İşçi protestolarını itiraf eden Hamaney dış güçlere karşı uyardı

Reisi hükümetinin ekonomik planlarını savundu

İran rejim lideri ‘Rehber’ Hamaney’in internet sitesinde yayınlanan dünkü Tahran'da işçi temsilcileriyle yaptığı görüşmeden bir kare

İran rejiminin lideri “Rehber” Ali Hamaney, yaptığı açıklamada, işçi protestolarının ‘haklı’ olduğunu söyledi. Ancak, yetkililerin kötüleşen yaşam krizine karşı halkın hoşnutsuzluğu nedeniyle geçtiğimiz hafta birçok öğretmen ve işçinin tutuklamasının ardından ‘düşman hareketlerine’ karşı uyardı.
Hamaney, ekonomik konularda ‘önemli planları’ olduğunu söyleyerek hükümete desteğini dile getirdi. İranlıları ve tüm devlet kurumlarını; sert eleştirilere maruz kalan radikal Muhafazakâr İbrahim Reisi yönetimi ve yardım eli uzatmaya çağırdı. Reisi, Muhafazakâr müttefikleri tarafından da sert eleştirilere maruz kaldı.
Ali Hamaney, işçi protestolarına atıfta bulunarak, “Bu hareketler halk protestolarının bir işareti ve göstergesiydi. Ancak siyasi alandaki işçiler, azmettiricilerin burunun sürtüp rejimin ve devrimin yanında yer aldı" dedi. Hamaney, ‘işçilerin düşman hareketleri karşısındaki duruşuna’ övgüde bulundu. Bununla birlikte Bazı şirketlerin özelleştirilmesine karşı protestolar gibi bazı işçi protestolarının ‘haklı’ olduğuna işaret etti.
Rehber, “Bu protestolarda işçilerimiz düşmanlarla sınırlarını çizdi. Düşmanların, haklı protestolarından yararlanmalarına izin vermediler. Sorunlara rağmen; İslam'ın yanında yer aldılar" dedi. İşçileri ‘evin direği’ olarak nitelendiren Hamaney, ‘istihdam fırsatlarının artırılması, emek ve sermaye ilişkilerinin adil düzenlenmesi ve iş güvenliği’ ihtiyacının altını çizdi. Öte yandan, mal ithalatını ‘ulusal üretimin ve işçi istihdamının kalbinde bir hançer’ olarak nitelendirerek eleştirdi. ‘Yerli mallar yerine yabancı malları tercih etmenin, ülke içindeki işçilere yabancı işçiler lehine bir darbe olduğunu’ da sözlerine ekledi.
Dünkü toplantı, koronavirüs (Kovid-19) salgınından sonra, Hamaney'in başkent Tahran'ın merkezindeki yoğun şekilde korunan ikametgahının yakınındaki bir Hüseyniye'de doğrudan bir katılımcı kalabalığına bir konuşma yaptığı nadir konuşmalardan biriydi. Son halka açık toplantıları üst düzey yetkililer ve temsilcilerle sınırlıydı.
Hamaney'in hükümetin planlarına verdiği destek, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın, un ve makarna fiyatlarının yüksek olması nedeniyle müttefiki Reisi’ye karşı eşi görülmemiş eleştirisinin ardından geldi. Galibaf, hükümeti parlamentonun yasalarını görmezden gelmek ve İranlıları korkutmakla suçlamıştı. Ayrıca, İranlıların hayatlarına sükuneti geri getirme taahhüdünde bulundu.
Reisi, geçtiğimiz Pazar günü gıda ürünleri sağlamak için elektronik kuponlar sağlayarak piyasaları ve İranlıların yaşam durumunu yeniden sakinleştirme sözü verdi. Ancak fiyat artışını ‘haksız’ olarak değerlendirdi.
Fiyatlar, hükümetin gıda ürünleri ithalatçılarına hükümet fiyatından bir dolar (4 bin 200 tümen) daha az sağlayarak desteğini durdurmaya karar vermesinin ardından yükseldi. Öte yandan dolar bu hafta 28 bin tümen sınırını aştı. Reisi hükümetindeki yetkililer, ekmek dağıtımını özelleştirme olasılığını uzak bir ihtimal olarak görmüyor. İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Muhbir, geçtiğimiz Cumartesi günü bir televizyon kanalına verdiği röportajda, hükümetin ekmek için e-kuponlarla mali yardım ve temel emtialar için fonlar tahsis edeceğini ifade etti.
Muhbir, önceki hükümeti, eski ABD Başkanı Donald Trump'ın Mayıs 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından ABD yaptırımlarının geri getirilmesinin ilk aylarında, 12 bin tümeni aştığında dolar fiyatını silmediği için eleştirdi.
İran bu ayın başlarında ‘Milli Öğretmenler Günü’ ile aynı zamana denk gelen 1 Mayıs'ta ‘Uluslararası İşçi Günü’ vesilesiyle ülke genelinde öğretmen ve işçilerin bir araya gelmesine sahne oldu. Güvenlik güçleri bu toplantıları dağıtmak için müdahale etti ve çok sayıda işçiyi gözaltına aldı.
Öğretmen Sendikaları Koordinasyon Kurumu, 11 öğretmenin geçtiğimiz Pazar günü tutuklanmalarından bu yana akıbetlerini bilmediklerini bildirdi. Kurum, geçtiğimiz Pazar günü yaptığı açıklamada, öğretmenleri serbest bırakmaları için yetkililere 5 gün süre verdi.
Ülkenin tanık olduğu yüksek fiyat dalgasından halkın memnuniyetsizliğinin bir sonucu olarak protesto beklentisiyle ülke çapında birçok şehirde polis güçlerine, özellikle de ‘Halk Mücadele Birimi’ne uyarıda bulunuldu. Konu hakkında bilgi sahibi olan İranlı kaynaklar, geçtiğimiz hafta Şarku'l Avsat’a yaptıkları açıklamada yetkililerin önümüzdeki üç ay içinde ‘huzursuzluğun patlak vermesini’ ve ‘önceki protestolardan daha şiddetli halk protestoları’ beklediklerini söyledi.
Eski Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti, geçtiğimiz Pazar günü Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Mevcut hükümet, piyasalara likidite enjekte etme konusunda bir ‘rekor’ kırdı. ‘Para Basımının Sultanı’ unvanını hak etti” ifadelerini kullandı.
Son Cumhurbaşkanlığı seçimleri yarışına katılan Himmeti, yeni hükümetin, Ağustos ve 21 Mart tarihleri arasında 142 bin milyar tümen banknot bastığını söyledi.
Siyasi analist Abbas Abdi dün reformist ‘İtimad’ gazetesinde, “Özellikle pirinç fiyatlarının yükseldiği bir dönemde makarna yoksul ailelerin gıdası olduğu için ekmek ve makarna fiyatlarından devlet dolarının silinmesi geniş tepki ve kızgınlığa neden oldu. Geceden sabah yükselen fiyatlar, özellikle düşük gelirlilerin dengelerinin alt üst olmasına neden oldu” ifadeleri kullandı.