Çok sayıda DEAŞ’lı mahkum, SDG gözetiminde 20 milyon dolara yapılan yeni bir hapishaneye nakledildi

Suriye’nin kuzeydoğusunda yer alan Haseke’deki Sanayi hapishanesi (Şarku’l Avsat)

Askeri kaynaklar, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) gözetiminde DEAŞ üyesi bini aşkın tutuklunun, Haseke’nin güneyinde yer alan Şeddadi kasabasındaki bir cezaevinden ABD ve İngiltere fonlarıyla inşa edilen ve 20 milyon dolara mal olan başka bir hapishaneye nakledildiğini söyledi.
Bu gelişme, Haseke'nin güneyindeki Sanayi Hapishanesi’nde silahlı isyana katılan örgüt üyelerinin Türkiye sınırından uzakta, daha güvenli başka cezaevlerine nakledilmesinden bir buçuk ay sonra yaşandı. Üst düzey bir askeri yetkili, SDG güçlerinin katı güvenlik önlemleri altında ve ABD askeri güçleri ve uluslararası koalisyonla koordineli olarak örgütün yaklaşık bin 200 üyesini güvenlik açıklarının tespit edildiği Şeddadi Hapishanesi’nden, Haseke’nin doğusunda yer alan başka bir cezaevine nakledildiğini söyledi. Yetkili, nakledilen mahkumların Suriyeli, Iraklı ve yabancı uyruklu kişilerken olduğunu belirterek, SDG’nin örgütün bazı Suriyeli üyelerini ve liderlerini aynı cezaevinde tutuğunu ve sayılarının bin olduğunun tahmin edildiğini söyledi. Geçtiğimiz Ocak ayında Haseke Cezaevi’nde yapılan kanlı saldırılara değinen yetkili, olayların uluslararası koalisyona üye ülkelerin hükümetlerine ve dünyaya örgüte bağlı hücrelerin büyük saldırılar düzenleyebilecek kapasitede olduklarını hatırlattığını belirtti. Yetkili, art arda gelen uyarılar ve istihbarat bilgilerine rağmen 10 bini aşkın mahkumun büyük saldırılar düzenleyerek, korku ve terörü yaymak için büyük insani kayıplar verme yeteneğine sahip olduğunu bildirdi.
Askeri yetkili, örgüt üyeleri sorununun çözülememesi ve bu kişilerin gözaltı ve kamplarda uzun süre kalmasının bölgenin daha fazla unsur toplama olasılığını artırabileceği konusunda uyardı. Ayrıca Sanayi Hapishanesi’nin geçtiğimiz yıl boyunca tekrarlanan ayaklanmalara tanık olduğu konusunda uyaran yetkili, en sonuncusunun geçtiğimiz Ocak ayındaki son silahlı isyan olduğunu, cezaevlerindeki güvenlik koşulları sebebiyle radikal hücrelerin bölgenin değişkenlerine ve katı kurallara uyum sağlama yeteneğini gösterdiğini bildirdi. Kaynak, uluslararası toplumun yeniden yerleşim, entegrasyon ve kovuşturma için plan yapmamasına değinerek, cezaevlerindeki örgüt hücrelerinin koordineli ve terörist saldırılar düzenlemeye hakim olduğunu söyledi.
Binlerce DEAŞ mensubunu içeren Şedadi ve Sanayi hapishanesi 7 eski hapishane arasında. Uluslararası koalisyon, eski Sanayi Hapishanesi’nin bitişiğinde yeni bir cezaevi de dahil olmak üzere 3 modern cezaevi inşa ederken, rehabilitasyon ve eğitim merkezinin açılmasıyla birlikte örgüt militanlarının çocuklarının yakında bu yerleşkelere nakledilebileceği ifade edildi. Sanayi Hapishanesi’nde ise Batılı, Arap ve Rusların yanı sıra farklı 50 milliyete mensup örgüt üyesi 3 bin 500 mahkum bulunuyor. Bunların arasında ise ‘Hilafetin yavruları’ adı altında DEAŞ’a üye olan veya 16 yaşını doldurduktan sonra gözaltına alınan 700 küçük çocuk da bulunuyor.
Birleşmiş Milletler (BM), UNICEF ve İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu kişilerin disiplinli cezaevlerine ve çocukların kabul edildiği özel merkezlere nakledilmesi çağrısında bulundu. Açıklamada, Sanayi Hapishanesi’ndeki tutukluların koşullarının genellikle insanlık dışı ve hayati tehlike oluşturduğu belirtilerek, aşırı kalabalık, dış mekanlara ve güneş ışığına erişim kıtlığı, yetersiz ilaç ve gıda ihtiyaçlarına vurgu yapıldı.
Sanayi Hapishanesi daha önce devlete bağlı Fırat Üniversitesi İktisat Fakültesi’nin binasıydı. Deyrizor’un doğusundaki Bağuz kasabasında gerçekleşen savaşta DEAŞ’ın askeri hakimiyetine son verilmesinin ardından örgüt unsurları ve militanları Sanayi Hapishanesi’ne sevk edildi. Hapishane binası üç bloktan oluşuyor. İki katlı blokların her katında 100 kişinin kaldığı kalabalık koğuşlar bulunuyor. Deponun yaralı örgüt unsurlarına tahsis edildiği binada cezaevi yönetimi ve güvenlik kısımları ve bir gözetleme kulesi mevcut. Bunların yanı sıra yemeklerin hazırlandığı ve cezaevinin mutfağı kabul edilen büyük bir yemekhane binası da var.
Hapishanenin çevresinde İktisat Fakültesi, Teknik Denetçiler Enstitüsü ve tahıl siloları gibi devlet işletmeleri ve kurumlarının yanı sıra Özerk Yönetime bağlı petrol ve petrol türevi ürün dağıtım şirketi Sadcob’un binası bulunuyor. Hapishane’nin batı cephesinde Zuhur Mahallesi, doğu cephesinde Guveyran Mezarlığı yer alıyor. Hapishanenin içinde, İngilizce olarak numaralandırılmış yeşil boyalı kapılarla kilitlenmiş koğuşlar bulunuyor. Her kapının üzerinde koğuştakilerin sayısı yazılı. Loş spot ışıklarla aydınlatılan koğuşlarda tutukluların fazlalığından dolayı boş yer bulmak zor. Mahkumlar cezaevine özel üretilen turuncu veya gri renkte üniformalar giyiyor. Cezaevindeki battaniyeler de gri renkte.