İnşaat mühendisi olan Saud bin Nadir, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’ın kuzeyindeki tanınmış bir kafede oturuyor. Kafedeki insanlar, sakinlik gerektiren işlerine odaklanmış durumda. Saud, Suudi Arabistan’daki birçok kafenin ofis olarak kullanılması nedeniyle gerekli cihazları ile işlerini burada tamamlıyor. Saud’a birçok insan eşlik ediyor. Saud, nakit para taşımanın öneminin azalmasının kendisi için iyi bir haber olduğunu belirtti, “Akıllı telefon sadece verilerimi değil, paramı da taşıyor” dedi.
Suudi Arabistan’daki kafeler artık modern tasarımları ve yeni işlevleri ile yeni bir karaktere sahip. Kafeler ve restoranlar, tercih edilmek için zorlu bir rekabette yer alıyor. Genç kesim başta olmak üzere halk, geçirdikleri yoğun günün sonunda restoranlara gitmeyi alışkanlık haline getirdi. Devlet kurumları, faturalandırma ve ödeme işlemlerinde elektronik sisteme geçerek bu iki sektöre olan talebin artmasına katkıda bulunuyor.
7 günde 65 bin POS cihazı ile ödeme
Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA), geçtiğimiz hafta ülke çapında ödeme işlemleri ile ilgili bir istatistik raporu hazırladı. Satış noktalarındaki aylık verilerin ve haftalık oranların da incelendiği raporda en fazla ödeme yapılan yerin 35 bin 803 ödeme ile restoran ve kafeler olduğu ortaya çıktı. En fazla ödeme yapılan ikinci alan ise yiyecek ve içecek sektörü oldu. İki sektör, 10 ile 16 Temmuz tarihleri arasındaki dönemde 17 farklı sektör arasında zirveye çıktı. Restoranlar ve kafelere toplamda 1,491 milyar riyal ödeme yapılırken yiyecek ve içeceklere toplamda 1,270 milyar riyal ödeme yapıldı.
SAMA’nın hazırladığı haftalık raporda restoran ve kafeler ile yiyecek içecek sektörünün ilk sıralarda yer alması oldukça dikkat çekici. Riyad Ticaret Odası Pazarlama Komitesi Başkanı ve Burgerizzr CEO’su Muhammed el Reviğ, “Satış noktalarımızda sadece bir haftada yaklaşık 39 milyon işlem gerçekleşmesi bu sektörlerinin önemini gösteriyor. Bu sayıda işlemin yapılması, bu sektörlerin ulusal ekonomi üzerindeki etkilerini gösteriyor ve sektörün büyümesine katkıda bulunan modern ödeme araçlarının ilerlemesini sağlıyor” dedi.
Reviğ, birincil istihdam sektörleri olmaları ve gayrimenkul ile tedarik zincirleri için sahip oldukları önemi ile bu iki sektörün desteklenmesinin gerekli olduğunu belirtti. Sektörlerin, istihdam sağlaması nedeniyle önemli olduğu kaydedildi.
Elektronik yollarla yapılan satışlar, geleneksel ödeme yönteminden daha avantajlı
Suudi Arabistan Bankaları eski Sözcüsü Talat Zeki Hafız, bir bütün olarak satış noktalarından ve online işlemlerden yapılan haftalık işlemlerin değerinin milyarlara ulaştığını belirtti. Hafız, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) pandemisinin ardından geleneksel ödeme yöntemlerinin tercih edilmediğini belirterek 2020 yılının ilk çeyreğinde internet üzerinden yapılan ödemenin, 2019 yılının aynı çeyreğine göre yüzde 406 arttığını, satış noktalarından yapılan kredi kartı ödemelerinin ise aynı döneme göre yüzde 76 arttığını belirtti. Hafız, POS cihazlarının sayısının üç ve dört yıl öncesine göre yüzde 300 ile 400 arasında arttığını belirterek ülke genelinde toplam POS cihaz sayısının bir milyonu aştığını açıkladı.
Hafız, banka kartları veya kredi kartları ile yapılan ödemelerin 2030 yılına kadar yüzde 70 oranında artabileceğini belirtti. Ödeme yönteminde yaşanan dijital dönüşüme karşı uyarıda bulunan Hafız, güçlü bir altyapıya ve yedekleme sistemlerine rağmen bu dönüşümün teknik riskleri olduğunu ifade ederek halkı tedbirli olmaya çağırdı.
Gazeteci yazar Fahd el Ahmeri, yaptığı açıklamada şöyle dedi:
“Restoranlar, kafeler, yiyecek içecek sektörleri ister internet üzerinden olsun ister kredi ya da banka kartları üzerinden olsun, istatiksel olarak en üst sıralarda yer aldı. Bu durum, diğer sektörler ile karşılaştırıldığında insanların yeme- içme ihtiyacı göz önüne alındığında şaşırtıcı değil. Günlük olarak ödeme gerektirmeyen diğer sektörlerden daha iyi bir performansa sahipler. Yeni elektronik uygulamaların yaygınlaşması, yatırımcıların bu iki sektörü tercih etmesini sağlıyor ve kafe ve restoran hizmetlerinin online işlemlerini kolaylaştırıyor. Günlük olarak restoran ve kafelere giden kişiler, toplam nüfus içerisinde büyük bir orana sahip.”
Kitleleri çekmenin yeni yolları
Birçok kafe ve restoran, müşterilerin ilgisini çekmek ve diğer mekanlar ile rekabet etmek için modern ve farklı yöntemler geliştirebiliyor. Roots Kahve’nin sahibi Sultan el Bakami, 2020 yılında satış noktasında ödeme hizmeti vermek için kafe ve restoranların hızlı bir şekilde harekete geçtiğini belirtti. Bakami, “O zamanlar, yüksek kazançlar elde etmek isteyen kişiler, çeşitli uygulamalar ile işbirliği yapmak, en son teknoloji ile donatılmış toplantı salonları sağlamak gibi rekabetçi fikirleri ortaya sürdü. Kütüphaneler ve ofislerle donatılmış kafeler ile kafe ve restoran sahipleri, insanları cezbetmeye çalışıyor” dedi.
Kayıt Dışı Ticaret ile Mücadele Programı, 2020 yılının Ağustos ayının son günlerinde Ticaret Bakanlığı, Belediye ve Köy İşleri Bakanlığı ve SAMA ile işbirliği yaparak tüm satış noktalarında kredi kartı veya banka kartı ile ödeme hizmetinin sağlanmasını zorunlu kıldı.
