Dörtlü İttifak... Namı diğer QUAD nedir?

ABD Başkanı Joe Biden, Avustralya, Hindistan ve Japonya liderleriyle dörtlü zirve sırasında (Reuters)

ABD, Japonya, Avustralya ve Hindistan dışişleri bakanları, Asya-Pasifik bölgesinde Çin etkisini kontrol altına almayı amaçlayan ‘QUAD’ diğer adıyla Dörtlü İttifak toplantısı için Melbourne’de bir araya geliyor.
Bahsi geçen dört ülke ilk olarak 26 Ocak 2004’te Endonezya'da meydana gelen bir depremin Hindistan'ın doğu kıyılarında tsunamiyi tetikleyerek yaklaşık 230 bin kişinin ölümüne yol açmasının ardından yardım operasyonlarını birleştirmek için bir araya  geldi. AFP’nin haberine göre, bu tarihten üç yıl sonra ise Dörtlü Güvenlik Diyaloğu kuruldu.
Dörtlü İttifak’ın ana görevi, ABD ve Hindistan arasında devam eden ikili Malabar tatbikatlarının bir parçası olarak ortak bir deniz tatbikatı yapmaktı.
Ancak ertesi yıl, Avustralya Başbakanı Kevin Rudd, ülkesinin Avustralya için önemli bir ekonomik ortak haline gelen Çin'e meydan okuyan bir grubun parçası olmasını istemediği için ittifaktan çekildi. Ancak daha sonra Çin-Hindistan sınırındaki şiddetli çatışmalar, bu sefer Canberra'nın daha güçlü bir taahhütle ittifakın yeniden canlanmasına yol açtı.
Dört ülke Malabar 2020 tatbikatlarına katılarak grubun askeri ittifak imajını güçlendirdi. ­ABD eski Başkanı Donald Trump yönetimi Dörtlü İttifak’ı korumak için bazı çabalar gösterirken, Joe Biden daha da ileri giderek göreve başladıktan haftalar sonra Mart 2021'de ilk sanal liderler zirvesini gerçekleştirdi.
Eylül 2021’de ise dört ülke liderleri Washington’da bir araya gelerek, ittifakı güçlendirdi.
Bu, Washington'un geleneksel askeri ittifaklar yerine belirli ortak hedefler etrafında devletler ve kurumlarla koalisyonlar kurma stratejisinin bir örneği.
ABD, Avustralya ve Japonya için Dörtlü İttifak, geleneksel olarak büyük güç savaşlarında tarafsız bir güç olarak öne çıkan Hindistan'ı kazanmak için bir araç. Ancak 2019'da Çin sınırındaki kanlı çatışma bunu değiştirmiş olabilir.
Asya-Pasifik bölgesinde ulusal güvenlikten sorumlu olan Kurt Campbell’ın geçtiğimiz Kasım ayında açıkladığı gibi, Hindistan Dörtlü İttifak'ın hayati ve kritik bir üyesi konumunda.
ABD, bölgeye yönelik stratejik planında “Asya ve Pasifik” ifadesini kullanmayı bırakıp yerine “Hint-Pasifik” ifadesini koydu.
Bahsi geçen dört ülke, Dörtlü İttifak’ın sadece bir savunma meselesinden çok daha fazlası olduğunu teyit ediyor. İttifak üyeleri, bölgenin büyük bir kısmına hakım olan Çin’e karşı ‘yumuşak güç’ önlemleri geliştirmek istiyor.
Yeni tip koronavirüs salgını toplantıya Çin'i kontrol altına almaya çalışma amacının ötesinde daha fazla anlam kazandırdı. Dört ülke, bugüne kadar 485 milyonu teslim edilen koronavirüs karşıtı 1,3 milyar aşı sözü verdi.
Toplantıda, nakliye, iklim değişikliğiyle mücadele ve daha güvenli bir teknoloji ve güvenli internet altyapısı oluşturma gibi diğer konular da ele alınacak.
Melbourne toplantısında, önümüzdeki Mayıs ayında Japonya'da gerçekleştirilebilecek bir sonraki Dörtlü İttifak zirvesinin gündeminin belirlenmesi bekleniyor.