tarihi bir sorumluluk taşıyoruz. Bu  gerçekten de tarihi bir an. Çünkü Tunus'ta ilk kez bir kadın hükümet başkanı oluyor. Sadece üye değil. Bu Tunus için onur ve Tunuslu kadınlara da bir övgüdür.”
Çoğu parti ve kuruluş, ülkenin meclis sistemine geçmesiyle partilerin ve aracı temsili kurumların varlığını sona erdireceğinden endişe duyuyor. Cumhurbaşkanı Said seçim programını uygularsa, kimliği ne olursa olsun cumhurbaşkanı ile denge sağlayabilecek herhangi bir siyasi gücü Tunus sahnesinden çekilebilir.
Gözlemciler, bir sonraki hükümetin başına bir kadın seçmenin, kadın özgürlüğünü destekleyen ve eşitlik talep eden bir dizi sol partiyi cumhurbaşkanlığı konusundaki konumlarını gözden geçirmeye ve Said tarafından onaylanan istisnai önlemlere karşı olmasına rağmen bu seçimleri destekleme eğilimi gösterebileceğine inanıyor.
İnsan hakları aktivisti Büşra Hamida, Facebook hesabından yaptığı açıklamada özellikle Cumhurbaşkanı’nın kadın başbakan atamasının önemli ve sembolik bir adım olduğunu söyledi.
Tunus Demokratik Kadınlar Derneği Başkanı Nejla Zoglami de özel Mosaiqu radyosuna şu açıklamada bulundu:
“Cumhurbaşkanı ile ilk görüşmemizde bunu talep ettik. Ama başbakanın kadın olması yeterli değil. Yani cumhurbaşkanının yetkileri azaltılıp Ramazan’a mı devredilecek? Mutlak yetkilere sahip olacak mı?”
Cumhurbaşkanı’nın birkaç gün önce yayınladığı kararnameye göre Başbakan Ramazan, Said'in yasama ve yürütme organlarında onayladığı değişikliklere göre çalışacak ve faaliyetleri Cumhurbaşkanı’nın gözetiminde olacak.